คู่มือแนวทางปฏิบัติตามคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เรื่อง หลักเกณฑ์และเงื่อนไขเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่และการกำกับดูแลหน่วยปฏิบัติการแพทย์ พ.ศ. 2564

โ

ค่มู ือแนวทางปฏบิ ตั ิตามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ กุ เฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเง่อื นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ท่ีและการกำกบั ดแู ล ก
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

ค่มู ือแนวทางปฏบิ ตั ิตามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ กุ เฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเง่อื นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ท่ีและการกำกบั ดแู ล ก
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

คมู่ อื แนวทางปฏบิ ตั ิตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน
เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเง่ือนไขเกีย่ วกบั การปฏิบตั หิ นา้ ท่ี
และการกากับดแู ลหนว่ ยปฏิบัติการแพทย์ พ.ศ. 2564

พิมพ์ครงั้ ท่ี 1 : ธันวาคม 2565

จัดทาและเผยแพร่โดย :

สถาบนั การแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ
อาคารเฉลมิ พระเกยี รตพิ ระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยู่หวั 84 พรรษา
88/40 หมู่ 4 สาธารณสขุ ซอย 6 ถนนตวิ านนท์ ตาบลตลาดขวญั อาเภอเมอื ง จงั หวดั นนทบรุ ี 11000
โทรศัพท์ 0 2872 1669 โทรสาร 0 2872 1604

ค่มู อื แนวทางปฏบิ ตั ิตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉกุ เฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเง่ือนไขเกย่ี วกบั การปฏิบัติหนา้ ที่และการกำกับดแู ล ก
หนว่ ยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

คำนำ

คู่มือแนวทางปฏิบัติฉบับนี้ จัดทำขึ้นตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เรื่อง หลักเกณฑ์
และเงื่อนไขเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ และการกำกับดูแลหน่วยปฏิบัติการแพทย์ พ.ศ. 2564 เพื่อให้ผู้บริหาร
จัดการระบบการแพทย์ฉุกเฉิน หน่วยปฏิบัติการ คณะผู้อนุมัติหน่วยปฏิบัติการแพทย์ และผู้เกี่ยวข้อง ได้ใช้
เป็นแนวทางในการดำเนินการเพื่อการอนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ตามประกาศดังกล่าว เนื้อหา
สาระสำคัญของคู่มือฉบับนี้ ประกอบด้วย ขั้นตอนการอนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับต่างๆ แนว
ทางการดำเนินการของหน่วยปฏิบัติการหรือหน่วยงานหรือองค์กรที่ประสงค์จะขอนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติ
การแพทย์ พร้อมคำออธิบายแนวทางการเตรียมข้อมูลเอกสารสำคัญที่จำเป็นสำหรับเตรียมรับการตรวจ
ประเมิน รวมทั้งแบบฟอร์มต่างๆที่เกี่ยวข้อง หวังเป็นอย่างยิ่งว่าเนื้อหาสาระในคู่มือฉบับนี้ จะเป็นประโยชน์
สำหรับผู้เก่ียวข้อง ที่สามารถนำไปใช้ประกอบการดำเนินการเพื่อการอนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ต่อไป

คู่มือฉบับนี้สำเร็จได้ด้วยความร่วมมือจากผู้ทรงคุณวุฒิ และเจ้าหน้าที่สถาบันการแพทย์ฉุกเฉิน
แห่งชาติที่เก่ียวข้อง ที่ได้ให้ข้อเสนอแนะและช่วยตรวจสอบความความถูกต้อง ครบถ้วน ของคู่มือฉบับนี้ คณะ
ผู้จัดทำ ขอขอบพระคุณเป็นอย่างสูงมา ณ โอกาสนี้

สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ
ธันวาคม 2565

คู่มอื แนวทางปฏิบตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉกุ เฉนิ เรอ่ื ง หลกั เกณฑ์และเงือ่ นไขเกยี่ วกับการปฏิบัติหน้าทแี่ ละการกำกับดูแล ก
หนว่ ยปฏิบตั กิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

สำรบญั

เรื่อง หน้า

บทที่ 1 บทนำ 1

ความสำคัญและความเป็นมา 1
นิยามศัพท์ท่ีเก่ียวข้อง 2

บทท่ี 2 ลักษณะ ลักษณะการปฏิบัติหน้าท่ี 6
และการบริหารจัดการของหน่วยปฏิบัติการแพทย์
6
ลักษณะของหน่วยปฏิบัติการแพทย์ 7
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ ระดับพ้ืนฐาน 12
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ ระดับสูง 18
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ ระดับเฉพาะทาง
23
บทท่ี 3 แนวทางปฏิบัติสำหรับหน่วยงานหรือองค์กร
ที่จะขออนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ 24

แนวทางปฏิบัติสำหรับหน่วยงานหรือองค์กรที่จะขออนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ 42
ระดับพื้นฐาน
แนวทางปฏิบัติสำหรับหน่วยงานหรือองค์กรท่ีจะขออนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ 60
ระดับสูง
แนวทางปฏิบัติสำหรับหน่วยงานหรือองค์กรท่ีจะขออนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์
ระดับเฉพาะทาง

บทที่ 4 แนวทางการเตรียมความพร้อมเพ่ือรับการตรวจประเมินตามข้ันตอน 79
ของการอนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์
79
การเตรียมความพร้อมในการย่ืนความจำนงเพื่อขออนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ 80
การเตรียมความพร้อมของหน่วยงานหรือองค์กรเพื่อขอรับการตรวจประเมิน 82
รูปแบบและวิธีการตรวจประเมิน 82
การดำเนินการของทีมเลขานุการ

คู่มือแนวทางปฏิบตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉกุ เฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑ์และเงือ่ นไขเกย่ี วกับการปฏิบตั ิหน้าที่และการกำกบั ดูแล ข
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

สำรบญั

เร่ือง หน้า

บทที่ 5 ข้ันตอนและวิธีปฏิบัติในการอนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ 84

ขั้นตอนและวิธีปฏิบัติในการอนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับพื้นฐานและระดับสูง 86
ข้ันตอนและวิธีปฏิบัติในการอนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ ระดับเฉพาะทาง 90

เอกสารอ้างอิง 93

ภาคผนวก 94

1. เอกสารประกอบการย่ืนขออนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ ระดับพ้ืนฐาน 95

2. เอกสารประกอบการย่ืนขออนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ ระดับสูง 95

3. เอกสารประกอบการย่ืนขออนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ ระดับเฉพาะทาง 95

4. เอกสารประกอบการย่ืนขออนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ ระดับเฉพาะทางฉุกเฉิน

การแพทย์ทางอากาศ 96

5. ตัวอย่างหนังสือ และตราลัญลักษณ์ที่แสดงการได้รับการอนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการ 96

6. ประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เร่ือง หลักเกณฑ์และเง่ือนไขเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่

และการกำกับดูแลหน่วยปฏิบัติการแพทย์ พ.ศ.2564 96

7. ระเบียบสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ ว่าด้วยการควบคุมการใช้เครื่องวิทยุคมนาคม

แบบสังเคราะห์ความถ่ี (Synthesizer) ของสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ พ.ศ. 2562 96

8. เอกสารแนะนำ เร่ือง แนวปฏิบัติการป้องกันและควบคุมโรคติดเช้ือ กรณีโรคโคโรนาไวรัส

สายพันธ์ุใหม่ 2019 97

8.1 แนวปฏิบัติการป้องกันและควบคุมโรคติดเช้ือ กรณีโรคโคโรนำไวรัส

สายพันธ์ุใหม่ 2019 (Novel Corona virus: nCoV) ฉบับวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2563

8.2 แนวทางการปฏิบัติงานของศูนย์รับแจ้งเหตุและส่ังการและหน่วยปฏิบัติการ

ฉบับท่ี 8.2 ปรับปรุง วันท่ี 15 มีนาคม พ.ศ. 2563

9. (SIMPLE)2 Patient and Personnel Safety for Emerging Infectious Diseases 2021 97

คู่มอื แนวทางปฏบิ ัตติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉกุ เฉนิ เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเงือ่ นไขเกย่ี วกบั การปฏิบตั หิ นา้ ทแี่ ละการกำกับดแู ล ค
หนว่ ยปฏิบัตกิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564



