นันทนาการอย่างสร้างสรรค์

ตัวอย่างกิจกรรมกลางแจ้ง/นอกเมือง

การท่องเท่ียว

เปน็ สว่ นหนง่ึ ของกจิ กรรมกลางแจง้ /

นอกเมือง ท่ีถูกนึกถึงเป็นล�าดับต้นๆ

การท่องเท่ียวมักควบคู่ไปกับการเดินทาง องั กฤษ
โดยมีแรงจูงใจเป็นความเพลิดเพลิน

ความสวยงาม หรือความแปลกใหม่ของสถานที่ท่องเที่ยวนั้นๆ

ยกตัวอย่างประเภทของการท่องเท่ียว เช่น

1. กำรท่องเท่ียวเชิงธรรมชำติ เช่น การเที่ยวชมอุทยานแห่งชาติ
สวนพฤกษศาสตร์ ภูเขา น�้าตก ทะเล แม่น้�า โดยการท่องเท่ียว

เชงิ ธรรมชาตมิ กั อยใู่ นรปู แบบของการทอ่ งเทยี่ วเชงิ อนรุ กั ษ์ (ecotourism)

เพ่ือให้เกิดความยั่งยืนของแหล่งท่องเท่ียวต่อไป

2. กำรท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและวถิ ีชุมชน เช่น

•การทอ่ งเทยี่ วตามโบราณสถาน ชมโบราณวตั ถุ

ตามแหล่งท่องเท่ียวทางประวัติศาสตร์

•วัด โบสถ์ วิหาร ศาสนสถานต่างๆ

•พิพิธภัณฑ์การแสดงศิลปวัฒนธรรม ᵋ§¡Ò´ŒÇÂ
•ตลาดน้�า ª´Ø ä·Âä»à·ÕÂè Ç
•ตลาดเก่าโบราณ ä´ŒºÃÃÂÒ¡ÒÈ
•ตลาดวิถีชุมชน เช่น ตลาดชาวเขา ´¹Õ ÐÍÍà¨ÒŒ

•การท่องเที่ยวแบบโฮมสเตย์

นันทนาการอย่างสร้างสรรค์ 50

ญป่ี น†ุ

เว�ยดนาม

3. กำรท่องเท่ียวต่ำงประเทศ
ปจั จบุ นั การทอ่ งเทยี่ วตา่ งประเทศ
ไม่ใช่เรื่องยากอีกต่อไป การได้
พบเจอทิวทัศน์ วัฒนธรรมที่
แปลกใหม่ของชนชาติอ่ืน
จึงเป็นความต่ืนเต้นท่ีน่าค้นหา
4. กำรท่องเท่ียวในแหล่งท่องเที่ยวที่
มนุษย์สร้ำงขึ้น เช่น สวนน้�า สวนสนุก
สวนดอกไม้ สวนสาธารณะ
5. กำรท่องเที่ยวเชิงเกษตรกรรม เช่น
โครงการหลวง ไร่สตรอว์เบอร์รี
การท่องเท่ียวไร่นาสวนผสม

มาเลเซยี

51 นันทนาการอย่างสร้างสรรค์

กิจกรรมผจญภัย

บางครั้งการผจญภัยก็ถือเป็นส่วนหนึ่งของการท่องเที่ยว
ตัวอย่างกิจกรรม เช่น

•การปีนเขา ปีนหน้าผาจ�าลอง •ร่มร่อน (Paragliding) และ
•เดินป่า พาราชูต (Parachute)
•พายเรือคายัค
•ล่องแก่ง •ยิงปืนบีบีกัน
•กิจกรรมด�าน�้า •การข่ีมอเตอร์ไซค์ท่องเท่ียว
•กิจกรรมโรยตัว บันจ้ีจ๊ัม •การข่ีรถ ATV
•น่ังบนบอลลูน •การปั่นจักรยานท่องเที่ยว
•การแข่งแรลลี่

การเข้าค่ายพักแรม / Camping

ก็คือการเดินทางไปพักค้างแรม
ในสิ่งแวดล้อมใหม่เป็นช่วงเวลาส้ันๆ
ซง่ึ จะไดเ้ รยี นรกู้ ารใชช้ วี ติ ทน่ี อกเหนอื จาก
การใชช้ วี ติ ประจา� วนั ทว่ั ไป การเอาตวั รอด
และประสบการณ์ใหม่ๆ เช่น
•การไปทัศนศึกษา
•การเข้าค่าย
•การต้ังแคมป์กลางป่า หรือริมทะเล

นันทนาการอย่างสร้างสรรค์ 52

ประโยชน์ของกิจกรรมกลางแจ้ง/นอกเมือง

1 ได้รับความรู้เพ่ิมข้ึน เปิดโลกทัศน์ใหม่ๆ เกิดการสร้างหรือ

เพ่ิมพูนประสบการณ์ชีวิตให้กับตนเอง เสริมสร้างความคิดให้
ก้าวไกล

2 ไดร้ บั ความสนกุ สนาน เพลดิ เพลนิ ตนื่ เตน้ ทา้ ทาย ผอ่ นคลาย

ความเครียด ท�าให้ชีวิตไม่น่าเบ่ือและมีพลังในการใช้ชีวิต
ประจ�าวัน

3 ส่งเสริมให้คนเราเห็นคุณค่าและอนุรักษ์ธรรมชาติ สามารถ

ด�ารงชีวิตโดยไม่เบียดเบียนธรรมชาติ

4 รู้จักการวางแผน และการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า
5 เห็นคุณค่าของวัฒนธรรมด้ังเดิม และวิถีชีวิตของคน
6 เกิดความภาคภูมิใจและเห็นคุณค่าในตนเองมากข้ึน

