ผ้ากบฏ
คำ นำ พระบฏ เป็นมรดกสำ คัญของชาติ ที่เกิดจากความคิดสร้างสรรค์และความศรัทธาในคำ สอน ของพระพุทธศาสนา เป็นหลักฐานที่แสดงให้เห็นถึงอิทธิพลพุทธศาสนาในดินแดนประเทศไทย มานานนับพันปี มีการสืบทอดกลายเป็นศาสนาประจำ ชาติไทย เป็นหลักฐานที่แสดงออกซึ่ง ภูมิปัญญาในเชิงช่าง การคิดค้นเทคนิค การเลือกสรรวัสดุ และการใช้สีในการเขียนภาพ ที่ถือ เป็นแบบอย่างปฏิบัติสืบทอดต่อกันมา จนเป็นรูปแบบเฉพาะตัวของศิลปะไทย ที่เรียกว่า แบบ ประเพณี นอกจากนี้ พระบฏ ยังเป็นหลักฐานในการศึกษาประวัติศาสตร์สังคมในแต่ละยุคแต่ละ สมัย ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลงเรื่องราวและขนาด ล้วนเป็นการแสดงถึงค่านิยมของสังคมใน เวลานั้นๆ ได้เป็นอย่างดี ในปัจจุบัน จะสามารถหาดูพระบฏได้ในพิพิธภัณฑสถาน ทั้งพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ และพิพิธภัณฑสถานเอกชน และสถานที่สำ คัญอีกแห่งหนึ่ง คือ ตามวัดต่างๆ บางแห่งยังคงเก็บ รักษาไว้เป็นอย่างดี เพราะยังคงใช้ประกอบพิธีทางศาสนา คือ งานบุญเทศน์มหาชาติ ที่มีการ ตกแต่งตามศาลาการเปรียญ ด้วยผ้าพระบฏขนาดเล็ก เขียนเล่าเรื่องแต่ละตอนในเวสสันดรชาดก พระบฏ ที่นำ มาจัดแสดงในนิทรรศการพิเศษเนื่องในวันอนุรักษ์มรดกไทย ประจำ ปี พุทธศักราช ๒๕๔๕ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอศิลป ในครั้งนี้ เป็นการรวบรวมพระบฏจากทั่ว ประเทศจำ นวนหนึ่ง ส่วนใหญ่อยู่ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ คือ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สมเด็จพระนารายณ์จังหวัดลพบุรี พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เจ้าสามพระยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อุบลราชธานีพิพิธภัณฑสถาน แห่งชาติ ร้อยเอ็ด และ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอศิลป และจำ นวนหนึ่งขอยืมจากวัด คือ วัด มหาธาตุจังหวัดเพชรบุรี วัดเวียง และ วัดป่าลิไลยก์ อำ เภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี ซึ่งกรม ศิลปากร ใคร่ขอขอบพระคุณท่านเจ้าอาวาสทุกรูปที่ได้ให้ความร่วมมือในการจัดนิทรรศการครั้งนี้ และขอขอบคุณมูลนิธิธนาคารกรุงเทพ ที่ให้การสนับสนุนบันทึกภาพพระบฏให้จำ นวนหนึ่ง ขอ อานิสงส์ที่ทุกท่านได้มีส่วนร่วมให้การจัดนิทรรศการครั้งนี้สำ เร็จลุล่วงไปด้วยดี จงประสบแต่ความ สุขความเจริญทั้งในหน้าที่การงานและชีวิตครอบครัวตลอดไป
สารบัญ เรื่ิอง หน้า ความหมายของผ้าพระบฏ ผ้าพระบฏ ความเป็นมาของผ้าพระบฏ ความมุ่งหมายของการสร้างพระบฏ ภาพและเรื่องราวของผ้าพระบฏ รูปแบบและลักษณะของผ้าพระบฏ แบบผ้าพระบฎ ผ้าพระบฏเพื่อใช้ห่มบูชาพระบรมธาตุเจดีย์ การจัดขบวนแห่แหนผ้าพระบฏและการถวายผ้า ความเป็นมาของประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุเมืองนครศรีธรรมราช ประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุเมืองนครศรีธรรมราช ผ้าพระบฏพระราชทาน 1 2 4 6 7 9 10 11 14 20 18 23
ผ้าพระบฏ คือผืนผ้าเขียนรูปพระพุทธเจ้าหรือเรื่องราวเก่ียวกับพระพุทธเจ้า เชน่ พระพุทธประวัติหรือชาดก คำ ว่า "บฏ" มีรากศัพท์ในภาษาบาลีว่า ปฏ (อ่านว่า ปะ-ตะ) หมายถึง ผ้าทอ ผืนผ้าพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ และนักวิชาการด้าน จิตรกรรม ต่างให้ความหมายไปในลักษณะเดียวกันว่า ผ้าพระบฏ คือ ผืนผ้าที่มีรูป พระพุทธเจ้า หรือ พุทธประวัติแขวนไว้บูชาแทนรูปปฏิมากรรม ความหมายของผ้าพระบฏ ที่มาภาพ : จารุณี อินเฉิดฉาย. “พระบฏ: พุทธศิลป์บนผืนผ้า.”เมืองโบราณ ๒๘, (ต.ค.- ธ.ค. ๒๕๔๕). 1
ผ้าพระบฏ เป็นผืนผ้าที่มีการเขียนภาพเรื่องราวเกี่ยวกับ พระพุทธเจ้า พุทธประวัติ หรือทศชาติชาดก หรือข้อคติธรรมคําสอนของพระพุทธเจ้า มีรูปพระพุทธเจ้า เป็นต้น คํา ว่า บฏ มาจากคําในภาษาบาลีว่า ปฏ (อ่านว่า ปะ-ตะ) แปลว่า ผ้าทอ หรือ ผืนผ้า ส่วนมาก เป็น ผ้าแถบยาว พื้นสีขาว จะมีลักษณะเป็น ผ้าผืนสี่เหลี่ยมขนาดยาว หรือขนาดย่อม มี ขนาดแตกต่างตามคติความ นิยม และความศัทธา โดยนิยมวาดหรือเขียนเป็นภาพ พระพุทธเจ้าพระองค์เดียว หรือขนาบข้างด้วยพระอัคร สาวก หรือเขียนเล่าเรื่องพุทธ ประวัติหรือเรื่องราวเวสสันดรชาดก ผ้าพระบฏที่มีการเขียนเล่าเรื่องในเวสสันดร ชาดกอาจ เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า ผ้าพระเวส ซึ่งจะมีการเขียนเรื่องราวตามอุดมคติของสกุลช่างพื้นบ้าน ตาม จํานวนเนื้อเรื่องในแต่ละกัณฑ์ของเวสสันดรชาดก ซึ่งมีจํานวน 13 กัณฑ์คือ ทศพร หิมพานต์ทานกัณฑ์วน ประเวศ ชูชก จุลพน มหาพน กุมาร มัทรีสักกบรรพ มหาราช ฉกษัตริย์และ นครกัณฑ์ซึ่งเป็นกัณฑ์สุดท้าย และมักจะใช้ห้อยหรือแขวนประดับในงาน เทศน์มหาชาติ ผ้าพระบฏ ผ้าพระบฏเขียนเรื่องราวเกี่ยวกับพระพุทธเจ้า 2