1บทท่ี
บทนา

1. ความสาคัญและความเป็นมา

ระบบการแพทย์ฉุกเฉินของในประเทศไทย เริ่มต้นด้วยการมีอาสาสมัครมูลนิธิออกไปช่วยเหลือผู้ประสบ
อุบัติเหตุและเจ็บป่วยฉุกเฉิน ณ จุดเกิดเหตุ และต่อมาได้มีเริ่มการเปิดหน่วยกู้ชีพสังกัดโรงพยาบาล เพื่อให้บริการ
การแพทย์ฉุกเฉินนอกโรงพยาบาล ขึ้น จนกระทั่งมีการตราพระราชบัญญตั ิการแพทย์ฉุกเฉิน พ.ศ.2551 (1) และมาตรา
15 (2) กำหนดให้เป็นอำนาจหนา้ ทีข่ องสถาบันการแพทย์ฉกุ เฉนิ แหง่ ชาติ ในการจดั ทำมาตรฐานและหลกั เกณฑเ์ กี่ยวกับ
ระบบการแพทย์ฉุกเฉินเสนอต่อคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน (กพฉ.) รวมทั้งกำหนดเกณฑ์และวิธีการปฏิบัติการ
ฉุกเฉินตามมาตรฐานและหลักเกณฑ์ที่ กพฉ.กำหนด ซึ่งมีการพัฒนามาตรฐาน หลักเกณฑ์ เกณฑ์และวิธีการมี
ความก้าวหน้าอย่างต่อเนื่อง รวมทั้งมีการส่งเสริม สนับสนุนภาคีเครือข่ายทั้งโรงพยาบาลภาครัฐ เอกชน องค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่น มูลนิธิและภาคีเครือข่ายต่างๆ ให้มีการจัดระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉิน โดยมีชุดปฏิบัติการ
ฉกุ เฉนิ มีการกระจายตัวอยูใ่ นภมู ภิ าคตา่ งๆ จากข้อมูลแผนหลกั การแพทย์ฉุกเฉินฉบับที่ 4 (พ.ศ.2566-2570) (2) ระบุว่า
ปจั จุบนั ประเทศไทยมหี นว่ ยปฏิบัติการ ประเภทปฏบิ ัตกิ ารแพทย์ทกุ ระดบั จำนวน 5,907 แห่ง จำแนกเป็นหน่วยปฏิบัติ
การแพทยร์ ะดับพน้ื ฐาน 4,624 แห่ง และหน่วยปฏิบตั กิ ารแพทยร์ ะดับสูง จำนวน 1,283 แหง่ นอกจากนี้อย่างไรก็ตาม
พบว่า มตี ำบลมากกว่า 1,500 แห่ง ท่ียงั ไมม่ ีหน่วยปฏบิ ัตกิ ารแพทยร์ ะดับใดให้บริการอยใู่ นพนื้ ท่ีเลย จากขอ้ มูลดังกล่าว
จะเห็นได้ว่าประเทศไทยยังมีความต้องการหน่วยปฏิบัติการแพทย์อีกจำนวนมาก เพื่อให้ประชาชนผู้เจ็บป่วยฉุกเฉิน
มีโอกาสเขา้ ถึงระบบบริการการแพทยฉ์ ุกเฉินได้อยา่ งรวดเรว็ ครอบคลมุ ทกุ พน้ื ท่ี ขณะเดยี วกนั หน่วยปฏิบัติการแพทย์ที่
มีอยู่เดมิ กม็ ีความจำเปน็ ต้องไดร้ ับการส่งเสรมิ พัฒนา เพ่ือให้สามารถปฏิบัติการฉุกเฉินได้อย่างต่อเนื่อง และนำพาก้าว
สู่ความเปน็ หนว่ ยปฏิบัติการทีม่ มี าตรฐาน ตอ่ ไป

ต่อมา ในปี พ.ศ.2562 คณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉินได้ออกประกาศ เรื่อง ประเภท ระดับ อำนาจหน้าที่
ขอบเขตความรับผิดชอบ และข้อจำกัดของหน่วยปฏิบัติการ พ.ศ.2562 (3) ซึ่งในประกาศดังกล่าวได้กำหนดประเภท
และระดับของหน่วยปฏิบัติการไว้ 2 ประเภท คือ (1) ประเภทปฏิบัติการแพทย์ มี 3 ระดับ ได้แก่ ระดับพื้นฐาน
ระดับสูง และระดับเฉพาะทาง (2) ประเภทปฏิบัติการอำนวยการ ได้แก่ ระดับพื้นฐาน ระดับสูงและระดับที่ปรึกษา
ซึ่งรายละเอียดต่อไปในคู่มือฉบับนี้ จะกล่าวถึงเฉพาะที่เกี่ยวกับหน่วยปฏิบัติการแพทย์ และในปี พ .ศ.2564
คณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน มีมติเห็นชอบให้ออกประกาศ “ประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน

คมู่ ือแนวทางปฏบิ ัติตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เรื่อง หลักเกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกย่ี วกับการปฏบิ ตั หิ น้าที่และการกำกับดูแล 1
หนว่ ยปฏิบตั กิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

เรื่อง หลักเกณฑ์และเงื่อนไขเกี่ยวกับการปฏิบตั ิหนา้ ท่ี และการกำกับดูแลหนว่ ยปฏิบัตกิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564” (4) และ
ลงในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2564 มีผลบังคับใช้ 27 พฤศจิกายน 2564 เป็นต้นไป ซึ่งข้อ 10 ใน
ประกาศดังกล่าว กำหนดให้สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ จัดทำคู่มือแนวทางปฏิบัตติ ามประกาศนี้ โดยไม่ขัดหรือ
แย้งกับประกาศนี้

ดังนั้น สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ จึงได้จัดทำคู่มือแนวทางปฏิบัติฉบับนี้ขึ้น สำหรับนำไปใช้ในการ
ดำเนินการในสว่ นท่ีเกี่ยวขอ้ ง ทงั้ ในส่วนของผบู้ ริหารจัดการระบบการแพทยฉ์ ุกเฉินของจังหวดั ผู้ทำหนา้ ที่ตรวจประเมิน
หน่วยปฏิบัติการ คณะผู้อนุมัติหน่วยปฏิบัติการแพทย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้บริหารหน่วยงานหรือองค์กร หรื อผู้ที่
เกี่ยวขอ้ งท่ีจะขออนุมัตเิ ป็นหนว่ ยปฏิบัติการแพทย์ทุกระดับ สามารถใช้คู่มือฉบบั นี้เป็นแนวทางในการศึกษาและเตรียม
ความพร้อมในการขออนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการพทย์ ตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เรื่อง หลักเกณฑ์
และเงื่อนไขเก่ียวกบั การปฏิบัติหนา้ ที่ และการกำกบั ดแู ลหนว่ ยปฏบิ ัตกิ ารแพทย์ พ.ศ.2564 ต่อไป

2. นิยามศัพท์ท่ีเก่ียวข้อง

การแพทย์ฉุกเฉิน หมายความว่า การปฏิบัติการฉุกเฉิน การศึกษา การฝึกอบรม การค้นคว้าและการวิจัย
เกยี่ วกับการประเมิน การจัดการ การบำบัดรักษาผูป้ ่วยฉกุ เฉนิ และการป้องกนั การเจ็บปว่ ยท่เี กดิ ขึ้นฉกุ เฉนิ

ผู้ป่วยฉุกเฉิน หมายความว่า บุคคลซึ่งได้รับบาดเจ็บหรือมีอาการป่วยกะทันหัน ซึ่งเป็นภยันตรายต่อการ
ดำรงชีวิตหรือการทำงานของอวัยวะสำคัญ จำเป็นต้องได้รับการประเมิน การจัดการ และการบำบัดรักษาอย่าง
ทนั ทว่ งที เพ่ือปอ้ งกนั การเสยี ชวี ิตหรอื อาการรุนแรงข้นึ ของการบาดเจ็บหรืออาการปว่ ยนน้ั

ปฏิบัติการฉุกเฉิน หมายความว่า การปฏิบัติการดา้ นการแพทย์ฉกุ เฉนิ นับตั้งแต่การรับรูถ้ ึงภาวะการเจ็บป่วย
ฉุกเฉินจนถึงการดำเนินการให้ผู้ป่วยฉุกเฉนิ ได้รับการบำบัดรักษาให้พ้นภาวะฉุกเฉนิ ซึ่งรวมถึงการประเมิน การจัดการ
การประสานงาน การควบคมุ ดแู ล การตดิ ตอ่ สอ่ื สาร การลำเลยี งหรือขนสง่ ผูป้ ว่ ย การตรวจวนิ จิ ฉัย และการบำบัดรักษา
พยาบาลผู้ป่วยฉุกเฉนิ ทั้งนอกสถานพยาบาลและในสถานพยาบาล

หนว่ ยปฏิบัติการ หมายความวา่ หนว่ ยงานหรอื องคก์ รที่ปฏิบัตกิ ารฉุกเฉิน
หนว่ ยปฏบิ ัติการแพทย์ หมายความวา่ หน่วยปฏบิ ตั กิ ารประเภทปฏบิ ัติการแพทย์ซึ่งจำแนกเป็นระดับพ้ืนฐาน
ระดับสูง และระดับเฉพาะทาง ตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉินเรื่อง ประเภท ระดับ อ ำนาจหน้าที่
ขอบเขตความรับผดิ ชอบ และข้อจำกัดของหนว่ ยปฏบิ ัตกิ าร พ.ศ. 2564
หน่วยปฏิบัติการอำนวยการ หมายความว่า หน่วยปฏิบัติการประเภทปฏิบัติการอำนวยการตามประกาศ
คณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เรื่อง ประเภท ระดับ อำนาจหน้าที่ ขอบเขตความรับผิดชอบและข้อจำกัดของหน่วย
ปฏิบัติการ พ.ศ.2562 ที่ให้การอำนวยการแก่ผู้ปฏิบัติการหรือชุดปฏิบัติการของหน่วยปฏิบัติการแพทย์ ซึ่งปฏิบัติการ
ฉุกเฉนิ ในท้องถน่ิ หรอื พ้นื ทีท่ ี่ไดร้ บั มอบหมาย

2 ค่มู อื แนวทางปฏิบัตติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉกุ เฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑ์และเง่อื นไขเกยี่ วกับการปฏบิ ตั ิหนา้ ท่แี ละการกำกับดูแล
หนว่ ยปฏิบัตกิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

คณะอนุกรรมการ หมายความว่า คณะอนุกรรมการฉุกเฉินการแพทย์ ตามข้อบังคับคณะกรรมการการแพทย์
ฉุกเฉิน ว่าด้วยการกำหนดผูป้ ฏิบัติการ การรับรององคก์ รและหลกั สูตรการศึกษาหรือฝึกอบรม ผู้ปฏิบัตกิ ารและการให้
ประกาศนยี บัตรหรอื เคร่อื งหมายวิทยฐานะแก่ผู้ผา่ นการศึกษาหรือฝึกอบรม พ.ศ. 2563 และท่ีแกไ้ ขเพิม่ เติม