ค�าแนะน�าในการท�ากิจกรรมกลางแจ้ง/นอกเมือง

1. ควรปฏิบัติตำมกฎกติกำ ข้อห้ำม ข้อบังคับ
ของสถำนที่ท่องเที่ยวน้ันๆ อย่ำงเคร่งครัด
เพื่อรักษำสภำพแวดล้อม และเพอ่ื ควำมปลอดภัย
ของผู้ท�ำกิจกรรมเอง

2. ควรตรวจเช็คควำมพร้อมของร่ำงกำย
ก่อนท�ำกิจกรรม หำกเจ็บป่วยหรอื มีโรคประจ�ำตัว
ควรเตรยี มยำไปด้วย

3. จัดเตรียมอปุ กรณ์และสิง่ อ�ำนวยควำมสะดวก
ให้พร้อมตลอดกำรท�ำกิจกรรม ท้ังอปุ กรณ์เพอ่ื
ควำมปลอดภัย เสื้อผ้ำ รองเท้ำ น้�ำด่ืม อำหำร

53 นันทนาการอย่างสร้างสรรค์

ดำนำ้ นั่งบอลลูน
บานาน‹าโบท ร‹มร‹อน

ข�่รถ ATV
กระดานโตŒคลนื่
เจ็ทสกี

ขม�่ อเตอรไซคทอ‹ งเท่ียว

ป›˜นจกั รยาน

ล‹องแก‹ง

นันทนาการอย่างสร้างสรรค์ 54

• ควรค�ำนึงถึงควำมปลอดภัยและสวัสดิภำพของตนเอง
รวมทั้งประเมินศักยภำพท้ังทำงด้ำนร่ำงกำยและจติ ใจ
ของตนก่อนท�ำกิจกรรมที่มีควำมเส่ียง

• ควรใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรำยท่ีเหมำะสมกับ
กิจกรรมนั้นๆ ด้วยทุกคร้ัง
โรยตวั

ป‚นหนŒาผา

เดินปา†

เขŒาคา‹ ยพักแรม

พายเรอ� คายัค

55 นันทนาการอย่างสร้างสรรค์

8

(อว่ำรนรเณขียกนรรพมูด)

เปน็ กจิ กรรมนนั ทนำกำรทส่ี ง่ เสรมิ ทกั ษะทำง
ควำมคดิ และจนิ ตนำกำร โดยใชก้ ำรอำ่ น เขยี น พดู
สร้ำงอำรมณ์ ควำมสนุกสนำน เพลิดเพลิน ให้แก่
ผู้เข้ำร่วมกิจกรรม เป็นกำรพัฒนำกำรใช้ภำษำ
เพื่อกำรสื่อสำร พัฒนำบุคลิกภำพทำงควำมคิด
และสตปิ ญั ญำ สง่ เสรมิ กำรแสดงออกอยำ่ งสรำ้ งสรรค์
เพม่ิ สนุ ทรยี ภำพทำงอำรมณ์ นอกจำกนยี้ งั เพมิ่ เตมิ
ควำมรู้ได้อีกด้วย

กิจกรรมวรรณกรรม (อ‹าน เขย� น พด� )

ยังแสดงถึงเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของชาติ
ในเรื่องของภาษาและวรรณกรรมซึ่งมีมาอย่าง
ยาวนาน เห็นได้จากบทประพันธ์ โคลง กลอน
วรรณคดีต่างๆ

ปัจจุบัน ช่องทางการท�ากิจกรรมนันทนาการ
ประเภทนี้เพ่ิมมากขึ้นตามเทคโนโลยี โดยเรา
สามารถอ่าน เขียน และพูด ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์
ได้อย่างอิสระ

57 นันทนาการอย่างสร้างสรรค์

ตัวอย่างกิจกรรมวรรณกรรม (อ่าน เขยี น พูด)

การอ่าน 1. กำรอ่ำนหนังสือพมิ พ์ / วำรสำร / นิตยสำร
ท�าให้ได้รับข่าวสารและความรู้ใหม่ๆ อยู่เสมอ
2. กำรอ่ำนหนังสือกำร์ตูน ถือเป็นการอ่าน
เพื่อความบันเทิงอย่างหนึ่ง
3. กำรอ่ำนหนังสือนวนิยำย เช่น นวนิยาย
อิงประวัติศาสตร์ นวนิยายสืบสวนสอบสวน

นวนิยายสยองขวัญ นวนิยายตลก
4. กำรอ่ำนข้อมูลจำกสื่ออิเล็กทรอนิกส์ / ออนไลน์
/ แอปพลิเคชันต่ำงๆ เช่น บทความจากเว็บไซต์
หรือ blog ที่มีผู้อื่นแบ่งปันไว้

ประโยชน์ของกำรอ่ำน

• ช่วยเพ่ิมพูนความรู้ ประสบการณ์
• ช่วยให้ผ่อนคลายจากความเหงา ท�าให้

สนุกสนานเพลิดเพลิน เช่นเดียวกับการเล่น
ดนตรีและการเต้นร�า
• สมองไดร้ บั การพฒั นาอยา่ งตอ่ เนอื่ ง จงึ ชว่ ยลด
ความเสี่ยงในการเกิดโรคสมองเส่ือม
• การอา่ นเปน็ สว่ นหนงึ่ ของกจิ กรรมการเรยี นรอู้ นื่ ๆ
เช่น กิจกรรมการเขียน การเข้าฟังบรรยาย

