pdf_20220816_101515_0000

โดย ด.ญ. พิ ชญาพร แสงสว่าง

วัยรุ่น วัยวุ่น

กลุ่ มสาระการเรี ยนรู้ สุ ขศึ กษาและพลศึ กษา

คำนำ

วั ย รุ่ น เ ป็ น วั ย ที่ มี ก า ร เ ป ลี่ ย น แ ป ล ง เ นื่ อ ง จ า ก
เป็นช่วงต่อของวัยเด็กและวัยผู้ใหญ่ โดย
เฉพาะ อย่างยิ่งในระยะต้นของวัยจะมีการ

เปลี่ยนแปลง เกิดขึ้นมากมาย การ
เปลี่ยนแปลงดังกล่าวจะมีผล ต่อความ
สัมพั นธ์ระหว่างวัยรุ่นด้วยกันเอง บุคคลใน
ครอบครัว และบุคคลใกล้ชิดในสังคม จึงควร
เอาใจใส่ ดูแลตนเองและปฏิบัติตนอย่างถูก
ต้อง จะทำให้ วัยรุ่นสามารถปรับตัวและใช้

ชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่าง มีความสุข

ปฏิทิน วั ย รุ่ น

หน้า 1

ก า ร เ ป ลี่ ย น แ ป ล ง ด้ า น ร่ า ง ก า ย

หน้า 3

ก า ร เ ป ลี่ ย น แ ป ล ง ด้ า น จิ ต ใ จ แ ล ะ อ า ร ม ณ์

หน้า 8

. การเปลี่ยนแปลงด้านสติปัญญาและอารมณ์
หน้า 9
ก า ร เ ป ลี่ ย น แ ป ล ง ด้ า น สั ง ค ม
หน้า 10

วัยรุ่น

วัยรุ่นเป็นวัยที่มีการ
เจริญพันธุ์ทางเพศ ซึ่ง

พร้อมจะมีบุตร โดย
ปกติวัยรุ่นสามารถแบ่ง
ออกได้เป็น 3 ช่วงคือ

วั ย รุ่ น ต อ น ต้ น วัยรุ่นตอนกลาง วั ย รุ่ น ต อ น ป ล า ย

อยู่ในช่วง 13-15 ปีและเพศชาย เพศหญิงอยู่ในช่วง 16-18 หญิงอยู่ในช่วง 19-20 ปีและ
อยู่ในช่วง 14-16 ปีเป็นช่วงที่ ปีและเพศชายอยู่ในช่วง 17-
เริ่มมีการเปลี่ยนแปลงทาง 19ช่วงที่วัยรุ่นยอมรับสภาพ เพศชายอยู่ในช่วง 20-21 ปี
ร่างกาย จึงมีความวิตกกังวล การเปลี่ยนแปลงของ
กับการเปลี่ยนแปลงอารมณ์จึง ตนเองได้แล้วจะพยายาม เป็นช่วงที่วัยรุ่นสามารถ
แปรปรวน ค้นหาเอกลักษณ์ของตนเอง
ต้องการเป็นที่ยอมรับของ ยอมรับสภาพการ
สังคม
เปลี่ยนแปลงของตนเองได้

แล้วและพยายามพั ฒนา 1
ความคิดของตนเอง

การเปลี่ยนแปลงของวัยรุ่น

วัยรุ่นเป็นวัยแห่งการเปลี่ยนแปลงทางร่างกายจิตใจ
และอารมณ์สติปัญญาและการเรียนรู้การเข้าสังคม
ของวัยรุ่นจึงมีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วดังนี้

- ร่างกาย
- จิตใจและอารมณ์
- สังคม
- สติปัญญาและการเรียนรู้

2

1 การเปลี่ยนแปลงทางด้านร่างกาย

การเจริญเติบโตของวัยรุ่นจะเป็นไปอย่างรวดเร็ววัยรุ่นแต่ละคนจะมีการ
เจริญเติบโตต่างกัน ซึ่งมีสาเหตุมาจาก