คณะผู้อนุมัติหน่วยปฏิบัติการแพทย์ หมายความว่า คณะบุคคลที่คณะอนุกรรมการฉุกเฉินการแพทย์แต่งต้ัง
ตามข้อ 6 วรรคสองแห่งประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เรอื่ งหลักเกณฑแ์ ละเง่ือนไขเกีย่ วกับการปฏิบัติหน้าท่ี
และการกำกับดูแลหนว่ ยปฏิบัตกิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

ผู้ปฏิบัติการ หมายความว่า บุคคลซึ่งปฏิบัติงานเกี่ยวกับการแพทย์ฉุกเฉินตามที่คณะกรรมการการแพทย์
ฉุกเฉินกำหนด (5)

ตามข้อบังคับว่าด้วยการกำหนดผู้ปฏิบัติการ การรับรององค์กรและหลักสูตรการศึกษาหรือฝึกอบรมผู้
ปฏิบัติการ และการให้ประกาศนียบัตรหรือเครื่องหมายวิยฐานะแก่ผู้ผ่านการศึกษาหรือฝึกอบรม พ.ศ.2563 ได้
กำหนดให้ ผปู้ ฏิบัตกิ าร มี 2 ดา้ น ดังนี้

ด้านที่ 1) ผู้ปฏิบัตงิ านดา้ นปฏิบัติการฉกุ เฉิน ได้แก่ บุคคลที่ปฏิบัติงานเก่ียวกับการปฏบิ ัติการฉกุ เฉินตาม
หมวด 3 แห่งพระราชบัญญัติการแพทย์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2551 โดยได้ขึ้นทะเบียนเป็นผู้ปฏิบัติการด้านปฏิบัติการ
ฉุกเฉนิ กบั หน่วยปฏิบัตกิ าร สถานพยาบาล หรอื องค์กรอื่นตามท่ี กพฉ. กำหนด

ด้านที่ 2) ผ้ปู ฏบิ ตั งิ านด้านวชิ าการ ไดแ้ ก่ บุคคลทป่ี ฏบิ ตั ิงานเกี่ยวกับการศึกษา การฝกึ อบรม การค้นคว้า
และการวิจัยเกี่ยวกับการประเมิน การจัดการ การบำบัดรกั ษาผู้ป่วยฉุกเฉิน และการป้องกนั การเจ็บป่วยที่เกิดข้นึ
ฉกุ เฉนิ

ซงึ่ ผูป้ ฏิบัตกิ ารแต่ละด้าน จำแนกเป็น 2 กลมุ่ ดังนี้
ก. กลุ่มวิชาชีพ ได้แก่ บุคคลที่เป็นผู้ประกอบวิชาชีพด้านการแพทย์และการสาธารณสุขที่มี

กฎหมายเกย่ี วกบั การประกอบวชิ าชพี นั้นเปน็ การเฉพาะ ซ่ึงปฏบิ ตั งิ านเก่ยี วกับการแพทย์ฉกุ เฉนิ
ข. กลุ่มช่วยฉุกเฉินการแพทย์ ได้แก่ ผู้ช่วยเวชกรรม ผู้ช่วยอำนวยการ และบุคคลอื่นที่

ปฏบิ ตั ิงานเกย่ี วกับการแพทยฉ์ ุกเฉนิ อันไม่ได้เป็นการประกอบวชิ าชพี ตาม ก. โดยได้รบั ประกาศนยี บตั ร หรอื กำลงั ศึกษา
หรือฝึกอบรมในองค์กรและหลักสูตรฝึกอบรมตามข้อบังคับคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉินว่าด้วยการกำหนด
ผู้ปฏิบัติการการรับรององค์กรและหลักสูตรการศึกษาหรือฝึกอบรมผู้ปฏิบัติการ และการให้ประกาศนียบัตรหรือ
เครอ่ื งหมายวทิ ยฐานะแกผ่ ูผ้ า่ นการศึกษาหรอื ฝึกอบรม พ.ศ. 2563

ใน ปี พ.ศ.2565 คณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน ได้ออกประกาศ เรื่อง เกณฑ์มาตรฐานคุณวุฒิฉุกเฉิน
การแพทย์ (มคฉ.1) (6) เพ่ือเปน็ ข้อกำหนดขน้ั ต่ำ เก่ยี วกับคณุ ลักษณะ คุณภาพและเกณฑ์ในการจดั การฝึกอบรมเพ่ือการ
ผลิตหรอื เพ่มิ พูนคุณวฒุ ิของผู้ปฏิบัติการกลมุ่ ชว่ ยฉุกเฉินการแพทย์ รวมทั้งเป็นขอ้ กำหนดขน้ั ตำ่ ของการรับรองหลักสูตร
ฝึกอบรมขององค์กรฝึกอบรม เพื่อให้ผู้ปฏิบัติการที่ผ่านการฝึกอบรมมีผลลัพธ์การเรียนรู้ไม่ต่ำกว่าระดับคุณวุฒิตาม

คูม่ อื แนวทางปฏบิ ัตติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉกุ เฉนิ เรื่อง หลักเกณฑแ์ ละเงือ่ นไขเกยี่ วกบั การปฏิบตั หิ น้าที่และการกำกบั ดูแล 3
หนว่ ยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

กรอบคุณวุฒิแห่งชาติ โดยได้ประกาศไว้ จำนวน 6 สาขา และให้ผู้ที่ได้รับประกาศนียบัตรในแต่ละสาขาใช้อภิไธยเพ่ือ
แสดงวทิ ยฐานะ ดงั ต่อไปนี้

1) สาขานกั ปฏบิ ัติการฉกุ เฉินการแพทย์
ให้ผู้ที่ได้รับประกาศนียบัตรสาขานักปฏิบัติการฉุกเฉินการแพทย์ ใช้อภิไธยเพื่อแสดงวิทยฐานะว่า

“นักปฏบิ ัตกิ ารฉุกเฉินการแพทย”์ เรยี กโดยย่อวา่ “นฉพ.”
2) สาขาเจา้ พนักงานฉกุ เฉินการแพทย์ขั้นสงู
ให้ผู้ที่ได้รับประกาศนียบัตรสาขาเจ้าพนักงานฉุกเฉินการแพทย์ขั้นสูง ใช้อภิไธยเพื่อแสดงวิทยฐานะว่า

“เจ้าพนักงานฉุกเฉินการแพทย์ข้นั สูง” เรียกโดยยอ่ ว่า “จฉพส.”
3) สาขาเจา้ พนกั งานฉุกเฉินการแพทย์
ให้ผู้ที่ได้รับประกาศนียบัตรสาขาเจ้าพนักงานฉุกเฉินการแพทย์ ใช้อภิไธยเพื่อแสดงวิทยฐานะว่า

“เจ้าพนกั งานฉุกเฉนิ การแพทย”์ เรยี กโดยยอ่ ว่า “จฉพ.”
4) สาขาพนักงานฉุกเฉินการแพทย์พิเศษ
ให้ผู้ที่ได้รับประกาศนียบัตรสาขาพนักงานฉุกเฉินการแพทย์พิเศษ ใช้อภิไธยเพื่อแสดง วิทยฐานะว่า

“พนักงานฉกุ เฉินการแพทย์พิเศษ” เรียกโดยย่อว่า “พฉพพ.”
5) สาขาพนักงานฉกุ เฉินการแพทย์
ให้ผู้ที่ได้รับประกาศนียบัตรสาขาพนักงานฉุกเฉินการแพทย์ ใช้อภิไธยเพื่อแสดงวิทยฐา นะว่า

“พนักงานฉกุ เฉินการแพทย์” เรียกโดยยอ่ ว่า “พฉพ.”
6) สาขาอาสาสมัครฉุกเฉินการแพทย์
ให้ผู้ที่ได้รับประกาศนียบัตรสาขาอาสาสมัครฉุกเฉินการแพทย์ ใช้อภิไธยเพื่อแสดงวิทยฐานะว่า

“อาสาสมคั รฉุกเฉินการแพทย์” เรียกโดยยอ่ วา่ “อฉพ.”
และในปี พ.ศ. 2564 ได้มีพระราชกฤษฎีกำหนดให้สาขาฉุกเฉินการแพทย์เป็นสาขาการประกอบโรค

ศิลปะ พ.ศ. 2564 (7) กำหนดนิยามคำว่า “ฉุกเฉินการแพทย์” หมายความว่า การกระทำต่อมนุษย์ซึ่งเป็นผู้ป่วยฉุกเฉิน
ตามกฎหมายว่าด้วยการแพทย์ฉุกเฉิน เกี่ยวกับการประเมิน การคัดแยก การวินิจฉัย การบำบัด และการเคล่ือนย้าย
หรือการลำเลยี ง ด้วยวธิ กี ารใชย้ า เครื่องมือ และอุปกรณ์ทางการแพทยท์ ี่เกีย่ วข้องกบั ฉุกเฉินการแพทย์เพ่ือป้องกันการ
เสียชีวติ หรอื การรุนแรงขึน้ ของการบาดเจ็บหรืออาการป่วยของผู้ป่วยฉุกเฉินอยา่ งทนั ท่วงที ทงั้ นี้ นับแต่การรบั รูถ้ ึงภาวะ
เจ็บป่วยฉุกเฉินจนพ้นภาวะฉุกเฉินหรือส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินให้แก่ผู้ประกอบวิชาชีพทางการแพทย์และสาธารณสุขตาม
กฎหมายวา่ ดว้ ยการนน้ั

4 คมู่ อื แนวทางปฏบิ ัตติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉกุ เฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑ์และเง่อื นไขเกยี่ วกบั การปฏิบตั ิหนา้ ท่ีและการกำกบั ดแู ล
หนว่ ยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