ผ้าพระบฏ นิยมใช้แขวนไว้ในอาคาร หรือสถานที่ที่มีความเกี่ยวข้องกับพุทธ ศาสนา เพื่อเป็นสิ่งบูชา สักการะ แทนองค์พระพุทธเจ้าหรือพระพุทธรูป หรือเพื่อการ ประดับ ตกแต่งและประกอบการถ่ายทอดสอน สั่ง เผยแผ่พระศาสนา รูปแบบของการ เขียนภาพลงบนผืนผ้านี้เป็นคตินิยมเนื่องในพุทธศาสนาฝ่ายมหายาน จากประเทศอินเดีย และได้ส่งอิทธิพลไปยังดินแดนต่างๆ เช่น จีนญี่ปุ่น ธิเบต เนปาล เป็นต้น การสร้าง พระบฏ นั้นเป็นคตินิยมที่มีทั้งที่นิยมทําขึ้นเพื่อการสืบทอดพระศาสนา เพื่อเป็นพุทธบูชา หรือเพื่อ อุทิศให้แก่ผู้ที่ล่วงลับ ไปแล้ว หรือทําขึ้นเพื่อเป็นอานิสงส์แก่ตนเองและ ครอบครัว เป็นต้น ที่มาภาพ :ศูนย์วัฒนธรรมมหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช 3
ในประเทศอินเดีย มีตำ นานการเขียนภาพว่า พระเจ้าอชาตศัตรูทูลขอ พระพุทธฉายจากพระพุทธเจ้า เพื่อสักการะบูชาแทนพระองค์ ซึ่งพระพุทธเจ้าได้โปรด ประทานพระพุทธฉาย ประทับอยู่บนผืนผ้าผืนหนึ่งพร้อมระบายด้วยสีต่างๆ แล้วสืบต่อ การทำ ภาพบนฝืนผ้า ไปจนถึงประเทศ ทิเบต จีน ญี่ปุ่น และ เกาหสี ที่ยังนิยมการ เขียนภาพพระพุทธเจ้าและอื่น ๆ บนผืนผ้า โดยเฉพาะในทิเบตทุกวันนี้ที่เรียกว่า ถังกา (Thangkha) แพร่หลายไปทั่วทั้งโลก โดยเฉพาะภาพกาลจักร หรือ ปฏิจจสมุปบาท แสดงถึงพระธรรมที่พระพุทธองค์ทรงตรัสรู้และสั่งสอน ในชั้นแรกผ้าพระบฏถือเป็นรูปเคารพอย่างหนึ่งของพุทธศาสนิกชน มีวัตถุประสงค์ การผลิตเพื่อเป็นรูปพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่เสด็จดับขันธปรินิพพานไปแล้ว รูปเคารพที่ วาดบนฝืนผ้านี้มีหลายขนาด ใหญ่บ้างเล็กบ้างตามกำ ลังความสามารถในการทอผ้าและวาด ภาพ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นภาพพระพุทธองค์ประทับยืน เก็บไว้บูชาในเคหสถานทั่วไป ใน ดินแดนที่พุทธศาสนาแผ่เข้าไปถึงการวาดภาพพระพุทธองค์ลงบนผ้าดังกล่าวลงทุนต่ำ และ ใช้เวลาน้อยกว่าปฏิมากรรม หรือการปั้นพระพุทธรูปหลายเท่าอีกทั้งยังสามารถพกพาติดตัว ไปยังถิ่นอื่นได้โดยง่าย การผลิตผ้าพระบฏจึงกลายเป็น ความนิยมในหมู่พุทธศาสนิกชนสมัยแรก ๆ อยู่มาก ล่วงมาในยุคที่พุทธศาสนิกชนเริ่มรู้จัก และนิยมทำ พระพิมพ์พระเครื่อง ด้วยดินดิบบ้าง ดินเผาบ้าง และโลหะสำ ริดบ้าง ความนิยมทำ ผ้าพระบฏก็ค่อยลดลง เพราะพระพิมพ์ พระเครื่อง เป็นรูปเคารพแทนองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่ผู้เสื่อมใส ศรัทธาสามารถผลิตได้คราวละมาก ๆ เก็บรักษาไว้ในศาสนสถานได้นานกว่า รวมทั้ง สามารถเคลื่อนย้ายได้ง่าย และเร็วกว่าผ้าพระบฏ ด้วยเหตุนี้ผ้าพระบฏจึงเริ่มมีจำ นวน ลดน้อยลงมาตามลำ ดับ ความเป็นมาของผ้าพระบฏ 4
ในชั้นต่อมา บทบาทหน้าที่ของผ้าพระบฏ ได้เปลี่ยนแปลงไปจากการเป็น รูปเคารพ กลายมาเป็นเครื่องบูชา ที่ถวายต่อองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า หรือพระ ปฏิมา ถือกันว่าเป็นวิธีการบูชาพระพุทธองค์ อย่างใกล้ชิดสนิทแนบ เมื่อพระพุทธศาสนาเผยแผ่เข้ามาในดินแดนสุวรรณภูมิ ความเชื่อเรื่อง การบูชาพระพุทธเจ้าด้วยผ้าพระบฏแทรกเข้ามาด้วย ทำ ให้ชาวพุทธในดินแดนแถบนี้ รู้จักทำ ผ้าพระบฏ โดยการทอประติดประดอยเป็นฝืนกว้างและยาว ตามความคิด สร้างสรรค์ ใช้สีและวัสดุที่หาได้ในถิ่นนั้นเป็นหลัก จนกลายเป็นเครื่องพุทธบุชาที่จัดว่า มีเอกลักษณ์เฉพาะถิ่นอย่างหนึ่ง 5
การสร้างพระบฏแต่โบราณมีความมุ่งหมายหลากหลาย พอสรุปได้ดังนี้ ๑) สร้างขึ้นถวายวัดเพื่อเป็นพุทธบูชา กราบไหว้แทนองค์พระปฏิมา ๒) สร้างขึ้นถวายวัดเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้แก่ผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว ๓) สร้างขึ้นถวายวัดเพื่อประดับตกแต่งศาสนสถาน ๔) สร้างขึ้นถวายวัดเพื่อประกอบประเพณีพิธีกรรมทางศาสนา เช่น การเทศน์มหาชาติ งานทอดกฐิน เป็นต้น ๕) สร้างขึ้นเพื่อถวายเป็นพุทธบูชา นอกจากได้ความงาม ความมีคุณค่าทางศิลปะแล้ว ภาพพระบฏยังมีความหมาย ความเข้าใจในหลักธรรมทางพุทธศาสนา ความมุ่งหมายของการสร้างพระบฏ ที่มาภาพ :ศูนย์วัฒนธรรมมหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช 6