1 เพศ
2 เชื้อชาติ
3 พั นธุกรรม
4 สภาพเศรษฐกิจ
5 การกินอาหารและการออกกำลังกาย

3

1.1 การเปลี่ยนแปลงทางด้านส่วนสูงและน้ำหนัก

อั ต ร า ก า ร เ จ ริ ญ เ ติ บ โ ต เ รี ย ก ว่ า ร ะ ย ะ เ ติ บ โ ต อ ย่ า ง ร ว ด เ ร็ ว ซึ่ ง
เกิดจากอิทธิพลของต่อมไร้ท่อ ในเด็กหญิงจะมีการเติบโต
อ ย่ า ง ร ว ด เ ร็ ว ใ น ช่ ว ง ก่ อ น มี ป ร ะ จำ เ ดื อ น ค รั้ ง แ ร ก แ ล ะ เ มื่ อ มี
ประจำเดือนครั้งแรกอัตราการสูงจะลดลง จะสูงได้ประมาณ
16 ถึง 18 ปี เด็กชายจะเติบโตอย่างรวดเร็วประมาณ 11-12
ปีหรือตามหลังเด็กหญิงประมาณ 2 ปีจะสูงได้ถึงอายุ
ประมาณ 18-20 ปีหรือหลังมีเสียงแตกหนุ่มประมาณ 3-4 ปี
เ ช่ น เ ดี ย ว กั น

4

1.2 การเปลี่ยนแปลงด้าน 1.3 การเปลี่ยนแปลง
โครงร่างและสัดส่วน ของกล้ามเนื้อและไขมัน

การเจริญเติบโตจะมีอัตราการเจริญเติบโต ชายและหญิงจะเริ่มมีการเจริญเติบโตของ
ต่างกันและระยะของการพั ฒนาก็ต่างกันด้วย
กล้ามเนื้อซึ่งเกิดจากการเพิ่ มปริมาณของ
โครงร่างของร่างกายจะเห็นได้อย่างเด่นชัด
ในช่วงวัยรุ่นตอนต้นแต่ร่างกายยังไม่ค่อย ฮอร์โมนแอนโดรเจนและวัยรุ่นชายจะมี
สำคัญกันทำให้แลดูเก้งก้างแต่เมื่อเข้าสู่วัยรุ่น
ตอนปลายสัดส่วนจะดีขึ้น ฮอร์โมนเทสทอสเทอโรนหลั่งออกมาด้วย

ทำให้กล้ามเนื้อใหญ่และมีความแข็งแรงกว่า

ผู้หญิงส่วนผู้หญิงจะมีไขมันสะสมที่เต้านม


ต้นแขนปลายแขนสะโพกและขี้น่องซึ่งเป็น

ผลจากฮอร์โมนเพศหญิงได้แก่เอสโทรเจน
และโพรเจสเทอโรน
5

1.4 กำลังและความแข็งแรง

การเจริญเติบโตของกล้ามเนื้อที่เพิ่ มขึ้นอย่าง
รวดเร็วมีผลทำให้แข็งแรงมากขึ้นเด็กวัยนี้จึง
ต้องพั กผ่อนโดยการนอนมากกว่าปกติ

1.5 การเปลี่ยนแปลงทางเพศ

ระบบการทำงานของต่อมไร้ท่อจะส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงทางเพศของวัยรุ่น 2 อย่างคือการเจริญเติบโต
ของอวัยวะเพศและอวัยวะเพศจะทำหน้าที่ได้อย่างสมบูรณ์
การมีประจำเดือนของวัยรุ่นหญิงแสดงให้เห็นว่ามดลูกและช่องคลอดเจริญเติบโตเต็มที่สำหรับวัยรุ่นชายจะ
มีการเจริญเติบโตของลูกอัณฑะเมื่อเข้าสู่ช่วงอายุประมาณ 10-13 ปีและจะใช้เวลาประมาณ 2-4 ปีกว่าจะ
เรียนเติบโตและทำงานได้อย่างสมบูรณ์

