วารสารเพลงดนตรี Music Journal Volume 26 No.7 มีนาคม 2564

PENINSULA MOMENTS

At The Peninsula Bangkok, world-class hospitality enriched with compelling
Thai cultural experiences creates perfect memorable moments.



Volume 26 No. 7 สวัสั ดีีผู้้�อ่า่ นทุกุ ท่่าน ผู้้�อ่่านที่ �สนใจว่่าดนตรีีส่่งผลกระทบ
March 2021 เมื่�อเดือื นกุมุ ภาพันั ธ์ท์ ี่่�ผ่า่ นมา มีเี รื่�อง กัับอารมณ์ข์ องผู้�คนอย่่างไร ติิดตามได้้ใน
น่่ายิินดีีสำำ�หรัับประเทศไทยและวิิทยาลััย บทความด้้านดนตรีบี ำำ�บััด
ดุรุ ิยิ างคศิลิ ป์์ มหาวิทิ ยาลัยั มหิดิ ล เนื่�องจาก
อาจารย์์ ดร.ณรงค์์ ปรางค์เ์ จริญิ คณบดีี ด้า้ นดนตรีวี ิทิ ยา นำำ�เสนอเบื้�องหลังั
วิิทยาลััย ได้้รัับเลืือกให้้รัับรางวััล The บทประพัันธ์์ไวโอลิินโซนาตา บทที่� ๙
Charles Ives Awards สาขาการประพันั ธ์์ ของเบโธเฟน ที่�ประพันั ธ์์ให้้แก่่ George
เพลง (Charles Ives Fellowship) ซึ่ง่� Bridgetower นักั แต่ง่ เพลงและนักั ไวโอลินิ
รางวัลั นี้้�คัดั เลือื กจากศิลิ ปินิ ทั่�วโลกกว่า่ ๗๐ เชื้�อสายแอฟริกิ ันั
สาขา และเป็น็ ครั้�งแรกที่�คนไทยได้ร้ ับั รางวัลั
นี้� ตั้�งแต่่มีีการก่่อตั้�งรางวััลมา ๑๒๓ ปีี สำำ�หรัับผู้้�อ่่านที่ �สนใจอยากไปศึึกษา
ติิดตามรายละเอีียดเกี่ �ยวกัับรางวััลได้้ใน ต่่อด้้านดนตรีีบำำ�บััดในระดัับปริิญญาตรีี
เรื่�องจากปก ที่�ประเทศสหรััฐอเมริิกา พลิิกไปอ่่าน
บทความด้า้ นดนตรีศี ึกึ ษาฉบับั นี้� นำำ� ประสบการณ์ก์ ารไปศึกึ ษาต่อ่ ได้ใ้ นคอลัมั น์์
เสนอเรื่ �องราวเกี่ �ยวกัับการฝึึกงานของ Study Abroad
นัักศึึกษาปริิญญาตรีี สาขาดนตรีีศึึกษา
ที่่�วิิทยาลัยั นอกจากนี้้�ยังั มีบี ทความสาระความรู้�
ด้า้ นดนตรีตี ่่าง ๆ อีีกเช่น่ เคย

ดวงฤทััย โพคะรััตน์ศ์ ิริ ิิ

เจา้ ของ ฝ่่ายภาพ สำำ�นักั งาน

วิทยาลัยดุริยางคศิลป์ คนึงนิจ ทองใบอ่อน วิทยาลัยดุริยางคศิลป์
มหาวิทยาลัยมหิดล มหาวิทยาลัยมหิดล
ฝา่ ยศลิ ป์ (วารสารเพลงดนตรี)
บรรณาธิิการบริหิ าร ๒๕/๒๕ ถนนพุทธมณฑลสาย ๔
จรูญ กะการดี ต�ำบลศาลายา อ�ำเภอพุทธมณฑล
ดวงฤทัย โพคะรัตน์ศิริ นรเศรษฐ์ รังหอม จังหวัดนครปฐม ๗๓๑๗๐
โทรศัพท์ ๐ ๒๘๐๐ ๒๕๒๕-๓๔
หัวหน้ากองบรรณาธกิ าร พสิ ูจน์อกั ษรและรปู เลม่ ต่่อ ๓๒๐๕
โทรสาร ๐ ๒๘๐๐ ๒๕๓๐
ธััญญวรรณ รััตนภพ ธัญญวรรณ รัตนภพ [email protected]

ทีป่ รกึ ษากองบรรณาธิการ เว็บมาสเตอร์

Kyle Fyr ภรณ์ทิพย์ สายพานทอง

กองบรรณาธิการขอสงวนสิทธ์ิในการพิจารณาคัดเลือกบทความลงตีพิมพ์โดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า ส�ำหรับข้อเขียนที่ได้รับการ
พิจารณา กองบรรณาธิการขอสงวนสิทธ์ิท่ีจะปรับปรุงเพ่ือความเหมาะสม โดยรักษาหลักการและแนวคิดของผู้เขียนแต่ละท่านไว้ ข้อเขียน
และบทความท่ีตีพิมพ์ ถือเป็นทัศนะส่วนตัวของผู้เขียน กองบรรณาธิการไม่จ�ำเป็นต้องเห็นด้วย และไม่ขอรับผิดชอบบทความนั้น

สารบญั

Contents

Cover Story Music Literature

04 28 40

วิทิ ยาลัยั ดุรุ ิิยางคศิิลป์์ คีตี กวีเี ชื้อ� สายแอฟริกิ ันั ตอนที่� ๓: เพลงหน้้าที่ �เด็ก็
กัับรางวัลั ระดับั นานาชาติิ เบื้อ� งหลังั ความสำำ�เร็จ็ ของ จากบทเพลงปลููกฝังั คติิเด็ก็ ดีี
ณรงค์์ ปรางค์เ์ จริญิ ‘Kreutzer Sonata’ กับั สู่�การเป็น็ เครื่่�องมืือต่่อสู้�
(Narong Prangcharoen) George Bridgetower ทางการเมืืองของเด็็กยุุคปััจจุุบันั
นักั ไวโอลิินผิวิ ดำำ�ที่�ถููกลืืม จิิตร์์ กาวีี
Music Entertainment กฤตยา เชื่�อ่ มวราศาสตร์์ (Jit Gavee)
(Krittaya Chuamwarasart)
06 Study Abroad
Music Education
“เรื่่อ� งเล่า่ เบาสมองสนองปััญญา” 50
เพลงไทยสากล-เนื้อ� ร้้องจาก 32
วรรณคดีี (ตอนที่� ๘) การเรียี นดนตรีีบำ�ำ บัดั ระดับั ชั้�น
หลายหลากวรรณคดีไี ทย ๐๒ การฝึึกประสบการณ์ว์ ิชิ าชีีพครูดู นตรีี ปริญิ ญาตรีี ในประเทศ
กิติ ติิ ศรีีเปารยะ ของนักั ศึึกษาสาขาวิชิ าดนตรีีศึกึ ษา สหรัฐั อเมริกิ า (ตอนที่� ๑) 
(Kitti Sripaurya) ธันั ยาภรณ์์ โพธิิกาวินิ ปริิญธร ป่่านแก้ว้
(Dhanyaporn Phothikawin) (Parintorn Pankaew)
Musicology
Music Therapy
24
36
A Brief Summary of
Chapter 11 from Johann How Does Music Affect
Sebastian Bach: The People’s Emotions?
Learned Musician, by Achareeya Fukiat
Christoph Wolff (อัจั ฉรีียา ฟููเกียี รติ)ิ
Juliana Yap
(จูเู ลียี นา แยป)
Duangruthai Pokaratsiri
(ดวงฤทััย โพคะรััตน์์ศิริ ิิ)

COVER STORY

วกิัิทบั ยราาลงัวัยัลั ดุรรุ ิะยิ ดัาับงนคาศินลิ าปช์์าติิ

เรื่�อ่ ง:
ณรงค์์ ปรางค์เ์ จริญิ (Narong Prangcharoen)
คณบดีีวิิทยาลััยดุรุ ิยิ างคศิิลป์์ มหาวิิทยาลัยั มหิดิ ล

เมื่�อวันั ที่� ๒๒ กุมุ ภาพันั ธ์์ ๒๕๖๔ การได้ร้ ับั รางวัลั นี้้�มีคี วามสำำ�คัญั ประพันั ธ์เ์ พลงในประเทศไทยเพิ่�มขึ้�น
สถาบันั American Academy of ยิ่�งในแง่่การแสดงจุุดยืืนของนััก จนมีหี ลาย ๆ คนได้ร้ ับั รางวัลั ต่า่ ง ๆ
Arts and Letters ได้ป้ ระกาศรางวัลั ประพันั ธ์เ์ พลงในประเทศไทย เพราะ ในระดับั ชาติแิ ละนานาชาติดิ ้ว้ ยเช่น่
ผู้�ชนะรางวัลั ต่า่ ง ๆ ของสถาบันั ซึ่ง�่ เป็็นการแสดงว่่าเราสามารถอยู่�ใน กััน ซึ่่�งในอนาคตก็็มีีความหวัังว่่า
ประกอบด้้วย นักั ประพัันธ์เ์ พลงใน ระดัับนานาชาติิได้้อย่่างภาคภููมิิ
สาขาที่�แตกต่่างกััน ครั้�งนี้�เป็็นครั้�ง และเป็็นจุุดเริ่�มต้้นเพื่�อจะพััฒนา
แรกที่�คนไทยได้้รัับรางวััล Charles สร้้างสรรค์์งานในด้้านนี้้�ต่่อไป เมื่�อ
Ives Fellowship จาก American ได้ร้ ัับรางวััลแล้้ว ไม่ใ่ ช่่แค่่การแสดง
Academy of Arts and Letters ความยินิ ดีี แต่ก่ ารได้ร้ ับั รางวััล
ซึ่่�งการเข้้าร่่วมแข่่งขัันในรายการนี้� ต้้องมาพร้้อมการวางแผนใน
เป็็นการเชิญิ เข้้าแข่่งขััน โดยผู้�ได้ร้ ับั การพัฒั นาคนอื่�น ๆ ในสังั คม
การเสนอชื่�อต้อ้ งมีปี ระวัตั ิทิี่�โดดเด่น่ เพื่�อให้ก้ ้า้ วเข้า้ สู่�การแข่ง่ ขันั ใน
มีกี ารทำำ�งานอย่า่ งต่อ่ เนื่�อง เป็น็ ที่�รู้�จัก ระดับั นานาชาติไิ ด้ใ้ นอนาคต
ในแวดวงดนตรีแี ละการประพันั ธ์เ์ พลง อัันใกล้้ การสื่�อสารให้้
เปรียี บเสมือื นการเข้า้ แข่ง่ กีฬี าต่า่ ง ๆ สัังคมได้้รัับรู้�เป็็นวง
ต้้องมีีการเก็็บสะสมคะแนนจนได้้ กว้้าง เป็็นการสร้้าง
คะแนนที่�มากพอจะได้ร้ ับั เชิญิ ให้เ้ ข้า้ จุุดมุ่�งหมายให้้น้้อง ๆ
ร่่วมประกวด สถาบััน American ที่่�มีีความสามารถได้้
Academy of Arts and Letters ตั้�งเป้้าให้้ตััวเองต่่อไป ซึ่่�ง
ได้้เริ่�มตั้�งขึ้�นตั้�งแต่่ปีี พ.ศ. ๒๔๔๑ ความพยายามนี้�ได้้ก่่อตััว
(ค.ศ. ๑๘๙๘) และเป็็นสถาบัันที่� ตั้�งแต่่ปีี พ.ศ. ๒๕๔๘ เมื่�อมีี
ช่ว่ ยส่ง่ เสริมิ ด้า้ นศิลิ ปะทุกุ สาขาวิชิ า การจััดเทศกาลการประพัันธ์์
ไม่่ว่่าจะเป็็น ดนตรีี จิิตรกรรม เพลงนานาชาติิในประเทศไทย
สถาปััตยกรรม และอื่�น ๆ จึงึ เป็็น เทศกาลนี้้�ยัังคงอยู่�จนถึึงปััจจุุบััน
สถาบันั ที่่�มีคี วามสำำ�คัญั อย่า่ งมากใน ได้้สร้้างการรัับรู้�แก่่สัังคมในด้้าน
ประเทศสหรััฐอเมริิกา การประพัันธ์์เพลง และสร้้างนััก

04

การขึ้�น้ อัันดัับ Top
100 เป็น็ รางวัลั ที่ช่� ่ว่ ย
ให้ค้ นที่พ่� ยายามสร้า้ ง
งานได้ม้ ีีโอกาสชื่น่� ชม
ผลงานที่�ส่ ร้า้ งมา

จะสร้้างกองทััพนัักแต่่งเพลง นััก ระดับั นานาชาติิอย่่างแท้้จริงิ จึงึ จะ คุุณภาพของวิิทยาลััยดุุริิยางคศิิลป์์
ประพันั ธ์เ์ พลงของไทยที่่�มีโี อกาสไป ทำำ�ให้ต้ ่า่ งชาติริู้้�จักั เราและให้ค้ ะแนน มหาวิิทยาลััยมหิิดล ไม่่ว่่าจะเป็็น
ต่อ่ สู้�เพื่�อสร้า้ งงานในระดับั นานาชาติิ แก่่เรา ไม่่ใช่แ่ ค่่การสร้า้ งความรู้้�จััก การที่�ผู้�บริิหารได้้รัับรางวััลในระดัับ
และสร้า้ งประโยชน์ใ์ ห้แ้ ก่ป่ ระเทศได้้ แต่เ่ ป็น็ การสร้า้ งความร่ว่ มมือื อย่า่ ง นานาชาติิ หรืือทางสถาบัันได้้รัับ
ไม่ม่ ากก็็น้้อย จริงิ จังั ไม่ใ่ ช่แ่ ค่ท่ ำำ� MOU บนกระดาษ การประเมินิ อยู่�ในอันั ดับั Top 100
นอกเหนือื จากความภูมู ิใิ จในด้า้ น แต่ไ่ ม่ม่ ีกี ิจิ กรรมในการทำำ�งานร่ว่ มกันั ก็็ตาม เป็น็ การยืืนยันั ว่า่ วิทิ ยาลััย
รางวัลั ที่�ได้้รับั มาแล้้ว อีกี เรื่�องหนึ่�ง วิทิ ยาลัยั ดุรุ ิยิ างคศิลิ ป์์ มหาวิทิ ยาลัยั ให้้ความสำำ�คััญกัับคุุณภาพของการ
ที่่�น่า่ ดีีใจมาก ๆ คือื การที่่�วิทิ ยาลััย มหิิดล ได้้สร้้างความร่่วมมืืออย่่าง ศึกึ ษาและสร้า้ งคนมาก โดยมุ่�งหมาย
ดุุริิยางคศิิลป์์ มหาวิิทยาลััยมหิิดล จริิงจังั รวมไปถึึงความร่ว่ มมือื ด้า้ น ว่่าจะพััฒนาศัักยภาพของคนเพื่�อ
ได้้รัับการประเมิินจากสถาบััน QS Benchmark กับั สถาบันั การศึกึ ษาใน สร้้างโอกาสในการแข่่งขัันในระดัับ
University Ranking by Subject ต่า่ งประเทศอีกี ด้ว้ ย วิทิ ยาลัยั ได้เ้ ข้า้ นานาชาติิ เราจะไม่่ใช่่แค่่เป็็นภููเขา
ให้้ติิดในสถาบัันอัันดัับ Top 100 ร่ว่ มกลุ่�มที่�ชื่�อว่า่ IBE (International เพราะมีีสถานที่�ที่�ยิ่�งใหญ่่อีีกต่่อไป
ในการประเมิิน ซึ่�่งเป็็นการสร้้าง Benchmarking Exercise) ตั้�งแต่่ หากแต่พ่ วกเราทุกุ คนร่ว่ มแรงร่ว่ มใจ
ชื่�อเสีียงให้้แก่่แวดวงการศึึกษาของ ปีี พ.ศ. ๒๕๖๒ ซึ่�่งเป็็นความ ช่ว่ ยกันั พิชิ ิติ ยอดเขา พัฒั นาวิทิ ยาลัยั
ประเทศเป็น็ อย่า่ งมาก การขึ้�นอันั ดับั เปลี่�ยนแปลงอย่่างมากของสถาบััน ของเราให้ม้ ีมี าตรฐานในระดับั ที่่�สูงู ขึ้�น
Top 100 เป็น็ รางวัลั ที่่�ช่ว่ ยให้้คนที่� เพราะต้้องเปิิดเผยข้้อมููลในแง่่มุุม สู่�การเป็น็ Top 50 ต่อ่ ไป
พยายามสร้า้ งงานได้ม้ ีโี อกาสชื่�นชม ต่า่ ง ๆ ของการบริิหารจัดั การ เพื่�อ
ผลงานที่�สร้้างมา ความพยายามที่� เปรียี บเทียี บกับั คู่�เทียี บอย่า่ งใกล้ช้ ิดิ
จะขับั เคลื่�อนให้แ้ วดวงดนตรีกี ้า้ วขึ้�น ทำำ�ให้ส้ ถาบันั ต่า่ ง ๆ ในต่า่ งประเทศ
ไปสู่�ระดับั สากล ความสำำ�เร็จ็ ในครั้�งนี้� ได้รู้้�จักวิทิ ยาลัยั ดุรุ ิยิ างคศิลิ ป์ใ์ นเชิงิ ลึกึ
ไม่ใ่ ช่ค่ วามสำำ�เร็จ็ จากการส่ง่ เอกสาร สองเรื่�องที่�เกิดิ ขึ้�นภายในไตรมาส
เข้า้ ไปเพื่�อรับั การประเมินิ แต่เ่ ป็น็ การ แรกของปีี พ.ศ. ๒๕๖๔ เป็็นเรื่�อง
ตรวจสอบโดยแบบสอบถาม ซึ่ง�่ ทำำ�ให้้ ที่่�น่่ายิินดีีและสอดคล้้อง เพราะ
เห็น็ ว่า่ สถาบันั ต้อ้ งมีคี วามร่ว่ มมือื ใน ทั้�งสองเรื่�องคืือการยืืนยัันทางด้้าน

05

MUSIC ENTERTAINMENT

“เรื่่�องเล่า่ เบาสมองสนองปััญญา”

เพลงไทยสากล-เนื้�อร้อ้ งจาก
วรรณคดีี (ตอนที่่� ๘)

หลายหลากวรรณคดีีไทย ๐๒

เรื่อง:
กิตติ ศรีเปารยะ (Kitti Sripaurya)
อาจารยป์ ระจ�ำสาขาวชิ าดนตรีสมัยนยิ ม
วิทยาลยั ดรุ ิยางคศิลป์ มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล

“เรื่่อ� ยเรื่�่อยมาเรียี งเรีียง นกบิินเฉียี งไปทั้้ง� หมู่่� ตััวเดีียวมาพลัดั คู่่� เหมืือนพี่่�อยู่่�เพีียงเอกา” นี่่�คือื ๒
วรรคแรกของเพลงไทยสากลยอดนิิยมจากอดีตี จนปัจั จุุบััน (เริ่�มออกเผยแพร่่ พ.ศ. ๒๔๙๘ ขัับร้อ้ ง
บันั ทึกึ เสียี งโดย นริศิ อารียี ์์ ตามมาด้ว้ ย ธานินิ ทร์์ อินิ ทรเทพ สุเุ ทพ วงศ์ก์ ำำ�แหง (ศิลิ ปินิ แห่ง่ ชาติ)ิ แจ้้ -
ดนุพุ ล แก้ว้ กาญจน์์ แห่ง่ วงแกรนด์เ์ อ็ก็ ซ์์ เมื่�อปีี พ.ศ. ๒๕๒๗ ศรัณั ย่า่ ส่ง่ เสริมิ สวัสั ดิ์� - อัลั บั้�มดาวร้อ้ ย
เดือื น พ.ศ. ๒๕๔๐ และอีกี หลายศิลิ ปินิ ) เพลงนี้้�คือื “เหมือื นไม่เ่ คย” (https://www.youtube.com/
watch?v=USZMaiaclx0) เป็น็ ผลงานของครูชู าลีี อินิ ทรวิจิ ิิตร (ศิลิ ปิินแห่ง่ ชาติิ) ร่่วมกับั ครูปู ระสิทิ ธิ์�
พยอมยงค์์ (ศิิลปิินแห่่งชาติิ) ที่�มาของเพลงนี้� ครูชู าลีฯี ได้้แรงบัันดาลใจมาจากบทชมนกในกาพย์์เห่่
เรืือของเจ้า้ ฟ้า้ ธรรมาธิิเบศร์์ (กุ้�ง) กวีเี อกสมัยั สมเด็จ็ พระเจ้า้ อยู่่�หััวบรมโกศสมััยอยุุธยา ดัังที่่�ตััดทอน
มาตามตััวอย่่างต่อ่ ไปนี้�

...เรื่่�อยเรื่่�อยมารอนรอน ทิิพากรจะตกต่ำ�ำ�
สนธยาจะใกล้ค้ ่ำำ�� คำำ�นึึงหน้้าเจ้้าตราตรูู
เรื่อ�่ ยเรื่อ่� ยมาเรีียงเรีียง นกบินิ เฉียี งไปทั้้�งหมู่่�
ตััวเดียี วมาพลััดคู่่� เหมืือนพี่่อ� ยู่่ผ� ู้เ�้ ดียี วดาย...
(ข้้อมููลจากเว็บ็ ไซต์์ จับั เข่า่ เล่่าประวัตั ิศิ าสตร์์ ๒๓ มกราคม ๒๐๑๖)
กลายมาเป็นเนอื้ เพลง “เหมอื นไมเ่ คย” ดงั ปรากฏในกรอบตารางตอ่ ไปนี้
06

๑) เรื่อยเรือ่ ยมาเรยี งเรยี ง นกบนิ เฉียงไปท้งั หมู่ ๒) ร่ํารา่ํ ใจรอนรอน อกสะท้อนอ่อนใจขา้

ตัวเดียวมาไร้คู่ เหมือนพอี่ ยูเ่ พียงเอกา ดวงใจไยหนหี น้า โถแก้วตามาหมางเมิน

๓) ร้ไู หมใครช้ําเท่า เหมือนพ่เี ศร้าเจา้ ห่างเหิน ๔) แจว้ แจว้ จาํ นรรจา ยกดินฟา้ มาอา้ งเอ่ย

เคยแนบแอบอกเพลิน กลับหมางเมนิ แรมรามาละเลย เหมอื นไมเ่ คยเลยหรือไร

เหมือนไม่เคย

ผู้�เขีียนบทความนี้� ถอดแนวทำำ�นองจากไฟล์์เสีียงต้้นฉบัับบัันทึึกบนแผ่่นครั่�งดังั ภาพ

นำำ�มาบัันทึึกเป็น็ โน้้ตสากล โดย Sibelius music notation program พร้้อมแนว chord progression
ตามหลัักการดนตรีสี ากล ปรากฏผลดัังภาพต่อ่ ไปนี้�

07

ประสิิทธิ์� พยอมยงค์์ ชาลีี อิินทรวิิจิิตร นริิศ อารีีย์์

รูปู แบบเพลงเป็น็ แบบ song form - AABA (1-2-3-4) มีี ๔ ท่อ่ น ท่อ่ นละ ๘ ห้อ้ ง กลุ่�มเสียี งที่�ครูปู ระสิทิ ธิ์�
พยอมยงค์์ รัังสรรค์ข์ึ้�นเป็็นทำำ�นองเพลง เมื่�อจััดระเบีียบตามหลัักการดนตรีสี ากล พบว่า่ มีเี พีียง ๕ เสีียง คืือ
Ab, Bb, C, Eb, F นั่�นคือื แนวทำำ�นองเพลงนี้้�บันั ทึกึ อยู่�บน Ab major pentatonic scale ประโยคเพลงเรียี บง่า่ ย
จัดั เรีียงลำำ�ดัับได้อ้ ย่่างลงตัวั ดังั ตััวอย่่างต่่อไปนี้�

เพลงนจ้ี งึ เปน็ ทต่ี ดิ หผู ฟู้ งั โดยไมย่ าก เรยี กไดว้ า่ ทง้ั ทำ� นองและคำ� รอ้ งคลอ้ งจองเปน็ กง่ิ ทองใบหยกกนั เลยทเี ดยี ว
๒. ศกุนตลา (https://www.youtube.com/watch?v=dRIKgzEREd0)
“ศกนุ ตลา” เปน็ ชอ่ื นางในวรรณคดี จากบทพระราชนพิ นธใ์ นรชั กาลท่ี ๖ ทม่ี าของเพลงน้ี Facebook “พรา่ ง
เพชรในเกรด็ เพลง ๑๔ พฤษภาคม ๒๐๑๙” บนั ทกึ โดย @wanwang45 พรรณนาไวว้ ่า
เพลง “ศกนุ ตลา” ขบั ร้องโดย เพญ็ ศรี พุ่มชูศรี ค�ำร้อง “ทวปี วร” ท�ำนอง เอื้อ สนุ ทรสนาน บันทึกเสยี ง
ครัง้ แรก พ.ศ. ๒๕๐๗
คุณุ ทวีปี วรดิลิ ก หรืือ “ทวีปี วร” เขียี นเล่่าถึงึ เพลงนี้้ว� ่่า เมื่อ่� ปีี ๒๕๐๗ เกิดิ ไนต์ค์ ลับั ใหม่่ชื่อ่� “ศกุนุ ตลา” คุณุ สุวุ ัฒั น์์
วรดิิลก (พี่่�ชาย) ขอให้้คุุณทวีีปแต่่งคำ�ำ ร้้องเพลง “ศกุุนตลา” เพื่่�อนำำ�ไปให้้ครููเอื้้�อช่่วยใส่่ทำำ�นอง คุุณเพ็็ญศรีี
จะขัับร้้องเพลงนี้้�เพื่�่อโปรโมตไนต์์คลัับใหม่่ คุุณทวีีปแต่่งคำำ�ร้้องเพลงนี้้�ในลัักษณะชมโฉมผู้้�หญิิงด้้วยสำ�ำ นวนกวีีที่่�
แหวกแนว เช่่น “น้ำ�ำ� ค้้างค้า้ งกลีบี กุหุ ลาบอ่่อน คืือเนตรบัังอรหยาดหวาน” หรืืออีีกวรรค “คลื่่�นสมุุทรสุุดฤทััย
ไหวปวง คืือทรวงนางสะท้้อนถอนใจ”
“ทวีีปวร” ประพัันธ์ค์ ำำ�ร้อ้ งสอดคล้อ้ งกับั ทำำ�นองของครููเอื้�อ สุนุ ทรสนาน ดัังปรากฏในกรอบตารางต่่อไปนี้�

08

๑) ศกนุ ตลา นางฟ้าแมกฟ้าฤาไฉน ๒) นํ้าค้างคา้ งกลบี กหุ ลาบออ่ น
เดินดนิ นางเดียวเปลย่ี วใจ คือเนตรบังอรหยาดหวาน
นางไมแ้ นบไม้มไิ ด้ปาน โอษฐอ์ ่มิ พร้มิ รตั น์ชชั วาล
เพลงิ บญุ อรุณกาลผา่ นทรวง
๓) ศกนุ ตลา นางฟา้ แมกฟ้าจากสรวง
คลนื่ สมทุ รสุดฤทยั ไหวปวง ๔) ยอดมณศี รศี ิลปป์ ิน่ สรรค์
คือทรวงนางสะทอ้ นถอนใจ หล่อหลอมจอมขวญั ผอ่ งใส
คือแกว้ แพร้วพรา่ งกระจา่ งใจ
อาบไออมฤตนติ ยน์ ิรนั ดร์

โน้ต้ สากลจากการทำำ� transcription บันั ทึกึ ด้ว้ ย Sibelius music notation program ปรากฏดังั ภาพต่อ่ ไปนี้�

09

ฟอร์์มเพลงเป็็นแบบ ๔ ท่่อน ท่อ่ นแรกแนวทำำ�นองเหมือื นกับั ท่อ่ น ๓ ท่อ่ น ๒ ลีีลาต่่างจากท่่อน ๔ โดย
รวมเป็น็ ลักั ษณะของ ABAC (1-2-3-4) ตามหลักั การของดนตรีีสากล ลีีลาทำำ�นองของทั้�งเพลงบัันทึกึ อยู่�บน
บัันไดเสีียง D major แต่ม่ ีกี ารผสม D mixolydian mode แทรกไว้้อย่่างแนบเนีียน ดังั ตััวอย่า่ ง

เอื้�อ สุุนทรสนาน เพ็็ญศรีี พุ่�มชููศรีี

๓. ไก่่ฟ้้า (https://www.youtube.com/watch?v=n9pOVfSDeVM)
เพลงนี้้�ต้น้ ฉบัับขัับร้อ้ งบัันทึึกเสีียงโดย ชาญ เย็็นแข เมื่�อ พ.ศ. ๒๔๙๗ (เสีียงคมชัดั มาก) ผู้้�ฟังั ทั่�วไปรู้้�จักั
เพลงนี้�จากการขับั ร้้องของ อดิเิ รก จัันทร์์เรืือง ชริินทร์์ นันั ทนาคร (ศิิลปิินแห่่งชาติิ) และ ธานิินทร์์ อินิ ทรเทพ
ต่่อมายัังมีกี ารนำำ�มาขับั ร้้องบัันทึกึ เสีียงโดยนักั ร้อ้ งยุุค ๒๕๓๐ เช่่น ต้อ้ ม เรนโบว์์ ฯลฯ “ไก่ฟ่ ้้า” เป็น็ ผลงาน
ประพันั ธ์ข์ องครูไู สล ไกรเลิศิ ทำำ�นองดัดั แปลงจากเพลงไทย “ลาวจ้อ้ ย ๒ ชั้�น” ด้า้ นเนื้�อหาของเพลง ครูไู สลฯ ได้้
แรงบันั ดาลใจมาจากวรรณกรรม “ลิลิ ิติ พระลอ” ตอนที่�ปู่�เจ้า้ สมิงิ พรายได้ส้ ่่งไก่่ที่่ม� ีลี ักั ษณะงดงามเพื่อ�่ ไปหลอกล่่อ
พระลอให้ม้ าสู่่ส� ำำ�นักั ของพระเพื่อ่� นพระแพงที่่เ� มืืองสรอง (อ้า้ งอิงิ จาก https://www.bloggang.com/viewdiary.
php?id=pantiwa&month=04-2006&date=10&group=3&gblog=4) เนื้�อร้อ้ งของเพลง “ไก่ฟ่ ้า้ ” จากต้น้ ฉบับั
ขับั ร้้องโดย ชาญ เย็น็ แข ปรากฏในกรอบตารางต่อ่ ไปนี้�

๑) ไก่ฟ้าเอย โสภิณ ๒) ไกฟ่ ้าเอย โสภณิ
ขอ้ ยไดย้ นิ สมนามวา่ เจ้างามจรงิ หนอ ข้อยไดย้ นิ สมนามว่าเจ้างามหนกั หนา
หลอกใหพ้ ระลอ รักจนก่อลําเคญ็ โอ้เจ้าขวัญตา สวยสง่าไฉน
ติดตามยากเย็นเพราะเปน็ ด้วยมนต์สดุ า ข้อยสตู้ ามไปถงึ ดงแดนไพรซอกซอน

๓) โศกเอยบเ่ คยพบเจา้ ข้อยหลงแตเ่ งา ๔) ไกฟ่ า้ เอย โสภิณ
ขอ้ ยเฝ้าเป็นทกุ ขอ์ าวรณ์ ขอ้ ยได้ยนิ สมนามว่าเจ้างามไฉน
คดิ ไปใจขอ้ ยสะทอ้ น โอ้เจา้ ขวญั ใจ ขอจงไดก้ ูข่ าน
รา้ วรอนมวิ ายอาวรณห์ วนั่ ใจ ข้อยทรมานหลงตามมานานเจ้าเอย

10

แนวทำำ�นองของเพลงไก่ฟ่ ้า้ ที่่�ผ่า่ นการทำำ� transcription และขบวนการ chord progression ตามหลักั การ
ทางดนตรีีสากล ผลปรากฏดัังภาพต่อ่ ไปนี้�

ชัดั เจนว่่า ฟอร์์มเพลงนี้�เป็็น AABA (1-2-3-4) แบ่่งเป็น็ ๔ ท่อ่ น ท่่อนละ ๘, ๘, ๗ และ ๘ ห้อ้ งตาม
ลำำ�ดับั เมื่�อจัดั ระเบียี บกลุ่�มของเสียี งที่�เรียี งร้อ้ ยกันั เป็น็ แนวทำำ�นองตามหลักั การดนตรีสี ากล พบว่า่ ทั้�งเพลงบันั ทึกึ
อยู่�บน F major pentatonic scale

11

ไสล ไกรเลิิศ ชาญ เย็็นแข

๔. กระท่่อมรจนา (https://www.youtube.com/watch?v=txg6lIrbfgU)
ครูสู มาน กาญจนะผลิิน (ศิิลปิินแห่่งชาติิ) ดัดั แปลงทำำ�นองจากเพลงไทย “เขมรพวง ๓ ชั้�น” คำำ�ร้้องโดย
เกษม ชื่�นประดิิษฐ์์ ขัับร้้องต้้นฉบับั โดย นริศิ อารียี ์์ ร่่วมกัับ พูลู ศรีี เจริิญพงษ์์ เนื้�อเพลงบรรยายถึงึ หนุ่�มสาว
“ข้า้ วใหม่ป่ ลามันั ” เพิ่�งออกเรือื นมาใช้ช้ ีวี ิติ ร่ว่ มกันั ในที่่�นี้้�คือื เจ้า้ เงาะกับั นางรจนา ตามท้อ้ งเรื่�อง “สังั ข์ท์ อง” งาน
วรรณกรรมอมตะชิ้�นหนึ่�งของไทย เนื้�อหาโดยรวมเป็น็ แนวที่่�ฝรั่่�งเรียี กกันั ว่า่ happy ending บ้า้ นเราอาจเรียี กได้ว้ ่า่
“ต้น้ ร้า้ ยปลายดี”ี วรรณกรรมแนวนี้้�มีกี ันั แทบทุกุ ถิ่�นที่�ในโลกนี้� บางคนกล่า่ วหางานประพันั ธ์แ์ นวนี้้�ว่า่ เป็น็ “น้ำำ��เน่า่ ”

๑)(ช) เราอยกู่ ระท่อมปลายนา ๒)(ช) โถขวญั ตาพ่ีเห็นนํ้าใจ ๓)(ช) เจา้ ไมอ่ ายหรือยอดชวี า
(ญ) ตอ้ งอายใครไหนเลา่
ครองรกั ววิ าห์หอห้อง (ญ) จะอยู่แหง่ ไหนใหเ้ รา พจี่ ๋า ใครวา่ เรา
(ช) พี่ต่ําชา้ โฉดเขลา
มีนวลนอ้ งเป็นค่ชู วี า รกั ม่ัน ถงึ กลวั น้องเจา้ ระอา
(ญ) ใคร ๆ เหน็ เป็นเงาะป่า
(ญ) ดดู ดื่มใจถึงจนแคไ่ หน (ช) ยอ่ มเป็นสวรรค์วิไล
น้องกบ็ ูชา ช่างใคร
นอ้ งไมว่ า่ (ญ) ถงึ แมน้ ใครเย้ยเรา อิจฉาเปน็ ไร

หรอื ไรชา่ งเขา

๔)(ช) มีรจนาเปน็ ม่ิงขวัญชวี า ๕)(ช) มาหอมกนั หนอ่ ยนะ ๖)(ญ) อายจังน้องกลัวใครจ้อง
(ช) ใครอยากมอง
ถึงแม้พ่เี หนือ่ ยกลบั มา (ญ) คอยเดี๋ยวเปน็ ไร ใครอยากจอ้ งก็ช่างใคร
(ญ) วาจาลว้ นเอาแตไ่ ด้
เห็นหน้าก็ชน่ื ใจ (ช) พีต่ ้องขาดใจทนั ที (ช) อยา่ เอ็ดไปช่นื ใจอีกนิด
ทรามเชย
(ญ) มาออเซาะ (ญ) มารยาจรงิ ๆ

หวังจะปะเหลาะอะไร (ช) จรงิ ๆ คนดี

ไหนลองเอย่ วาจา (ญ) ลองตายดซู ิ

(ช) พเ่ี หนือ่ ยจากไร่กลับมา (ช) จะดยี งั ไง

โอ้รจนาเนื้ออ่นุ แม่คณุ (ญ) ราํ คาญกวนใจ

เหน็ ใจเถอะแก้วตา (ญ) ไยมารําคาญ

(ญ) ออดจะเอาสงิ่ ใด (ญ) ตามใจมานาน

(ช) ขอเพียงใหห้ อมปราง (ช) นานทีเปน็ ไร

กานดา (ญ) อายใจจะตาย

(ญ) อุ๊ยเจอหนา้ แล้วเป็น (ช) อายใครคนดี

ไม่ได้ (ญ) เอา้ เรว็ เข้าซิ

(ช) ใจดีกระไร

๗)(ญ) ตายจริงนอ้ งลืมแกงควั่ มวั อุน่ ไฟ (ช) คงไหมแ้ ลว้ อย่าหว่ งเลย

(ญ) มัวเพลินนา้ํ คําพ่ีเอย่ (ช) เลยอดเลย ชวดเชยได้ลม้ิ แกงค่ัว

(ช+ญ) มัวพลอดกันจนลืมตัว เดยี๋ วเดียวแกงค่วั ไหมห้ มดเลย

12

โน้ต้ สากลที่�แกะมาจากไฟล์เ์ สีียงต้้นฉบัับ มีี ๒ หน้้า เนื่�องจากแนวทำำ�นองเพลงเดิินหน้้าจากต้น้ จนจบ ไม่ม่ ีี
การย้้อนซ้ำำ��แต่อ่ ย่่างใด

13

ท่่อนเพลงแบ่่งออกเป็็น ๗ ท่่อน โดยพิิจารณาจากประโยคเพลงและจุุดพัักเพลง (cadence) กลุ่�มเสีียง
ทั้�งหมดที่�เรีียงร้้อยกัันเป็็นทำำ�นอง เมื่�อนำำ�มาจััดเรีียงแบบบัันไดเสีียงของดนตรีีสากล พบว่่าบัันทึึกอยู่�บน G
major scale อย่า่ งไรก็ต็ าม ช่ว่ ง ๔ ห้้องท้้าย ครูสู มานฯ จััดแนวทำำ�นองให้เ้ สีียงประสานเป็น็ ไปตามหลักั การ
ของดนตรีียุคุ สมััยนิิยม คืือ แนวทางคอร์์ดเป็็นแบบ 1-6-2-5-1 (I-vi-ii-V7-I) หรือื กระชับั เป็น็ 2-5-1 อััน
เป็็นที่�คุ้�นเคยกันั ดัังตััวอย่่างตามภาพ
14

สมาน กาญจนะผลิิน เกษม ชื่�นประดิิษฐ์์ พููลศรีี เจริิญพงษ์์

๕. ศรีีมาลา (https://www.youtube.com/watch?v=ytktpxRUKkI)
ความเปน็ มาของเพลงนี้ เฟซบกุ๊ พรา่ งเพชรในเกรด็ เพลง ๑๘ กมุ ภาพนั ธ์ ๒๐๑๙ บนั ทกึ โดย @wanwang45
ชว่ งหนง่ึ กลา่ วไวว้ า่ ...เพลง “ศรมี าลา” กเ็ ช่นเดยี วกนั เปน็ เพลงเปดิ น�ำภาพยนตรท์ ม่ี ี รตั นาภรณ์ อนิ ทรก�ำแหง
เป็นผูแ้ สดงน�ำ และเป็นรัตนาภรณ์เองท่เี ป็นผแู้ นะน�ำเจา้ ของหนงั ใหม้ าตดิ ต่อกบั ครแู จว๋ เพือ่ ใหแ้ ตง่ เพลงน�ำและ
ท�ำดนตรไี วเ้ ปดิ เปน็ แบก็ กราวด์ ครแู จว๋ แตง่ เพลง “ศรมี าลา” ในจงั หวะแมมโบท้ สี่ นกุ สนาน ในท่อนแยกของเพลง
จะใช้ดนตรแี บบแตรวงผสมผสานเข้าไปดว้ ย...
เน้ือรอ้ งผลงาน “ครแู จ๋ว” - สง่า อารัมภีร (ศิลปินแห่งชาต)ิ ปรากฏอยูใ่ นกรอบตารางต่อไปนี้

๑) งามแทน้ งพงา โอศ้ รีมาลายอดหญงิ ของพี่ ๒) แม่งามเพียบพร้อม นอบน้อมและมนี าํ้ ใจ

ไม่เพียงงามเหมือนเทพเทพี ซอ่ื ตรงรักเดยี วเร่อื ยไป

หรอื มจี รติ อยา่ งหญงิ ทวั่ ไป หาทไี่ หนยอดหญิงเชน่ น้ี

๓) ดนตรีรบั - ออกแนว - “แตรวง” (แบบไทย ๆ)

๔) งามล้ํานาํ้ ใจ ไมเ่ ห็นหญงิ ใดเทียบแมธ้ ุลี ๕) พผ่ี ิดเจา้ อภยั ด้วยใจลาํ้ ความกรุณา
เจ้างามพมิ พ์ซงึ้ ใจพ่ี พี่รักรักเธอเท่าฟ้า

ศรีมาลาของพคี่ นน้ีนีน่ า ศรีมาลายอดหญิงพีเ่ อย...

“ศรีมี าลา” เป็็นตััวละครสำำ�คััญฝ่่ายหญิงิ คนหนึ่�งในวรรณคดีี “ขุุนช้า้ งขุนุ แผน” โดยเฉพาะฉบับั หอพระสมุดุ
วชิริ ญาณ ตอนที่� ๒๘ “พลายงามได้น้ างศรีมี าลา” พบว่า่ เนื้�อหาจากคำำ�ร้อ้ งในกรอบตารางมีคี วามละม้า้ ยคล้า้ ย
กัับช่ว่ งหนึ่�งของวรรณกรรมฉบับั ดัังกล่า่ วที่�ได้้พรรณนาถึึงคุณุ สมบัตั ิขิ องนางศรีมี าลาตามที่่�ตััดทอนมาต่อ่ ไปนี้�

15

คนน้แี ลแนแ่ ลว้ ทเ่ี ราฝัน รปู โฉมโนมพรรณหาผิดไม่
นอ้ งเอ๋ยรูปร่างชา่ งกะไร ถึงนางในกรงุ ศรไี ม่มเี ทียม
ดงั พระจนั ทรว์ นั เพญ็ เม่อื ผ่องผุด บรสิ ทุ ธิโ์ อภาสสะอาดเอย่ี ม
สองแก้มแยม้ เหมือนจะย่ัวเรียม งามเสงี่ยมราศีผดู้ ีจริง
ทั้งจรติ กริ ิยามารยาท กฉ็ ลาดไว้วางอยา่ งผหู้ ญงิ
อ่อนชะอ้อนเหมือนจะวอนใหป้ ระวงิ จะยม้ิ พรายก็พร้งิ ยงิ่ เพราตา
ดไู หนไมข่ ัดแต่สักอย่าง น่ีคสู่ รา้ งของเรากระมังหนา
พอแลลอดสอดรบั จับนัยน์ตา ดงั ว่าเจา้ จะตดั เอาหทั ทัย
หญงิ อ่นื หม่นื แสนท่ีเคยเหน็ กห็ าจับใจเป็นเช่นน้ีไม่

ผู้้�ขัับร้้องบัันทึึกเสีียงคนแรก ได้้แก่่ สุุเทพ วงศ์์กำำ�แหง (ศิิลปิินแห่่งชาติิ) ส่่วนโน้้ตสากลที่่�ผ่่านการทำำ�
transcription พร้อ้ มวางแนว chord progression ตามหลักั การทางดนตรีสี ากลโดยผู้�เขียี นฯ บันั ทึกึ ไว้ด้ ังั ต่อ่ ไปนี้�

16

ลัักษณะทำำ�นองเพลงนี้�แบ่่งออกเป็น็ ๒ ท่่อน ความยาวท่่อนละ ๘ ห้อ้ ง ตรงกับั ฟอร์ม์ AB (1-2 และ
4-5) ส่ว่ นท่่อน ๓ ความยาว ๑๐ ห้อ้ ง เป็็นดนตรีรี ัับออกแนว “แตรวง” กลุ่�มเสียี งที่�ครููแจ๋๋ว - สง่า่ ฯ ใช้้ในการ
สร้้างทำำ�นองเพลงนี้้�มีีเพียี ง ๕ เสีียง คือื F, G, A, C, D จึงึ เป็็นที่่�ยืนื ยัันว่่า เพลงนี้้�บัันทึึกอยู่�บนบัันไดเสียี ง
F major pentatonic

สง่า อารัมภีร สุุเทพ วงศ์์กำำ�แหง

๖. มัทั รีีร้อ้ งไห้้ (https://www.youtube.com/watch?v=I8Kbi0CAAjM)
เพลงนี้� ครููเอื้�อ สุนุ ทรสนาน สร้า้ งทำำ�นองโดยดััดแปลงจากเพลงเศร้้าขนานแท้้และดั้�งเดิมิ ของไทย “ธรณีี
กรรแสง” คำำ�ร้้องเป็็นของ ชอุ่�ม ปััญจพรรค์์ (ศิิลปิินแห่่งชาติิ) ขัับร้้องบัันทึึกเสีียงครั้�งแรกโดย บุุษยา รัังสีี
(นักั ร้อ้ งหญิงิ ในตำำ�นานคนหนึ่�งแห่ง่ วงดนตรีสี ุนุ ทราภรณ์)์ จากชื่�อเพลง หลายคนพากันั เชื่�อว่า่ เนื้�อหาน่า่ จะเกี่�ยวข้อ้ ง
กับั วรรณกรรม “มหาเวสสัันดรชาดก” แต่่ข้้อเขีียนในเว็็บบ้้านคนรัักสุุนทราภรณ์์ กล่า่ วถึงึ เพลงนี้�ไว้ว้ ่่า ...เพลง
“มัทั รีรี ้้องไห้้” ขัับร้อ้ งโดย บุษุ ยา รัังสีี คำำ�ร้อ้ ง ชอุ่่ม� ปัญั จพรรค์์ ทำำ�นอง เอื้้�อ สุุนทรสนาน โดยดััดแปลงทำ�ำ นอง
จากเพลงไทยเดิมิ “ธรณีกี รรแสง” ฟัังชื่่�อเพลงคล้า้ ย ๆ เกี่่ย� วข้อ้ งกับั วรรณกรรมเก่่าแก่่ “มหาเวสสัันดรชาดก”
แต่่คุณุ จารุุลินิ ทร์์ มุุสิิกพงษ์์ ผู้ค�้ ร่ำ��หวอดในวงการวิิทยุแุ ละเพลง เล่่าว่่า เพลง “มััทรีรี ้อ้ งไห้้” เป็น็ เพลงประกอบ
ละครวิทิ ยุขุ องคณะโฆษณาสาร ในความควบคุมุ ของครูสู มพงษ์์ ทิพิ ย์ก์ ลิ่่น� เรื่อ�่ งและบทโดย ครูชู อุ่่ม� ปัญั จพรรค์์
นางเอกในละครเรื่่�องนั้้�นชื่�อ่ มััทรีี เพลง “มััทรีรี ้อ้ งไห้”้ เป็น็ เพลงแนวเหงา เศร้้า ตามชื่่อ� เพลง คำ�ำ ร้้องของเพลง
เป็น็ คำ�ำ รำ��พันั ของหญิิงสาวที่่ผ� ิดิ หวังั ในความรักั โดดเด่่นที่่ด� ึึงเอาธรรมชาติริ อบกายมาร่่วมในความเศร้้าโศกของ
เธอด้ว้ ย...

17

คำำ�ร้้องของเพลง “มััทรีีร้้องไห้้” สำำ�เนาจากเว็็บบ้า้ นคนรักั สุุนทราภรณ์์ ปรากฏในกรอบตารางต่อ่ ไปนี้�

๑) ยามเย็นจวนคํ่า ตะวันตํา่ อกฉ่าํ นํ้าตา ๒) เขาไม่รัก เราก็รู้ ยงั ช่ืนชู หวงั ชื่นชม

นองใจ มทั รีครวญครํ่า อาลยั อกใครไมม่ ี กรรมใดนะเรา จึงเศร้าหทยั

เหมอื นเลย เฝา้ คดิ หมายชชู้ ายช่ืนเชย กรรมใดนะให้ ดวงใจขนื่ ขม

๓) ฝากใจดินฟา้ สายลม ชักพาคู่ชม ใหฉ้ นั
ช่วยนาํ ชักรกั มาโดยพลนั สวมรกั มั่นเป็นสรอ้ ยสวมใจ

๔) มัทรีรอ้ งไห้ ไมส่ รา่ งเลย อกเอยแตเ่ ชา้ ๕) ฟา้ ฉาํ่ ร้อง เสยี งระงม ฉันยิ่งตรม ใจยง่ิ ครวญ

จนเย็น นาํ้ ค้างพรมพร่าํ ฉ่ําเย็น ด่งั เป็น ดินจะคงหลงชม งมรักเร่อื ยไป

นาํ้ ตาอาลยั โอด้ นิ ฟ้านนั้ คงเศร้าใจ เราจะคงรอ้ งไห้ อาลยั กาํ ศรวล

๖) ตราบส้นิ ดนิ ฟ้าจนั ทรน์ วล มสิ ้นิ รญั จวน ใจสวาท
โอต้ ะวันลบั ลาพาอนาถ เหมอื นรักขาดนริ าศหวั ใจ

โน้ต้ ไทยของเดิิม บันั ทึกึ ในระบบ ด-ร-ม-ฟ ผู้�เขีียนฯ แปลงเป็น็ โน้ต้ สากลเพื่�อเปรีียบเทีียบ ดัังนี้�

ธรณกี รรแสง (๒ ช้ัน)

ท่อน ๑ (- ล - ซ - ฟ - ร - - - ฟ - - - ซ - - - - - ฟ - ซ ล ซ ดํ ล - ล - ล)
- ดํ - ซ - ล - ดํ รํ มํ รํ ดํ - ท - ล - - - - - - - ล - ล ล ล - ล - ล

ท่อน ๒ - รํ รํ รํ ดํ มํ รํ ดํ - ล ล ล ซ ฟ ซ ล - รํ รํ รํ ดํ มํ รํ ดํ - ล ล ล ซ ฟ ซ ล
- - - - - ฟ - ซ - ล - ดํ - ล - ซ - - ล ซ ฟ ร - ฟ - - - ซ ฟ ล ซ ฟ
- ด - ฟ - ซ - ล ดํ รํ ดํ ลํ - ซ - ฟ - - - ดํ - - - ฟ - - ล ซ ฟ ซ - ล
---- ---ล -ลลล -ล-ล

18

โน้ต้ สากลเพลง “มัทั รีรี ้อ้ งไห้”้ ที่่�ผ่า่ นการทำำ� transcription จากไฟล์เ์ สียี งต้น้ ฉบับั และปรับั แต่ง่ แนว chord
progression โดยผู้�เขีียนบทความนี้� แสดงดังั ภาพต่่อไปนี้�

จากโนต้ เพลงดงั กล่าวเป็นทก่ี ระจา่ งชัดว่า แนวทำ� นองเพลงนี้จดั อย่ใู นรปู แบบของเพลง ๓ ท่อน (ABC)
1-2-3 / 4-5-6 สว่ นกลมุ่ ตัวโน้ตที่ประกอบกันขนึ้ เปน็ ทำ� นองเพลง เมอ่ื จดั เรียงตามหลักการบันไดเสยี งของ
ดนตรสี ากล ปรากฏว่าเขา้ ลักษณะของ C dorian mode

19

บุุษยา รัังสีี (วััยสาว)

๗. อาญาสองใจ (วัันทอง) (https://www.youtube.com/watch?v=WjhxcvMzFFM)
วรรณกรรม “ขุนุ ช้า้ งขุนุ แผน” เป็น็ ที่่�นิยิ มในหมู่�ชนชาวไทยสืบื เนื่�องกันั มาช้า้ นาน แม้ว้ ่า่ ยุคุ ปัจั จุบุ ันั กระแสอาจ
แผ่ว่ ลงบ้า้ งด้ว้ ยโลกาแห่ง่ ดิจิ ิทิ ัลั ออนไลน์ท์ี่�แพร่ห่ ลายเข้า้ ถึงึ ผู้�คนให้เ้ ลือื กเสพได้ง้ ่า่ ยแค่ป่ ลายนิ้�วมือื กดปุ่�ม “วันั ทอง
หญิงิ สองใจ” วลีนี ี้้�ยังั เป็น็ ที่�รู้�จักกันั อยู่� ๒๐ กว่า่ ปีทีี่�แล้ว้ ศิลิ ปินิ “สีเี ผือื ก-คนด่า่ นเกวียี น” สร้า้ งงานเพลง “วันั ทอง”
(https://www.youtube.com/watch?v=VKVo8T8pv5I) ออกเผยแพร่่เป็็นที่่�นิิยมกัันอย่่างกว้้างขวาง
ด้ว้ ยลีลี าดนตรีทีี่�เร้า้ ใจชวนให้ต้ ิดิ ตาม “ดา เอ็น็ โดรฟินิ ” ศิลิ ปินิ หญิงิ ระดับั แถวหน้า้ ของปัจั จุบุ ันั ขับั ร้อ้ งเพลง “วันั ทอง”
(https://www.one31.net/news/detail/28367) ประกอบละครโทรทััศน์์เรื่�องเดีียวกัันกัับชื่�อเพลง กำำ�ลััง
ออกอากาศทางช่อ่ ง one31 อยู่�ขณะนี้� (มีีนาคม ๒๕๖๔)
ผู้�เขียี นฯ ขอนำำ�เพลงไทยสากลร่ว่ มสมัยั ปัจั จุบุ ันั ที่�สร้า้ งสรรค์ข์ึ้�นจากวลีี “วันั ทองหญิงิ สองใจ” ฉบับั ขับั ร้อ้ งโดย
“มิินตรา น่า่ นเจ้้า” ประพันั ธ์์โดยผู้้�ขัับร้อ้ งเองในนาม “มิินตรา ธุรุ ะยศ” ชื่�อเพลงว่า่ “อาญาสองใจ (วัันทอง)”
ซึ่่ง� ร่ว่ มยุคุ สมัยั กับั เพลง “วันั ทอง” ที่่�ขับั ร้อ้ งโดย “ดา เอ็น็ โดรฟินิ ” ๒ เพลงนี้� แนวดนตรี-ี ลีลี าทำำ�นองและวิธิ ีกี าร
ขัับร้อ้ งจะต่า่ งออกไปจากเพลงไทยสากลยุคุ ก่่อนช่่วงปีี พ.ศ. ๒๕๓๐ ซึ่ง�่ จะได้เ้ ล่่าสู่่�กัันฟังั ในช่่วงต่่อไป ในกรอบ
ตารางต่่อไปนี้�เป็น็ เนื้�อร้้องของเพลงดังั กล่า่ ว

๑) หยดุ ประณามฉนั ว่าวนั ทองสองใจเสยี ที ๒) หน่งึ ใจก็รัก ขุนแผนพ่ีคือทห่ี น่งึ

ตกทีน่ ่งั น้ี ใครจะรถู้ า้ ไม่ลองเป็นฉัน ขนุ ช้างกซ็ ึง้ คอยดูแลไมเ่ คยจากไป

ลําบากแค่ไหน ที่ต้องเลอื กตอ้ งทาํ แบบนั้น อุบายกอ่ นน้นั เคยฉุดร้ังยอื้ ฉนั เอาไว้

ไม่เลอื กก็โดนลงทณั ฑ์ ต้องโทษประหาร ขุนแผนกแ็ สนหลายใจ เคียงข้างกายมใี คร

อาญาสองใจ หลายคน

๓) เคยมองเห็นคุณคา่ กนั บ้างไหม เคยนึกถงึ ๔) ไมไ่ ด้สองใจ เจบ็ แค่ไหนคําคนประณาม

หวั ใจฉนั บา้ งไหม ย้ือแย่งกนั ไป ฉุดกายฉัน เบอื่ กบั คําถาม ทีว่ นเวียนวา่ จะเลือกใคร

เหมอื นไม่ใช่คน เปน็ หญิงแคใ่ ครอ่ นุ่ องิ หนง่ึ รัก ยอมให้ประหาร ดกี วา่ ตอกยํา้ ใหม้ ันปวดใจ

ยากนกั ไม่ไดด้ งั่ ใจสักหน สญู เสยี ความเป็น ไมข่ อเลือกใครได้ไหม ปล่อยให้ฉันตาย

ตัวตน ตอ้ งทนอีกนานเท่าไร คงจบบทรกั

ลงทัณฑ์ฆ่าฉนั ให้ตาย จะได้จบรกั สามเส้า
สกั ที

20

เนื้�อเพลงพรรณนาให้้เข้้าใจนางวัันทองที่�โดนตราหน้้าว่่าเป็็นหญิิงชั่�ว ประพฤติิตััวไม่่เข้้าสเปกกุุลสตรีีไทย
โดยให้้รายละเอียี ดว่่า ทำำ�ไมนางต้อ้ งเป็็นอย่่างนี้� อย่า่ งนั้�น และอย่่างโน้้น ตามที่่�ถููกกล่า่ วหาต่่าง ๆ นานา ว่า่ กััน
แบบไทย ๆ ง่่าย ๆ ก็ค็ ืือ นางวัันทอง “ดวงไม่่ดีี” เพลงนี้�แบ่่งออกเป็น็ ๔ ท่่อน แถมท่อ่ นปิดิ ท้า้ ยก่่อนลงจบอีีก
๒ วรรค เมื่�อประกอบเข้า้ กับั แนวทำำ�นองที่�ผู้�เขียี นฯ ทำำ� transcription และวาง chord progression ตามหลักั
การทางทฤษฎีีดนตรีสี ากล ปรากฏตามภาพต่่อไปนี้�

21

ฟอร์์มเพลงเป็็นแบบ ๔ ท่อ่ นยอดนิยิ ม AABA หรืือ song form ไฟล์์เสีียงต้้นฉบัับบันั ทึึกอยู่�บนบันั ไดเสีียง
Db major ใช้้กลุ่�มเสีียงเพียี ง ๖ ตัวั

ผู้�เรียี บเรีียงประสานเพลงนี้�ใช้้ลีีลาร่ว่ มยุคุ สมัยั กัับดนตรีปี ๊๊อปปูลู าร์ข์ องโลก (กลุ่�ม pop rock) ในการสร้า้ ง
งาน เพื่�อยืนื ยันั การกล่า่ วนี้� ขอให้ท้ ่า่ นค้น้ หาเพลงสากลช่ว่ งไม่เ่ กินิ ๑๐ ปีกี ่อ่ นปัจั จุบุ ันั จาก YouTube ที่�ใช้อ้ ัตั รา
ความเร็ว็ ใกล้เ้ คียี งกันั มาลองฟังั ดูู ก็จ็ ะประจักั ษ์ด์ ังั ว่า่ ส่ว่ นวิธิ ีกี ารขับั ร้อ้ งออกเสียี งก็ไ็ ด้ร้ ับั อิทิ ธิพิ ลมาจากเพลงต่า่ ง
ประเทศเช่น่ กันั ทำำ�ให้ห้ ลายคนฟังั แล้ว้ ไม่ค่ ่อ่ ยสบอารมณ์์ โดยเฉพาะเหล่า่ ผู้�อาวุโุ ส ที่�หาว่า่ ขับั ร้อ้ งออกเสียี งไม่ช่ ัดั
ละเลยคำำ�ควบกล้ำำ�� ขาดการเอื้�อนเสียี ง ออกสำำ�เนียี งเป็น็ แบบฝรั่่�งมังั ค่า่ ไปโน่น่ สำำ�หรับั ตััวผู้�เขียี นฯ เอง เห็็นว่่า
เหล่า่ นี้�เป็็นเรื่�องปกติิของเพลงป๊อ๊ ปปููลาร์์ ที่่�ต้อ้ งปรัับเปลี่�ยนไปตามกระแสของโลก ซึ่่�งที่�จริิงเพลงไทยสากลของ
เราก็็สำำ�เนาเอาสำำ�เนีียงเขามาแต่่แรกเริ่�มแล้ว้ เพียี งแต่ม่ าดัดั แปลงเสีียบ้า้ งให้้เข้า้ กับั วัฒั นธรรมไทย ด้า้ นทำำ�นอง
เพลงก็็ร่ว่ มยุคุ ร่ว่ มสมัยั เพื่�อความชััดเจน โปรดดูจู ากตัวั อย่า่ งต่อ่ ไปนี้� วลีเี พลงในกรอบเหลี่�ยมจะไม่่พบในเพลง
ไทยสากลช่่วงก่่อนปีี พ.ศ. ๒๕๓๐

ผู้�เขียี นขอยกตัวั อย่า่ งเพลงไทยสากลมาตรฐานที่�อยู่�นานผ่า่ นมาและจะยังั คงอยู่่�ต่อ่ ไป มาเป็น็ ตัวั อย่า่ งเพื่�อชี้�
ให้เ้ ห็็นความแตกต่า่ งในการขับั ร้้องของเมื่�อก่อ่ นกัับทุุกวัันนี้�

มิินตรา น่่านเจ้้า

22

ก่่อนจบบทความ “เบาสมองสนองปัญั ญา” ตอนนี้� ขอแถมเรื่�องน่่ารู้�เกี่�ยวกับั “การหมดอายุขุ องลิขิ สิิทธิ์�”์
พระราชบัญั ญัตั ิิลิขิ สิทิ ธิ์์� พ.ศ. ๒๕๓๗ ตามมาตรา ๑๙ และมาตรา ๒๐
ผู้�ส้ ร้า้ งสรรค์เ์ ป็น็ บุคุ คลธรรมดา ลิขิ สิทิ ธิ์์ห� มดอายุุ
๑. เมื่�อพ้้น ๕๐ ปีี นับั แต่ผู่้�สร้้างสรรค์ถ์ ึงึ แก่่ความตาย
๒. ถ้้ามีีผู้�สร้า้ งสรรค์ร์ ่ว่ ม
๒.๑ เมื่�อพ้น้ ๕๐ ปีี นัับแต่ผู่้�สร้้างสรรค์ร์ ่ว่ มคนสุุดท้้ายถึึงแก่ค่ วามตาย หรืือ
๒.๒ เมื่�อพ้น้ ๕๐ ปีี นัับแต่ไ่ ด้้โฆษณางานนั้�นเป็น็ ครั้�งแรก ในกรณีทีี่�ไม่่เคยโฆษณางานนั้�นเลยก่อ่ นที่�ผู้�
สร้้างสรรค์ร์ ่ว่ มคนสุุดท้้ายถึึงแก่ค่ วามตาย
ผู้ส�้ ร้้างสรรค์์เป็น็ นิติ ิบิ ุุคคล (รู้แ�้ ละหรืือไม่ร่ ู้้�ตัวั สร้า้ งสรรค์์) ลิิขสิิทธิ์์ห� มดอายุุ
๑. เมื่�อพ้้น ๕๐ ปีี นับั แต่ไ่ ด้้สร้า้ งสรรค์ง์ านนั้�นขึ้�น
๒. แต่่ถ้้าได้้โฆษณางานนั้�นในระหว่่าง ๕๐ ปีขี ้า้ งต้น้ เมื่�อพ้้น ๕๐ ปีี นัับแต่่ได้โ้ ฆษณางานนั้�นเป็็นครั้�งแรก
ขอบคุุณท่่านผู้้�อ่่าน และสำำ�คััญสุุด ๆ “ขอบคุุณทุกุ ข้้อมููลประกอบบทความที่�ผู้�เขียี นฯ สืบื ค้น้ จาก Google”
สวัสั ดีีครับั

23

MUSICOLOGY

A Brief Summary of Chapter 11 from
Johann Sebastian Bach:

The Learned Musician, by Christoph Wolff

Story:
Juliana Yap (จููเลียี นา แยป)
Adjunct professor of music
Washington & Jefferson College, United States
Duangruthai Pokaratsiri (ดวงฤทัยั โพคะรัตั น์ศ์ ิิริ)ิ
Fulltime lecturer, Musicology department
College of Music, Mahidol University

Christoph Wolff’s Johann Johann Sebastian Bach: The Learned Musician, by Christoph
Sebastian Bach: The Learned Wolff.
Musician, published in 2000, is
one of the most scholarly and one of the great composer’s most 1788), in preparation for his
astute biographies of the famous famous and musically successful biography. Among the questions
composer that we have to date. Not sons, Carl Philip Emanuel (1714- asked of C.P.E. Bach was one
only does Wolff shed new light on
long held beliefs and conceptions
about Bach’s music, but he delves
into the mysteries surrounding
Bach’s personal and domestic
life as much as possible given the
scarcity of material available. In fact,
many of Wolff’s observations are
based on inferences and deductions
made after investigating indirect
sources. One such chapter of the
book that spends less time with
Bach’s music and focuses to a
much greater extent on his personal
life is Chapter 11, entitled “A
Singing Bird and Carnations for
the Lady of the House; Domestic
and Professional Life”. The
life experience of Bach and his
family on the upper floors of the
St. Thomas School in Leipzig is
investigated in this chapter and
will be recounted in brief in the
pages to follow.