โดยผู้มีคุณสมบัติตามท่ีกาหนด สามารถขอข้ึนทะเบียนและรับใบอนุญาต
เป็นผู้ประกอบโรคศิลปะ ได้ ดังมาตรา 12 และ 13 รายละเอียดดังน้ี

มาตรา 12 ผู้ขอขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาฉุกเฉินการแพทย์ต้องมี
ความรู้ในวิชาชีพ คือ เป็นผู้ได้รับปริญญาหรือประกาศนียบัตรเทียบเท่าปริญญาสาขาฉุกเฉินการแพทย์จาก
สถาบันการศึกษาที่คณะกรรมการวิชาชีพสาขาฉุกเฉินการแพทย์รับรองและต้องสอบผ่านความรู้ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไขที่คณะกรรมการวิชาชีพสาขาฉุกเฉินการแพทย์กำหนด สำหรับผู้สำเร็จการศึกษาจากต่างประเทศซึ่งมิได้มี
สัญชาติไทย นอกจากต้องมีคุณสมบัติตามวรรคหนึ่งแล้ว ต้องได้รับอนุญาตให้ประกอบโรคศิลปะสาขาฉุกเฉินการแพทย์
จากประเทศที่สำเรจ็ การศึกษาดว้ ย

มาตรา 13 ในกรณีผู้ปฏิบัติงานด้านฉุกเฉินการแพทย์ซึ่งได้รับปริญญาหรือประกาศนียบัตรสาขาอื่น
ที่เทียบเท่าปริญญาด้านฉุกเฉินการแพทย์ ด้านการแพทย์ ด้านการพยาบาล หรือด้านทันตกรรมและปฏิบัติงานด้าน
ฉกุ เฉินการแพทย์อย่กู ่อนวนั ที่พระราชกฤษฎีกาน้ีใช้บังคับและยงั คงปฏิบัติงานด้านฉกุ เฉินการแพทย์อยู่ในวันย่ืนคำขอใน
สถานพยาบาลหรือหน่วยปฏิบัติการตามกฎหมายว่าด้วยการแพทย์ฉุกเฉิน หรือองค์กรใดที่คณะกรรมการวิชาชีพสาขา
ฉุกเฉินการแพทย์รับรอง ให้มีสิทธิขอขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตเปน็ ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาฉุกเฉินการแพทย์ โดย
ตอ้ งผา่ นการอบรมและทดสอบความรตู้ ามหลักเกณฑ์ วธิ กี าร และเงื่อนไขที่คณะกรรมการวิชาชีพสาขาฉุกเฉินการแพทย์
กำหนด ทั้งน้ี ให้ยื่นคำขอภายในหนึ่งร้อยยี่สิบวันนับแต่วันที่พระราชกฤษฎีกานี้ใช้บังคับ และเมื่อได้ยื่นคำขอแล้วให้
ประกอบโรคศิลปะโดยอาศัยสาขาฉุกเฉินการแพทย์ต่อไปได้ จนกว่าจะได้รับแจ้งให้ทราบถึงการไม่รับขึ้นทะเบียนและ
ออกใบอนุญาต

จากข้อมูลดังกล่าวข้างต้น หมายความว่า ผู้ที่ได้รับปริญญาหรือประกาศนียบัตรเทียบเท่า
ป ริ ญ ญ า ส า ข า ฉุ ก เ ฉิ น ก า ร แ พ ท ย์ จ า ก ส ถ า บั น ก า ร ศึ ก ษ า ที่ ค ณ ะ ก ร ร ม ก า ร วิ ช า ชี พ ส า ข า ฉุ ก เ ฉิ น
การแพทย์รับรองและต้องสอบผ่านความรู้ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเง่ือนไขท่ีคณะกรรมการ
วิชาชีพสาขาฉุกเฉินการแพทย์กาหนดและได้รับใบอนุญาต เรียกว่า “ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขา
ฉกุ เฉินการแพทย์ ” ซึ่งจะเป็นผปู้ ฏิบัติการกลมุ่ วชิ าชีพ

และสาหรับผู้ที่สาเร็จการฝึกอบรมหลักสูตรฝึกอบรมตามเกณฑ์มาตรฐานคุณวุฒิ
ฉุกเฉินการแพทย์ (มคฉ.1) สาขานักปฏิบัติการฉุกเฉินการแพทย์ (ระดับ 6 ตามกรอบคุณวุฒิ
แห่งชาติ) และได้รับประกาศนียบัตรสาขานักปฏิบัติการฉุกเฉินการแพทย์ เรียกว่า “นักปฏิบัติการ
ฉุกเฉนิ การแพทย”์ เรยี กโดยยอ่ วา่ “นฉพ.” ซึ่งจะเปน็ ผปู้ ฏบิ ัติการกลมุ่ ช่วยฉกุ เฉินการแพทย์

คมู่ อื แนวทางปฏิบัติตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉกุ เฉิน เรื่อง หลกั เกณฑ์และเงอ่ื นไขเกีย่ วกับการปฏบิ ัตหิ น้าทีแ่ ละการกำกับดูแล 5
หนว่ ยปฏบิ ัตกิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

2บทที่ ลกั ษณะ ลกั ษณะการปฏบิ ตั หิ นา้ ท่ี
และการบรหิ ารจดั การ
ของหนว่ ยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์

การจัดตั้งและขออนุมัติหน่วยปฏิบัติการแพทย์ เพื่อให้เป็นไปตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน
เรื่อง หลักเกณฑ์และเงื่อนไขเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ และการกำกับดูแลหน่วยปฏิบัติการแพทย์ พ.ศ. 2564 ซึ่งได้
กำหนดเนอ้ื หาสาระสำคญั ไวด้ ังน้ี

ลักษณะหน่วยปฏิบัติการแพทย์

ตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เรื่อง หลักเกณฑ์และเงื่อนไขเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ และการ
กำกับดูแลหน่วยปฏิบัติการแพทย์ พ.ศ. 2564 ได้กำหนดลักษณะหน่วยปฏิบัติการแพทย์ โดยต้องมีลักษณะอย่างหน่ึง
อยา่ งใด ดังตอ่ ไปนี้

1. เป็นหน่วยงานหรือองค์กรของรัฐหรือในกำกับของรัฐหรือของสภากาชาดไทย ที่มีอำนาจหน้าที่หรือได้รับ
มอบหมายหรือมวี ตั ถปุ ระสงค์เกยี่ วขอ้ งกบั การจดั บริการดา้ นสาธารณสุขหรือการแพทย์

2. เป็นองค์กรภาคเอกชนที่เป็นนิติบุคคลตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์หรือกฎหมายอื่น ซึ่งมี
วตั ถุประสงคใ์ นการดำเนนิ งานด้านปฏบิ ัติการแพทย์

ทั้งนี้ หน่วยงานหรือองค์กรใดที่มีลักษณะดังกล่าวข้างต้น ที่มีความประสงค์จะขออนุมัติให้เป็นหน่วยปฏิบัติ
การแพทย์ในระดับใดระดับหนึ่ง จะต้องมีลักษณะและลักษณะการปฏิบัติหน้าที่ตามที่กำหนดไว้ตามผนวกแนบท้าย
ประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เรื่องหลักเกณฑ์และเงื่อนไขเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ และการกำกับดูแล
หน่วยปฏิบตั กิ ารแพทย์ พ.ศ.2564 รายละเอยี ดในแต่ละระดบั ดังต่อไปนี้

6 คูม่ อื แนวทางปฏิบัติตามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ กุ เฉนิ เรอื่ ง หลกั เกณฑ์และเงอ่ื นไขเกย่ี วกบั การปฏบิ ตั หิ น้าทแ่ี ละการกำกับดแู ล
หนว่ ยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

หนว่ ยปฏบิ ตั กิ ารแพทยร์ ะดบั พ้ืนฐาน

หน่วยงานหรือองค์กรใดที่ประสงค์จะขอรับการอนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ ระดับพื้นฐาน จะต้อง
เป็นหน่วยงานหรือองค์กรท่ีมีลักษณะสอดคล้องกับลักษณะหน่วยปฏิบัติการแพทย์อย่างใดอย่างหนึ่งตามท่ีกำหนด
ดังกล่าวข้างต้น และต้องจัดให้มีชุดปฏิบัติการ ตามมาตรฐานและหลักเกณฑ์เกี่ยวกับระบบการแพทย์ฉุกเฉิน โดย
มีองค์ประกอบ ดังต่อไปน้ี

1. บคุ ลากร ต้องจดั ให้มีบคุ ลากรอยา่ งน้อย ดงั ต่อไปนี้
1.1 ผบู้ ริหารการแพทยฉ์ กุ เฉิน จำนวนอยา่ งน้อย 1 คน โดยตอ้ งเปน็ ผทู้ ม่ี คี ุณสมบัติครบถว้ น ดงั ต่อไปนี้
1.1.1 เป็นผ้ปู ฏบิ ตั ิการดา้ นปฏบิ ัติการฉกุ เฉิน กลุ่มใดกลุ่มหนึง่ ดังนี้
ก. กลุม่ วชิ าชพี ไดแ้ ก่
(1) ผ้ปู ระกอบโรคศิลปะสาขาฉกุ เฉนิ การแพทย์ หรือ
(2) พยาบาลวชิ าชพี ทปี่ ฏบิ ตั ิการฉุกเฉิน หรือ
(3) ผ้ปู ระกอบวิชาชพี เวชกรรมทปี่ ฏิบตั กิ ารฉกุ เฉิน
ข.กลุม่ ชว่ ยฉุกเฉนิ การแพทย์ ทไ่ี ด้รับประกาศนียบตั รในสาขาไม่ต่ำกว่าสาขาพนักงาน

ฉุกเฉนิ การแพทย์ (พฉพ.)
1.1.2 เป็นผู้มปี ระสบการณ์ปฏบิ ัตกิ ารแพทย์ข้ันพ้นื ฐานนอกโรงพยาบาลมาแลว้ ไมน่ ้อยกวา่ 3 ปี
1.1.3 ผ่านการอบรมเป็นผบู้ ริหารการแพทยฉ์ ุกเฉนิ ของหน่วยปฏิบัติการประเภทปฏิบัติการแพทย์

ระดับพ้ืนฐาน
ทั้งน้อี าจเป็นบุคคลเดียวกนั กับผูป้ ฏบิ ตั กิ ารทเี่ ป็นหวั หน้าชดุ ปฏิบัตกิ าร กไ็ ด้

1.2 ผู้ปฏบิ ตั กิ าร ตอ้ งเป็นผู้ท่ีมีรายช่อื เปน็ ผทู้ ่ีได้ขนึ้ ทะเบยี นเป็นผู้ปฏบิ ตั ิการสังกดั หนว่ ยปฏบิ ัติการนัน้ โดยมี
หลักฐานการขึ้นทะเบียนตามแนวทางที่ สพฉ.ประกาศกำหนด โดยแต่ละชุดปฏบิ ัติการแพทย์ระดับพื้นฐานต้องจดั ให้มี
ผ้ปู ฏบิ ตั ิการออกปฏบิ ตั ิงานในแตล่ ะครัง้ อย่างนอ้ ย ดงั ต่อไปน้ี

1.2.1 หวั หนา้ ชุดปฏบิ ัติการแพทย์ระดบั พ้ืนฐาน จำนวน 1 คน โดยเปน็ ผู้ทไ่ี ดร้ บั ประกาศนียบัตรสาขา
ไม่ต่ำกว่าสาขาพนักงานฉกุ เฉนิ การแพทย์ (พฉพ.)

1.2.2 ผ้ชู ว่ ยหวั หน้าชุดปฏบิ ตั กิ ารแพทยร์ ะดับพน้ื ฐาน จำนวนอยา่ งน้อย 1 คน โดยเป็นผู้ทไ่ี ดร้ บั
ประกาศนยี บตั รสาขาไม่ต่ำกว่าสาขาอาสาสมัครฉุกเฉนิ การแพทย์ (อฉพ.)

1.2.3 พนกั งานขับรถบริการการแพทย์ฉกุ เฉิน ทไี่ ด้รับอนญุ าตขบั ขีต่ ามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทาง
บก จำนวนอยา่ งนอ้ ย 1 คน โดยอาจเปน็ คนเดียวกันกับผชู้ ว่ ยหัวหนา้ ชุดกไ็ ด้ และต้องมคี ณุ สมบัติครบถ้วน ดงั ตอ่ ไปนี้

ก. เป็นผู้ได้รับประกาศนียบัตรสาขาไม่ต่ำกว่าสาขาอาสาสมัครฉุกเฉินการแพทย์ (อฉพ.) และ
ประกาศนยี บตั รยงั ไมห่ มดอายุ

คู่มอื แนวทางปฏิบัติตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเง่ือนไขเกยี่ วกบั การปฏิบัติหน้าท่แี ละการกำกบั ดแู ล 7
หนว่ ยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

ข. ผ่านการอบรมหลักสูตรการขับรถบริการการแพทย์ฉุกเฉินและรถพยาบาลหรือหลกั สูตรอื่นท่ี
สพฉ. กำหนด

ในการขอขึ้นทะเบียนครั้งแรกหน่วยปฏิบัติการใดที่ยังไม่มีผู้ผ่านการอบรมหลักสูตรพนักงานขับรถ
บริการการแพทยฉ์ ุกเฉิน ในการทำหน้าทีพ่ นกั งานขบั รถบริการการแพทย์ฉกุ เฉิน ให้หน่วยปฏิบัติการดำเนนิ การ จดั ให้มี
ผผู้ ่านการอบรมหลักสูตรพนักงานขบั รถบรกิ ารการแพทย์ฉุกเฉิน ภายใน 3 ปี

กรณีขอรับการอนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับพื้นฐาน ที่มีภารกิจในการช่วยเหลือผู้ป่วย
ฉุกเฉินทางน้ำ ให้ผู้ทำหน้าที่เป็นผู้ควบคุมเรือ ต้องเป็นผู้ได้รับประกาศนียบัตรสาขาไม่ต่ำกว่าสาขาอาสาสมัครฉุกเฉิน
การแพทย์ (อฉพ.) และประกาศนียบัตรยังไม่หมดอายุ และต้องได้รับอนุญาตการควบคุมเรือตามกฎหมายว่าด้วยการ
เดินเรอื ในนา่ นนำ้ ไทย และที่ สพฉ.กำหนดเพิ่มเติม

ทั้งนี้ ผู้ปฏิบัติการในทุกตำแหน่ง อย่างน้อย 2 ใน 3 ของหน่วยปฏิบัติการนั้น แต่ละคนต้องมีการ
ปฏบิ ัติการฉุกเฉนิ หรอื ฝึกปฏิบัติการฉกุ เฉินเฉล่ยี อย่างน้อยเดือนละ 4 คร้ัง ในแตล่ ะไตรมาส

ในกรณีที่มิใช่หน่วยปฏิบัติการแพทย์ที่ได้รับการประกาศรายชื่อเป็นหน่วยปฏิบัติการตามข้อ 9 ของ
ประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เรื่อง หลักเกณฑ์และเงื่อนไขเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ และการกำกับดูแล
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ พ.ศ. 2564 อาจพิจารณายกเว้นการแสดงผลการปฏิบัติการฉุกเฉินดังกล่าวได้ โดยความ
เหน็ ชอบของเลขาธิการสถาบันการแพทย์ฉุกเฉนิ แห่งชาติ และเมื่อไดร้ ับการอนุมตั ิให้เป็นหนว่ ยปฏิบัตกิ ารแพทยแ์ ลว้ ให้
หนว่ ยปฏบิ ตั ิการดำเนินการใหม้ ผี ลการปฏบิ ัติการฉุกเฉินตามหลักเกณฑ์ทก่ี ำหนด โดยทนั ที

หมายเหตุ

1. จำนวนผู้ปฏิบัติการที่กำหนดไว้ในแต่ละตำแหน่งดังกล่าวข้างต้น เป็นจำนวนขั้นต่ำที่ต้องมีสำหรับการออก
ปฏิบัติการฉุกเฉินในแต่ละครั้ง ดังนั้นจำนวนผู้ปฏิบัติการที่จะต้องมีขั้นต่ำในแต่ละหน่วยปฏิบัติการ ขึ้นอยู่กับช่วงเวลา
ปฏิบัติงานตามที่ได้รับมอบหมายจากผู้มีอำนาจหน้าที่บริหารจัดการระบบการแพทย์ฉุกเฉินในระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่นั้น
ซึ่งหน่วยปฏิบัติการจะต้องจัดให้มีจำนวนผู้ปฏิบัติการที่มีคุณสมบัติและจำนวนตามสัดส่วนที่สอดคล้องกับช่วงเวลาการ
ปฏิบัติงานตามที่ได้รับมอบหมายดังกล่าว เพื่อให้มีจำนวนผู้ปฏิบัติการที่เพียงพอสำหรับการปฏิบัติหน้าที่ได้ตลอดเวลา
ไมส่ ง่ ผลกระทบตอ่ การบรกิ ารการแพทยฉ์ ุกเฉนิ ในพน้ื ทท่ี ่ีรับผดิ ชอบ และผ้ปู ฏบิ ัติงานไมเ่ กิดความเหน่อื ยลา้

2. ในการออกปฏบิ ัติการฉุกเฉินแต่ละคร้ัง หนว่ ยปฏิบัติการแพทย์ต้องจัดให้มีผู้ปฏบิ ัติการที่มีคุณสมบัติดังกล่าว
ข้างต้น ในการทำหน้าที่เป็นหัวหนา้ ชุด และผู้ช่วยหัวหน้าชุด จำนวนรวมไม่น้อยกวา่ 2 คน สำหรับพนักงานขับรถอาจเปน็
คนเดยี วกันกบั ผชู้ ่วยหัวหนา้ ชุดก็ได้

3. ตำแหน่งใดที่ระบุว่าเป็นผู้ปฏิบัติการ ผู้ปฏิบัติการดังกล่าวต้องเป็นผู้ที่ได้รับประกาศนียบัตรหรือใบอนุญาต
ประกอบวชิ าชีพตามกฎหมายว่าด้วยการนัน้ และประกาศนียบัตรหรือใบอนญุ าตประกอบวชิ าชีพนั้น ยงั ไมห่ มดอายุ

8 คู่มอื แนวทางปฏิบตั ิตามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ กุ เฉนิ เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเงือ่ นไขเกยี่ วกบั การปฏิบตั ิหนา้ ที่และการกำกบั ดูแล
หนว่ ยปฏิบตั กิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

1.3 บุคลากรสนับสนุน หน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับพื้นฐานต้องจัดให้มีบุคลากรทำหน้าท่ีประสานงาน
ด้านการแพทย์ฉุกเฉิน ธุรการ และอำนวยความสะดวกอื่นในหน่วยปฏิบัติการ โดยผู้ทำหน้าที่ดังกล่าวอาจเป็น
หรือไม่เป็นผู้ปฏิบัติการก็ได้ ถ้าเป็นผู้ปฏิบัติการ ประกาศนียบัตรหรือใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ ยังไม่หมดอายุ

2. ยา เวชภัณฑ์ เคร่ืองมือแพทย์ และอุปกรณ์อ่ืน
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับพื้นฐาน ต้องจัดให้มี เวชภัณฑ์ เคร่ืองมือแพทย์ และอุปกรณ์อื่นท่ีจำเป็น