นันทนาการอย่างสร้างสรรค์ 58

การเขยี น

1. กำรเขียนบันทึกประจ�ำวัน (ไดอำร)ี เป็นการช่วยกระตุ้นความจ�า
จากการลา� ดบั เหตกุ ารณ์ ทงั้ ยงั ใชเ้ ปน็ การระบายอารมณส์ ขุ และทกุ ขไ์ ด้
2. กำรเขียนบทควำม/สำระควำมรู้ การถ่ายทอดความรู้ หรือ
ประสบการณข์ องตนเปน็ บทความ นอกจากจะไดป้ ระโยชนต์ อ่ ผอู้ นื่ แลว้
ยังท�าให้เกิดความภาคภูมิใจในตนเองอีกด้วย ผู้เข้าร่วมกิจกรรม
สามารถเผยแพร่บทความของตนเองผ่านส่ือออนไลน์ เช่น เฟซบุ๊ก
หรือ blog ต่างๆ ได้
3. กำรเขียนนิยำย นิทำน บทละคร ส�าหรับคนท่ีมีจินตนาการล�้าเลิศ
การเขียนนิยาย เรื่องสั้นต่างๆ ถือเป็นกิจกรรมที่น่าสนใจไม่น้อย
โดยสามารถแบ่งปันให้ผู้อื่นอ่านผ่านสื่อออนไลน์ได้เช่นกัน
4. กำรเขยี นบนั ทกึ กำรทอ่ งเทยี่ ว เชน่ รวี วิ สถานทท่ี อ่ งเทย่ี ว การเดนิ ทาง
โรงแรม ร้านอาหาร เป็นต้น
5. กำรแต่งโคลง กลอน แม้การแต่งกลอนจะเร่ิมลดน้อยลงในปัจจุบัน
แตโ่ คลง กลอน ยงั เปน็ สง่ิ ทช่ี ว่ ยพฒั นาดา้ นภาษา รวมถงึ เปน็ แนวทาง
ไปสู่การแต่งเพลงได้อีกด้วย

ประโยชน์ของกำรเขียน
• พัฒนาความสามารถเรื่องความจ�า
• พัฒนาความสามารถทางการส่ือสาร

ด้วยการเขียน
• ระบายความรู้สึก ช่วยให้ผ่อนคลาย

และมีความสุขขึ้น
• เกิดความภาคภูมิใจในตนเอง

59 นันทนาการอย่างสร้างสรรค์

ลองหาหนังสือประเภททีช่ อบอ‹านดูสคิ ะ แลŒวคณุ จะพบวา‹ การอา‹ น
ใหŒทัง้ ความรŒู ความเพลิดเพลิน ชว‹ ยผอ‹ นคลายความเครย� ดไดŒอย‹างดีเลยล‹ะ

การอา‹ นผ‹านสื่อ
อเิ ลก็ ทรอนิกส เช‹น
สมารทโฟน แทปเลต็
หร�อคอมพว� เตอร
ก็ใหคŒ วามรูŒ
ความเพลิดเพลนิ
ไมแ‹ พŒกนั

ËÅÒ¹ªÍºÍ‹Ò¹¹ÂÔ ÒÂ

»ª†Ù ͺÍÒ‹ ¹Ë¹§Ñ Ê×;ÁÔ ¾

º·¤ÇÒÁ¹éÕà¢Õ¹´ÁÕ Ò¡àÅÂÍ‹Ð

การเขย� นส�ิงดๆี แบง‹ ป˜นใหŒเพ�อ่ นอ‹าน การเขย� นบนั ทึกประจำวนั
ผ‹านส่ืออิเลก็ ทรอนิกส นอกจากผŒูอ‹าน ช‹วยพัฒนาความสามารถ
จะไดคŒ วามสุขจากการอ‹านแลวŒ ผเูŒ ขย� น เรอ�่ งความจำ เหมาะสมอยา‹ งยิ�ง
ยงั ไดŒความภาคภมู ิใจอกี ดŒวย สำหรบั ผูŒสงู อายคุ ‹ะ

นันทนาการอย่างสร้างสรรค์ 60

¡ÒŤçÑé ˹Ö觹ҹÁÒáÅÇŒ ... Ç¹Ñ ¹áéÕ »§‡ ¨ÐÊ͹·Ó¤Ø¡¡é¹Õ ФÐ

การพูด

1. กำรเล่ำนิทำน เช่น การเล่านิทาน 3. กำรท�ำคลิปวดิ ีโอ
ให้ลูกหลานฟัง
ในกรณีน้ีจะต้องเป็นคลิป
2. กำรพดู ในท่ีสำธำรณะ เช่น การโต้วาที วดิ โี อหรอื การถา่ ยทอดสด
การพูดผ่านเสียงตามสายในโรงเรียน ที่ใช้ทักษะการพูดเรื่อง
และชุมชน
สร้างสรรค์ เช่น คลิป

ประโยชน์ของกำรพดู สอนการออกก�าลังกาย
• ประโยชนต์ อ่ ตนเอง เปน็ การพฒั นา สอนท�าอาหาร คลิป
ให้ก�าลังใจผู้อื่น
ตนเองทางความคิด สติปัญญา