In 1772, Johann Nicolaus Forkel
(1749-1818), one of Bach’s first
serious biographers, interviewed

24

St. Thomas School in Leipzig.

about the reason behind the fact, one is left to wonder how he an” (If you want to give me your
relative absence of material managed to create such a prodigious heart, you must begin so in secret).
regarding Bach’s domestic and output of new compositions These books were written for
personal life. The answer Forkel and continue his activities as an Anna Magdalena’s instruction
received was that with so many inspector and advisor for newly and enjoyment, as well as for her
people constantly passing through build or restored instruments while to use in the instruction of their
the Bach family living quarters working sixteen-hour days on a children, of which they had 13 (!).
everyday- relatives, employees, regular basis. By today’s standards, Bach, himself, was so busy that
students, fellow musicians- the Bach appears to have possessed instructing his own children in the
household was a virtual “pigeonry”. an almost super-human level of rudiments of keyboard playing
Bach simply did not have time for energy, and his second wife, Anna was a luxury he could not afford.
writing correspondence (one of Magdalena Bach (1701-1760), was During their time together Anna
the main sources for scholars in no less endowed with resources Magdalena filled many roles:
determining a composer’s personal than her husband. companion, professional partner,
thoughts and ideas) other than for assistant, keyboard student, copyist,
professional purposes. The primary source materials music critic, and mother to an
for the nature of Bach’s relationship ever-increasing brood of children.
Despite Bach’s regular with his wife are the two Clavier
employment of personal secretaries, books that he wrote for her in Between Bach’s two wives -
such as his nephew, Johann Elias 1722 and 1725. They are today Maria Barbara (1684-1720), his
Bach (1705-55), sending personal referred to as The Notebooks for first wife, died before he became
notes and letters to friends and Anna Magdalena Bach, and their Cantor of Leipzig - he fathered
family was a luxury he did not contents display the affectionate a total of twenty children and
have time for, as is evidenced by nature of the couple’s marriage: ten survived to reach adulthood.
the extraordinarily busy schedule for example, one might look at Reports on his relationship
he maintained while Cantor of St. the aria, “Wellst du dein Herz mir with his children, especially his
Thomas’s Church in Leipzig. In schenden, so fang es Heimlich sons, vary somewhat. Wilhem

25

Leipzig is the layout and nature of
the relatively spacious apartment
occupied by the family in the
upper floors of the St. Thomas
School. Due to the fact that the
school was pulled down in 1902,
accurate drawings by master builder,
George Werner, made during Bach’s
tenure at Leipzig, provide the
most reliable, extant information
about the appearance of the family
living quarters. We also know that
extensive renovations were done
to the building in 1731-32, and
that these renovations were so
significant that the Bach family
actually had to relocate during
the construction and move back in
during the month of April, 1732.
Johann Nicolaus Forkel, one of Bach’s first serious biographers. Drafts of the apartment before

and after renovation show the
physical surroundings of Bach’s
Friedemann Bach (1710-1784), the with upon auditioning for various everyday existence, and accurate
first surviving son, claimed that musical positions. Another indication depictions of the furniture, cubic
his father favored him above all of Bach’s relationship with his footage, number and placement
the other children and constantly children is the great lengths he of windows, and outside views
praised him for his exceptional would go to in order to help his afforded from those windows
musical talent and keyboard sons procure employment. He used can easily be gleaned from the
abilities. These claims seem to be his own tremendous musical stature drafts as well.
the bragging of a man who later to help them get auditions and, in As was to be expected, much
in life never really lived up to his at least one case, even went so far of the household life of the Bach
potential but was always interested as to write a letter of inquiry to a family was governed by the rhythm
in soliciting the attention of others. church and forge his son’s name of the school. Most days began at
There is probably some measure at the bottom! around 5 or 6 A.M. and ended at
of truth to Wilhelm Friedemann’s Among the more exact around 9. P.M., provided that Bach
words, but the real nature of their information that we possess actually curtailed his activities at
father/son relationship will remain about Bach’s domestic life is in that hour, which seems unlikely.
a mystery in the absence of any
other testimony.
What does seem to be clear is
that Bach gave each of his sons a
rigorously thorough education in
music once they had progressed
beyond the point where their
mother could instruct them. In all
likelihood, Bach was an exacting
taskmaster who would not accept
mediocrity in the preparation of his
sons for careers of their own. This
is evidenced by the exceptional
abilities as keyboard performers
that each of his musical sons was Anna Magdalena Bach (1701-1760), J.S. Bach’s second wife.

renowned for and the great degree
of success that they regularly met

26

The Notebooks for Anna Magdalena Bach (autograph) and the issue of why he died with
so little in the way of personal
Daily singing exercises, private or other musical institutions on information left behind becomes
vocal and instrumental lessons, a monthly basis. The tuning and easier to understand.
academic lecture periods, monthly maintenance of his own instruments
turns as school inspector, musical were of the utmost importance to As stated in the introduction,
duties for St. Thomas’s Church, Bach, and for example, he always the amount of extant material that
and compositional activities kept insisted on replacing the quills more or less directly provides insight
Bach busy during most hours of on his harpsichords since no one into the nature of Bach’s personal
the day. Additional obligations else could perform the job to his and domestic life is sorely lacking,
included funeral and wedding satisfaction. but as Wolff has demonstrated, the
services and the directorship close examination of documents,
of the Collegium Musicum of In terms of instrument scores, interviews, and contracts,
Leipzig. Bach also usually had development, Bach played roles among other things, can allow us
an apprentice in residence that in the early construction of the to construct a picture of Bach as
required his instruction and gave lute-clavier, the fortepiano, and the a human being as well as one of
keyboard lessons to professional viola-pomposa. The lute-clavier was the most profoundly influential
or wealthy aristocratic students. a smaller version of the traditional musicians in the history of Western
harpsichord but with gut strings Art Music. One conclusion that
Lastly, Bach cultivated an and a softer sound; in 1735 Bach may be drawn from Chapter 11
intense interest in the maintenance, also inspected one of Gottfried of Wolff’s book is that Bach must
construction, and continued Silbermann’s (1683-1753) early have been a relatively genial person
development of instruments during attempts at improving upon the to work with much of the time
his stay in Leipzig. Throughout instrument initially developed or else he would not have been
his life he was viewed as one of by Bartolomeo Cristofori (1655- able to maintain a schedule that
Europe’s foremost experts on 1732) and made suggestions involved almost constant contact
organ construction and his advice that led to Silbermann’s much with fellow professionals, students,
was constantly sought after by superior fortepiano of the late instrument builders, church and
churches and organ builders. His 1740’s; and the viola-pomposa officials, and an ever-growing
own estate contained a significant appears to be a modification of family. It would appear that the
number of instruments, including already existing prototypes of the well-noted incidents in Bach’s
many harpsichords that were violoncello-piccolo. Once again, life in which he was credited
either used in his professional one is left to wonder where Bach with being quite disagreeable are
activities or rented to students found the time for these activities, mollified somewhat by Wolff’s
observations.

27

MUSICOLOGY

คีีตกวีีเชื้อ� สายแอฟริกิ ััน ตอนที่�่ ๓:

เบื้�องหลังั ความสำำ�เร็จ็ ของ
‘Kreutzer Sonata’ กับั George Bridgetower

นักั ไวโอลิินผิิวดำ�ำ ที่่ถ� ูกู ลืืม

เรื่�่อง:
กฤตยา เชื่�่อมวราศาสตร์์ (Krittaya Chuamwarasart)

นักั ข่่าวอิิสระ

บรรดานัักฟัังที่ �ชื่ �นชอบผลงาน Exotic ของเขา
ของเบโธเฟน คงไม่่มีีใครไม่่รู้้�จััก และหนึ่�งในหัวั เมือื งที่�เดินิ ทางไป
‘Kreutzer Sonata’ หรืือ Violin ทัวั ร์ค์ อนเสิิร์์ต ก็็คืือ เกาะอัังกฤษ
Sonata No. 9, Op. 47 in A Major ที่�นั่�น บริิดจ์์ทาวเวอร์์ได้้แสดง
เพราะนั่�นเป็น็ ผลงานประพันั ธ์อ์ ันั โดด ต่อ่ หน้า้ พระพักั ตร์ข์ องคิงิ จอร์จ์ ที่� ๔
เด่น่ ที่�เน้น้ ความสามารถของทั้�งนักั ขณะยังั ดำำ�รงสถานะเป็น็ เจ้า้ ชายแห่ง่
ไวโอลินิ และนักั เปียี โนผู้�บรรเลงเพลง เวลส์์ พระองค์์ได้้อุุปถััมภ์์และจ่่าย
นี้�ได้อ้ ย่่างไม่่ต้้องสงสััย เงินิ ให้แ้ ก่บ่ ริดิ จ์ท์ าวเวอร์์ เพื่�อให้เ้ ป็น็
แต่เ่ มื่�อได้ล้ องหาข้อ้ มูลู เพิ่�มเติมิ ครููสอนนัักดนตรีีในวงออร์์เคสตรา
กลับั พบว่่า แท้ท้ี่�จริงิ แล้้ว เบโธเฟน ของพระองค์์ ขณะเดีียวกัันก็็จบ
เคย ‘อุทุ ิิศ’ งานโซนาตาชิ้�นงาม ให้้ การดนตรีจี ากมหาวิทิ ยาลัยั เคมบริดิ จ์์
แก่น่ ักั ไวโอลิินผิวิ ดำำ�มาก่อ่ น ภาพเหมืือนของ George Bridgetower ด้้วยความสามารถและพรสวรรค์์
ชื่�อของเขา คืือ George ได้เ้ ปลี่�ยนกรุงุ ลอนดอนให้ก้ ลายเป็น็
Bridgetower (1778-1860) นักั แต่ง่ โปแลนด์์ พ่อ่ ของเขามาจากเกาะใน บ้า้ นของเขา สถานที่�ที่�เขาหาเลี้�ยงชีพี
เพลงและนักั ไวโอลินิ เชื้�อสายแอฟริกิ ันั ทะเลแคริิบเบีียน ส่่วนแม่่เป็็นชาว ด้ว้ ยการประพันั ธ์เ์ พลง แสดงไวโอลินิ
ที่�เติบิ โตในยุโุ รป และก็เ็ ป็น็ ตัวั ละคร เยอรมัันผู้้�รัับใช้้ขุุนนางในโปแลนด์์ และเป็น็ ครูสู อนดนตรีี
สำำ�คัญั ในภาพยนตร์เ์ รื่�อง Immortal จากนั้�นก็ย็ ้า้ ยไปทำำ�งานให้แ้ ก่่ Prince แต่่เมื่�อเมืืองหลวงของดนตรีี
Beloved (1994) ซึ่ง�่ เบโธเฟนเอง Esterházy เจ้า้ ชายชาวฮังั กาเรียี น คลาสสิิกคืือกรุุงเวีียนนา นั่�นคืือ
ได้้บรรยายว่่า บริิดจ์์ทาวเวอร์์ เป็็น ผู้้�อุปุ ถััมภ์์ Joseph Haydn สาเหตุุให้้บริิดจ์์ทาวเวอร์์หวนคืืน
‘the famous virtuoso from Africa - เด็็ก ๆ บ้้านบริิดจ์์ทาวเวอร์์ ยุโุ รปอีกี ครั้�ง
อัจั ฉริยิ ภาพทางดนตรีจี ากแอฟริกิ า’ ต่่างก็็มีีพรสวรรค์์ทางดนตรีี อย่่าง เมื่�ออายุไุ ด้้ ๒๕ ปีี บริดิ จ์ท์ าวเวอร์์
ซึ่ง่� ในความเป็น็ จริงิ แล้ว้ พ่อ่ ของเขา Friedrich Joseph พี่�ชายของจอร์จ์ ก็อ็ อกเดินิ ทางจากกรุงุ ลอนดอน มุ่�ง
มาจากหมู่�เกาะเวสต์อ์ ินิ ดีสี ในทะเล เป็็นนักั เชลโลในเยอรมััน ขณะที่่�ตััว หน้้าสู่�มหานครเวีียนนา ช่่วงเดืือน
แคริบิ เบีียน ต่า่ งหาก จอร์จ์ เองเลือื กไวโอลินิ และเริ่�มออก เมษายน ค.ศ. ๑๘๐๓ พร้้อมกัับ
บริิดจ์์ทาวเวอร์์ มีีชื่�อเต็็ม ๆ ทัวั ร์ค์ อนเสิริ ์ต์ แสดงไวโอลินิ ทั่�วยุโุ รป จดหมายแนะนำำ�และจดหมายรับั รอง
ว่า่ George Augustus Polgreen เมื่�ออายุเุ พีียง ๑๐ ปีเี ท่่านั้�น และ ที่�เขียี นขึ้�นโดยสมาชิกิ ในแวดวงชั้�นสูงู
Bridgetower เกิิดเมื่�อวัันที่� ๑๑ มีกี ารโฆษณาว่า่ เขาเป็น็ ‘African และผู้้�อุปุ ถัมั ภ์ร์ ายใหญ่่ ๆ อาทิิ Count
ตุลุ าคม ค.ศ. ๑๗๗๘ ที่�เมือื ง Biała Prince’ โดยมักั จะแต่ง่ ตัวั อย่า่ งชาว Lichnowsky, Count Dietrichstein
Podlaska ทางตะวัันออกของ เติิร์์ก เพื่�อให้้เข้้ากัับรููปลัักษณ์์ที่่�ดูู รวมถึงึ นักั ไวโอลินิ ชื่�อดังั อย่า่ ง Ignaz

28

ที่�นั่�นบริดิ จ์ท์ าวเวอร์ม์ ีคี วามเป็น็ อยู่�
อย่่างยากลำำ�บาก
บริดิ จ์ท์ าวเวอร์ไ์ ด้ถ้ ่า่ ยทอดความ
ทรงจำำ�ออกมาเป็็นคำำ�พููด ย้้อนถึึง
เหตุุการณ์์ในวัันพรีีเมีียร์์โซนาตา
ชิ้ �นนั้ �น...
ก่่อนรุ่�งสางของเช้้าวัันที่� ๒๔
พฤษภาคม ค.ศ. ๑๘๐๓ เบโธเฟน
ได้ป้ ลุกุ Ferdinand Ries นักั เรียี น
เปียี โน เพื่�อมาคััดลอกโน้้ตเพลงชิ้�น
ใหม่่ ซึ่่�งเป็็นโซนาตาสำำ�หรัับเปีียโน
และไวโอลิิน ที่�จะมีีการแสดง ณ
สวน Augarten ในเช้้าวัันเดียี วกััน
ภาพวาดที่�ชื่�อว่่า The Kreutzer Sonata โดย René แต่ศ่ ิษิ ย์ค์ นนั้�นก็ท็ ำำ�ไม่เ่ สร็จ็ ทว่า่ ก็ไ็ ม่่
François Xavier Prinet
เป็็นปััญหาแก่่บริิดจ์์ทาวเวอร์์เลย
เขาสามารถด้้นสดหรืืออิิมโพรไวซ์์
Schuppanzigh ก็ร็ ับั รองให้เ้ ขาด้ว้ ย การลืืมว่่าอีีกคนมีีตััวตนน่่าจะสร้้าง ตามการบรรเลงของเบโธเฟนได้้
แน่น่ อนว่า่ ข้อ้ ความการันั ตีฝี ีมี ือื ความเจ็็บปวดได้้ดีีที่่�สุุด และคงไม่่ อย่่างยอดเยี่�ยม จนเบโธเฟนเอง
เหล่า่ นี้�กลายเป็น็ ใบผ่า่ นทางชั้�นดีใี ห้้ น่่าแปลกใจหากบริิดจ์์ทาวเวอร์์จะ ยังั เอ่ย่ ปากชม ‘Once more, my
บริดิ จ์ท์ าวเวอร์์ได้พ้ บกัับเบโธเฟน ตกอยู่�ในชะตากรรมนั้�น dear fellow!’
ทั้�งคู่�เข้้าขาและได้้ร่่วมงานกััน ในปีี ค.ศ. ๑๘๒๗ เบโธเฟน คีตี กวีี นัักเปีียโนรุ่�นพี่�ประทัับใจการ
อย่่างรวดเร็็ว เบโธเฟนพอใจกัับ ซึ่ง�่ มีอี ายุมุ ากกว่า่ บริดิ จ์ท์ าวเวอร์์ ๘ บรรเลงไวโอลิินของบริิดจ์์ทาวเวอร์์
ความสามารถทางดนตรีีของบริิดจ์์ ปีี ก็เ็ สียี ชีวี ิติ ลง ไม่น่ านหลังั จากนั้�น มากเสีียจนลุุกจากเปีียโน เพื่�อวิ่�ง
ทาวเวอร์์ ทั้�งยัังมอบส้้อมเสีียงให้้ ก็็มีีผู้้�ศึึกษาชีีวประวััติิของเบโธเฟน ไปสวมกอดนักั ไวโอลินิ ผิวิ เข้ม้ ก่อ่ น
แก่่เขา และมีีส่่วนให้้เขาเริ่�มงาน เดิินทางไปพบเขาที่่�ย่า่ น Peckham จะกลับั ไปที่�เปียี โนเพื่�อบรรเลงเพลง
Akademie คอนเสิริ ์ต์ ที่่�จัดั ขึ้�นเพื่�อเปิดิ ทางใต้้ของกรุุงลอนดอน เพื่�อถาม ให้้จบ
ตัวั บริดิ จ์ท์ าวเวอร์ใ์ นกรุงุ เวียี นนา ก่อ่ น ว่่าทั้�งสองคนเคยพบกัันจริิงหรืือไม่่ เสีียงปรบมืืออื้�ออึึงของผู้�ชม
จะกลายเป็น็ ที่�มาของงานโซนาตาใน
ตำำ�นาน อย่า่ ง ‘Kreutzer Sonata’
เบโธเฟนเคยประพัันธ์์งาน
โซนาตาสำำ�หรัับเปีียโนและไวโอลิิน
มาแล้ว้ ๘ ชิ้�น ซึ่ง่� ชิ้�นที่� ๙ ที่่�มีคี วาม
พิิเศษและได้้รัับการยกย่่องชิ้�นนี้� มีี
ความยาวและต้อ้ งอาศัยั เทคนิคิ ทาง
ดนตรีที ี่่�สูงู ซึ่ง่� ขณะนั้�นมีเี พียี งบริดิ จ์์
ทาวเวอร์ค์ นเดียี วที่�สามารถบรรเลง
ออกมาได้้อย่า่ งสวยงาม
ทว่่าความสามารถทางดนตรีี
ก็็ไม่่ใช่ส่ิ่�งการัันตีถี ึึงชีีวิิตที่�สวยงาม
...
เบโธเฟนมีชีื่�อเสียี งเรื่�องอารมณ์์ บริิดจ์์ทาวเวอร์์อายุุน้้อยกว่่าเบโธเฟน ๘ ปีี ครั้�งหนึ่�งทั้�งสองเคยทำำ�งานอย่่าง
ที่่�รุุนแรง และหากไม่่พอใจใครแล้้ว เข้้าขาและเป็็นแรงบัันดาลใจให้้กัันและกััน