ในคติดั้งเติม ผ้าพระบฏมีส่วนประกอบสำ คัญคือพระพุทธเจ้ายืนยกพระหัตถ์ ขวา ต่อมามีพระอัตรสาวกประกอบข้ายขวา ช่วงบนที่มุมซ้ายและขวามักมีฤาษีหรือนักสิทธิ์ เหาะพนมมือถือดอกบัว ในระยะต่อมา แม้ว่าจะมีภาพเล่าเรื่องเข้ามาประกอบ แต่ส่วน สำ คัญของภาพก็ยังคงเป็นภาพที่เกี่ยวกับพระพุทธเจ้าและพระพุทธศาสนา ภาพและ เรื่องราวที่เขียนในพระบฏ คือ ๑.ภาพพระพุทธเจ้ายืนยกพระหัตถ์ขวา หรือบางครั้งมีพระอัครสาวกยืนประนมมือขนาบ ข้างซ้าย - ขวา หมายถึง พระโมคคัลลานะและพระสารีบุตร ส่วนใหญ่แล้ว มักเขียนเป็นภาพพระพุทธเจ้ายืนภายในกรอบซุ้มประตู ๒.ภาพพระพุทธประวัติ นิยมเขียนในตอนมารผจญ ตอนเสด็จไปโปรดพระพุทธมารดา บนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์และตอนเสด็จลงจากดาวดึงส์ ๓. พระพุทธเจ้า ๕ พระองค์ในภัทรกัลป์ คือ พระกกุสันธะ พระโกนาคมน์และพระกัสส ปะ พระสมณโคดม และพระศรีอาริยเมตไตรย ๔. พระมาลัย เป็นวรรณกรรมในพุทธศาสนาที่กล่าวถึง พระอรหันต์นามว่าพระมาสัย เป็นผู้มีฮิทธิฤทธิ์สามารถเหาะลงไปโปรดสัตว์นรกและขึ้นไปนมัสการพระจุฬามณีบน สวรรค์ชั้นดาวดึงส์โดยภาพเขียนพระมาลัยจะเป็นพระสงฆ์ห่มจีวรสีแดง ถือตาลปัตร สะพายบาตร อยู่ในท่าเหาะ หรือไม่เช่นนั้นก็จะนั่งอยู่ต่อหน้าพระเจดีย์จุหามณี ๕. พระเจดีย์จุฬามณี เป็นพระเจดีย์แก้วสีเขียวที่พระอินทร์ทรงสร้างไว้บนสวรรค์ชั้น ดาวดึงส์ เป็นที่ประดิษฐานพระเกศา (เส้นผม) พระเวฏฐนพัสตร์ (ผ้าโพกศีรษะ) พระทักษิณทันตทาฒธาตุ (เขี้ยวชี่บนซ้าย - ขวา) และพระรากขวัญเบื้องบน (กระดูกไห ปลาร้าบน) ของพระพุทธเจ้า ๖. ทศชาติชาดก คือเรื่องราวของพระพุทธเจ้าครั้งเสวยพระชาติเป็นพระโพธิสัตว์ ทรงบำ เพ็ญบารมีอันเป็นกุศลอันยิ่งใหญ่ ๑๐ พระชาติสุดท้าย ก่อนที่จะ เสวยพระชาติเป็นพระโคตมพุทธเจ้า ภาพและเรื่องราวของผ้าพระบฏ 7
๗. เวสสันตรชาตก เป็นเรื่องที่นิยมเขียนกันมาก เพราะเป็นพระชาติที่บำ เพ็ญบุญ บารมีอันยิ่งใหญ่ ก่อนที่จะเสวยพระชาติเป็นพระโคตมพุทธเจ้า จึงเรียกว่ามหาชาติ ๘. อสุภะ คือภาพพระสงฆ์พิจารณาซากศพที่อยู่ในสภาพต่างๆ กัน สำ หรับเป็นมรณา นุสติให้แก่พระภิกษุสงฆ์และบุคคลทั้งหลาย ๙. ภาพอื่นๆ นอกจากนี้ยังมีพระบฏที่เขียนเป็นภาพพระพุทธบาทสี่รอย มีลายมงคล ๑๐๘ประการภาพพระอดีตพุทธเจ้าประทับนั่งเรียงเป็นแถวหรือภาพเล่าเรื่องใวรรณกรรม เช่น พระสุธน - มโนห์รา เป็นต้น 8
ผ้าพระบฏในประเทศไทยและประเทศอื่นๆ ที่นับถือพระพุทธศาสนา เท่าที่สำ รวจพบ มีทั้งการเขียนภาพตามแนวตั้ง และเขียนภาพตามแนวนอน ซึ่งมี รูปแบบและลักษณะหลากหลาย พระบฏมีพัฒนาการด้านทัศนศิลป์มาตลอดระยะเวลา หลายร้อยปี ซึ่งสังเกตได้จากรูปแบบของลวดลายบนพระบฏ กล่าวคือ ลวดลายยุค ก่อนมักเน้นที่การเขียนรูปพระพุทธเจ้าประทับยืนตรงกลางเพียงองค์เดียว จากนั้นก็ พัฒนาเพิ่มรายละเอียดต่าง ๆ มากขึ้น สามารถจำ แนกพระบฏเป็น ๕ แบบ ดังนี้ แบบที่หนึ่ง - เขียนภาพเต็มพระบฏ เป็นภาพพระพุทธเจ้าประทับยืน หรือประทับ ยืนในซุ้ม พร้อมด้วยพระอัครสาวกซ้าย-ขวา แบบที่สอง - แบ่งพระบฏเป็นสองส่วน ส่วนแรกจะเป็นภาพพระพุทธเจ้าประทับยืน หรือประทับยืนในซุ้ม พร้อมด้วยพระอัครสาวกซ้าย-ขวา ส่วนที่สองจะเป็นภาพเล่า เรื่องพุทธประวัติ พระมาลัย หรือทศชาติ แบบที่สาม - แบ่งพระบฏเป็นสามส่วน ส่วนตรงกลางจะเป็นภาพพระพุทธเจ้าประทับ เย็น หรือประทับยืนในซุ้ม พร้อมด้วยพระอัครสาวกซ้าย-ขวา ส่วนด้านบนและด้านล่างจะ เป็นภาพเล่าเรื่องพุทธประวัติ พระมาลัย หรือทศชาติ แบบที่สี่ - เขียนภาพเต็มพระบฏ เป็นภาพเล่าเรื่องพุทธประวัติ พระมาลัย ทศชาติ รอยพระพุทธบาท ฯลฯ แบบที่ห้า - ทั้งสี่แบบก่อนหน้านี้จะเป็นผ้าฝืนยาว แต่แบบที่ห้านี้มีสัดส่วนเป็น สี่เหลี่ยมจัตุรัสหรือเกือบจะเป็นเหลี่ยมจัตุรัส เป็นภาพเล่าเรื่องพุทธประวัติ ชาดก และที่ นิยมกันมาก คือ เวสสันตรขาดก รูปแบบและลักษณะของผ้าพระบฏ 9