ความกล้าแสดงออกในทางท่ีดี

ท�าให้เป็นท่ียอมรับของสังคม

• ประโยชน์ต่อสังคม การพูดเป็นการแลกเปลี่ยน ความรู้ ความคิด

ความรสู้ กึ และความเขา้ ใจซงึ่ กนั และกนั ชว่ ยใหเ้ กดิ มติ รภาพ การพดู

ท่ีมีเจตนาดีและสร้างสรรค์จะช่วยพัฒนาสังคมได้มาก

61 นันทนาการอย่างสร้างสรรค์

9

กิจกรรมทำงสังคม

มนุษย์เป็นสิ่งมีชีวิตท่ีไม่ได้ถูกสร้างมาให้อยู่อย่าง
เดยี วดาย โดยจะอยรู่ ว่ มกนั เปน็ หมเู่ หลา่ มคี วามสมั พนั ธ
ในหมู‹มวลสมาชิก ช‹วยเหลือเก้ือกูลกัน พ่งึ พาอาศัย
ซึ่งกันและกัน และมีการสนทนา พด� คุย ซ่ึงเป็นกิจกรรม
ท่ีมนุษย์ใช้ในการส่ือสารมาอย่างยาวนาน กิจกรรมทาง
สังคม เป็นกิจกรรมนันทนาการที่เปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วม
ได้พบปะพูดคุย ท�ากิจกรรมต่างๆ ร่วมกัน แลกเปลี่ยน
ประสบการณ์ เพื่อให้เกิดความสัมพันธ์อันดีระหว่าง
บุคคล หรือเกิดมิตรภาพใหม่ๆ ส่งเสริมการอยู่ร่วมกัน
อยา่ งมคี วามสขุ เกดิ ความคดิ เชงิ บวก ชว่ ยสรา้ งความเขา้ ใจ
ความสามัคคี และท�าให้สังคมสงบสุข

63 นันทนาการอย่างสร้างสรรค์

ตัวอย่างกิจกรรมทางสังคม

1. งำนเล้ียงสังสรรค์ เช่น งานวันเกิด งานเล้ียงรุ่น งานเลี้ยงภายใน
ของบริษัท งานเลี้ยงรับปริญญา
2. กิจกรรมของชุมชน ควรหาโอกาสเข้าร่วมกิจกรรมของชุมชนบ้าง
ท�าความรู้จักกับคนในชุมชนให้มากขึ้น เพ่ือจะได้อยู่ร่วมกันอย่าง
มีความสุข เช่น งานท�าบุญหมู่บ้าน การลงแขกเกี่ยวข้าว
3. กำรเข้ำร่วมกลุ่มหรือชมรมต่ำงๆ จะท�าให้ได้พบเจอเพื่อนใหม่ท่ีมี
ความชอบเหมอื นๆ กนั ไดพ้ ดู คยุ ในเรอื่ งทส่ี นใจ และทา� กจิ กรรมรว่ มกนั
เช่น ชมรมผู้สูงอายุ เป็นต้น
4. กำรพดู คุยผ่ำนสื่อสังคมออนไลน์ หรือสื่ออิเล็กทรอนิกส์ การเข้า
สังคมในปัจจุบันไม่ได้จ�ากัดเพียงการเจอหน้ากันจริงๆ เท่านั้น
เพราะการสื่อสารกันผ่านทาง Video call โดยใช้สมาร์ทโฟนหรือ
คอมพิวเตอร์ ก็ถือเป็นช่องทางหน่ึงในการเข้าสังคมได้เช่นกัน
5. กำรนัดพบกัน แม้ว่าจะไม่มีเทศกาลหรือโอกาสส�าคัญใดๆ
แต่กิจกรรมทางสังคมยังคงท�าได้ เช่น การนัดเพ่ือนทานข้าว สังคม
ในร้านกาแฟ

ประโยชน์ของกิจกรรมทางสังคม

1 เสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีในครอบครัวและชุมชน
2 สร้างทัศนคติที่ดีในการด�าเนินชีวิต ป้องกันปัญหาที่อาจจะเกิด

จากการอยู่ตามล�าพัง ที่เป็นเหตุให้เห็นคุณค่าในตนเองลดลง
การเกิดทัศนคติต่อตนเองในทางลบ

3 ท�าให้สังคมสงบสุข

นันทนาการอย่างสร้างสรรค์ 64

การไปงานเลีย้ งสงั สรรค ไดทŒ ั้งความสนกุ สนาน เขŒาร‹วมชมรมท่ีสนใจ
และการเขาŒ สงั คมเลยละ‹ จะไดŒเจอผŒคู นทมี่ ีความชอบ
เหมือนๆกนั

ชมรมผสู้ งู อำยุ

àÍÍ ¹Ò‹ ʹ

¾Ã§‹Ø ¹éÕ ä»·ÓºØޡѹ´Õ¡Ç‹Ò

อย‹าลืมเดินออกจากบŒานมา
ทำความรูŒจกั กับคนในชมุ ชนใหŒมากขน้�

¾Ã‹§Ø ¹Õ¾é Ò¹ŒÍ§ ä´¤Œ ÃºÑ ¼Á
ËÍÕ¡¹¹¹Ù ÐÒ¨ÁЍÒàÅ‹¹¡Ñ¹

ÊÇÊÑ ´Õ¤ÃºÑ

¤´Ô ¶§Ö ¹Ð

µ§Ñé ᵋÁÒ¹Õè à¸ÍÂѧ ¹Õèà¸Í ©Ñ¹ÁÍÕ ÐäèР໚¹ä§ºŒÒ§
¾´Ù äÁË‹ ÂØ´àŹРàÅÒ‹ ãË¿Œ ˜§Å‹Ð.........
นดั พบกับเพอ่� นบŒาง น่งั ทานขŒาว
จ�บกาแฟ พ�ดคยุ กัน

การพด� คยุ ผา‹ นสื่ออเิ ลก็ ทรอนิกส
เปนš ชอ‹ งทางหนง่ึ ในการเขŒาสงั คมไดŒ

65 นันทนาการอย่างสร้างสรรค์

10

กิจกรรมพิเศษ

ในปีๆหนึ่ง มีวันส�าคัญที่ถูกจัดเป็นงานเทศกาลหลายวัน
กิจกรรมนันทนาการที่จัดขึ้นในโอกาสพิเศษเหล่าน้ี เรียกว่าเป็น
กิจกรรมพิเศษ ซ่ึงจัดข้ึนเป็นคร้ังคราว จัดเป็นประจ�าทุกปี หรือเป็น
โอกาสพิเศษต่างๆ เพื่อให้คนทุกระดับ ทุกวัย มาสนุกสนานและท�า
กิจกรรมร่วมกัน อาจมีกิจกรรมนันทนาการหลากหลายมาจัดขึ้น
รวมกนั ในเทศกาลนนั้ ๆ สามารถจดั ไดท้ ง้ั เปน็ กจิ กรรมบคุ คล กจิ กรรม
ของหนว่ ยงานหรอื องคก์ ร กจิ กรรมของชาติ หรอื นานาชาติ การรว่ ม
กิจกรรมพิเศษ จะมีความรู้สึกถึงการเป็นส่วนหนึ่งของสังคม
และยังได้สืบสานประเพณี วัฒนธรรมอันดีต่อไป

ตัวอย่างกิจกรรมพเิ ศษ

1. งำนเทศกำลประจ�ำปีของชำติ ชาวมุสลิม เทศกาลคริสมาสต์
เช่น งานปีใหม่ งานสงกรานต์ และวาเลนไทน์
งานลอยกระทง
4. งำนประจ�ำปีของวัดต่ำงๆ เช่น
2. งำนเทศกำลประจ�ำถิ่น เช่น งานฝังลูกนิมิต งานสมโภช
งานบุญบ้ังไฟ เทศกาลกินเจ อุโบสถ
เทศกาลตรุษจีน เทศกาลไหว้
พระจันทร์ ประเพณีแข่งเรือยาว 5. งำนเฉลิมพระเกียรติในโอกำส
เ ท ศ ก า ล ด อ ก ไ ม ้ เ มื อ ง ห น า ว ต่ำงๆ และงำนที่องค์กรของรัฐ
งานสะพานข้ามแม่น�้าแคว จัดขน้ึ เช่น งานอุ่นไอรัก คลาย
ความหนาว งานใต้ร่มพระบารมี
3. งำนวันส�ำคัญทำงศำสนำ เช่น 236 ปี กรุงรัตนโกสินทร์
งานแหเ่ ทยี นพรรษา การเวยี นเทยี น
ในวันส�าคัญทางพุทธศาสนา 6. เทศกำลดนตรี มีหลายแห่ง
เทศกาลฮารีรายอ ฮัจจิของ เช่น เทศกาลดนตรีในสวน
กรมประชาสัมพันธ์

67 นันทนาการอย่างสร้างสรรค์

นันทนาการอย่างสร้างสรรค์ 68

ประโยชน์ของกิจกรรมพเิ ศษ

1 เปิดโอกาสให้พบเจอผู้คนมากหน้า

หลายตา ได้พบเพื่อนใหม่ พัฒนาทักษะ
การสร้างมนุษยสัมพันธ์

2 ท�าให้ชุมชนเกิดการท�างานร่วมกัน

ชว่ ยเหลอื ซง่ึ กนั และกนั กอ่ ใหเ้ กดิ ทศั นคติ
ที่ดีในการอยู่ร่วมกันในชุมชน

3 เป็นการสืบสานขนมธรรมเนียม

ประเพณี หรือกิจกรรมทางศาสนา

4 ได้รับความสนุกสนานเพลิดเพลิน

และความอม่ิ เอมใจจากการเขา้ รว่ มกจิ กรรม

ในบำงสถำนกำรณ์
กิจกรรมพเิ ศษอำจเกิด
ควบคู่กันไปกับกิจกรรม
ทำงสงั คม เชน่ งำนรวมญำติ
ในเทศกำลปีใหม่

69 นันทนาการอย่างสร้างสรรค์

11

กิจกรรมอำสำสมัคร

B

กิจกรรมอาสาสมัคร นับว่าเป็นกิจกรรม

นันทนาการที่ส่งผลถึงคุณค่าของบุคคลที่มีต่อสังคม
ในทุกระดับ เพราะเป็นส่วนช่วยเหลือ สนับสนุน
ใหค้ วามเปน็ อยขู่ องมนษุ ยด์ ขี นึ้ สง่ เสรมิ ในเรอื่ งคณุ ธรรม
จรยิ ธรรม การให้ การบริการสาธารณะ ความเสียสละ
เห็นแก่ประโยชน์ส่วนรวม มุ่งช่วยเหลือเก้ือกูลผู้คน
ชุมชน หรือสังคม ในการบ�าเพ็ญประโยชน์ด้วยความ
สมัครใจและไม่หวังผลตอบแทน เรามักเรียกผู้เข้าร่วม
กจิ กรรมนว้ี า่ “จิตอาสา” สามารถดา� เนนิ การไดใ้ นทกุ ๆ
ระดับของสังคม เริ่มต้ังแต่ในระดับครอบครัว ชุมชน
ประเทศชาติ ไปจนถึงนานาชาติ และยังท�าให้เกิด
ความรว่ มมอื ระหวา่ งคนในสงั คม สรา้ งความรกั สามคั คี
และพลังในด้านบวก จรรโลงสังคมให้น่าอยู่มากย่ิงขึ้น

71 นันทนาการอย่างสร้างสรรค์

การท�ากิจกรรมอาสาสมัคร
มี รู ป แ บ บ กิ จ ก ร ร ม ห ล า ย
ประเภท ท้ังท่ีเป็นอาสาสมัคร
ที่ปฏิบัติหน้าท่ีประจ�า เช่น
เป็นสมาชิกขององค์กรเพ่ือ
สังคมท่ีต้ังข้ึนอย่างถาวร หรือ
เป็นอาสาสมัครเฉพาะกิจที่
เขา้ รว่ มกจิ กรรรมเปน็ กรณๆี ไป
แต่ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบใด ก็มี
จุดมุ่งหมายเดียวกันคือการให้
ความชว่ ยเหลอื ผอู้ น่ื โดยสมคั รใจ
และไม่หวังผลตอบแทน

ตัวอย่างกิจกรรมอาสาสมัคร

1. กิจกรรมบ�ำเพ็ญประโยชน์ สามารถท�าได้หลายแบบ เช่น
• กำรอนรุ กั ษส์ งิ่ แวดลอ้ ม เชน่ การปลกู ปา่ การสรา้ งปะการงั เทยี ม
การเกบ็ ขยะในทะเล การคดั แยกขยะ การทา� ความสะอาดสถานท่ี
สาธารณะ กวาดขยะ ขุดลอกคูคลอง
• กำรบ�ำเพ็ญประโยชน์ผ่ำนกำรเป็นสมำชิกขององค์กร เช่น
การเป็นลูกเสือ เนตรนารี ยุวกาชาด ผู้บ�าเพ็ญประโยชน์
การเป็นอาสาสมัครสาธารณสุขประจ�าหมู่บ้าน (อสม.)
• อน่ื ๆ เชน่ การอา่ นหนงั สอื เสยี งใหค้ นตาบอด การเลน่ ดนตรเี พอ่ื ให้
ผู้ป่วยในโรงพยาบาลผ่อนคลายความเครียด การช่วยเหลือ
สัตว์ป่วยหรือไร้ท่ีพ่ึง การทาสีก�าแพงวัด

นันทนาการอย่างสร้างสรรค์ 72

2. กิจกรรมช่วยเหลืออบุ ัติภัย หรอื ภัยธรรมชำติ เปน็ กจิ กรรมเฉพาะกจิ
ที่ต้องท�าเร่งด่วนเม่ือมีเหตุการณ์ฉุกเฉิน เช่น การช่วยภัยน�้าท่วม
เกิดพายุ ไฟป่า อุบัติเหตุบนท้องถนน

3. กิจกรรมค่ำยอำสำ มักเกิดในสถาบันการศึกษา โดยนิสิต/นักเรียน
และอาจารย์ที่ปรึกษา เป็นผู้ด�าเนินการ มีการรับบริจาคร่วมกับ
งบของสถาบันในการจัดกิจกรรม จุดมุ่งหมายเพื่อช่วยเหลือชุมชน
ที่ห่างไกล ขาดแคลน อาสาสมัครจะจัดหาส่ิงของไปให้ ช่วยก่อสร้าง
อาคารสถานท่ี รวมถึงจัดกิจกรรมให้ความรู้ในเรื่องต่างๆ

4. กิจกรรมสนับสนุนกำรประชุม มหกรรม งำนกีฬำต่ำงๆ การจัดงาน
มหกรรมในระดับใหญ่ๆ จ�าเป็นต้องมีอาสาสมัครเข้าร่วมกิจกรรม
เช่น งานกีฬานานาชาติ งานลูกเสือโลก งานประชุมนานาชาติ

5. กำรเป็นสมำชิกของมูลนิธิต่ำงๆ เช่น อาสากาชาด มูลนิธิอาสา
สมัครเพื่อสังคม มูลนิธิกระจกเงา

6. กำรบริจำค การใหเ้ ปน็ การมอบคณุ คา่ แกท่ งั้ ผใู้ หแ้ ละผรู้ บั การบรจิ าค
จึงเป็นสิ่งท่ีท�าได้ง่าย เช่น การบริจาคโลหิต การบริจาคหนังสือให้
หอ้ งสมดุ การบรจิ าคสงิ่ ของแกผ่ ยู้ ากไร้ การบรจิ าคสงิ่ ของบรรเทาทกุ ข์
แกผ่ ปู้ ระสบภยั เปน็ ตน้ (หลายองคก์ รการกศุ ลรบั บรจิ าคสงิ่ ของมอื สอง
หรอื ของเหลอื ใช้ จะเหน็ วา่ การบรจิ าค ไมจ่ า� เปน็ ตอ้ งใชเ้ งนิ ซอ้ื ของมา
แตส่ ามารถนา� ของทไี่ มไ่ ดใ้ ชแ้ ลว้ มาแบง่ ปนั ใหเ้ กดิ ประโยชนต์ อ่ ผอู้ นื่ ได)้

7. กำรใช้ควำมรู้ควำมสำมำรถในอำชีพช่วยเหลือผู้อ่ืนโดยไม่หวัง
สิง่ ตอบแทน เช่น ทนายอาสา ครูอาสาตามพื้นท่ีห่างไกล มัคคุเทศก์
อาสาตามสถานท่ีท่องเที่ยว แพทย์อาสา

73 นันทนาการอย่างสร้างสรรค์

การเปนš อาสาสมัคร อนุรกั ษส �ิงแวดลอŒ ม
ในงานมหกรรมต‹างๆ เช‹น ดŒวยการเปนš อาสาสมคั ร
การแขง‹ กีฬานานาชาติ ปลกู ป†า ปลูกตนŒ ไมŒ
ยงั เปšนการพัฒนาตนเอง
ไดอŒ ีกทางหนึ่ง

เปนš สมาชกิ ในมลู นธิ หิ ร�อ
องคก รการกุศลตา‹ งๆ

ช‹วยเหลือผทŒู เี่ ดอื ดรŒอนเมื่อมภี ยั ธรรมชาติ หรอ� อบ� ัติภัย
*อาสาสมคั รควรไดŒรบั การอบรมวธ� กี ารที่ถกู ตŒองก‹อนปฏิบัติหนาŒ ที่
เพอ�่ ความปลอดภัยของทงั้ ผูŒเดอื ดรอŒ นและตนเอง

นันทนาการอย่างสร้างสรรค์ 74

อนรุ ักษทะล และแมน‹ ้ำ โดยการ
ไมท‹ ิ�งขยะลงแหลง‹ น้ำ และชว‹ ย
เกบ็ ขยะเมื่อพบเหน็

บรจ� าคสิง� จำเปšนใหแŒ ก‹
ผขŒู าดแคลน
ใชคŒ วามรูŒในอาชพี ของตนเอง
ช‹วยเหลอื ผูŒอน่ื เชน‹ การเปนš
ครอู าสาในพ้�นที่หา‹ งไกล

กิจกรรมคา‹ ยอาสา พัฒนาชมุ ชน

75 นันทนาการอย่างสร้างสรรค์

ประโยชน์ของกิจกรรมอาสาสมัคร

ประโยชน์ต่อผู้เข้าร่วมกิจกรรม
1 ผู้เข้าร่วมกิจกรรมจะเกิดความภาคภูมิใจในตนเอง รู้สึกว่า

ตนเองมีคุณค่า เกิดความคิดด้านบวกต่อตนเอง ท�าให้มี
สุขภาพจิตดี

2 รู้จักเสียสละ เอื้อเฟื้อเผ่ือแผ่ และเห็นอกเห็นใจผู้อื่น
3 เกิดมิตรภาพใหม่ๆ จึงท�าให้อยู่ร่วมกันได้อย่างมีความสุข
4 ไดฝ้ กึ การวางแผน การบรหิ ารจดั การ การแกป้ ญั หาเฉพาะหนา้

ประโยชน์ต่อสังคม
1 เกดิ การพฒั นาชมุ ชน สงั คม ซงึ่ สง่ ผลดตี อ่ การพฒั นาประเทศชาติ
2 เกิดจิตส�านึกต่อความรับผิดชอบร่วมกันในสังคม
3 เป็นการจรรโลงสังคมโลกให้น่าอยู่ย่ิงขึ้น

นันทนาการอย่างสร้างสรรค์ 76

บรรณำนุกรม

กรมพลศึกษา ส�านักนันทนาการ. (2560). สุดยอดเครือข่ำย
นนั ทนำกำร. กรงุ เทพฯ: สา� นกั นนั ทนาการ กรมพลศกึ ษา.

ก�าโชค เผือกสุวรรณ. (2559). ผู้น�ำนันทนำกำร. กรุงเทพฯ:
ส�านักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

เทพประสิทธ์ิ กุลธวัชวชิ ัย. (2554). กำรนนั ทนำกำร. กรุงเทพฯ:
ส�านักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

บษุ กร บณิ ฑสนั ต.์ (2556). ดนตรบี ำ� บดั . พมิ พค์ รง้ั ท่ี 3. กรงุ เทพฯ:
ส�านักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุวิมล ต้ังสัจพจน์. (2553). นันทนำกำรและกำรใช้เวลำว่ำง.
กรุงเทพฯ: บริษัท เอดิสันเพรสโพรดักส์ จ�ากัด.

Mclean, Daniel D. & Hurd, AmyR. (2015). Kraus’s recreation
and leisure in modern society. 10th ed. United
states of america: Jones & bartlett learning.

77 นันทนาการอย่างสร้างสรรค์

คณะผู้จัดท�ำ

ที่ปรึกษา อธิบดีกรมพลศึกษา
รองอธิบดีกรมพลศึกษา
นายปัญญา หาญล�ายวง ผู้อ�านวยการส�านักนันทนาการ
นางสาวดารณี ลิขิตวรศักดิ์ รกั ษาราชการแทนรองอธบิ ดกี รมพลศกึ ษา
นายพัชระ ต้ังพานิช ผู้เช่ียวชาญด้านนันทนาการ
ผู้เชี่ยวชาญด้านนันทนาการ
ดร.สราวุธ ชัยวิชิต
ดร.วณัฐพงศ์ เบญจพงศ์