29

ภาพวาดบัันทึึกบรรยากาศการบรรเลงไวโอลิินต่่อหน้้าเจ้้าชายแห่่งเวลส์์ Rudolphe Kreutzer (1766-1831)
ณ พระราชวััง The Royal Pavilion ศาสตราจารย์ด์ ้า้ นไวโอลินิ ณ Paris
Conservatoire ซึ่ง่� กำำ�ลังั โด่ง่ ดังั และ
สะท้อ้ นความสำำ�เร็จ็ ได้เ้ ป็น็ อย่า่ งดีี ทำำ� พร้้อมบอกว่่าจะอุุทิิศให้้นัักไวโอลิิน เป็น็ ที่่�นิยิ มในหมู่�คนฟังั ทั้�งคู่�เคยพบ
ให้เ้ บโธเฟนประกาศว่า่ ขออุทุ ิศิ ไวโอลินิ (คนอื่�น) ที่�เก่ง่ ที่่�สุดุ ในยุโุ รป แม้บ้ ริดิ จ์์ กันั เมื่�อครอต์เ์ ซอร์เ์ ดินิ ทางเยือื นกรุงุ
โซนาตาชิ้�นที่� ๙ ให้แ้ ก่บ่ ริดิ จ์ท์ าวเวอร์์ ทาวเวอร์์จะขอร้้องว่่าอย่่าถอนการ เวียี นนาในปีี ค.ศ. ๑๗๙๘ พร้อ้ มกับั
โดยเขีียนข้้อความบนกระดาษโน้้ต อุุทิศิ เลย แต่น่ั่�นก็ไ็ ม่เ่ ป็น็ ผล กลุ่�มผู้้�ติดิ ตามนโปเลียี น โบนาปาร์ต์
ว่า่ “Sonata mulattica composta ความแตกแยกของทั้�งคู่�ไม่ไ่ ด้ร้ ับั เบโธเฟนกับั ครอต์เ์ ซอร์ไ์ ม่ไ่ ด้ส้ นิทิ กันั
per il mulatto Brischdauer การเยีียวยา ยัังไม่่ทัันจะได้้พููดคุุย นััก แต่่ก็็คาดหวัังว่่าศาสตราจารย์์
[Bridgetower], gran pazzo e ปรัับความเข้้าใจ บริิดจ์์ทาวเวอร์์ก็็ คนดัังจะช่่วยโปรโมตงานเพลงของ
compositore mulattico” (Mulatto ต้้องเดิินทางออกจากกรุุงเวีียนนา เขาในปารีีส เมืืองที่�เขาวางแผนจะ
Sonata composed for the mulatto เพื่�อไปเยี่�ยมญาติิฝั่่�งแม่่ในโปแลนด์์ ไปเยือื น
Brischdauer, big wild mulatto แล้้วทั้�งสองก็็ไม่ไ่ ด้้พบกัันอีีกเลย
composer) และตามที่�เข้า้ ใจ โซนาตา ไม่ต่ ้อ้ งคาดเดาก็ค็ งทราบว่า่ นักั ทันั ทีทีี่�ได้ร้ ับั ต้น้ ฉบับั เพลง ครอต์์
ชิ้�นนี้้�ก็ค็ วรจะมีชีื่�อว่า่ ‘Bridgetower ไวโอลินิ คนต่อ่ ไปที่�ได้ร้ ับั การอุทุ ิศิ คือื เซอร์์ก็็เอ่่ยออกมาว่่า “ไม่่สามารถ
Sonata’ บรรเลงออกมาได้้ เบโธเฟนคงไม่่
เข้า้ ใจไวโอลินิ จริงิ ๆ” ขณะที่� Louis-
Hector Berlioz (1803-1869)
คีตี กวีชี าวฝรั่่�งเศสที่�อยู่�แวดวงเดียี วกับั
เขาก็บ็ อกว่า่ ครูไู วโอลินิ ชาวฝรั่่�งเศส
“อ่่านโน้้ตไม่่ออกอย่่างไม่น่ ่า่ เชื่�อ”

นั่ �นเป็็นสาเหตุุให้้ครอต์์เซอร์์ไม่่
เคยแสดงเพลงนี้้�ต่่อหน้้าผู้ �ชมเลย
แม้้ว่่าบทเพลงไวโอลิินโซนาตาที่ �ยิ่ �ง
ใหญ่่ที่่�สุุดของเบโธเฟนจะมีีชื่ �อว่่า
‘Kreutzer Sonata’ ก็ต็ าม

อาจดููไม่ย่ ุุติธิ รรมสำำ�หรับั บริิดจ์์
ทาวเวอร์์ นักั ไวโอลินิ ผิวิ ดำำ�ผู้้�บรรเลง
Violin Sonata No. 9, Op. 47 in

เบโธเฟนมักั อุทุ ิศิ งานเพลงให้แ้ ก่่
เพื่�อนนัักดนตรีี เพื่�อแลกกัับความ
โปรดปรานจากเพื่�อนนักั ดนตรีี การ
สนับั สนุนุ ทางการเงินิ จากผู้้�อุปุ ถัมั ภ์์
รวมถึงึ นัยั ทางการเมือื งแบบไม่ต่ ้อ้ ง
สงสัยั
แต่ก่ ารถอนการอุทุ ิศิ ก็ไ็ ม่ใ่ ช่เ่ รื่�อง
น่่าแปลกใจในกรณีขี องเบโธเฟน
ขณะที่ �ทั้ �งสองคนนั่ �งดื่ �มฉลองความ
สำำ�เร็จ็ ด้ว้ ยกันั บริดิ จ์ท์ าวเวอร์ไ์ ด้พ้ ูดู
ถึึงเพื่ �อนสาวคนหนึ่ �งของเบโธเฟน
ในทางที่�ไม่่ดีี จนเป็็นต้้นเหตุุทำำ�ให้้
เบโธเฟนโกรธ และบอกให้้บริิดจ์์
ทาวเวอร์ค์ ืนื ต้น้ ฉบับั โซนาตาชิ้�นนั้�น Augarten Concert Hall

30

เซ็น็ เท่่านั้�น
เมื่�อลองคิดิ ดูแู ล้ว้ ท่่วงทำำ�นอง
ชีีวิิตของบริิดจ์์ทาวเวอร์์ก็็คงไม่่ต่่าง
จากโซนาตาชิ้ �นงามมากนักั
ท่อ่ นแรกเริ่�มขึ้�นด้ว้ ยความเชื่�อง
ช้า้ ของไวโอลินิ ก่อ่ นจะหยอกล้อ้ และ
บรรเลงอย่่างเข้้าขาไปกัับเปีียโน
ท่่อนที่ �สองเริ่ �มมีีความเศร้้าเข้้าปก
คลุุม ไวโอลินิ ได้ป้ ระสานเสีียงเสริมิ
ให้้เปีียโนได้้แสดงความสามารถที่ �
ยอดเยี่�ยมออกมา ทว่า่ ใกล้้จบท่่อน
ยิ่�งเต็ม็ ไปด้ว้ ยความเศร้า้ และจบด้ว้ ย
ตััวละครบริิดจ์์ทาวเวอร์์ จากภาพยนตร์์เรื่�อง Immortal Beloved (1994) ท่ว่ งทำำ�นองที่�สะท้อ้ นความระมัดั ระวังั
ในมููฟเมนต์ส์ ุุดท้้าย ดูคู ล้้ายกับั เต็็ม
ไปด้้วยคำำ�ถามมากมายที่่�ยัังหาคำำ�
A Major ในรอบพรีเี มียี ร์ไ์ ด้อ้ ย่า่ งไร้ท้ี่� ตอบไม่ไ่ ด้้
ติิ ถูกู ใจทั้�งผู้�ประพันั ธ์อ์ ย่า่ งเบโธเฟน
และผู้�ชมในกรุงุ เวียี นนา เพลงนี้�ควร ดังั นั้�น ครั้�งต่อ่ ไป เมื่�อคุณุ ได้ย้ ินิ
จะมีชีื่�อว่า่ ‘Bridgetower Sonata’ เพลงนี้� โปรดจำำ�ไว้ว้ ่า่ แท้จ้ ริงิ แล้ว้ มันั
ตามชื่�อของ จอร์์จ บริิดจ์์ทาวเวอร์์ ไม่ค่ วรมีีชื่�อว่่า Kreutzer Sonata
ผู้�ที่�สมควรเป็็นที่�รู้�จักทั่�วยุโุ รป และ แต่่เป็็น ‘Bridgetower Sonata’
คงอยู่ �ตลอดไป ตามนามของนักั ไวโอลินิ ผิวิ ดำำ�ผู้้�ทำำ�ให้้
งานโซนาตาของเบโธเฟนกลายเป็น็
ทว่่าในความเป็็นจริิงแล้้ว ชื่�อ ผลงานชั้ �นยอด
ของบริิดจ์์ทาวเวอร์์ กลัับถููกลืืม
เลืือนไปตามกาลเวลา และตายไป
กัับความทรงจำำ�ของผู้้�ล่่วงลัับ ช่่วง
บั้�นปลายชีีวิิต เขามีีความเป็็นอยู่�
อย่า่ งแร้น้ แค้น้ ในกรุงุ ลอนดอน และ ภาพประกอบบทความเกี่�ยวกัับ
ในวันั ที่�เขาเสียี ชีีวิิต พยานผู้้�ต้้องลง บริิดจ์์ทาวเวอร์์ในหนัังสืือพิิมพ์์ของ
ลายเซ็น็ ในใบมรณบัตั ร เขีียนเพียี ง สหรััฐอเมริิกา
เครื่�องหมายกากบาทลงในช่อ่ งลาย

อ้้างอิิง
https://www.classicfm.com/composers/beethoven/guides/key-people-beethovens-music-
and-life-george-bridge/
https://www.bl.uk/people/george-bridgetower#
https://www.bl.uk/19th-century-music/articles/beethoven-bridgetower-and-the-kreutzer-
violin-sonata
https://helenrappaport.com/mary-seacole-black-victorian-history/george-bridgetower-
the-black-violinist-at-the-court-of-the-prince-of-wales/

31

MUSIC EDUCATION

การฝึกึ ประสบการณ์ว์ ิชิ าชีีพครูดู นตรีี
ของนักั ศึกึ ษาสาขาวิชิ าดนตรีศี ึกึ ษา

เรื่�อ่ ง:
ธันั ยาภรณ์์ โพธิกิ าวิิน (Dhanyaporn Phothikawin)
อาจารย์์ประจำำ�สาขาวิิชาดนตรีศี ึึกษา
วิิทยาลััยดุรุ ิิยางคศิิลป์์ มหาวิิทยาลัยั มหิดิ ล

การฝึึกประสบการณ์์วิิชาชีีพ ประกอบอาชีพี ที่�แท้จ้ ริงิ ดังั นั้�น การ (วิลิ าวัณั ย์์ จารุอุ ริยิ านนท์,์ ๒๕๕๘:
ครูู เป็็นการเปิดิ โอกาสให้น้ ักั ศึึกษา ฝึึกประสบการณ์์วิชิ าชีพี ครูู ถืือเป็น็ ๑๒)
วิชิ าชีพี ครูไู ด้น้ ำำ�ความรู้�ทางทฤษฎีไี ป หััวใจสำำ�คััญของกระบวนการผลิิต การฝึกึ ประสบการณ์ว์ ิชิ าชีพี ครูู
ปฏิบิ ัตั ิจิ ริงิ และได้พ้ ัฒั นาทักั ษะการ ครูู เพราะนักั ศึึกษาวิชิ าชีพี ครููได้้ฝึึก ดนตรีี เป็็นส่่วนหนึ่�งของการเรีียน
สอนของตน ตลอดจนได้้ฝึึกความ ปฏิิบััติิการสอนและปฏิิบััติิหน้้าที่� การสอนของสาขาวิิชาดนตรีีศึึกษา
รับั ผิดิ ชอบต่อ่ หน้า้ ที่�ที่�จะต้อ้ งปฏิบิ ัตั ิิ อื่�น ๆ ของครูู ซึ่ง�่ จะช่่วยเสริิมสร้า้ ง วิทิ ยาลัยั ดุรุ ิยิ างคศิลิ ป์์ มหาวิทิ ยาลัยั
(Montana State University, นักั ศึกึ ษาวิชิ าชีพี ครูใู ห้เ้ ป็น็ ผู้้�ที่่�มีคี วาม มหิดิ ล ในรายวิชิ า ดศดษ ๔๘๑ การ
1989 อ้า้ งถึงึ ใน ปุญุ ชรัสั มิ์� เต็ม็ ชัยั , รััก มีีความศรัทั ธาต่่ออาชีพี และมีี ฝึกึ ประสบการณ์ว์ ิชิ าชีพี ครูดู นตรีี ของ
๒๕๔๖) เพื่�อเป็น็ การเตรียี มนักั ศึกึ ษา ความรู้�ความสามารถที่�จะปฏิบิ ัตั ิงิ าน นักั ศึกึ ษาระดับั ชั้�นปริญิ ญาตรีปี ีทีี่� ๔
ให้้มีีความพร้้อมก่่อนจะจบออกไป ในหน้้าที่�ครููได้้อย่่างมีีประสิิทธิิภาพ ในภาคเรียี นที่� ๒ โดยมีวี ัตั ถุปุ ระสงค์์
32

เพื่ �อให้้นัักศึึกษาได้้รัับประสบการณ์์
การทำำ�งานจากสถานศึกึ ษาภายนอก
เพื่ �อประยุุกต์์ใช้้ความรู้ �ที่ �ได้้รัับจาก
การศึกึ ษา รวมทั้�งเพื่�อหาความรู้�เพิ่�ม
เติมิ จากประสบการณ์ก์ ารสอน และ
สามารถแก้ป้ ัญั หาจากการทำำ�งานจริงิ
ทั้�งนี้� เพื่�อให้้นัักศึึกษาได้้นำำ�ความรู้�
ความสามารถที่ �ได้้ศึึกษามาตลอด
๔ ปีี จากการฝึึกฝนของอาจารย์์
ผู้�สอน ในการนำำ�ไปประยุุกต์ใ์ ช้เ้ พื่�อ
ฝึึกปฏิิบััติิทัักษะการสอนในรููปแบบ
ที่่�มีคี วามหลากหลาย ตลอดทั้�งได้ม้ ีี
โอกาสในการเรียี นรู้�สภาพความเป็น็
จริิงของการเรีียนการสอนในสถาน งานสอน งานธุรุ การชั้�นเรีียน งาน เพื่�อที่�จะให้น้ ักั ศึกึ ษาสามารถบูรู ณา
ศึกึ ษาในระดับั ต่า่ ง ๆ นอกจากนี้� การ แนะแนว งานกิิจการนัักเรียี น และ การประสบการณ์จ์ ากการศึกึ ษา ทั้�ง
ฝึึกประสบการณ์์วิิชาชีีพครููดนตรีี งานพัฒั นาตนเอง เป็น็ การพัฒั นาใน ทางภาคทฤษฎีีและภาคปฏิิบััติิที่�ได้้
ยัังเป็็นการฝึึกการปฏิิบััติิงานใน ด้า้ นความรู้� ด้า้ นเทคนิคิ วิธิ ีกี ารสอน รัับมาก่่อน ตามสถานการณ์์ที่�เกิิด
หน้า้ ที่�ครูทู ุกุ อย่า่ ง ทั้�งงานฝึกึ ปฏิบิ ัตั ิิ และด้า้ นคุณุ ลักั ษณะของความเป็น็ ครูู ขึ้�น ได้้อย่่างเหมาะสม

ประโยชน์ข์ องการฝึกึ ประสบการณ์์
วิิชาชีีพครููดนตรีีที่่�นัักศึึกษาจะได้้
รัับ คืือ

๑. ได้้ประสบการณ์์วิิชาชีีพ
เพิ่�มเติมิ นอกเหนือื จากการเรียี นใน
ห้้องเรีียน และสามารถนำำ�ความรู้�
จากทฤษฎีีไปประยุุกต์์ใช้้ในการ
ปฏิบิ ัตั ิิงาน

๒. ได้เ้ รียี นรู้�ลักษณะงานในรูปู แบบ
ต่า่ ง ๆ เพื่�อให้เ้ กิดิ การพัฒั นาตนเอง
มีีความพร้้อมในการรัับผิิดชอบ
ต่อ่ หน้า้ ที่�การงานที่�ได้ร้ ับั มอบหมาย

๓. ได้้เสริิมทัักษะการสื่�อสาร
การมีีมนุุษยสััมพัันธ์์ การทำำ�งาน
ร่ว่ มกับั ผู้�อื่�น และเรีียนรู้�วัฒนธรรม
องค์์กรของสถานศึึกษาที่่�นัักศึึกษา
ปฏิบิ ัตั ิิงาน

๔. ได้ร้ ับั โอกาสเข้า้ ทำำ�งานก่อ่ น
สำำ�เร็จ็ การศึึกษา

ดัังนั้�น การฝึึกประสบการณ์์
วิชิ าชีพี จึงึ เป็น็ ส่ว่ นหนึ่�งของการพัฒั นา
นัักศึึกษาในหลัักสููตร เป็็นการวาง
รากฐานทางการประกอบอาชีพี ให้แ้ ก่่
นักั ศึกึ ษา เพื่�อให้เ้ ป็น็ ครูหู รือื บุคุ ลากร

33

ทางการศึึกษาที่่�มีีประสิิทธิิภาพ และดนตรีีสากล รวมไปถึึงการฝึึก วิิธีี และคุุณลัักษณะของความเป็็น
สามารถประกอบวิชิ าชีพี ได้เ้ ป็น็ อย่า่ งดีี ประสบการณ์ใ์ นหน้า้ ที่�อื่�น ๆ ตามที่� ครูู นัักศึกึ ษาจะได้ร้ ับั การนิิเทศจาก
การฝึกึ ประสบการณ์ว์ ิชิ าชีพี ครูู ได้ร้ ับั มอบหมายอีกี ด้ว้ ย นอกจากนี้� อาจารย์ใ์ นสาขาวิชิ าดนตรีศี ึกึ ษา ซึ่ง�่
ดนตรีีของนัักศึึกษาสาขาวิิชาดนตรีี ด้้วยสถานการณ์์ของไวรััสโคโรนา ทำำ�หน้า้ ที่่�นิเิ ทศการสอนของนักั ศึกึ ษา
ศึกึ ษาในครั้�งนี้� มีโี รงเรียี นที่�ให้ค้ วาม (COVID-19) ที่�เกิิดขึ้�น นัักศึึกษา ด้้วยการให้้คำำ�แนะนำำ�ในการเตรีียม
อนุเุ คราะห์ใ์ นการให้น้ ักั ศึกึ ษาได้เ้ ข้า้ ไป จะได้้เรีียนรู้้�วิธีีการจััดการเรีียนการ แผนการสอน เทคนิิควิิธีีการสอน
ฝึกึ ประสบการณ์์ ได้แ้ ก่่ โรงเรียี นเพลินิ สอนออนไลน์์ในสถานศึึกษาต่่าง ๆ และสื่�อการเรีียนการสอน ช่่วยให้้
พัฒั นา โรงเรียี นรุ่�งอรุณุ โรงเรียี นพิบิ ูลู รวมทั้�งการนำำ�ความรู้�ในเรื่�องของ นัักศึึกษาได้้ปรัับปรุุงแก้้ไขการสอน
วิิทยาลััย จัังหวััดลพบุุรีี วิิทยาลััย การเรีียนการสอนมาประยุุกต์์เพื่�อ ของตนเองได้้อย่่างเหมาะสมและมีี
ดุุริิยางคศิิลป์์ มหาวิิทยาลััยมหิิดล เป็็นการพััฒนารููปแบบและวิิธีีการ ประสิทิ ธิภิ าพ นอกจากนี้� การนิเิ ทศ
และ Singapore International สอนได้อ้ ีีกทางหนึ่�งด้ว้ ย ดังั กล่า่ วยังั มุ่�งเน้น้ ให้น้ ักั ศึกึ ษาได้น้ ำำ�
School of Bangkok (SISB) โดย ในระหว่่างฝึึกประสบการณ์์ ความรู้�ความสามารถทางดนตรีไี ปใช้้
การเรียี นการสอนดนตรีที ี่่�นักั ศึกึ ษารับั วิิชาชีพี อยู่�ในสถานศึกึ ษา นัักศึึกษา ในเชิงิ สร้า้ งสรรค์์ ทั้�งในด้า้ นการเรียี น
ผิดิ ชอบนั้�น จะมีทีั้�งในระดับั ชั้�นประถม จะได้้รัับการดููแลโดยครููพี่�เลี้�ยง ซึ่่�ง การสอน การทำำ�วิจิ ัยั ในชั้�นเรียี น และ
ศึกึ ษาจนถึงึ ระดับั ชั้�นมัธั ยมศึกึ ษาตอน ทำำ�หน้้าที่�ให้้คำำ�ปรึึกษาและให้้คำำ� ด้า้ นวิชิ าการทางดนตรีี ทำำ�ให้ก้ ารเรียี น
ปลาย และมีรี ายวิิชาที่�ให้น้ ัักศึึกษา แนะนำำ�นักั ศึกึ ษาในทุุก ๆ ด้า้ น ส่่ง การสอนดนตรีใี นสถานศึกึ ษาเกิดิ การ
ได้้ฝึึกทั้�งภาคทฤษฎีีและภาคปฏิิบััติิ เสริมิ พัฒั นาสมรรถภาพการสอนของ พัฒั นา มีปี ระสิทิ ธิภิ าพ เป็น็ วิชิ าที่�ได้้
ในด้้านการสอนทั้�งวิิชาดนตรีีไทย นัักศึึกษา ทั้�งด้้านความรู้� เทคนิิค รับั ความสำำ�คัญั ไม่ต่ ่า่ งจากวิชิ าอื่�น ๆ