พระบฏกรุวัดดอกเงิน อำ เภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ คือพระบฏที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย แบบผ้าพระบฎ พระบฏเขียนลวดลายเรื่อง เวสสันครชา ตก กัณฑ์ทศพรจาก พิพิธภัณฑสถาน แห่งชาติ สมเด็จพระนารายณ์ ลพบุรี พระบฏกรุวัดดอกเงิน อำ เภอฮอด จังหวัด เชียงใหม่คือพระบฏที่เก่าแก่ที่สุดใน ประเทศไทย ที่มา https://www.silpamag.com/culturelarticle_๒๗b๖ : "พระบฎ" :: พุทิธศิลบ์เพื่อพุทิธยิชา 10
พระบฏกรุวัดดอกเงิน อำ เภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ คือพระบฏที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย ผ้าพระบฏเพื่อใช้ห่มบูชาพระบรมธาตุเจดีย์ ผ้า“พระบฏ” ความหมายตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ๒๕๕๔ เป็นคำ นาม หมายถึง ผืนผ้าที่มีพระพุทธเจ้าเป็นต้นและแขวนไว้เพื่อบูชา ผ้าพระบฏพระราชทาน ถือเป็นความภาคภูมิใจของชาวนครเป็นอย่างยิ่งซึ่งผ้าผ้าพระบฏพระราชทานผืนแรกได้ รัพระราชทานจาก สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยาม บรมราชกุมารีเมื่อครั้งดำ รงพระอิสริยยศ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราช กุมารี ในปีพุทธศักราช ๒๕๓๐ ในงานแห่ผ้าขึ้นธาตุประจำ ปี๒๕๓๐ซึ่งผู้ว่าราชการจังหวัน ครศรีธรรมราช เรือตรีสุกรี รักษ์ศรีทอง และหัวหน้าส่วนราชการ ได้พร้อมใจกันจัดงาน ถวาย ชื่อ “มาฆบูชา แห่ผ้าขึ้นธาตุ ถวายราชสักการ” โดยจัดขึ้นระหว่างวันที่ ๑๑-๑๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๓๐ มีวัตถุประสงค์ในการจัดงานเพื่อรักษาและส่งเสริมประเพณีทางพุทธ ศาสนา เพื่อน้อมรำ ลึกถึงพระคุณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เพื่อเป็นการถวายราชสักการะ เนื่องในวดรกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๙ ทรงเจริญพระชนมายุครบ ๖๐ พรรษา และ เพื่อสนับสนุนการท่องเที่ยวของจังหวัดนครศรีธรรมราชเนื่องในปีท่อง เที่ยวไทยผ้าพระบฏพระราชทานผืนแรก ทำ จากผ้าขาวความยาว ๓๐ เมตร บนผืนผ้า ปรากฎภาพจิตรกรรมไทยเกี่ยวพุทธประวัติตั้งแต่พระสิทธัตถะจุติจากสรวงสรรค์ชั้นดุสิตสู่ พระครรภ์มารดา การสุบันนิมิต การบำ เพ็ญเพียรทุกรกิริยา การตรัสรู้ ปฐมเทศนา และ ปรินิพพาน รวมทั้งหมด ๓๐ ภาพ 11
พระบฏกรุวัดดอกเงิน อำ เภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ คือพระบฏที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย เขียนด้วยสีน้ำ และสีโปสเตอร์ตามแนวนอนของผ้า ในปัจจุบันผ้าพระบฏ พระราชทาน มีจำ นวน ๕ ผืน เพื่อบูชาองค์พระบรมธาตุเจดีย์ตามประเพณี ประกอบด้วย พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรมหาภูมิพลอดุลยเดช มหาราช บรมนาถบพิตร พระราชทานผ้าพระบฏเมื่อพุทธศักราช ๒๕๕๖ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถพระบรมราชชนนีพันปีหลวง พระราชทาน ผ้าพระบฏเมื่อพุทธศักราช ๒๕๕๕ พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้า เจ้าอยู่หัวเมื่อครั้งดำ รงพระอิสริยยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร พระราชทานผ้าพระบฏเมื่อพุทธศักราช ๒๕๕๖ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พระราชทานผ้าพระบฏเมื่อพุทธศักราช ๒๕๓๐ และพระราชทานผ้าพระบฏผืนใหม่เมื่อ พุทธศักราช ๒๕๔๙ สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางค วัฒนวรขัตติยราชนารี พระราชทานผ้าพระบฏเมื่อพุทธศักราช ๒๕๕๗ ส่วนพุทธศาสนิกชนทั่วไปนิยมใช้ผ้าสีเหลือง ผ้าสีขาว และผ้าแดง พุทธศาสนิกชนสามารถเตรียมผ้าขนาดความยาวตามความต้องการของตน ซึ่งเป็นขนาดที่ สามารถห่มพระบรมธาตุเจดีย์รอบองค์ได้ การตกแต่งผ้าห่มพระบรมธาตุเจดีย์ พุทธศาสนิกชนทั่วไปบางกลุ่ม หรือ บางคน อาจจะประดิษฐ์ตกแต่งชายขอบผ้าประดับ ด้วยริบบิ้น พู่ห้อย แพรพรรณ ลวดลายดอกไม้สวยงาม “พระบฏ” ผ้าผืนพิเศษนั้น จะเขียนภาพพุทธประวัติทั้งผืนยาว โดยช่างผู้ ชำ นาญเขียนภาพ แสดงให้เห็นความถึงความตั้งใจ ความมานะ พยายาม ในการทำ ผ้า พระบฏขึ้นเพื่อเป็นพุทธบูชาองค์พระบรมธาตุเจดีย์ เช่น ผ้าพระบฏวิทยาลัยช่างศิลป นครศรีธรรมราช เป็นต้น 12
พระบฏกรุวัดดอกเงิน อำ เภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ คือพระบฏที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย ที่มาภาพ :ศูนย์วัฒนธรรมมหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช 13
พระบฏกรุวัดดอกเงิน อำ เภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ คือพระบฏที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย การจัดขบวนแห่แหนผ้าพระบฏและการถวายผ้า การจัดขบวนแห่แหนผ้าพระบฏ นิยมจัดขบวนเป็นแถวตอนเรียงสองทุกขบวนซึ่ง ขนวนแห่แหนจะมาทุกสารทิศของพุทธศาสนิกชนที่มีความศรัทธาเลื่อมใส ซึ่งขบวน แห่แหนจะดนตรีนำ หน้า เช่น คณะกลองยาวเป็นดนตรีนำ ขบวนหรือวงดุริยางค์ของ โรงเรียนต่างๆในจังหวัดนครศรีธรรมราช บรรเลงจังหวะที่ครึกครื้นขบวนแห่ผ้าขึ้นธาตุ จะเดินแถวเรียงเป็นริ้วขบวนยาวไปตามความยาวของผืนผ้าทุกคนทูนชูผ้าพระบฏไว้เหนือ ศีรษะตามความเชื่อกันว่าผ้าพระบฏเป็นเครื่องสักการะพระพุทธเจ้าจึงควรแก่การบูชาจะถือ ไว้ในระดับต่ำ กว่าศีรษะไม่ได้โดยเด็ดขาดวิธีการถวายผ้าพระบฏ ขบวนแห่แหนผ้าพระบฏ สำ หรับพุทธศาสนิกชนทั่วไป จะมาจากทุกสารทิศตลอด วันของการจัดงานเพื่อแห่ผ้าขึ้นธาตุหากมากันเป็นหมู่คณะใหญ่ จะมีการแต่งกายที่งดงาม เรียบร้อยเป็นรูปแบบเดียวกัน นิยมใส่เสื้อผ้าสีขาว ผ้าถุงยาวซึ่งอาจจะเป็นผ้าปาเต๊ะ ผ้า บาติก หรือผ้าทอพื้นเมือง ส่วนผู้ชาย จะใส่เสื้อสีขาว และกางเกงขายาวขาวหรือดำ สำ หรับขบวนแห่แหนผ้าพระบฏพระราชทาน ในปีพุทธศักราช ๒๕๖๔ ข้อมูล จากสำ นักงานวัฒนธรรม จังหวัดนครศรีธรรมราช ได้บรรยายการการจัดริ้วขบวนอัญเชิญ ผ้าพระบฎ ไว้ว่า 14
พระบฏกรุวัดดอกเงิน อำ เภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ คือพระบฏที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย “ กำ หนดให้มีริ้วขบวนเพียง ๖ ริ้วขบวน เป็นริ้วขบวนอัญเชิญผ้าพระบฏ พระราชทาน จำ นวน ๕ ผืน ประกอบด้วย ผ้าพระบฏพระราชทานพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดช มหาราช บรมนาถบพิตร ผ้าพระบฏพระราชทานสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราช ชนนีพันปีหลวง ผ้าพระบฏพระราชทานพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลง กรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อครั้งดำ รงพระราชอิสริยยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิ ราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ผ้าพระบฏพระราชทานสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุ ดาฯ สยามบรมราชกุมารี ผ้าพระบฏพระราชทานสมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัคร ราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี 15
พระบฏกรุวัดดอกเงิน อำ เภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ คือพระบฏที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย และริ้วขบวนผ้าพระบฏของพุทธศาสนิกชน ที่ประกอบด้วยริ้วขบวนผ้าสีขาว สี เหลือง สีแดง และสีกรมท่า จำ นวน 1 ริ้วขบวน ทั้งนี้เพื่อลดจำ นวนผู้ที่จะเข้าร่วมใน กิจกรรมและเป็นไปตามแนวทางการป้องกันและควบคุมโรคติดต่อ โดยริ้วขบวนได้ เคลื่อนจากด้านหน้าศาลาประดู่หก สนามหน้าเมืองไปตามถนนราชดำ เนินเพื่อเข้าสู่วัด พระมหาธาตุวรมหาวิหารและเมื่อถึงบริเวณลานโพธิ์ภายในวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารมี การรำ บูชาพระบรมธาตุเจดีย์ของนักศึกษาวิทยาลัยนาฏศิลปนครศรีธรรมราชจากนั้น เป็นการประกอบพิธีทางศาสนาโดยมีผู้ว่าราชการจังหวัดนครศรีธรรมราชเป็นประธานฝ่าย ฆราวาสและพระพิศิษฎ์วินัยการเจ้าคณะอำ เภอเมืองนครศรีธรรมราช (ธ) เป็นประธาน ฝ่ายสงฆ์ และมีพระราชวิสุทธิกวีเจ้าคณะจังหวัดนครศรีธรรมราช(ธ)พระผู้ใหญ่ร่วมพิธีผู้ ว่าราชการจังหวัดนครศรีธรรมราชได้กล่าวนำ ถวายผ้าพระบฏพระราชทาน พร้อมด้วย หัวหน้าส่วนราชการ ผู้บริหารท้องถิ่น จะได้อัญเชิญผ้าพระบฏพระราชทาน จำ นวน ๕ ผืน บูชาองค์พระบรมธาตุเจดีย์ เพื่อถวายเป็นพุทธบูชาแด่องค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ณ พระ วิหารทรงม้า ก่อนจะมีการประกอบพิธีเวียนเทียน เนื่องในวันมาฆบูชาตามลำ ดับต่อไป” งานประเพณีมาฆบูชาแห่ผ้าขึ้นธาตุ ประจำ ปี ๒๕๖๕ ตามโครงการพระบรมธาตุ มรดกธรรม มรดกโลก เชื่อมเส้นทางศรีวิชัย เปิดประตูประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน จัด ขึ้นระหว่างวันที่ ๑๒- ๑๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕ จัดริ้วขบวนแห่ผ้า เนื่องจากสถานการณ์การ ระบาดของโรคติดต่อ โควิด-19 แต่ยังคงให้มีกิจกรรมต่าง ๆ อาทิ กิจกรรมรณรงค์การ แต่งกายด้วยเสื้อผ้าสีขาวในสัปดาห์ส่งเสริมพระพุทธศาสนากิจกรรมสมโภชผ้าพระบฏ พระราชทาน กิจกรรมสวดมนต์ กิจกรรมสวดด้าน กิจกรรมตักบาตร กิจกรรมถวายผ้าพระ บฎพระราชทาน และกิจกรรมเวียนเทียน 16
พระบฏกรุวัดดอกเงิน อำ เภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ คือพระบฏที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย ที่มา :ภาพจาก nakhon si thammarat นครศรีธรรมราช มาฆบูชาแห่ผ้าขึ้นธาตุ ประจำ ปี ๒๕๖๗ ชื่อว่า “มาฆบูชาแห่ผ้าขึ้นธาตุนานาชาติ ที่เมืองนคร ประจำ ปี ๒๕๖๗” จัดขึ้นระหว่างวันที่ ๒๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๗ ณ วัดพระ มหาธาตุวรมหาวิหาร มีกิจกรรมสำ คัญในปีนี้คือ กิจกรรมสมโภชผ้าพระบฏพระราชทาน พิธีทำ บุญตักบาตรเนื่องในวันมาฆบูชาพิธีอัญเชิญและถวายผ้าพระบฏพระราชทาน กิจกรรมประดับตกแต่งเมืองด้วยผ้าพระบฎ กิจกรรมสวดพระด้าน กิจกรรมสวดมนต์เจริญ จิตตภาวนา กิจกรรมกวนข้าวยาคู และพิธีเวียนเทียนเนื่องในวันมาฆบูชา 17
พระบฏกรุวัดดอกเงิน อำ เภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ คือพระบฏที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย ความเป็นมาของประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุ เมืองนครศรีธรรมราช การแห่ผ้าขึ้นธาตุ เป็นการนำ ผ้าฝืนยาวขึ้นไปห่มองค์พระบรมธาตุเจดีย์ซึ่งชาวนครได้ร่วม มือร่วมใจกันบริจาคเงินตามกำ ลังศรัทธา นำ เงินที่ได้ไปซื้อผ้ามาเย็บต่อกันเป็นแถวยาวนับ พันหลา แล้วจัดเป็นขบวนแห่ผ้าขึ้นห่มพระบรมธาตุเจดีย์ ผ้าที่ขึ้นไปหม่องค์พระบรมธาตุ เจดีย์นี้เรียกว่า "ผ้าพระบฏ" (หรือพระบต) นิยมใช้สีขาว สีเหลือง สีแดงสำ หรับผ้าสีขาว นิยมเขียนภาพเนื้อหาเกี่ยวกับพุทธประวัติตั้งแต่ประสูติ เสด็จออกบรรพชาตรัสรู้ ปฐมเทศนา และปรินิพพาน ประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุเป็นเอกลักษณ์ประจำ เมือง นครศรีธรรมราชซึ่งมีสาระหรือแก่นแท้อยู่ที่การได้บูชาพระพุทธเจ้าอย่างใกล้ชิด โดยใช้ องค์พระบรมธาตุเจดีย์เป็นตัวแทน 18
พระบฏกรุวัดดอกเงิน อำ เภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ คือพระบฏที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย ตามตำ นาน ประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุกล่าวว่าในสมัยที่กษัตริย์ ๓ พี่น้อง คือพระเจ้า ศรีธรรมโศกราช พระเจ้าจันทรภาณุ และพระเจ้าพงษาสุระ กำ ลังดำ เนินการสมโภช พระบรมธาตุเจดีย์อยู่นั้น คลื่นได้ชัดผ้าแถบยาวชิ้นหนึ่ง ซึ่งมีลายภาพเขียนเล่าเรื่องราว พุทธประวัติ ที่เรียกว่าพระบฏ หรือพระบต ขึ้นมาเกยที่ชายหาดปากพนังชาวเมืองจึงนำ ผ้า ฝืนนั้นไปถวายพระเจ้าศรีธรรมโศกราช พระองค์จึงรับสั่งให้ชักจนสะอาดแต่ลายภาพ เขียนพุทธประวัติ ก็ไม่ลบเสือนยังคงสมบูรณ์ดีทุกประการ จึงรับสั่งให้ประกาศหาเจ้าของ ได้ความว่าชาวพุทธกลุ่มหนึ่งจะเดินทางไปลังกา เพื่อนำ พระบฏไปถวายเป็นพุทธบูชา พระทันตธาตุคือพระเขี้ยวแก้วที่ประเทศศรีลังกา แต่เรือถูกมรสุมชัดแตกที่ชายฝั่งเมือง นคร มีผู้รอดชีวิต ๑๐ คน ส่วนพระบฏถูกคลื่นชัดขึ้นฝั่งหาดปากพนัง พระเจ้าศรีธรรมโศก ราช ทรงพิจารณาเห็นว่าควรจะนำ ขึ้นไปห่มพระบรมธาตุเจดีย์ เนื่องในโอกาสสมโภช พระบรมธาตุเจดีย์ เจ้าของพระบฏ ที่รอดชีวิตก็ยินดีด้วย จึงโปรดให้ชาวเมืองนครจัด เครื่องประโคมแห่แหนผ้าห่มโอบฐานพระบรมธาตุเจดีย์ และต่อจากนั้นพระเจ้าศรีธรรม โศกราช ก็ได้จัดให้มีสมโกชและแห่แหนผ้าเพื่อโอบฐานองค์พระบรมธาตุเจดีย์ขึ้นทุกปี จนกลายเป็นประเพณีแห่ผ้าขึ้นห่มพระบรมธาตุเมืองนครสืบมาจนถึงปัจจุบัน 19
พระบฏกรุวัดดอกเงิน อำ เภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ คือพระบฏที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย ประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุเมืองนครศรีธรรมราช นครศรีธรรมราชเป็นเมืองเก่าแก่ที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า๑,๘๐๐ ปี มีความ สำ คัญทั้งทางด้านเศรษฐกิจ สังคม การเมือง และศาสนา มาอย่างยาวนาน นครศรีธรรมราช เป็นเมืองที่มีพื้นที่เหมาะกับการติดต่อค้าขาย ซึ่งเป็นเหตุผลที่ว่าทำ ไมนครศรีธรรมราชจึง รุ่งโรจน์ด้วยอารยธรรมและวัฒนธรรมที่สืบทอดกับมานับพัน ๆ ปี นครศรีธรรมราชมี วัฒนธรรมและประเพณีที่เป็นเอกลักษณ์มีพระบรมธาตุเจดีย์ ซึ่งเป็นที่ประดิษฐานพระบรม สารีริกธาตุ คือ พระทันตธาตุ(พระเยี้ยวแก้วเบื้องข้าย) ของพระพุทธเจ้า ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ ที่โดดเด่นเป็นสง่าและเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองเป็นศูนย์รวมจิตใจ นครศรีธรรมราช เป็นเมืองประวัติศาสตร์ที่สำ คัญและยิ่งใหญ่เมืองหนึ่งของไทย ในอดีตนครศรีธรรมราชมี เมืองบริวารมากถึง ๑๒ เมือง เรียกกันว่า "เมือง ๑๒ นักษัตร" และยังเป็นเมืองศูนย์กลาง ของพุทธศาสนา การแห่ผ้าขึ้นธาตุของจังหวัดนครศรีธรรมราชเป็นประเพณีหนึ่งใน ประเพณีที่สำ คัญ ที่มีการสืบสานและอนุรักษ์กันมาอย่างต่อเนื่องและยาวนานในสมัยก่อน เรียกกันว่า "แห่พระบฏขึ้นธาตุ" ประเพณีมาฆบูชาแห่ผ้าขึ้นธาตุเป็นประเพณี ที่มีคติความ เชื่อแต่ครั้งโบราณที่ว่า .... "หากจะทำ บุญหรือกราบไหว้บูชาให้ได้กุศลจริง ๆ จะต้อง ปฏิบัติหน้าพระพักตร์หรือใกล้ชิดพระพุทธองค์ให้มากที่สุด แต่เมื่อพระพุทธองค์เสด็จเข้าสู่ ปรินิพพานแล้ว การได้ทำ บุญกราบไหว้พระพุทธรูป พระเจดีย์ ยิ่งเป็นพระบรมธาตุเจดีย์ที่ ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุของพระพุทธเจ้าก็เสมือนว่าได้ทำ บุญหรือกราบไหว้บูขา อย่างใกล้ชิดกับพระพุทธองค์เช่นเดียวกัน" ....งานประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุ จังหวัด นครศรีธรรมราชเป็นงานบุญใหญ่ ที่จัดขึ้นเพื่อบูชาพระบรมธาตุเจดีย์ ซึ่งถือว่าเป็นมหา กุศลอันยิ่งใหญ่ที่ชาวพุทธพึงได้กระทำ บำ เพ็ญ เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ชีวิตและถือ เป็นการบูชาสักการะ ต่อองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าอย่างใกล้ชิด การแห่ผ้าขึ้นธาตุเนื่องใน เทศกาลมาฆบูชานี้ ถือเป็นอีกหนึ่งการดำ เนินวิถีเชิงพุทธที่จะน้อมนำ เอาหลักธรรมคำ สอน ของพระส้มมาสัมพุทธเจ้า คือโอวาทปาฏิโมกข์แห่งมามมาส ละชั่วไฝ่ดี ทำ จิตใจให้ข่าวใส บริสุทธิ์ 20
พระบฏกรุวัดดอกเงิน อำ เภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ คือพระบฏที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย มาฆบูชาแห่ผ้าขึ้นธาตุ เป็นเอกลักษณ์ของชาวนครศรีธรรมราช จัดขึ้นเป็นประจำ ทุกปี ในช่วงวันมาฆบูชา (ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๓) และวิสาขบูชา (ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๖)ของทุกปี ปัจจุบันไม่เพียงแต่ชาวเมืองนครศรีธรรมราชเท่านั้น ยังมีพุทธศาสนิกชนจากทั่วประเทศ ที่มีความศรัทธาต่อองค์พระบรมธาตุเจดีย์ เดินทางเข้าร่วมแห่ผ้าพระบฏในโอกาส มาฆบูชา ที่ถือกันว่าเป็นโอกาสอันเป็นมงคลและมหากุศลยิ่ง นอกจากนี้ยังมีพิธีกวนข้าว มธุปยาสยาคู (ข้าวทิพย์) หนึ่งในกิจกรรมสำ คัญของงานมาฆบูชา ซึ่งเป็นอาหารชนิดหนึ่ง ที่นางสุขาดาถวายข้าวมธุปยาส แด่องค์สัมมาสัมพุทธเจ้า เมื่อพระพุทธเจ้าเสวยแล้วทรง บรรลุอภิสัมโพธิญาณที่ริมฝั่งแม่น้ำ เนรัญชรา ซึ่งเชื่อว่าใครได้ทานข้าวมธุปยาสยาคู (ข้าวทิพย์ ) แล้วจะมีอายุยืนยาว พลานามัยสมบูรณ์ ผิวพรรณผ่องใส และเป็นยาขนาน เอกที่สามารถขจัดโรคร้ายได้ทุกชนิด บุญประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุเป็นประเพณีที่สำ คัญ ของพุทธศาสนิกชนที่จะได้แสดงออกถึงความศรัทธาเลื่อมใสต่อพระพุทธศาสนา ทั้งยัง สร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างคณะศรัทธาต่าง ๆ ที่มาร่วมในพิธี ซึ่งจะทำ ให้เกิดความรัก ความผูกพัน ความเสียสละ ความสามัคคี ตลอดถึงกระตุ้นและเสริมสร้างคุณค่าทาง เศรษฐกิจให้กับชุมชน และส่งเสริมการท่องเที่ยวจังหวัดนครศรีธรรมราชได้เป็นอย่างดี ประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุ ถือว่าเป็นประเพณีที่ดีงามและมีคุณค่าอีกประเพณีหนึ่ง ที่ พุทธศาสนิกชนควรปฏิบัติต่อไป เพราะก่อให้เกิดความสามัคคีในหมู่ชน และเป็น ประโยชน์ต่อสังคมส่วนรวมและที่สำ คัญเป็นสัญลักษณ์ของขาวเมืองนคร สมควรที่อนุชน รุ่นหลังจะได้รักษาสืบสานให้ยั่งยืนสืบต่อไป 21