ผู้จัดท�าและเรยี บเรยี ง นักพัฒนาการกีฬาปฏิบัติการ

นายอดิศัย ใจกาวัง

บรรณาธิการ
นางจดิ าภา เจตนพิ ฐิ อาภา ผู้อ�านวยการกลุ่มนันทนาการสัมพันธ์

นางสาวพิรุณณี สุขเกษม นักพัฒนาการกีฬาช�านาญการพิเศษ

นางสาวเลอลกั ษณ์ แสงอมั พร นักพัฒนาการกีฬาช�านาญการ

นายธนากร หานะกูล นักพัฒนาการกีฬาปฏิบัติการ

นายณฐั พงษ์ ชยั วฒั นส์ ทิ ธกิ ลุ นักพัฒนาการกีฬาปฏิบัติการ

นันทนาการอย่างสร้างสรรค์ 78

ส่วนท่ี ๒ การส�ารวจความพึงพอใจของผู้รับหนังสือนันทนาการอย่างสร้างสรรค์
ค�าชี้แจง : โปรดท�ำเครื่องหมำย √ ลงใน ที่ตรงกับควำมเป็นจริง

ประเด็นความพึงพอใจ/ไม่พึงพอใจ ระดับความพึงพอใจ ไม่พึงพอใจ
มากท่ีสุด มาก น้อย น้อยที่สุด
๒.๑ รูปแบบส่ือ
๒.๒ ความเหมาะสมของประเภทส่ือที่ผลิต
๒.๓ ความสะดวกในการใช้ส่ือ
๒.๔ เนื้อหาสาระ
๒.๕ ตรงกับความต้องการ
๒.๖ ความน่าสนใจ
๒.๗ เข้าใจง่าย
ภาพรวมความพึงพอใจต่อส่ือ

๒.๘ ท่านน�าข้อมูลในหนังสือนันทนาการอย่างสร้างสรรค์ไปใช้ประโยชน์ด้านใดบ้าง
(สามารถระบุได้มากกว่า ๑ ข้อ)
ใช้ในกำรเรียนกำรสอน/อบรม ใช้ในชีวิตประจ�ำวัน
ใช้ในกำรประกอบอำชีพ ใช้ในกำรอ้ำงอิงทำงวิชำกำร
ใช้ในกำรอื่น ๆ ระบุ………………….................................................................................................
ไม่ได้ใช้ เน่ืองจำก.........................................................................................................................

๒.๙ ส่ิงท่ีท่านอยากให้เพิ่มเติมในหนังสือนันทนาการอย่างสร้างสรรค์
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................

ส่วนที่ ๓ หากท่านประสงค์รับหรือให้ข้อมูลกับกรมพลศึกษา โปรดระบุช่องทางการสื่อสารที่เหมาะสม
กับท่าน (เลือก ๓ อันดับแรก)

ช่องทาง ระบุและเรียงล�าดับ ๑ - ๓

๑. ติดต่อด้วยตัวเอง

๒. เว็บไซต์ www.dpe.go.th / เว็บบอร์ดกรมพลศึกษา

๓. บอร์ดประชาสัมพันธ์

๔. วารสาร

๕. รายงานประจ�าปี

๖. หนังสือพิมพ์

๗. Call Center , โทรศัพท์

๘. อ่ืนๆ………………

ขอบคุณทุกท่านมา ณ โอกาสน้ี
ส�านักนันทนาการ กรมพลศึกษา

�สานักนันทนาการ
กรมพล ึศกษา
เลข ่ีท 154 ถนนพระราม 1
แขวงวังใหม่ เขตปทุมวัน
ก ุรงเทพฯ
10330

บ ิรการ ุธรกิจตอบ ัรบ

ใบอนุญาตเลขที่ ปน.3/1 ปณศ.รองเ ืมอง
ถ้าฝากส่งในประเทศไม่ต้องผนึกตราไปรษ ีณยากร

กรมพลศกึ ษา

แบบส�ารวจความพึงพอใจที่มีต่อหนังสือนันทนาการอย่างสร้างสรรค์
ค�าอธิบาย :
แบบส�ำรวจนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินควำมพึงพอใจท่ีมีต่อหนังสือนันทนำกำรอย่ำงสร้ำงสรรค์ของ
กรมพลศึกษำและข้อมูลบำงส่วนจะน�ำไปปรับปรุง เพื่อสนองต่อควำมพึงพอใจให้มำกท่ีสุด ซึ่งค�ำตอบ
ของทำ่ นทกุ ขอ้ มคี วำมสำ� คญั อยำ่ งยง่ิ ตอ่ กำรสำ� รวจครงั้ นี้ จงึ ขอควำมกรณุ ำทำ่ นตอบคำ� ถำมตำมควำมเปน็ จรงิ
และควำมคิดเห็นที่แท้จริง ขอขอบคุณที่ให้ควำมร่วมมือ
ส่วนที่ ๑ ข้อมูลส่วนบุคคล
ค�าชี้แจง : โปรดท�ำเครื่องหมำย √ ลงใน ที่ตรงกับควำมเป็นจริง
๑. เพศ ชำย หญิง
๒. อำยุ ...............ปี ๓. อำชีพ .......................................................................
๔. ระดับกำรศึกษำ ต�่ำกว่ำปริญญำตรี ปริญญำตรี สูงกว่ำปริญญำตรี
๕. ประเภทองค์กรที่ได้รับสื่อนี้ โปรดระบุชื่อองค์กร...........................................................................
ส่วนรำชกำร/สถำนศึกษำ ภำคเอกชน
ประชำชนทั่วไป รัฐวิสำหกิจ/องค์กรมหำชน
องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน เครือข่ำย ด้ำน……………...............................
อื่นๆ (ระบุ) ........................................