34

และสามารถนำำ�ไปต่อ่ ยอดความรู้�อื่�น ๆ จากอาจารย์ผ์ู้�สอน ไปประยุกุ ต์ใ์ ช้ใ้ น การเรีียนการสอนเท่่านั้�น แต่่ยััง
ต่อ่ ไปได้้ในอนาคต การทำำ�งาน ตลอดจนได้ท้ ำำ�งานร่ว่ ม ต้อ้ งการให้น้ ักั ศึกึ ษาสามารถสร้า้ งคุณุ
ด้ว้ ยเหตุนุี้� การฝึกึ ประสบการณ์์ กับั ครูแู ละบุคุ ลากรอื่�นในโรงเรียี น ได้้ ประโยชน์ใ์ ห้แ้ ก่ก่ ารศึกึ ษาด้า้ นดนตรีี
วิชิ าชีพี ครูดู นตรีขี องนักั ศึกึ ษาในสาขา มีีโอกาสร่่วมกิิจกรรมต่่าง ๆ ของ ในแง่ม่ ุมุ ต่่าง ๆ เพื่�อเป็น็ กำำ�ลัังหลััก
วิชิ าดนตรีีศึึกษา เป็็นการฝึึกปฏิบิ ััติิ โรงเรีียน ซึ่�่งจะช่่วยให้้นัักศึึกษาได้้ ในการพััฒนาการศึึกษาดนตรีีของ
การทางวิชิ าชีพี ในสถานศึกึ ษาต่า่ ง ๆ พัฒั นาตนเองในทุกุ ๆ ด้า้ น นอกจาก ประเทศไทยต่อ่ ไป
ซึ่ง�่ เป็น็ สถานที่�จริงิ เพื่�อให้น้ ักั ศึกึ ษา นี้� การฝึึกประสบการณ์์วิิชาชีีพครูู
ได้้นำำ�ความรู้�ความสามารถที่�ได้้รัับ ดนตรีี ไม่่ได้ใ้ ห้้ความสำำ�คัญั แต่่เพีียง

เอกสารอ้า้ งอิงิ
ปุุญชรััสมิ์� เต็็มชััย. (๒๕๔๖). การพััฒนาแบบประเมิินการฝึึกประสบการณ์์วิิชาชีีพครููสำำ�หรัับนัักศึึกษา
วิชิ าชีพี ครูู. วิิทยานิิพนธ์ป์ ริิญญามหาบััณฑิิต ภาควิจิ ััยการศึกึ ษา สาขาวิชิ าการวััดและประเมินิ ผลการ
ศึึกษาจุุฬาลงกรณ์์มหาวิิทยาลััย.
วิลิ าวัณั ย์์ จารุอุ ริยิ านนท์.์ (๒๕๕๘). การบริหิ ารจัดั การการฝึกึ ประสบการณ์ว์ ิชิ าชีพี ครูเู พื่อ่� พัฒั นาคุณุ ภาพครูู
ยุคุ ใหม่่. วารสารจัันทรเกษมสาร ปีีที่� ๒๑ ฉบัับที่� ๔๑ กรกฎาคม-ธันั วาคม. หน้า้ ๙-๑๘.

35

MUSIC THERAPY

HAfofwecDt PoeeospMleu’ssiEcmotions?

Story:
Achareeya Fukiat (อััจฉรียี า ฟููเกียี รติิ)
Piano Instructor, Bromsgrove International School Thailand

Music is a common language in or feel better. It may be related to sad, hurt, and disappointed. Why
the world because it uses symbols the feelings because humans have can it affect their emotions? The
and sounds to communicate ideas many emotions that control how musical structures provide one of
and emotions. Music has a grammar, we act and what we say. Human the answers to these questions. The
which, like language, consists of emotions are influenced by many first important structure is lyrics.
rules that specify which notes can things and situations, and one of Lyrics are an important element
follow which other notes in a piece those things is music. Therefore, of songwriting, which combines
of music (Goldsmiths, University there are three possible elements the non-literal meanings inherent
of London, 2010). Currently, music of music that can affect people’s in instrumental music with the
serves an important role in society emotions: musical structures, types more precise connotations of
and it is everywhere: in stores, of music, and the listener’s brain words (McFerran, 2011). The
restaurants, schools, movies, and condition. lyrics of a song can demonstrate
even in hospitals. Why do people the meaning of feelings and affect
love to listen to music? Why does Firstly, most people love how you feel. The words can recall
it affect human emotions? It is listening to music. Some people life experiences and emotional
very interesting that something listen to it every day, while others memories because there are
that has the length of only three listen to it all the time. After listening many emotional feelings that we
or five minutes can make us cry to music some people feel good, experience. Some examples are
happy, and in love while some feel

36

joy, happiness, and trust. Others (2009), which are about how the and brain. The study of Husain,
include fear and anger. Bateman perception of emotions is influenced Thompson, and Schellenberg
(2002) mentions that “the lyrics by the musical instrument, used (2002) reports that participants
of a song will also affect our 40 different melodies in the first who listened to Mozart scored
emotional state. Words of death, experiment and the same melody significantly higher on positive
stealing, breakups, and lyrics like in the second experiment played mood and arousal and significantly
that are considered to be Negative by four different instruments (an lower on negative mood compared
Stimuli. Lyrics of love, hugs, and electronic synthesizer, a piano, with their counterparts who listened
mushy words are considered as a violin, and a trumpet) to study to Albinoni. The short-term effects
Constructive Stimuli” (p. 228). the interaction between timbre of listening to Mozart on spatial
That is why lyrics can affect and perception of emotions. The ability are an artifact of arousal
people’s emotions. results show that the perception and mood. Therefore, listening
of emotion conveyed by a melody to self-selected or classical
The next element of music is affected by the timbre of the music might be useful as a stress
which can affect human emotions musical instrument on which it management strategy, especially
is tempo. Tempo is the speed or is played. Some combinations of if an individual is unwilling to sit
pace of a composition (Westrup, instruments present sadness and in silence for a long enough time
1976). The speed of music infers to anger and some combinations to achieve a relaxation response
the character of the mood. Happy present happiness. This is similar (Labbe et al., 2007).
music is usually characterized to the study of Behrens and Green
by a fast tempo and major (1993), which presented listeners The next type of music is
mode, while sadness in music with improvisations intended to popular music. Pop music is a type
is expressed by slow tempo and evoke specific emotions performed of music which can have a strong
minor mode (Pereira, Teixeira, on violin, timpani, and voice. effect on teenagers’ moods. The
Figueiredo, Xavier, Castro, and They state that their listeners American Academy of Pediatrics
Brattico, 2011). Webster and Weir were more sensitive to sadness (2009) revealed that in a study
(2005) believe that there are three and fear expressed in violin and with 100 fourth- through sixth-
independent musical elements vocal improvisations and to anger graders, 98% of these children
that have interactive effects on expressed in timpani improvisations. listened to popular music, 72% of
happy-sad ratings and tempo is From these studies, we can see them on “most days” or every day.
one of those three elements. The that timbre can affect people’s Furthermore, it has been reported
research of Webster et al. also found emotions, and that using different that children eight to ten years of
that increasing tempo increased instruments in the same song might age listen to music an average of one
happiness more at the faster tempos change the feeling and the color hour per day. This report shows that
than at slower tempos. It shows of that song as well. music really affects on children’s
that the speed of music is able to behavior and emotions. In addition,
increase or decrease the levels Next, the type of music helps to this research mentions that lyrics
of emotion. determine the effect on the listener. and the way it is presented is the
There are several types of music result of addiction of pop music.
The last element of music is such as classical, pop, rock, jazz,
timbre. Timbre is the perceptual blues, hip-hop, country, techno, Another type of music is heavy
attribute that distinguishes two latin, and heavy metal music. Each metal music. Heavy metal music
sounds that have the same pitch, type has its own character. Some is a sub-type of rock music with
loudness, and duration. For musical are calm, gentle, and peaceful, a particular emphasis on strong
timbre, this perceptual attribute while others are violent, intense, sound, beat, and personal style
distinguishes instruments (e.g., and stressful. Labbe, Schmidt, (Morss, 2000). The content of
guitar vs. piano) playing the same Babin, and Pharr (2007) suggests heavy metal music lyrics evolved
note with the same loudness (Kong, that listening to relaxing music, from a society which was very
Mullangi, Marozeau, Epsteina, such as some selections of classical identified with drug use, changing
2011). Each instrument has its music, can build positive emotions sexual mores, and the general
own sound quality and different and increases in parasympathetic social upheaval associated with the
expression of emotions. Some nervous system arousal. Moreover, 1960’s. The style and content of
instruments can express sadness, some studies found that classical heavy metal music has continued
while some can express happiness. music, such as Mozart’s music, has to evolve over time into several
Experiments by Hailstone, Omar, the ability to improve the mood other subsets but has remained
Henley, Frost, Kenward, and, Warren more or less identified with these

37

original themes (Becknell, Firmin, string section, a woodwind section, brain cells that make up the hearing
Hwang, Fleetwood, Tate, and and so on. Each has its own job parts of your brain. At the highest
Schwab, 2008). The study of Labbe to do and must work closely with station, the auditory cortex, just
et al. reports that participants who the other sections. When playing above your ears, these firing cells
listened to heavy metal music not music, each section waits for the generate the conscious experience
only experienced greater levels of conductor. The conductor raises of music. Different patterns of firing
state anxiety, but were even more a baton and all the members of excite other ensembles of cells,
anxious after listening to the heavy the orchestra begin playing at the and these associate the sound of
metal music than when they were same time playing on the same music with feelings, thoughts, and
being stressed. Moreover, heavy note. If the drum section hasn’t past experiences.
metal has been associated in some been practicing, they don’t play
studies with an increased risk of as well as the rest of the orchestra. According to William’s
suicide. It shows that heavy metal The overall sound of the music research, the activity of our brain
music is one type of music that seems “off” or plays poorly at during music perception can also
can build the negative effect of certain times. This is a better be studied using various imaging
the emotion. model of how the brain works. techniques. For instance, increased
We used to think of the brain as flow of blood and oxygen to
A final effect of music on a big computer, but it’s really like different brain areas can be seen
people’s emotions that can be noted millions of little computers all as people play and listen to music.
is the listener’s brain condition. The working together. In addition, studies of animals
brain is an important system in our reveal details of anatomy and
body. It is an amazing thing which The previous statement shows the workings of brain cells that
is very complex. Johnson (2010) that how complex the human brain underlie music perception. That
provides an interesting comparison is. It is important to explore how means if the listener’s brain is in
between the brain and orchestra, the brain listens to music. William good condition, the perception of
which can make us picture the (1997) explains that the listener will be good and then
system of the brain more clearly: it affects the listener’s emotions.
Our inner ear contains a
Let’s look at the brain as an spiral sheet that the sounds of In conclusion, music can
orchestra. In an orchestra, you music pluck like a guitar string. alter people’s emotions in three
have different musical sections. This plucking triggers the firing of ways: musical structures, types
There is a percussion section, a of music, and the listener’s brain

38

condition. Lyrics can help recall Classical music can build a positive brain condition, they will know
experience of life and emotional emotion, while heavy metal music what kind of music they want
memories. Tempo or speed of can build the negative effect of and enjoy every moment with
music can increase or decrease the emotion and popular music is that music.
the levels of emotion. Timbre the type of music that teenagers
(instrument identity) builds the love to listen to in part because
different expression of emotion the lyrics are easy to understand.
by using different instruments. Lastly, if the listener has a good

References

Bateman, J. F. (2002). The Brain and Nervous system. The New Book of Popular Science (Vol. 5).
USA: Grolier, 228-229.
Behrens, G. A., & Green, S. B. (1993). The ability to identify emotional content of solo improvisations
performed vocally and on three different instruments. Psychology of music, 21, 20-33.
Becknell, M. E., Firmin, M.W., Hwang, C.E., Fleetwood, D.M., Tate, K.L., & Schwab, G.D. (2008).
Effects of Listening to Heavy Metal Music on College Women: A Pilot Study. College Student
Journal, Vol. 42 Issue 1, p24-35, 12p, 3 Charts.
Hailstone, J.C., Omar, R., Henley, S.M.D., Frost, C., Kenward, M.G., & Warren, J.D. (2009). It’s not
what you play, it’s how you play it: Timbre affects perception of emotion in music. Quarterly
Journal of Experimental Psychology, Vol. 62 Issue 11, p2141-2155, 15p, 1 Illustration, 4
Charts, 2 Graphs.
Husain, G., Thompson, W.F., & Schellenberg, E.G. (2002). Effects of Musical Tempo and Mode
on Arousal, Mood, and Spatial Abilities. Music Perception, Vol. 20 Issue 2, p151, 21p, 2
Diagrams, 2 Charts, 3 Graphs.
How music ‘moves’ us: Listeners’ brains second-guess the composer. (2010, January 15). ScienceDaily.
Materials provided by University of Goldsmiths London. Retrieved from http://www.sciencedaily.
com/releases/2010/01/100115204704.htm
Impact of Music, Music Lyrics, and Music Videos on Children and Youth. (2009, November 1). The
American Academy of Pediatrics. Pediatrics, Vol. 124 No. 5, p1488-1494.
Johnson, G. (2010). Understanding How The Brain Works. Retrieved from http://www.tbiguide.
com/howbrainworks.html
Kong, Y., Mullangi, A., Marozeau, J., & Epsteina, M. (2011). Temporal and Spectral Cues for Musical
Timbre Perception in Electric Hearing. Journal of Speech, Language & Hearing Research,
Vol. 54 Issue 3, p981-994, 14p, 6 Charts, 3 Graphs.
Labbé, E., Schmidt, N., Babin, J., & Pharr, M. (2007). Coping with Stress: The Effectiveness of
Different Types of Music. Applied Psychophysiology & Biofeedback, Vol. 32 Issue 3/4, p163-
168, 6p, 1 Chart, 3 Graphs.
McFerran, K., Baker, F., & Krout, R. (2011). What’s in the lyrics? A discussion paper describing
the complexities of systematically analyzing lyrics composed in music therapy. Canadian
Journal of Music Therapy, Vol. 17 Issue 1, p34-54, 21p, 1 Chart.
Morss, B. M. (2000). Pitch-skipping in rock music (Doctoral dissertation, University of California
- Davis, 2000). Dissertation Abstracts International, 61, 2513.
Pereira, C.S., Teixeira, J., Figueiredo, P., Xavier, J., Castro, S.L., & Brattico, E. (2011). Music and
Emotions in the Brain: Familiarity Matters. PLoS ONE, Vol. 6 Issue 11, p1-9, 9p.
Webster, G.D., & Weir, C.G. (2005). Emotional Responses to Music: Interactive Effects of Mode,
Texture, and Tempo. Motivation & Emotion, Vol. 29 Issue 1, p19-39, 21p, 2 Charts, 5 Graphs.
Westrup, J.A., & Harrison, F. Ll. (1976). The new College Encyclopedia of Music. New York: W.W
Norton & Company, Inc.
William J.C. (1997, November 13). How Your Brain Listens to Music. Retrieved from http://news.
harvard.edu/gazette/1997/11.13/HowYourBrainLis.html.

39

MUSIC LITERATURE

เพลงหน้า้ ที่่�เด็ก็

จากบทเพลงปลููกฝัังคติิเด็ก็ ดีี
สู่่�การเป็น็ เครื่อ�่ งมืือต่อ่ สู้้�

ทางการเมืืองของเด็ก็ ยุคุ ปััจจุุบันั

เรื่�่อง:
จิิตร์์ กาวีี (Jit Gavee)
อาจารย์์ประจำำ�สาขาวิิชาดนตรีี
คณะมนุุษยศาสตร์แ์ ละสัังคมศาสตร์์ มหาวิทิ ยาลัยั ราชภััฏอุดุ รธานีี

บทนำ�ำ
“...เด็็กเอ๋๋ยเด็็กดีี ต้้องมีีหน้้าที่่�สิิบอย่่างด้้วยกััน...” เชื่�อว่่าเกิินครึ่�งของประชาชน

ชาวไทยต้้องเคยได้ย้ ิินทำำ�นองอันั คุ้�นเคย เนื้�อร้้องอันั คุ้�นหูู ของบทเพลง “หน้้าที่�เด็็ก”
บทเพลงยอดฮิิตที่่�นิิยมนำำ�มาเปิดิ ในงานวัันเด็ก็ แห่่งชาติทิ ุุก ๆ ปีี ต่อ่ เนื่�องมาเป็็นเวลา
นาน จนผู้้�ฟังั ยุุคแรกได้้เติิบโตขึ้�นมาเป็็นผู้�ใหญ่่ในสัังคมแล้้ว

เพลงหน้้าที่�เด็็ก ประพัันธ์ค์ ำำ�ร้อ้ งโดย ครูชู อุ่�ม ปััญจพรรค์์ ประพันั ธ์ท์ ำำ�นองโดย
ครูเู อื้�อ สุนุ ทรสนาน เป็น็ หนึ่�งในเพลงเด็ก็ ที่�เป็น็ ที่่�นิยิ มมากเพลงหนึ่�งของวงสุนุ ทราภรณ์์
ซึ่่�งมีเี พลงในลักั ษณะเดียี วกัันนี้้�อีกี หลายบทเพลง เช่่น มาร์์ชเยาวชนไทย หนูเู ล็็ก หนูู
เอย เป็น็ ต้น้ เป็็นบทเพลงไทยสากลสำำ�หรัับเด็ก็ ที่่�มีีเนื้�อร้้องเป็น็ ภาษาไทยที่่�สุุภาพและ
ค่อ่ นข้า้ งชัดั เจนในการสื่�อความหมาย ใช้ด้ นตรีใี นจังั หวะลีลี าแบบฟอกซ์ท์ รอต (Foxtrot)
โดยมีเี นื้�อร้้องว่่า

เดก็ เอย๋ เด็กดี ต้องมีหน้าทีส่ บิ อยา่ งดว้ ยกัน (ซา้ํ )
หนง่ึ นบั ถือศาสนา
สอง รักษาธรรมเนียมมนั่
สาม เช่ือพอ่ แม่ครอู าจารย์
ส่ี วาจานนั้ ตอ้ งสภุ าพออ่ นหวาน
หา้ ยดึ มน่ั กตัญญู
หก เปน็ ผ้รู ้รู ักการงาน
เจด็ ตอ้ งศึกษาใหเ้ ช่ียวชาญ ตอ้ งมานะบากบัน่ ไมเ่ กยี จไมค่ รา้ น
แปด ร้จู กั ออมประหยัด
เกา้ ต้องซอ่ื สตั ยต์ ลอดกาล นํา้ ใจนักกีฬา กล้าหาญ ใหเ้ หมาะกับกาลสมยั ชาตพิ ัฒนา
สิบ ทาํ ตนใหเ้ ป็นประโยชน์ รบู้ าปบญุ คณุ โทษ สมบัตชิ าติตอ้ งรกั ษา
เด็กสมัยชาตพิ ฒั นา จะเป็นเด็กทีพ่ าชาติไทยเจรญิ

40

โน้้ตเพลงหน้้าที่�เด็็ก (ที่�มา: หนัังสืือสุุนทราภรณ์์ครึ่�งศตวรรษ)