พระบฏกรุวัดดอกเงิน อำ เภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ คือพระบฏที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย นครศรีธรรมราชรับพุทธศาสนามาจากอินเดียและลังกา จึงรับความเชื่อ ของชาวอินเตียและลังกาเข้ามาด้วย ชาวพุทธพุทธศาสนิกขนเหล่านี้มีความเชื่อที่ได้รับ การสืบต่อกันมาแต่โบราณว่า การได้ร่วมประเพณีแห่ผ้าขึ้นพระบรมธาตุเจดีย์จะได้รับ บุญกุศลแรง จึงต้องหาโอกาสนำ ผ้ามาห่มองค์พระบรมธาตุเจดีย์ด้วยตนเอง ประกอบกับ ช่วงเวลาดังกล่าวชาวบ้านได้เก็บเกี่ยวพืชผลเสร็จแล้วจึงชวนกันไปทำ บุญ เพื่อเป็นสิริ มงคลแก่ครอบครัว และเพื่อการได้ผลผสิตที่อุดมสมบูรณ์ในปีต่อาไป ตามคตินิยมที่ีมา แต่โบราณด้วย ความเชื่อที่เกี่ยวข้องกับประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุ 22
พระบฏกรุวัดดอกเงิน อำ เภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ คือพระบฏที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย พ.ศ.๒๕๓๐ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงเจริญพระชนมายุครบ ๖๐ พรรษา พสกนิกรชาวนครศรีธรรมราช จึง พร้อมใจกัน ขอผ้าพระบฏพระราชทานจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระ เทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีเพื่อนำ มาใช้ถวายเป็นพุทธบูชาใช้ชื่องาประเพณี แห่ผ้าขึ้นธาตุ พิเศษเฉพาะการนี้ว่า "งานมาฆบูชาแห่ผ้าขึ้นธาตุ ถวายราชสักการะ" ต่อมา ได้รับพระราชทานผ้าพระบฏ จากพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลย เดชมหาราช บรมนาถบพิตรสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราช ชนนีพันปีหลวงพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทร มหาวชิราลงกรณ พระ วชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรชัตติยราชนารี ชาวนครศรีธรรมราช ปฏิบัติต่อผ้าพระบฏพระราชทาน ด้วยความเคารพศรัทธา เชื่อมั่นในไตรรัตนานุภาพ และ จงรักภักดี เคารพและเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ อย่างมั่นคง ผ้าพระบฏพระราชทาน 23
พระบฏกรุวัดดอกเงิน อำ เภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ คือพระบฏที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย ที่มา : หนังสือ ผ้าพระบฏพระราชทาน ปัจจัยและสื่อส่งเสริมสืบสานประเพณแหผาขึ้นจดเมือง5 นครศรีธรรมราช (รองศาสตราจารย์ วิมล ดำ ศรี) 24
พระบฏกรุวัดดอกเงิน อำ เภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ คือพระบฏที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย อ้างอิง ที่มา : หนังสือ ผ้าพระบฏพระราชทาน ปัจจัยและสื่อส่งเสริมสืบสานประเพณแหผาขึ้นจดเมือง5 นครศรีธรรมราช (รองศาสตราจารย์ วิมล ดำ ศรี) ที่มาภาพ : จารุณี อินเฉิดฉาย. “พระบฏ: พุทธศิลป์บนผืนผ้า.”เมืองโบราณ ๒๘, (ต.ค.- ธ.ค. ๒๕๔๕). ที่มาภาพ :ศูนย์วัฒนธรรมมหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช ที่มา https://www.silpamag.com/culturelarticle_๒๗b๖ : "พระบฎ" :: พุทิธศิลบ์เพื่อพุทิธยิชา ที่มา :ภาพจาก nakhon si thammarat นครศรีธรรมราช ที่มา: https://online.anyflip.com/sqlvs/xdns/mobile/ ที่มา: https://library.wu.ac.th/content ที่มา: https://www.sacit.or.th/uploads/items/attachments
พระบฏกรุวัดดอกเงิน อำ เภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ คือพระบฏที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย สมาชิกในกลุ่ม นายธัชนนท์ แก้วเชิด รหัสนักศึกษา 6411313002 นางสาวอริสา ทองเติม รหัสนักศีกษา 6411313003 นางสาวสุภาวดี หนูชัย รหัสนักศึกษา 6411313004 นางสาวกานติมา ศรีทอง รหัสนักศึกษา 6411313005 นางสาวสุพรรษา เกิดทอง รหัสนักศึกษา 6411313006 นางสาวธัญญารัตน์ อ่อนชาติ รหัสนักศึกษา 6411313007 นางสาววนิดา นกเกษม รหัสนักศึกษา 6411313008 นายสมรัก บ่ายนุ่น รหัสนักศึกษา 6411313009 สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์ คณะวิทยาการจัดการ