สำหรับการปฏิบัติการแพทย์ขั้นพื้นฐานตามเกณฑ์วิธีปฏิบัติการฉุกเฉินของหน่วยปฏิบัติการการแพทย์
ระดับพ้ืนฐาน รวมทั้งมีระบบการบริหารจัดการ ตามท่ี สพฉ. หรือองค์กรวิชาชีพกำหนด อย่างน้อย ดังต่อไปน้ี

2.1 อุปกรณ์ป้องกันตนเองและความปลอดภัย
2.1.1 อุปกรณ์พิทักษ์บุคคล Level C
2.1.2 อุปกรณ์เพ่ือความปลอดภัย

2.2 อุปกรณ์เครื่องมือแพทย์สำหรับการประเมินผู้ป่วย
2.3 อุปกรณ์สำหรับการปฏิบัติการแพทย์ข้ันพ้ืนฐาน อย่างน้อย ดังต่อไปนี้

2.3.1 อุปกรณ์สำหรับจัดการทางหายใจและการหายใจ
2.3.2 อุปกรณ์ช่วยชีวิตข้ันพื้นฐาน
2.3.3 อุปกรณ์การดามและห้ามเลือด
2.3.4 อุปกรณ์ช่วยคลอดกรณีฉุกเฉิน
2.4 อุปกรณ์ยึดตรึง ยกและเคล่ือนย้าย
รายละเอียดดังแสดงในแบบฟอร์มรายการอุปกรณ์ในผนวกแนบท้ายคู่มือน้ี
หน่วยปฏิบัติการ จะต้องจัดทำบัญชีรายการอุปกรณ์ ระบบตรวจสอบความพร้อมในการใช้งาน
อุปกรณ์ เครื่องมือ และเวชภัณฑ์ที่จำเป็น ให้มีความพร้อมและเพียงพอตลอดเวลา รวมทั้งมีแผนการบำรุงรักษา
ซ่อมบำรุงระบบการสำรองให้พร้อมใช้งานตามจำนวนชุดปฏิบัติการที่มีภายใต้หน่วยนั้น และมีสถานที่จัดเก็บ
อุปกรณ์ที่เป็นสัดส่วน เหมาะสมตามมาตรฐาน

3. พาหนะ
จัดให้มีพาหนะสำหรับการปฏิบัติการฉุกเฉิน ที่ได้รับการรับรองมาตรฐานตามประกาศสถาบัน

การแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ เรื่อง เกณฑ์ วิธีการ และแนวทางการรับรองมาตรฐานพาหนะบริการการแพทย์ฉุกเฉิน
และได้รับอนุญาตตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องกำหนด รวมทั้งมีระบบในการดูแลรักษาพาหนะในการปฏิบัติการ
ฉุกเฉินให้พร้อมใช้งานตลอดเวลา เพื่อให้การลำเลียงผู้ป่วยฉุกเฉินเป็นไปด้วยความปลอดภัย

คู่มอื แนวทางปฏิบัตติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เร่อื ง หลักเกณฑแ์ ละเง่ือนไขเกยี่ วกบั การปฏิบตั ิหน้าที่และการกำกับดแู ล 9
หนว่ ยปฏบิ ตั ิการแพทย์ พ.ศ. 2564

4. การส่ือสารและสารสนเทศ
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับพื้นฐานต้องมีระบบสื่อสารและสารสนเทศ ระบบอินเตอร์เน็ต และ
โทรศัพท์พื้นฐานหรือโทรศัพท์มือถือที่จำเป็นต่อการปฏิบัติการฉุกเฉินที่เชื่อมต่อการรับคำสั่งและส่งข้อมูลกับ
หน่วยปฏิบัติการอำนวยการได้ทันท่วงที
กรณีใช้ข่ายส่ือสารวิทยุคมนาคมหรือวิทยุคมนาคมที่เชื่อมโครงข่ายโทรคมนาคมในหน่วยปฏิบัติการ
ให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยวิทยุคนาคมและระเบียบสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติว่าด้วยการควบคุมการใช้
เครื่องวิทยุคมนาคมแบบสังเคราะห์ความถี่ (Synthesizer) พ.ศ.2562 และท่ีแก้ไขเพ่ิมเติม

5. อาคารสถานท่ีและส่ิงอานวยความสะดวก
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับพ้ืนฐานต้องมีสถานที่และสิ่งอำนวยความสะดวก ดังนี้
5.1 มีสถานท่ีตั้งท่ีชัดเจน อยู่ในอาคารที่มีความมั่นคงแข็งแรง มีแสงสว่างและการระบายอากาศ
เพียงพอ ปลอดภัย ไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ
5.2 มีที่จอดพาหนะปฏิบัติการฉุกเฉินเท่ากับจำนวนพาหนะที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน และมี
สถานท่ีพักสำหรับบุคลากรของหน่วยปฏิบัติการทุกคนตลอดเวลาท่ีปฏิบัติการในช่วงเวลานั้น
5.3 มีสถานที่และอุปกรณ์สำหรับจัดเก็บยา เวชภัณฑ์ เครื่องมือแพทย์ และอุปกรณ์อื่นที่จำเป็น
ในการปฏิบัติการฉุกเฉินของหน่วยปฏิบัติการ ตามมาตรฐานการบริหารยาและเวชภัณฑ์ที่ สพฉ. หรือองค์กร
วิชาชีพกำหนด

ลักษณะการปฏิบัติหน้าที่

หน่วยปฏิบัติการประเภทปฏิบัติการแพทย์ระดับพื้นฐาน มีหน้าที่ปฏิบัติการฉุกเฉินในท้องถิ่นหรือพื้นที่
ตามช่วงเวลาที่ได้รับมอบหมายจากผู้บริหารจัดการระบบการแพทย์ฉุกเฉินในระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่น้ัน โดยต้อง
ปฏิบัติตามมาตรา 28 และต้องมีการดำเนินการปฏิบัติการแพทย์ระดับพื้นฐานตามที่คณะกรรมการการแพทย์
ฉุกเฉินประกาศกำหนดตามมาตรา 29 แห่งพระราชบัญญัติการแพทย์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2551 ภายใต้การกำกับการ
ตามการอำนวยการอย่างเคร่งครัด ต้องจัดให้มีกระบวนการดำเนินการให้สามารถปฏิบัติการฉุกเฉินได้ตามอำนาจ
หน้าที่ ขอบเขต ความรับผิดชอบ และข้อจำกัดของผู้ปฏิบัติการตามมาตรฐานการปฏิบัติการฉุกเฉิน รวมทั้งอาจ
ลำเลียงผู้ป่วยฉุกเฉินที่มีความเสี่ยงต่ำหรือไม่มีความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตหรือการรุนแรงขึ้นของการบาดเจ็บหรือ
อาการป่วยนั้น หรือตามการอำนวยการด้วยก็ได้ ในกรณีการอำนวยการตรงขัดแย้งกับการอำนวยการท่ัวไป ให้ถือ
ปฏิบัติตามการอำนวยการตรงเป็นหลัก ทั้งนี้จำกัดเฉพาะการปฏิบัติการฉุกเฉินครั้งนั้นเท่านั้น ดังนั้นเพื่อให้การ
ปฏิบัติการฉุกเฉินของชุดปฏิบัติการ ภายใต้สังกัดของหน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับพ้ืนฐาน สามารถเป็นไปได้อย่าง

10 คมู่ อื แนวทางปฏบิ ัติตามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ กุ เฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑ์และเง่อื นไขเกยี่ วกับการปฏิบัติหน้าทแ่ี ละการกำกับดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

มีประสิทธิภาพตามมาตรฐาน และเพื่อคุ้มครองความปลอดภัยของผู้ป่วยฉุกเฉิน หน่วยปฏิบัติการจะต้อง
ดำเนินการจัดการปฏิบัติการฉุกเฉิน ตามอำนาจหน้าที่ ขอบเขต ความรับผิดชอบและข้อจำกัดของหน่วย
ปฏิบัติการ ตามที่กำหนดไว้ในประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เรื่อง ประเภท ระดับ อำนาจหน้าที่
ขอบเขตความรับผิดชอบ และข้อจำกัดของหน่วยปฏิบัติการ พ.ศ.2562

นอกจากนี้หน่วยปฏิบัติการต้องมีมาตรการเพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วย ผู้ปฏิบัติงาน และสาธารณะ
ตามนโยบายความปลอดภัย และมีการแจ้งมาตรการดังกล่าวให้ผู้ปฏิบัติงานรับทราบกันอย่างทั่วถึงและยึดถือเป็น
นโยบายที่พึงปฏิบัติ เช่น

1. มีการนำวิธีปฏิบัติ (Protocol) มาใช้ในการดูแลผู้ป่วยฉุกเฉิน มีระบบควบคุมกำกับให้ผู้
ปฏิบัติการนำวิธีปฏิบัตินั้นไปใช้ในการดูแลผู้ป่วยฉุกเฉิน รวมทั้งการฟื้นฟูความรู้และทักษะในสาขานั้นให้กับผู้
ปฏิบัติการให้ทันสมัยอยู่เสมอ มีระบบการกำกับดูแลให้มีการต่ออายุประกาศนียบัตรหรือใบอนุญาตประกอบ
วิชาชีพอย่างต่อเนื่อง เพ่ือให้สามารถเชื่อมั่นได้ว่าผู้ปฏิบัติการท่ีทำหน้าที่ให้การดูแลผู้ป่วยฉุกเฉินน้ัน ยังคงเป็นผู้ที่
มีความรู้ความสามารถเพียงพอ และสามารถให้การดูแลผู้ป่วยฉุกเฉินได้ตามมาตรฐา น ทั้งนี้เพื่อความปลอดภัย
ของผู้ป่วยฉุกเฉิน

2. มีแนวทางปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยสำหรับผู้ปฏิบัติงานท้ังมาตรการในเชิงป้องกัน และแนวทาง
ปฏิบัติสำหรับผู้ปฏิบัติการเมื่อเกิดความไม่ปลอดภัยขณะปฏิบัติงาน รวมทั้งการทบทวนเหตุการณ์เพื่อป้องกันการ
เกิดเหตุการณ์ซ้ำ

3. มีแนวทางการประสานขอความช่วยเหลือจากหน่วยงานด้านความปลอดภัยอื่นๆ เช่น ตำรวจ
ดับเพลิง กู้ภัย ผู้เชี่ยวชาญด้านสารเคมี เป็นต้น เพ่ือจัดการให้เกิดความปลอดภัยสำหรับผู้ป่วยฉุกเฉิน ผู้ปฏิบัติงาน
และผู้อยู่ในเหตุการณ์หรือในสถานการณ์ฉุกเฉินนั้นๆ

การบริหารจัดการและการดาเนินการของหน่วยปฏิบัติการ

หน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับพื้นฐาน จะต้องจัดให้มีระบบการบริหารจัดการและการดำเนินการของหน่วย
ปฏิบัติการ ดังนี้

1. จัดให้มีชุดปฏิบัติการแพทย์ระดับพื้นฐาน ประกอบด้วย ยานพาหนะ ผู้ปฏิบัติการ อุปกรณ์ และ
องค์ประกอบอื่น ตามหลักเกณฑ์และเง่ือนไขที่กำหนดในประกาศนี้

2. มีการจัดการสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อมให้ถูกสุขลักษณะ รวมทั้งการกําจัดสิ่งอันอาจเป็นอันตรายต่อ
สุขภาพ ตามพระราชบัญญัติอนามัยสิ่งแวดล้อม

3. จัดให้มีงบประมาณเพื่อให้สามารถดำเนินงานจัดปฏิบัติการแพทย์ระดับพื้นฐาน ในพื้นที่ที่ได้รับ
มอบหมายให้รับผิดชอบ

ค่มู อื แนวทางปฏิบัตติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉกุ เฉิน เรื่อง หลกั เกณฑแ์ ละเงือ่ นไขเก่ียวกบั การปฏิบตั ิหน้าทแ่ี ละการกำกบั ดแู ล 11
หน่วยปฏบิ ัตกิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

4. ได้รับมอบหมายให้ปฏิบัติการแพทย์ขั้นพ้ืนฐาน ในเขตท้องถิ่นหรือพ้ืนท่ีที่กำหนดจากผู้มีอำนาจหน้าที่
บริหารจัดการระบบการแพทย์ฉุกเฉินในระดับท้องถ่ินหรือพื้นท่ีนั้น

5. มีการบูรณาการความร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นหรือหน่วยงานหรือองค์กรอื่นที่
เกี่ยวข้อง เพื่อดำเนินงานหรือบริหารจัดการระบบการแพทย์ฉุกเฉินท้องถิ่นนั้น ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และเง่ือนไข
เกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าท่ีและมาตรฐานการปฏิบัติการฉุกเฉินที่ กพฉ. กำหนด

6. มีการดำเนินงานปฏิบัติการแพทย์ระดับพื้นฐาน ตามการอำนวยการของหน่วยปฏิบัติการอำนว ยการ
อย่างน้อย 1 คร้ังในแต่ละสัปดาห์

หนว่ ยปฏบิ ตั กิ ารแพทยร์ ะดบั สงู

หน่วยงานหรือองค์กรใดที่ประสงค์จะขอรับการอนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับสูง จะต้องเป็น
หน่วยงานหรือองค์กรที่มีลักษณะสอดคล้องกับลักษณะหน่วยปฏิบัติการแพทย์อย่างใดอย่างหนึ่งตามที่กำหนด
ดังกล่าวข้างต้น และต้องจัดให้มีชุดปฏิบัติการ ตามมาตรฐานและหลักเกณฑ์เกี่ยวกับระบบการแพทย์ฉุกเฉิน โดย
มีองค์ประกอบดังต่อไปนี้

1. บุคลากร ต้องจัดให้มีบุคลากรอย่างน้อย ดังต่อไปนี้
1.1 ผู้บริหารการแพทย์ฉุกเฉิน จำนวนอย่างน้อย 1 คน โดยต้องเป็นผู้ที่มีคุณสมบัติครบถ้วน
ดังต่อไปน้ี

1.1.1 เป็นผู้ปฏิบัติการด้านปฏิบัติการฉุกเฉิน กลุ่มใดกลุ่มหน่ึง ดังน้ี
ก. กลุ่มวิชาชีพ ได้แก่
(1) ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาฉุกเฉินการแพทย์ หรือ
(2) พยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติการฉุกเฉิน หรือ
(3) ผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมที่ปฏิบัติการฉุกเฉิน
ข. กลุ่มช่วยฉุกเฉินการแพทย์ ที่ได้รับประกาศนียบัตรในสาขาไม่ต่ำกว่าสาขานักปฏิบัติการ

ฉุกเฉนิ การแพทย์ (นฉพ.)
1.1.2 เป็นผู้มีประสบการณ์ปฏิบัติการแพทย์ขั้นสูงนอกโรงพยาบาลมาแล้ว ไม่น้อยกว่า 3 ปี
1.1.3 ผ่านการอบรมเป็นผู้บริหารการแพทย์ฉุกเฉินของหน่วยปฏิบัติการประเภทปฏิบัติ

การแพทย์ระดับสูง
ท้ังนี้อาจเป็นบุคคลเดียวกันกับผู้ที่เป็นหัวหน้าชุดในชุดปฏิบัติการ ก็ได้

12 คมู่ อื แนวทางปฏิบตั ิตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉกุ เฉนิ เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเงือ่ นไขเกย่ี วกบั การปฏบิ ตั หิ น้าทแ่ี ละการกำกับดแู ล
หนว่ ยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

1.2 ผู้ปฏิบัติการ ต้องเป็นผู้ท่ีมีรายช่ือเป็นผู้ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นผู้ปฏิบัติการสังกัดหน่วยปฏิบัติการนั้น
โดยมีหลักฐานการขึ้นทะเบียนตามแนวทางที่ สพฉ.ประกาศกำหนด โดยแต่ละชุดปฏิบัติการแพทย์ระดับสูง ต้อง
จัดให้มีผู้ปฏิบัติการออกปฏิบัติงานในแต่ละครั้ง อย่างน้อย ดังต่อไปน้ี

1.2.1 หัวหน้าชุดปฏิบัติการแพทย์ระดับสูง จำนวน 1 คน โดยเป็นผู้ท่ีได้รับประกาศนียบัตรสาขา
ไม่ต่ำกว่าสาขานักปฏิบัติการฉุกเฉินการแพทย์ (นฉพ.) หรืออาจจัดให้มีผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาฉุกเฉินการแพทย์
พยาบาลวิชาชีพ หรือผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม ทำหน้าที่แทนก็ได้

1.2.2 ผู้ช่วยหัวหน้าชุดปฏิบัติการแพทย์ระดับสูง จำนวนไม่น้อยกว่า 2 คน โดยเป็นผู้ที่ได้รับ
ประกาศนียบัตรสาขาไม่ต่ำกว่าสาขาพนักงานฉุกเฉินการแพทย์ (พฉพ.)

1.2.3 พนักงานขับรถบริการการแพทย์ฉุกเฉิน ที่ได้รับอนุญาตขับขี่ตามกฎหมายว่าด้วย
การจราจรทางบก จำนวนอย่างน้อย 1 คน โดยอาจเป็นคนเดียวกันกับผู้ช่วยหัวหน้าชุดก็ได้ และต้องมีคุณสมบัติ
ครบถ้วน ดังต่อไปนี้

ก. เป็นผู้ได้รับประกาศนียบัตรสาขาไม่ต่ำกว่าสาขาอาสาสมัครฉุกเฉินการแพทย์ (อฉพ.)
และประกาศนียบัตรยังไม่หมดอายุ

ข. ผ่านการอบรมหลักสูตรการขับรถบริการการแพทย์ฉุกเฉินและรถพยาบาลหรือหลักสูตร
อ่ืนท่ี สพฉ. กำหนด

ในการขอขึ้นทะเบียนครั้งแรกหน่วยปฏิบัติการ ใดที่ยังไม่มีผู้ผ่านการอบรมหลักสูตรพนักงานขับ
รถบริการการแพทย์ฉุกเฉิน ในการทำหน้าที่พนักงานขับรถบริการการแพทย์ฉุกเฉิน ให้หน่วยปฏิบัติการ
ดำเนินการ จัดให้มีผู้ผ่านการอบรมหลักสูตรพนักงานขับรถบริการการแพทย์ฉุกเฉิน ภายใน 3 ปี

กรณีผู้ควบคุมเรือ ต้องได้รับอนุญาตการควบคุมเรือตามกฎหมายว่าด้วยการเดินเรือในน่านน้ำ
ไทย และท่ี สพฉ.กำหนดเพิ่มเติม

กรณีนักบินผู้ควบคุมอากาศยาน ต้องได้รับอนุญาตการควบคุมอากาศยานตามกฎหมายว่าด้วย
การเดินอากาศ และที่ สพฉ.กำหนดเพิ่มเติม