41

ครููชอุ่�ม ปััญจพรรค์์ และครููเอื้�อ สุุนทรสนาน ผู้�ประพัันธ์์คำำ�ร้้องและทำำ�นองเพลงหน้้าที่�
เด็็ก (ที่�มา: หนัังสืือสุุนทราภรณ์์ครึ่�งศตวรรษ)

เห็น็ ได้ว้ ่า่ เนื้�อหาของเนื้�อร้อ้ งอยู่� เนื้�อเพลงที่่�ว่า่ “เด็ก็ สมัยั ชาติพิ ัฒั นา” ได้เ้ ชิญิ ชวนให้ท้ ุกุ ประเทศทั่่ว� โลกร่่วม
ในลัักษณะของการประกาศสารส่่ง ซึ่�่งก็็อาจจะทำำ�ให้้นึึกถึึงช่่วงการ จััดงานวันั เด็็ก…”
ถึงึ เด็ก็ ผู้้�ฟังั สารดังั กล่า่ วได้ต้ ้อ้ งการ ปกครองภายใต้้การนำำ�ของรััฐบาล เมื่�อสืบื ค้น้ ข้อ้ มูลู และหลักั ฐานอื่�น ๆ
สร้า้ งคติบิ างอย่า่ งแก่เ่ ด็ก็ ผู้้�ฟังั นั่�นก็็ จอมพล ป. พิบิ ูลู สงคราม จึงึ อาจ ในเชิงิ ลึกึ มากขึ้�น ทำำ�ให้พ้ บว่า่ มีขี ้อ้ มูลู
คือื คติแิ นวคิดิ หน้า้ ที่�ของการเป็น็ คน ทำำ�ให้้เข้้าใจได้้ว่่า บทเพลงหน้้าที่� ในข้อ้ เขียี น “จดหมายถึงึ อาเอื้�อ (ผู้�
ดีีในสัังคมที่่�พึึงมีีและเป็็นที่่�ต้้องการ เด็็กนี้� ประพัันธ์์ขึ้�นในช่่วงนั้�นก็็ เป็น็ น้อ้ งเขย)” โดยครูชู อุ่�ม ปัญั จพรรค์์
ด้ว้ ยเนื้�อหาในเนื้�อร้อ้ งและทำำ�นองที่� เป็็นได้้ เช่่น ในฐานข้้อมููลเว็็บไซต์์ ผู้�ประพัันธ์์คำำ�ร้้องของบทเพลงนี้�
สอดคล้้องกััน ทำำ�ให้้บทเพลงจดจำำ� ของกระทรวงวััฒนธรรม ได้้มีีการ ได้้กล่่าวถึึงที่�มาของการกำำ�เนิิด
ง่า่ ย ติดิ หูู และเป็น็ ที่่�นิยิ มเปิดิ ในงาน ระบุทุี่�มาของบทเพลงนี้�ตอนหนึ่�งว่า่ บทเพลงหน้้าที่�เด็็กว่่า มาจากบท
วัันเด็็กแห่่งชาติิทุกุ ๆ ปีี “…เพลง ‘หน้า้ ที่่ข� องเด็ก็ ’ หรืือ ประกาศหน้้าที่�เด็็กที่�ออกโดยคณะ
เพลง ‘เด็ก็ เอ๋๋ยเด็ก็ ดี’ี นี้้� ประพันั ธ์์ กรรมการจัดั งานวันั เด็ก็ แห่ง่ ชาติมิ า
เพลงหน้า้ ที่เ่� ด็ก็ เกิดิ ขึ้น�้ เมื่อ่� ใด อย่า่ งไร? คำำ�ร้้องโดย ชอุ่่�ม ปััญจพรรค์์ นััก ใช้้งาน โดยได้้ระบุวุ ่่า
ประวัตั ิแิ ละที่�มาของการประพันั ธ์์ เขีียนนวนิิยายชื่�่อดัังคนหนึ่่�งของ “…เพลงหน้า้ ที่่เ� ด็ก็ นั้้น� อาเรียี ก
บทเพลงหน้้าที่�เด็็ก มีีปรากฏใน ไทย ซึ่�่งท่่านเป็็นพี่่�สาวของอาจิินต์์ ให้้ไปที่่�ห้้องดนตรีีสากล และกล่่าว
หลายแหล่ง่ ข้อ้ มูลู แต่ไ่ ม่ช่ ัดั เจนในปีี ปััญจพรรค์์ ศิลิ ปินิ แห่่งชาติิ สาขา ทันั ทีีที่่�เห็็นหน้้า ‘อุ่่�ม’ ทางการเขา
ที่�ประพันั ธ์์ มีปี รากฏข้อ้ มูลู สาธารณะ วรรณศิิลป์์ พ.ศ. ๒๕๓๔ ครููชอุ่่�ม จะจัดั วันั เด็ก็ จะต้อ้ งแต่่งเพลงเกี่ย� ว
ที่�ระบุอุ ย่า่ งเลี่�ยง ๆ เพียี งว่า่ ได้เ้ กิดิ ได้้เล่่าถึึงที่่�มาของเพลง ‘หน้้าที่่� กับั เด็ก็ ไปบรรเลง ‘เอาเร็ว็ มั้้ย� อา’ ฉันั
แนวคิิดจากสหประชาชาติิเรื่�องวััน ของเด็ก็ ’ ว่่า ในอดีตี เมื่่�อปีี พ.ศ. ถามประวิิงการแต่่ง ‘ต้อ้ งเร็็วซีี’ อา
เด็ก็ ช่ว่ งปีี พ.ศ. ๒๔๙๘ อันั เป็น็ ช่ว่ ง ๒๔๙๘ ทางสหประชาชาติไิ ด้ป้ ระกาศ เสียี งขุ่น� ‘เดี๋๋ย� วนี้้!� ’ ฉันั เลยเอาหน้า้ ที่่�
รัฐั บาลของจอมพล ป. พิบิ ูลู สงคราม ปฏิญิ ญาสากลว่่าด้ว้ ยหน้า้ ที่่ข� องเด็ก็ เด็็ก ๑๐ ข้้อ ของคณะกรรมการจััด
(ช่่วงที่�สอง) เป็็นนายกรััฐมนตรีีที่� โดย นาย วีี. เอ็ม็ . กุุลกานีี ผู้้�แทน งานวัันเด็็กพิิมพ์์แจกจ่่ายไปทั่่�วทุุก
รณรงค์์เรื่�องต่่าง ๆ เกี่�ยวกัับเด็็ก องค์ก์ ารสหพันั ธ์เ์ พื่อ่� สวัสั ดิภิ าพเด็ก็ โรงเรียี น บังั เอิ๊ญ� -บังั เอิญิ อีกี น่่ะแหละ
มากมาย ประกอบกัับคำำ�สำำ�คััญใน ระหว่่างประเทศแห่่งสหประชาชาติิ ที่่ฉ� ันั เป็น็ ผู้แ�้ ทนจากกรมโฆษณาการ

42

ไปร่่วมเป็น็ กรรมการในคณะด้ว้ ย จึงึ ปลััดกระทรวงศึึกษาธิิการนี้� ช่่วงปีี แห่่งชาติิ พ.ศ. ๒๕๐๖ ได้พ้ ิจิ ารณา
มีเี อกสารในมืือพร้อ้ ม ตอนนั้้น� ท่่าน พ.ศ. ๒๕๐๔-๒๕๑๑ บทเพลงหน้า้ ที่� เห็็นว่่าสิิทธิิทั้้�งปวงนั่่�นย่่อมคู่่�กัันกัับ
อาจารย์์อภััย จัันทวิิมล ท่่านเป็็น เด็็กจึึงควรจะเกิิดขึ้�นในช่่วงเวลาดััง หน้้าที่่� เมื่่�อเด็็กมีีความสำ�ำ คััญและ
ปลััดกระทรวงศึึกษาธิิการอยู่่� และ กล่่าวนี้�เช่น่ กันั มีีสิิทธิิต่่าง ๆ ฉะนี้้�แล้้วก็็เป็็นการ
เป็น็ ประธานโดยตำ�ำ แหน่่ง ฉันั เป็น็ ผู้�้ นอกจากนั้�น ครูชู อุ่�ม ปัญั จพรรค์์ สมควรที่่�จะให้้เด็็กได้้รัับการอบรม
แทนจากกรมประชาสัมั พันั ธ์ม์ าตั้ง� แต่่ ยังั กล่า่ วถึงึ “หน้า้ ที่�เด็ก็ ๑๐ ข้อ้ ของ ฝึกึ ฝนให้ส้ ำ�ำ นึกึ ในหน้า้ ที่่ข� องตนที่่จ� ะพึงึ
เริ่ม� มีคี ณะกรรมการจัดั งานวันั เด็ก็ จน คณะกรรมการจััดงานวัันเด็็ก” มีี ในฐานะที่่เ� ด็ก็ จะเป็น็ ผู้ส้� ร้า้ งสรรค์์
กระทั่่ง� เกษียี ณอายุจุ ึงึ ผ่่านพ้น้ หน้า้ ที่่� ซึ่่�งได้้มีีการตีีพิิมพ์์เผยแพร่่ไปทั่�ว ความเจริิญมั่่�นคงให้้แก่่ตนเอง แก่่
ไป ดังั นั้้น� ‘...เพลงเด็ก็ เอ๋ย๋ เด็ก็ ดีเี รา ประเทศ หลัักฐานการตีีพิิมพ์์คำำ� ครอบครััว แก่่ชาติบิ ้้านเมืือง และ
มีหี น้า้ ที่่� ๑๐ อย่่างด้ว้ ยกันั ๆ...’ นั้้น� ประกาศหน้้าที่�เด็็ก อัันยัังคงหลง แก่่เพื่�่อนมนุุษย์์ทั่่�วไปเป็็นส่่วนรวม
จึงึ เกิดิ ขึ้น� ...” (ชอุ่�ม ปัญั จพรรค์,์ ๒๕๓๒: เหลืือและเป็็นหลัักฐานสำำ�คััญ มีี อีีกด้้วย คณะกรรมการจััดงานวััน
๑๑๖) ปรากฏอยู่�ในหนังั สือื ของขวัญั วันั เด็ก็ เด็็กฯ จึึงได้้กำ�ำ หนดหน้้าที่่�ของเด็็ก
อย่า่ งไรก็ต็ าม จากข้อ้ ความที่�ยก ซึ่ง่� เป็น็ หนังั สือื ที่�ระลึกึ วันั เด็ก็ แห่ง่ ชาติิ ไทยขึ้�น ด้้วยความมุ่่�งหมายให้้เด็็ก
มาข้า้ งต้น้ นี้� ก็ม็ ิไิ ด้ม้ ีกี ารบันั ทึกึ หรือื ระบุุ ประจำำ�ปีี พ.ศ. ๒๕๐๖ จัดั ทำำ�โดยคณะ ได้้ตระหนัักในหน้้าที่่�ของตนคู่่�ไปกัับ
ช่ว่ งปีกี ารประพันั ธ์ท์ ี่่�ชัดั เจน แต่จ่ ะเห็น็ กรรมการจััดงานฉลองวัันเด็็กแห่่ง สิิทธิิที่่�พึึงจะได้้รัับและให้้ยึึดถืือเป็็น
ได้ว้ ่า่ ในข้อ้ เขียี นของครูชู อุ่�ม ปัญั จพรรค์์ ชาติิ ที่�เป็็นเจ้า้ ของแนวคิดิ “หน้้าที่� หลัักปฏิิบััติิ…” (คณะกรรมการจััด
นี้� มีกี ารระบุถุ ึงึ นาม อภัยั จันั ทวิมิ ล เด็็ก ๑๐ ประการ” นั่�นเอง ทั้�งนี้� งานวันั เด็ก็ แห่่งชาติิ, ๒๕๐๖: ๔๘)
ซึ่่�งดำำ�รงตำำ�แหน่่งปลััดกระทรวง ได้้ปรากฏข้้อเขีียนคำำ�แถลงถึึงการ หน้า้ ที่�เด็ก็ ไทย ๑๐ ประการ ที่�ได้้
ศึกึ ษาธิกิ าร และอยู่�ร่ว่ มในช่ว่ งเวลาที่� กำำ�หนดหน้้าที่�เด็็กไทยขึ้�นมา ๑๐ ประกาศออกมานั้�น ทุกุ ข้อ้ มีเี นื้�อหา
มีกี ารประพันั ธ์บ์ ทเพลงนี้� เมื่�อสืบื ค้น้ ประการ โดยกล่่าวว่่า ตรงกับั ในคำำ�ร้อ้ งของบทเพลงหน้า้ ที่�
เพิ่�มเติมิ จะพบว่า่ ท่า่ นดำำ�รงตำำ�แหน่ง่ “…คณะกรรมการจัดั งานวันั เด็ก็ เด็็กทุุกประการ หากแต่่จะมีีราย

หนัังสืือที่�ระลึึกวัันเด็็กแห่่งชาติิ ประจำำ�ปีี พ.ศ. ๒๕๐๖ และหน้้าที่่�ตีีพิิมพ์์หน้้าที่�เด็็กไทย ๑๐ ประการ จััดทำำ�โดย
คณะกรรมการจััดงานฉลองวัันเด็็กแห่่งชาติิ

43

music video เพลงหน้้าที่�เด็็ก ในดนตรีีแนวร็็อก (ที่�มา: เพจ Facebook แปลงซะเสีีย)

ละเอียี ดเสริมิ เติมิ ขึ้�นมาเล็ก็ น้อ้ ย ดังั นี้� สาธารณสมบััติิของชาติิ ในทางใดทางหนึ่�ง และไม่่ต้้องการ
ข้อ้ ที่� ๑ เด็ก็ พึงึ มีศี รัทั ธาเลื่�อมใส จากหลักั ฐานที่�พบ กล่า่ วได้โ้ ดย ให้้เกิิดความแตกแยกแต่่อย่่างใด
ในศาสนา เบื้�องต้น้ ว่า่ เพลงหน้า้ ที่�เด็ก็ น่า่ จะถูกู หากเพีียงเพื่�อต้้องการจะนำำ�เสนอ
ข้อ้ ที่� ๒ เด็ก็ พึงึ เคารพและรักั ษา ประพัันธ์์ขึ้�นพร้้อมกัับการประกาศ ปรากฏการณ์์ที่�บทเพลงบทเพลง
ไว้้ซึ่�่งขนบธรรมเนีียมประเพณีีของ “หน้า้ ที่�ของเด็ก็ ไทย” โดยคณะกรรมการ หนึ่�งนั้�น ได้ถ้ ูกู นำำ�ไปรับั ใช้ป้ รุงุ ปรนใน
บ้้านเมืือง จัดั งานวันั เด็ก็ แห่ง่ ชาติิ ช่ว่ งก่อ่ นจัดั กลุ่�มคนกลุ่�มต่า่ ง ๆ ถูกู ปรับั เปลี่�ยน
ข้อ้ ที่� ๓ เด็ก็ พึงึ เชื่�อฟังั บิดิ ามารดา งานวันั เด็ก็ แห่ง่ ชาติิ ประจำำ�ปีี พ.ศ. ไปตามบริิบทของสัังคมตามกระแส
ผู้�ปกครอง และครููอาจารย์์ ๒๕๐๖ เพื่�อให้ท้ ันั บันั ทึกึ เสียี งและเผย ความคิิดที่�เปลี่�ยนแปลงได้้ตลอด
ข้อ้ ที่� ๔ เด็ก็ พึงึ มีกี ิริ ิยิ าวาจาสุภุ าพ แพร่ใ่ นงานกิจิ กรรมดังั กล่า่ ว ซึ่ง�่ ขณะ เวลา และต้้องการแสดงให้้เห็็นถึึง
ต่อ่ คนทั่�วไป และเคารพนับั ถือื ผู้�ใหญ่่ นั้�น การจัดั กิจิ กรรมวันั เด็ก็ แห่ง่ ชาติิ เส้้นทางการเดิินทางของบทเพลง
ข้้อที่� ๕ เด็็กพึงึ มีีความกตัญั ญูู ยัังกำำ�หนดให้้จััดขึ้�นในวัันจัันทร์์แรก เล็ก็ ๆ นี้� ที่�สามารถเดินิ ทางผ่า่ นกาล
กตเวทีี ของเดืือนตุุลาคม (ก่่อนจะเปลี่�ยน เวลาและมีีการปรัับปรุุงให้้สามารถ
ข้อ้ ที่� ๖ เด็ก็ พึงึ เป็น็ ผู้้�มีรี ะเบียี บ เป็น็ วันั เสาร์ท์ี่� ๒ ของเดือื นมกราคม อยู่�อย่่างร่่วมสมััยได้้จนถึึงปััจจุุบััน
และรักั ษาความสะอาดเสมอ ในปีี พ.ศ. ๒๕๐๘: ผู้�เขีียน) การ เพีียงเท่่านั้�น
ข้้อที่� ๗ เด็็กพึึงมีีความมานะ จััดงานในปีี พ.ศ. ๒๕๐๖ นั้�น วััน เพลงหน้า้ ที่�เด็ก็ ยังั คงดำำ�รงอยู่�ใน
อดทนขยัันหมั่�นเพีียร และตั้�งใจ เด็ก็ แห่ง่ ชาติจิ ึงึ ตรงกับั วันั จันั ทร์ท์ี่� ๗ ปัจั จุบุ ันั และถูกู นำำ�เข้า้ สู่�กระบวนการ
ศึกึ ษาหาความรู้� ตุลุ าคม นั่�นเอง ทำำ�ซ้ำำ��ใหม่่ แต่ง่ เติมิ แก้ไ้ ข เป็น็ ดนตรีี
ข้้อที่� ๘ เด็็กพึึงรู้้�จัักประหยััด รสใหม่่หลายครั้�ง เช่่น การนำำ�มา
และเก็บ็ ออมทรัพั ย์์ เพลงหน้า้ ที่เ่� ด็ก็ ในปัจั จุบุ ันั และในฐานะ แปลงเนื้�อร้้อง การใช้้ประกอบ
ข้อ้ ที่� ๙ เด็ก็ พึงึ มีคี วามซื่�อสัตั ย์์ เครื่อ�่ งมืือทางการเมืือง วีีดิิทััศน์์ การนำำ�มาสร้้างเป็็นเพลง
สุุจริิต กล้้าพููดกล้้าทำำ�ในสิ่�งที่�ควร ผู้�เขีียนต้้องขอชี้�แจงประการ ดนตรีแี นวใหม่่ (ถึงึ ขั้�นเป็น็ ดนตรีรี ็อ็ ก
และมีีน้ำำ��ใจเป็็นนักั กีีฬา หนึ่�งว่า่ การนำำ�เนื้�อเพลงต่่าง ๆ มา ที่�หนัักหน่่วง แต่่ฟัังดููดีี) แต่่แม้้
ข้อ้ ที่� ๑๐ เด็ก็ พึึงทำำ�ตนให้เ้ ป็็น นำำ�เสนอในส่ว่ นนี้� มิไิ ด้้ต้้องการชี้้�นำำ� กระนั้�นก็ต็ าม จากการสำำ�รวจในฐาน
ประโยชน์์แก่่ผู้�อื่�น และรู้้�จัักรัักษา เรื่�องของการเมือื งให้เ้ กิดิ ความคิดิ ไป ข้อ้ มูลู ออนไลน์ก์ ็พ็ บว่า่ เพลงหน้า้ ที่�

44

เด็็ก ที่�เป็็นฉบัับบัันทึึกเสีียงโดยวง
สุุนทราภรณ์์ดั้ �งเดิิมแบบขัับร้้องหมู่ �
ก็ย็ ังั คงเป็น็ ที่่�นิยิ มมากที่่�สุดุ ในการถูกู
นำำ�มาทำำ�ซ้ำำ��ดััดแปลงใช้้ในมิิติิบริิบท
ต่่าง ๆ อาจจะเพราะผู้�คนมีีความ
เคยชิินในเสีียงและบรรยากาศทาง
ดนตรีีของยุุคสมััยนั้�น ที่�ดนตรีียุุค
ใหม่ไ่ ม่ส่ ามารถให้ไ้ ด้้ หรือื อีกี นัยั หนึ่�ง
อาจจะเป็็นเรื่�องของความรู้้�สึกึ ที่่�มีี
ความพึงึ ใจซาบซึ้�งกับั บทเพลงฉบับั
นี้้�ก็็เป็็นได้้ ที่่�ดึงึ ดููดผู้�คนให้น้ ำำ�ดนตรีี
เพลงหน้า้ ที่�เด็ก็ ต้น้ ฉบับั นี้�มาปรุงุ ปรน
ใหม่่ในแบบของตน
หน้้าสื่�อวีีดิิทััศน์์บทเพลงหน้้าที่�เด็็กดีี เวอร์์ชัันรััฐมนตรีี
หนึ่�งในบริิบทที่่�น่่าสนใจ คืือ (ที่�มา: https://hilight.kapook.com/view/87934)
การที่ �เพลงหน้้าที่ �เด็็กถููกนำำ�มาเป็็น
เครื่�องมืือในการต่่อสู้�/ล้้อเลีียน/ “เพลงหน้้าที่�เด็็ก” ฉบัับดั้�งเดิมิ จากท่อ่ นสร้อ้ ยที่่�ร้้องว่า่ “…เด็ก็ เอ๋๋ยเด็ก็ ดีี
เสีียดสีี/แซวในเรื่�องทางการเมืือง ต้้องมีีหน้้าที่่�สิิบอย่่างด้้วยกััน...” เปลี่�ยนมาเป็็น “…เหล่่ารััฐมนตรีี ต้้อง
เพราะการเมืืองในวิิถีีประชาธิิปไตย มีีหน้้าที่่�สิิบอย่่างด้้วยกััน...” มีีเนื้�อร้อ้ งเต็็มคือื
เราจะเห็็นได้้บ่่อยครั้�งที่่�มีีการนำำ�สื่่�อ
ต่่าง ๆ ทั้�งสื่�อร่่วมสมััยหรืือสื่�อใน เหลา่ รัฐมนตรี ต้องมหี น้าทส่ี บิ อย่างดว้ ยกัน (ซาํ้ )
อดีีต มาปรุุงปรนขึ้�นใหม่่ เพื่่�อ
เป็็นเครื่�องมืือในการเสีียดสีี การ หน่งึ ลม้ ลา้ งการศกึ ษา
ประชดประชััน และบางครั้�งก็็เป็็น
เครื่�องมือื ที่่�ช่ว่ ยลดแรงเสียี ดทานไม่่ สอง นิรโทษกรรม
ให้้บรรยากาศในการต่่อสู้ �ทางการ สาม รับญาติ ๆ เขา้ ไปทาํ งาน
เมือื งเหล่า่ นั้�นตึงึ เครียี ดจนเกินิ ไป ใน สี่ ปัญญานน้ั ดอ้ ยกวา่ เด็ก ป.๓
ข้อ้ เขียี นชิ้�นนี้� ผู้�เขียี นจะขอยกกรณีี หา้ ถามมากตอ้ งเกาหู
ตััวอย่่างที่่�มีีการนำำ�เพลงหน้้าที่ �เด็็ก หก ดรู ูปโปใ๊ นสภา
มาเป็็นเครื่�องมืือทางการเมืืองร่่วม เจด็ ไม่ต้องเนน้ ผูเ้ ชีย่ วชาญ ใหม้ าเนน้ เลยี ไขน่ ักโทษสยาม
แปด รจู้ กั อมงบกัน

สมัยั ที่�ได้เ้ กิิดขึ้�นเป็็นปรากฏการณ์์ เก้า ตอ้ งขนผักตลอดกาล กู้มาแลว้ กต็ อ้ งรีบผลาญ

มานำำ�เสนอบางส่่วน ดัังนี้� ให้เหมาะกบั กาลสมยั ชาติพัฒนา
ปีี พ.ศ. ๒๕๕๖ มีกี ารนำำ�เพลง
หน้า้ ที่�เด็ก็ มาแปลงเนื้�อร้อ้ งใหม่่ แต่่ สบิ สาวกต้องดูโหด ๆ เห็นใครชมุ นมุ โกรธ เสียงข้างมากตอ้ งรกั ษา

ใช้ท้ ำำ�นองเดิมิ เนื้�อหาเป็น็ การประชด น่ีแหละรฐั ชาติพัฒนา จะเปน็ ส่ิงที่พาชาตไิ ทยเจรญิ

ประชันั พฤติกิ รรมของคณะรัฐั มนตรีี ช่ว่ งปีี พ.ศ. ๒๕๖๐ บทเพลงหน้า้ ที่�เด็ก็ ถูกู นำำ�มาใช้เ้ ป็น็ สัญั ลักั ษณ์ใ์ นการ
ในรััฐบาลช่่วงเวลานั้�น โดยให้้ แสดงจุุดยืืนและแนวคิดิ ของคนรุ่�นใหม่่ เป็็นการจัดั งานโดยกลุ่�มที่�เรียี กตน
ชื่�อบทเพลงใหม่ว่ ่า่ “หน้า้ ที่�เด็็กดีี v ว่า่ กลุ่�มการศึกึ ษาเพื่�อความเป็น็ ไท ภายใต้แ้ นวคิดิ ที่่�ว่า่ ในทุกุ ๆ ปีี รัฐั ไทย
รัฐั มนตรี”ี หรือื อีกี ชื่�อหนึ่�งว่า่ “หน้า้ ที่� จะมีีการจัดั งานวันั เด็ก็ แห่ง่ ชาติิ เป็น็ วัันที่�ผู้�ใหญ่่จะเดิินเข้้ากำำ�หนดทิศิ ทาง
เด็ก็ ดีี เวอร์ช์ ันั รัฐั มนตรี”ี โดยใช้ภ้ าพ พื้�นที่�ของเด็็ก มีีการจััดงานให้้เด็็กเข้้าไปเห็็นโลกของผู้�ใหญ่่ เห็็นได้้ชััด
ที่�สะท้อ้ นออกมาจากสื่�อต่า่ ง ๆ ใน จากการเปิดิ พื้�นที่�ให้เ้ ด็ก็ ได้ส้ ัมั ผัสั เช่น่ การจัดั แสดงเครื่�องบินิ รบ เก้า้ อี้�ผู้�ว่า
ประเด็น็ ทางการเมือื ง มาเรียี งร้้อย ราชการจัังหวัดั เก้้าอี้�นายกรััฐมนตรีี การจััดแสดงรถถััง เป็น็ ต้้น การจััด
เป็น็ บทเพลง ใช้ท้ ่อ่ นสร้อ้ ยคล้า้ ยกับั งานในครั้�งนี้้�จึงึ ต้อ้ งการกลับั ด้า้ นบริบิ ทเดิมิ ๆ ที่�เคยเกิดิ ขึ้�น จากงานวันั เด็ก็

45

ป้้ายประชาสััมพัันธ์์งานวัันผู้�ใหญ่่แห่่งชาติิ ภายในเนื้�อหามีีการพููดถึึงหน้้าที่�เด็็ก ๑๐
อย่่าง (ที่�มา: เพจ Facebook วัันผู้�ใหญ่่แห่่งชาติิ)

แห่่งชาติิ เป็น็ งานวัันผู้�ใหญ่แ่ ห่ง่ ชาติิ โดยจัดั ขึ้�นในวัันที่� เนื้�อร้้องทั้�งหมดได้้กล่า่ วว่า่
๗ กุุมภาพันั ธ์์ พ.ศ. ๒๕๖๐ ณ พิิพิิธบางลำำ�พูู ถนน
พระสุเุ มรุุ กรุงุ เทพฯ ซึ่ง่� ภายในงานมีกี ิจิ กรรมมากมาย ผใู้ หญ่เอย๋ ผู้ใหญ่ดี

ได้้แก่่ การเสวนาปััญหาชีีวิิตประเด็็นลููกเป็็นตุ๊�ด ตอ้ งมหี นา้ ที่สบิ อย่างดว้ ยกัน (ซา้ํ )
(LGBT), ทอล์ก์ โชว์ว์ ่่าด้้วยกิจิ กรรมที่� (ดูเู หมืือน) ไร้้ หนงึ่ เปิดกว้างศาสนา
สาระที่่�ลููกหลานชอบทำำ�, สอยดาวภาษาวัยั รุ่�น ลุ้�นรัับ สอง เหน็ คา่ มนษุ ยม์ น่ั
รางวััล “ชุุดใหญ่่ไฟกระพริิบ”, สอนทำำ�ภาพสวััสดีีวััน สาม มีวจิ ารณญาณ
จัันทร์์สำำ�หรัับส่่งในไลน์์ และการทดลองเป็็นลููกหลาน ส่ี วาจานั้นไม่ยัดเยียดเหยยี ดหยาม
ด้ว้ ยการทำำ�ข้้อสอบ ONET และ PAT
หา้ ยึดมั่นในเหตุผล
เมื่�อมีกี ารจัดั งานที่�เป็น็ การสร้า้ งบริบิ ทใหม่ท่ี่�ตรงกันั หก เคารพคนคิดต่าง
ข้า้ มกับั งานวันั เด็ก็ แห่ง่ ชาติิ บทเพลงที่�ใช้ใ้ นงานวันั เด็ก็
แห่ง่ ชาติมิ าโดยตลอดอย่า่ งเพลงหน้า้ ที่�เด็ก็ จึงึ ถูกู นำำ�มา เจด็ รับฟังเดก็ บา้ ง รบั รูโ้ ลกอย่างไม่กดี ขวาง
ปรัับเปลี่�ยนเป็น็ เพลง “หน้า้ ที่�ผู้�ใหญ่่” เพื่�อใช้ใ้ นงานวันั แปด ego ตอ้ งขจดั
ผู้�ใหญ่แ่ ห่่งชาตินิ ี้้�ด้้วย เนื้�อหาของบทเพลงนั้�นต้้องการ เกา้ ต้องปรบั ตวั ตลอดกาล โลกใหม่กวา้ งใหญ่
จะให้้คนวััยผู้�ใหญ่่เปิิดใจยอมรัับเด็็ก เนื้�อหาของเพลง
หน้า้ ที่�ผู้�ใหญ่น่ี้� แม้้มีคี วามตรงไปตรงมา จิกิ กััดเสีียดสีี ไพศาล ใหเ้ หมาะกับกาลนานาชาตพิ ัฒนา
ตามประสาเพลงที่่�ข้้องเกี่ �ยวกัับสัังคมและการเมืือง
เน้น้ ถึงึ ปัญั หาที่�เกิดิ ขึ้�นจริงิ แต่ย่ ังั คงใช้ภ้ าษาที่่�สุภุ าพ ไม่่ สบิ ทาํ ตนให้เปน็ ประโยชน์ ทําผิดกข็ อโทษ
เป็น็ การระราน หรือื มีคี วามหยาบคายแต่อ่ ย่า่ งใด โดย อยา่ โยนผดิ ให้ลกู หลาน

ผู้ใหญ่สมยั ชาตพิ ฒั นา ตอ้ งออกนอกกะลา

ชาติไทยเจริญ

46

บทเพลง “หน้้าที่�ผู้�ใหญ่่” ที่�เผยแพร่่ในงานวัันผู้�ใหญ่แ่ ห่่งชาติิ วัันที่� ๗ กุุมภาพันั ธ์์ พ.ศ. ๒๕๖๐ นี้� ยังั ได้้
ถููกนำำ�มาเป็็นเครื่�องมืือในการต่่อสู้�ทางการเมืืองอีีกครั้�ง ในปีี พ.ศ. ๒๕๖๓ นั่�นคืือการชุุมนุุมของกลุ่�มที่�
เรียี นตนว่า่ “คณะนักั เรียี นเลว” เป็น็ กลุ่�มของเด็ก็ นักั เรียี นที่�รวมตัวั กันั ขึ้�นใต้น้ ิยิ ามที่�ตนตั้�งว่า่ เป็น็ ผลผลิติ ที่�
ผิดิ พลาดของระบบการศึกึ ษาที่�แสนดีี นอกจากการนำำ�เพลงหน้า้ ที่�ผู้�ใหญ่ม่ าขับั ร้อ้ งแล้ว้ กลุ่�มของนักั เรียี น
เหล่า่ นี้้�ยังั สร้า้ งชุดุ การแสดงหน้า้ ที่�ผู้�ใหญ่่ โดยใช้บ้ ทเพลงหน้า้ ที่�ผู้�ใหญ่น่ ี้้�ร้อ้ งประกอบการแสดงเล่า่ เรื่�อง นับั
เป็น็ สีสี ันั หนึ่�งของการชุมุ นุมุ ที่่�จัดั ขึ้�นโดยเด็ก็ นักั เรียี นในยุคุ ปัจั จุบุ ันั ที่�หน้า้ กระทรวงศึกึ ษาธิกิ าร ในวันั ที่� ๕
กันั ยายน พ.ศ. ๒๕๖๓ แม้ว้ ่า่ บทเพลงจะใช้ช้ื่�อว่า่ “หน้า้ ที่�ผู้�ใหญ่”่ เช่น่ เดียี วกันั กับั ฉบับั ปีี พ.ศ. ๒๕๖๐ แต่่
ก็็มีีการปรัับเปลี่�ยนคำำ�ร้อ้ งเล็็กน้้อยให้ม้ ีคี วามลื่�นไหลและร่ว่ มสมัยั มากขึ้�น

ผู้�เขียี นขอชี้�ให้เ้ ห็น็ ถึงึ คำำ�ร้อ้ งที่่�มีกี ารเปลี่�ยนแปลง ระหว่า่ งเพลงหน้า้ ที่�ผู้�ใหญ่่ ฉบับั ปีี พ.ศ. ๒๕๖๐ กับั
ฉบัับปีี พ.ศ. ๒๕๖๓ นี้� ในรูปู แบบตารางเปรีียบเทีียบเนื้�อร้้อง ดัังนี้�

หนา้ ท่ีผูใ้ หญ่ ๒๕๖๐ หนา้ ทีผ่ ้ใู หญ่ ๒๕๖๓

หนง่ึ เปิดกว้างศาสนา หนงึ่ เปิดกวา้ งศาสนา

สอง เหน็ คา่ มนุษยม์ ั่น สอง รคู้ ่าคนดว้ ยกนั

สาม มวี จิ ารณญาณ สาม มวี จิ ารณญาณ

ส่ี วาจาน้นั ไมย่ ัดเยียดเหยียดหยาม ส่ี วาจานั้นไม่แดกดนั เหยียดหยาม

หา้ ยดึ มน่ั ในเหตุผล ห้า คดิ ด้วยเหตุผล

หก เคารพคนคิดตา่ ง หก ใหเ้ คารพคนมองตา่ ง

เจ็ด รบั ฟงั เดก็ บ้าง รับรูโ้ ลกอยา่ งไมก่ ีดขวาง เจ็ด วางใจให้เปน็ กลาง ฟังผนู้ ้อยดบู ้าง อย่าเพงิ่
รีบไปค้าน

แปด ego ตอ้ งขจัด แปด มีอตั ตาจงขจัด

เกา้ ตอ้ งปรบั ตวั ตลอดกาล โลกใหม่กวา้ งใหญ่ เกา้ อยา่ จาํ กดั ประสบการณ์ เรยี นรู้โลกใหม่
ไพศาล ให้เหมาะกบั กาลนานาชาติพฒั นา ไพศาล ใหเ้ ท่าทนั การณน์ านาชาติพฒั นา

สิบ ทาํ ตนใหเ้ ปน็ ประโยชน์ ทาํ ผดิ กข็ อโทษ สิบ ทําตนให้นา่ เอาอยา่ ง รู้จักขอโทษบ้าง และ

อยา่ โยนผดิ ให้ลกู หลาน ผ้ใู หญ่สมยั ชาตพิ ัฒนา ไม่สรา้ งแตป่ ัญหา ผใู้ หญ่สมยั ชาตพิ ฒั นารว่ ม

ต้องออกนอกกะลา ชาติไทยเจริญ จบั มอื เด็กพา ชาตไิ ทยเจริญ

ตารางเปรยี บเทยี บเนื้อรอ้ งหน้าที่ผู้ใหญ่ ระหว่างฉบับปี พ.ศ. ๒๕๖๐ และ พ.ศ. ๒๕๖๓
(ท่ีมา: จติ ร์ กาว)ี

47

เนื้�อเพลงหน้้าที่�ผู้�ใหญ่่ ที่่�ถููกติิดไว้้ภายในงานวัันผู้�ใหญ่่แห่่งชาติิ
(ที่�มา: https://prachatai.com/journal/2017/02/69935)

ตััวอย่่างบทเพลงที่�ได้้ยกมา มาก่อ่ นหน้า้ หรือื หลังั บทเพลง “หน้า้ ที่� ชื่�อว่า่ กำำ�เนิดิ ขึ้�นจากการเป็น็ บทเพลง
ทั้�งหมดนี้� เป็น็ เพียี งส่ว่ นหนึ่�งเท่า่ นั้�น เด็ก็ ” นี้้�ก็ต็ าม ต่า่ งก็ห็ ายสาบสูญู ไป กระบอกเสียี งของรัฐั ไทย แต่ก่ ็ถ็ ูกู แปร
แต่อ่ ย่า่ งน้อ้ ยก็ไ็ ด้แ้ สดงให้เ้ ห็น็ ถึงึ ภาพ ตามกาลเวลา เพลงหน้า้ ที่�เด็ก็ จึงึ ได้้ เปลี่�ยนมาเป็น็ เครื่�องมือื ทางการเมือื ง
กว้า้ งของบทเพลงเล็็ก ๆ บทเพลง พิิสููจน์์เรื่�องหนึ่�งว่่า ตััวบทเพลงนี้� ในบริิบทต่่าง ๆ ได้้อย่่างน่่าสนใจ
หนึ่�ง ได้ส้ ร้า้ งปรากฏการณ์ท์ างสังั คม มีีคุุณค่่าและได้้แทรกซึึมไปอยู่�ในใจ หากมาทบทวนดููแล้้ว จุุดประสงค์์
ในฐานะที่�เป็น็ บทเพลงการเมือื งสมัยั ของผู้้�ฟัังเป็็นที่�เรีียบร้้อยแล้้ว ผ่่าน แรกเริ่�มของการกำำ�เนิิดเพลงหน้้าที่�
นิิยมสู่�การเป็็นบทเพลงการเมืือง กาลเวลาที่�ยาวนานนัับตั้�งแต่่มีีการ เด็ก็ นี้� ก็เ็ ป็น็ เหตุผุ ลทางการเมือื งเช่น่
ร่่วมสมัยั แม้ว้ ่า่ บทเพลงนี้�จะถูกู ทำำ� เผยแพร่่ขึ้�นมาครั้�งแรก ไม่่ว่่าผู้้�ฟััง กััน ด้้วยเป็็นการใช้้วงดนตรีีของรัฐั
ซ้ำำ��เปลี่�ยนแปลงไปมากเท่า่ ใด แต่จ่ ะ ทุกุ ท่า่ นจะมองบทเพลงนี้�ในมุมุ มอง คนของรััฐ สร้้างสื่�อปลููกฝัังค่่านิยิ ม
เห็น็ ได้เ้ ช่น่ กันั ว่า่ เสน่ห่ ์แ์ ละความนิยิ ม ใดก็็ตาม ดัังนั้�น คำำ�ถามที่�จะพิสิ ููจน์์ อันั เป็น็ ไปตามความต้อ้ งการของรัฐั
ของบทเพลงต้น้ ฉบับั ดั้�งเดิมิ (ขับั ร้อ้ ง เรื่�องนี้�อย่่างง่่าย ๆ ก็็คืือ หากเพีียง โดยมีีเป้้าใหม่่ในกลุ่�มคนที่�เป็็นพลััง
หมู่�และบรรเลงโดยวงสุนุ ทราภรณ์)์ เกริ่�นเนื้�อร้อ้ งว่า่ “…เด็ก็ เอ๋ย๋ เด็ก็ ดี…ี ” ของรัฐั มากที่่�สุดุ ในอนาคต คือื “เด็ก็ ”
แทบจะไม่่ถููกทำำ�ลายหรืือลดคุุณค่่า เราจะนึกึ ถึงึ ท่อ่ นต่อ่ ไปของบทเพลง คำำ�พูดู ที่่�พูดู กันั ทั่�วว่า่ “เด็ก็ คือื อนาคต
ลงไปเลย เพราะยัังคงถููกหยิิบจัับ นี้�ออกหรือื ไม่?่ เท่า่ นี้� ข้อ้ พิสิ ูจู น์ก์ ็น็ ่า่ ของชาติ”ิ แม้ว้ ่า่ จะดูเู ก่า่ และเชย แต่่
มาประกอบสื่�อ ประกอบการสอน จะเด่น่ ชััดในระดับั หนึ่�งแล้้ว ข้อ้ ความเหล่า่ นี้�นั้�นก็็ “จริงิ ” ทีเี ดียี ว
ต่่าง ๆ อยู่�อย่่างต่่อเนื่�อง ในขณะที่� อย่่างไรก็ต็ าม การจะมีอี นาคตของ
หลายบทเพลงที่�ประพันั ธ์ข์ึ้�นอันั มีจี ุดุ สรุป ชาติทิ ี่่�ดีี แน่่นอนว่่าต้อ้ งได้ร้ ับั ความ
ประสงค์ห์ รือื รูปู แบบที่�คล้า้ ยคลึงึ กันั เพลงหน้า้ ที่�เด็ก็ ยังั คงเป็น็ เพลง ร่ว่ มมือื จากกลุ่�ม “ปัจั จุบุ ันั ของชาติ”ิ
ไม่ว่ ่า่ บทประพันั ธ์น์ั้�นจะประพันั ธ์ข์ึ้�น เด็ก็ อมตะที่�เป็น็ ที่่�นิยิ ม เป็น็ เพลงที่�ได้้ ด้้วย เพราะหากปััจจุุบัันไม่่สู้้�ดีีนััก

48