6

การเปลี่ยนแปลงลักษณะทาง การเปลี่ยนแปลงลักษณะทาง
เพศของผู้ชาย เพศของผู้หญิง

มีความรู้สึกทางเพศ มีความรู้สึกทางเพศ
มีหนวดเครามีเสียงห้าวหรือเสียงแตก มีเสียงแหลมเล็ก
นมแตกพาน มีหน้าอกโตขึ้น
ขนขึ้นตามร่างกาย
มีรูปร่างทรวดทรงเป็นชาย มีรูปร่างทรวดทรงเป็นหญิง
มีขนบริเวณอวัยวะเพศ มีไข่สุก(ไข่ตก)
อวัยวะเพศมีขนาดโตขึ้น
มีการหลั่งน้ำอสุจิ มีขนบริเวณอวัยวะเพศ
มีกล้ามเนื้อขึ้นเป็นมัดๆ อวัยวะเพศมีขนาดโตขึ้น
มีขนหน้าแข้ง
มีประจำเดือน

7

2 การเปลี่ยนแปลงทางด้านจิตใจและอารมณ์

ช่ ว ง วั ย รุ่ น ต อ น ต้ น จ ะ เ ป็ น ช่ ว ง ที่ ห วั่ น ไ ห ว กั บ ก า ร เ ป ลี่ ย น แ ป ล ง ท า ง
ร่ า ง ก า ย ห งุ ด ห งิ ด รั บ ไ ม่ ค่ อ ย ไ ด้ จ ะ มี อ า ร ม ณ์ ที่ ชั ด เ จ น ขึ้ น ไ ม่ ว่ า มี อ า ร ม ณ์
ใ ด ก็ มั ก เ ป ลี่ ย น แ ป ล ง ง่ า ย ค ว บ คุ ม อ า ร ม ณ์ ยั ง ไ ม่ ดี นั ก

วัยรุ่นตอนกลางอายุประมาณ 16 ปีขึ้นไปการแสดงออกทาง
อ า ร ม ณ์ ดี ขึ้ น มั่ น ค ง ขึ้ น ส่ ว น ห นึ่ ง ม า จ า ก ก า ร ค้ น พ บ ตั ว เ อ ง ย อ ม รั บ ข้ อ ดี
แ ล ะ ข้ อ บ ก พ ร่ อ ง ข อ ง ตั ว เ อ ง

8

3 การเปลี่ยนแปลงทางด้านสติ
ปัญญาและการเรียนรู้

แม้ว่าวัยรุ่นมีการเปลี่ยนแปลงหลายอย่างจะไม่เกิดความสับสน
วุ่นวายแต่สติปัญญาของวัยรุ่นมีพั ฒนาการขึ้นอย่างรวดเร็วเช่น
กันสามารถเรียนรู้เข้าใจเหตุการณ์ต่างๆได้ลึกซึ้งขึ้นมองสิ่งต่างๆ
ได้ตามความเป็นจริงมากขึ้นตามลำดับมีความคิดในหลายด้าน
ทำให้สามารถตัดสินใจได้แต่วัยรุ่นยังขาดประสบการณ์ ทำให้ขาด
ความรอบคอบ

9

4 การ เพื่ อนเป็นบุคคลสำคัญของวัยรุ่นวัยรุ่นจะหลงใหลคนเก่งใน
เปลี่ยนแปลง สังคมและมีการเลียนแบบกันในกลุ่มเพื่ อนไม่ว่าจะเป็นการแต่ง
ทางด้านสังคม กายคำพู ดหรือภาษา

วัยรุ่นมีความต้องการเป็นที่ยอมรับสูงจากกลุ่มเพื่ อนการที่
วัยรุ่นเห็นความสำคัญของคลื่นจึงทำให้มีความสามารถในการ
เข้าสังคมรู้จักปรับตัวเข้าหากันทำให้สัมพั นธภาพยั่งยืนไปจน
เป็นผู้ใหญ่

พั ฒนาการทางสังคมที่ดีจะเป็นพื้ นฐานมนุษย์สัมพั นธ์และ
บุคลิกภาพที่ดีการเรียนรู้จะช่วยให้วัยรุ่นค้นหาแนวทางการ
ดำเนินชีวิตที่เหมาะสมกับตนเองเรื่องวิชาที่เหมาะสมกับตนเอง
ในอนาคตต่อไป

10

อ้างอิงจาก
หนังสือสุขศึกษา ๒
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด