สถาปัตยกรรมผังเมือง การวิเคราะห์รูปทรงและโครงสร้างของเมือง

ตา่ งๆและความเป็นมาของแนวความคิด หรอื สาระสาคัญของการออกแบบไม่ปรากฏชดั เจน ปจั จุบนั
สถาปัตยกรรมผงั เมืองแนว Post Modern Architecture ในประเทศไทยยงั ปรากฏอยู่ ดว้ ยการประดับอาคาร
ใหม้ ีรูปทรงและเสน้ สายนา่ สนใจ แต่ยงั ไมพ่ บสาระดา้ นตรรกะหรือปรัชญาการออกแบบท่ชี ัดเจนตาม
ปรมาจารย์ทัง้ สามแต่อย่างใด ในขณะทีเ่ ง่ือนไขทางเศรษฐกจิ เป็นปัจจยั ท่มี ีผลกระทบต่อสถาปตั ยกรรมผัง
เมืองมากกวา่ นอกจากนั้น สังคมเมืองในประเทศไทยกาลังเปล่ยี นแปลงคร้งั ใหญ่อีกครั้ง โดยเฉพาะการ
ก้าวสสู่ งั คมผู้สงู อายุอย่างสมบรู ณ์ (Aging Society) ตง้ั แต่ตน้ ทศวรรษท่ี 2010

“ภยั พบิ ตั เิ มือง” เป็นสาระสาคญั ทท่ี วีความรุนแรงมากข้ึน ซง่ึ เกี่ยวข้องโดยตรงกับ “สภาพ
ภมู ิอากาศเปลี่ยนแปลง” ทฤษฏีและแนวความคดิ ใหม่กาลงั มอี ิทธิพลตอ่ กระบวนการออกแบบและวางผัง
เมืองในปจั จบุ ัน นิยามของ เมอื งสเี ขียว เมืองคาร์บอนต่า การปรบั ตัวของเมอื งเพอ่ื เตรียมรับภัยพิบัติ เมือง
เตบิ โตอย่างชาญฉลาดและอีกหลายแนวความคิด ล้วนเป็นแนวทางทง่ี านด้านสถาปัตยกรรมผงั เมืองตอ้ ง
ปรบั ปรงุ ให้ทันกับความเปล่ียนแปลงเหลา่ นี้ แม้สาระเหลา่ น้ีจกั ทาใหก้ ระบวนการผังเมอื งมภี าระย่งุ ยาก
มากขึ้นจากเดิม นอกการจัดทาผงั การใชป้ ระโยชน์ที่ดนิ ในรูปของการแบ่งยา่ นเป็นสีต่างๆกต็ าม

4.3 ปัจฉมิ บท

สถาปัตยกรรมผงั เมืองในประเทศไทยยังถูกจากัดเพียงกลุม่ วิชาชีพที่มีขนาดเล็กมาก ไม่ปรากฏ
บทบาทโดดเด่นในสังคม และไมส่ ามารถผลักดันแกน่ แทข้ องงานวชิ าชพี ใหเ้ กิดประโยชน์ต่อสาธารณะได้
หลักวิชาการท่ีดีไม่ได้รบั การเผยแพร่หรอื กระจายความรูส้ ู่สังคมเมอื ง ดว้ ยเหตุน้ี อาจกล่าวไดว้ ่า การพฒั นา
สถาปัตยกรรมผังเมืองในประเทศไทยให้ก้าวหน้านัน้ ยังคงมอี ปุ สรรคและปัญหาอกี มากมาย

แมส้ ถาปัตยกรรมผงั เมอื งยงั เป็นวิชาชพี ทีไ่ มม่ กี ารกลา่ วถงึ มากนัก แตเ่ ป็นวชิ าชพี ท่ีมีความสาคัญ
มาก ภาระเบ้ืองต้นท่คี วรดาเนนิ การได้แก่ การสร้างความตระหนกั รู้ (Awareness) ซึง่ เปน็ แนวทางพื้นฐาน
หลกั ทป่ี ระเทศตะวนั ตกนามารณรงค์เร่ืองลดภาวะโลกร้อน การรักษาธรรมชาติ และเรื่องราวต่างๆในสงั คม
ด้วยการประชาสัมพันธใ์ หค้ วามรูท้ ่ถี ูกต้องแก่ทกุ คนในสังคม เพื่อรว่ มกนั สร้างสงั คมให้นา่ อยู่และเป็นสขุ

การสรา้ งความตระหนกั ร้ใู นประเทศไทยเป็นเร่ืองยากลาบาก และใชร้ ะยะเวลาสาหรับแตล่ ะเรอ่ื ง
นานมากกวา่ สงั คมตะวนั ตก องค์ความรู้แรกท่ีสาคัญและจาเปน็ อยา่ งยิ่งคือ ประวตั ิศาสตร์ และวัฒนธรรม
ของชนชาติไทย และย้าเน้นความตระหนักรูใ้ นคณุ ค่าของประวัติศาสตร์และวฒั นธรรม การสร้างความ
ตระหนกั และใหอ้ งค์ความรจู้ าเป็นต้องดาเนนิ การอยา่ งต่อเนื่อง

51

หลักการของปรมาจารย์ทั้งสามยงั มีประโยชน์ และนามาประยกุ ต์ใชไ้ ด้ เพียงแตต่ ้องมผี ้เู สียสละ
และยินดที ุม่ เทใหค้ นรุ่นใหม่และรุน่ ต่อไป เขา้ ใจและเห็นคณุ ค่าของงานสถาปตั ยกรรมผังเมอื งในประเทศ
ไทย องค์ประกอบเดิมทยี่ ังคงอยู่สามารถสร้างภาษาในงานสถาปัตยกรรมผังเมอื งที่แสดงออกถงึ ความเป็น
ไทยได้ โดยไมถ่ กู สถาปัตยกรรมเพอ่ื การท่องเทยี่ วตามกระแสทุนนยิ มทาลายจนหมดสิ้น

เอกสารฉบับน้ี เปน็ พื้นฐานความเข้าใจหลกั นิยมของงานสถาปตั ยกรรมผงั เมือง ควรไดร้ ับการ

ปรับปรุงพฒั นาให้กา้ วทันความเปล่ียนแปลงของโลก การค้นคว้าและค้นพบสิ่งใหม่ๆเกิดขนึ้ ตลอดเวลา

ในขณะทสี่ ังคมเมอื งยงั มเี รอื่ งราวที่ต้องปกป้องรักษา ตอ้ งอนุรกั ษ์องค์ประกอบทางวฒั นธรรมและ

ประวตั ิศาสตร์ทีท่ รงคณุ ค่าไว้ โดยสร้างสมดลุ ระหว่างการอนรุ กั ษ์และการพัฒนาผ่านกระบวนการออกแบบ

และวางผงั เมอื งที่ดีและถูกต้องตามหลักวชิ า

15 ธันวาคม 2557

52

เอกสารอา้ งอิง

Alexander Christopher and et al (1977), A pattern Language Town, Building, Construction. The
Oxford University Press, USA,

Rapaport Amos (1977), Human Aspects of Urban Form; Towards a Man-Environment Approach to
Urban Form and Design; Pergamon Press, Oxford, USA

Rossi Aldo (1966), The Architecture of the City, The MIT Press, USA
Ulrich Werner (2006), The Art of Observation; Understanding Pattern Languages, Journal of

Research Practice, Volume 2, Issue 1, Article R1
Williams Katie (2014), Urban Form and Infrastructure; A Morphological Review, Government

Office for Science, UK

53