ทั้งน้ี ผู้ปฏิบัติการในทุกตำแหน่ง อย่างน้อย 2 ใน 3 ของหน่วยปฏิบัติการนั้น แต่ละคนต้องมีการ
ปฏิบัติการฉุกเฉิน หรือฝึกปฏิบัติการฉุกเฉินเฉล่ียอย่างน้อยเดือนละ 4 ครั้ง ในแต่ละไตรมาส

ในกรณีที่มิใช่หน่วยปฏิบัติการแพทย์ที่ได้รับการประกาศรายชื่อเป็นหน่วยปฏิบัติการตามข้อ 9
ของประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เรื่อง หลักเกณฑ์และเงื่อนไขเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ และการ
กำกับดูแลหน่วยปฏิบัติการแพทย์ พ.ศ. 2564 อาจพิจารณายกเว้นการแสดงผลการปฏิบัติการฉุกเฉิน ดังกล่าวได้
โดยความเห็นชอบของเลขาธิการสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ และเมื่อได้รับการอนุมัติให้เป็นหน่วยปฏิบัติ
การแพทย์แล้ว ให้หน่วยปฏิบัติการดำเนินการให้มีผลการปฏิบัติการฉุกเฉินตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด โดยทันที

คมู่ ือแนวทางปฏบิ ัติตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉกุ เฉนิ เรื่อง หลักเกณฑแ์ ละเงื่อนไขเก่ียวกับการปฏบิ ตั หิ น้าทแ่ี ละการกำกบั ดูแล 13
หนว่ ยปฏบิ ตั ิการแพทย์ พ.ศ. 2564

หมายเหตุ

1. จำนวนผู้ปฏิบัติการที่กำหนดไว้ในแต่ละตำแหน่งดังกล่าวข้างต้น เป็นจำนวนขั้นต่ำท่ีต้องมีสำหรับการ
ออกปฏิบัติการฉุกเฉินในแต่ละครั้ง ดังน้ันจำนวนผู้ปฏิบัติการที่จะต้องมีขั้นต่ำในแต่ละหน่วยปฏิบัติการ ขึ้นอยู่กับ
ช่วงเวลาปฏิบัติงานตามที่ได้ระบมอบหมายจากผู้มีอำนาจหน้าที่บริหารจัดการระบบการแพทย์ฉุกเฉินในระดับ
ท้องถ่ินหรือพื้นท่ีน้ัน ซ่ึงหน่วยปฏิบัติการจะต้องจัดให้มีจำนวนผู้ปฏิบัติการท่ีมีคุณสมบัติและจำนวนตามสัดส่วนที่
สอดคล้องกับช่วงเวลาการปฏิบัติงานตามที่ได้รับมอบหมายดังกล่าว เพ่ือให้มีจำนวนผู้ปฏิบัติการท่ีเพียงพอสำหรับ
การปฏิบัติหน้าที่ได้ตลอดเวลา ไม่ส่งผลกระทบต่อการบริการการแพทย์ฉุกเฉินในพื้นที่ที่รับผิดชอบ และ
ผู้ปฏิบัติงานไม่เกิดความเหนื่อยล้า

2. ในการออกปฏิบัติการฉุกเฉินแต่ละคร้ัง หน่วยปฏิบัติการแพทย์ต้องจัดให้มีผู้ปฏิบัติการที่มีคุณสมบัติ
ดังกล่าวข้างต้น ในการทำหน้าหน้าเป็นหัวหน้าชุด ผู้ช่วยหัวหน้าชุด และพนักงานขับรถ จำนวนรวมไม่น้อยกว่า 3
คน ซึ่งพนักงานขับรถอาจเป็นคนเดียวกันกับผู้ช่วยหัวหน้าชุดก็ได้
3. ตำแหน่งใดที่ระบุว่าเป็นผู้ปฏิบัติการ ผู้ปฏิบัติการดังกล่าวต้องเป็นผู้ที่ได้รับประกาศนียบัตรหรือใบอนุญาต
ประกอบวิชาชีพตามกฎหมายว่าด้วยการนั้น และประกาศนียบัตรหรือใบอนุญาตประกอบวิชาชีพนั้น ยังไม่
หมดอายุ

1.3 บุคลากรสนับสนุน หน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับสูง ต้องจัดให้มีบุคลากรทำหน้าท่ีประสานงานด้าน
การแพทย์ฉุกเฉิน ธุรการ และอำนวยความสะดวกอื่นในหน่วยปฏิบัติการ โดยผู้ทำหน้าที่ดังกล่าวอาจเป็นหรือไม่
เป็นผู้ปฏิบัติการก็ได้ ถ้าเป็นผู้ปฏิบัติการ ประกาศนียบัตรหรือใบอนุญาตประกอบวิชาชีพยังไม่หมดอายุ

2. ยา เวชภัณฑ์ เคร่ืองมือแพทย์ และอุปกรณ์อ่ืน
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับสูง จะต้องจัดให้มียา เวชภัณฑ์ เครื่องมือแพทย์ และอุปกรณ์อื่นที่

จำเป็นสำหรับการปฏิบัติการแพทย์ขั้นสูงในแต่ละชุดปฏิบัติการ ตามเกณฑ์วิธีปฏิบัติการฉุกเฉินของหน่วย
ปฏิบัติการการแพทย์ระดับสูง รวมทั้งมีระบบการบริหารจัดการยาและเวชภัณฑ์ ตามที่ สพฉ. หรือองค์กรวิชาชีพ
หรือแพทย์อำนวยการปฏิบัติการฉุกเฉิน กำหนด อย่างน้อยดังต่อไปน้ี

2.1 อุปกรณ์ป้องกันตนเองและความปลอดภัย
2.1.1 อุปกรณ์พิทักษ์บุคคล Level C
2.1.2 อุปกรณ์เพื่อความปลอดภัย

2.2 อุปกรณ์เครื่องมือแพทย์สำหรับการประเมินผู้ป่วยและวินิจฉัย
2.3 อุปกรณ์สำหรับการปฏิบัติการแพทย์ข้ันสูง อย่างน้อย ดังต่อไปน้ี

14 คู่มือแนวทางปฏิบัติตามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ กุ เฉนิ เรอื่ ง หลกั เกณฑ์และเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ัตหิ นา้ ทีแ่ ละการกำกับดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

2.3.1 อุปกรณ์สำหรับจัดการทางเดินหายใจและการหายใจ
2.3.2 อุปกรณ์ช่วยชีวิตขั้นสูง
2.3.3 ยาฉุกเฉินท่ีจำเป็น (Emergency Drug Box*)
2.3.4 สารน้ำและอุปกรณ์สำหรับให้สารน้ำเปิดเส้นเลือด (IV access)
2.3.5 อุปกรณ์การดามและห้ามเลือด
2.3.6 อุปกรณ์ช่วยคลอดกรณีฉุกเฉิน
2.4 อุปกรณ์ยึดตรึง ยกและเคล่ือนย้าย
รายละเอียดดังแสดงในแบบฟอร์มรายการอุปกรณ์ในผนวกแนบท้ายคู่มือน้ี
หน่วยปฏิบัติการ จะต้องจัดทำบัญชีรายการอุปกรณ์ ระบบตรวจสอบความพร้อมในการใช้งาน
อุปกรณ์ เครื่องมือ ยาและเวชภัณฑ์ที่จำเป็น ให้มีความพร้อมและเพียงพอตลอดเวลา รวมท้ังมีแผนการบำรุงรักษา
ซ่อมบำรุง และระบบการสำรองให้พร้อมใช้งานตามจำนวนชุดปฏิบัติการที่มีภายใต้หน่วยนั้น และมีสถานที่
จัดเก็บอุปกรณ์ท่ีเป็นสัดส่วน เหมาะสมตามมาตรฐาน

3. พาหนะ
จัดให้มีพาหนะสำหรับการปฏิบัติการฉุกเฉิน ที่ได้รับการรับรองมาตรฐานตามประกาศสถาบัน

การแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ เร่ือง เกณฑ์ วิธีการ และแนวทางการรับรองมาตรฐานพาหนะบริการการแพทย์ฉุกเฉิน
และได้รับอนุญาตตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องกำหนด รวมทั้งมีระบบในการดูแลรักษาพาหนะในการปฏิบัติการ
ฉุกเฉินให้พร้อมใช้งานตลอดเวลา เพ่ือให้การลำเลียงผู้ป่วยฉุกเฉินเป็นไปด้วยความปลอดภัย

4. การส่ือสารและสารสนเทศ
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับสูง ต้องมีระบบสื่อสารและสารสนเทศ ระบบอินเตอร์เน็ต และ

โทรศัพท์พื้นฐานหรือโทรศัพท์มือถือที่จำเป็นต่อการปฏิบัติการฉุกเฉินที่เชื่อมต่อการรับคำสั่งและส่งข้อมูลกับ
หน่วยปฏิบัติการอำนวยการได้ทันท่วงที

กรณีใช้ข่ายส่ือสารวิทยุคมนาคมหรือวิทยุคมนาคมที่เชื่อมโครงข่ายโทรคมนาคมในหน่วยปฏิบัติการ
ให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยวิทยุคนาคมและระเบียบสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติว่าด้วยการควบคุมการใช้
เครื่องวิทยุคมนาคมแบบสังเคราะห์ความถ่ี (Synthesizer) พ.ศ.2562 และที่แก้ไขเพิ่มเติม

คูม่ ือแนวทางปฏบิ ัติตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉนิ เรอื่ ง หลกั เกณฑ์และเง่ือนไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ัติหน้าที่และการกำกับดแู ล 15
หน่วยปฏบิ ัตกิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

5. อาคารสถานที่และส่ิงอานวยความสะดวก
5.1 มีสถานท่ีตั้งท่ีชัดเจน อยู่ในอาคารที่มีความมั่นคงแข็งแรง มีแสงสว่างและการระบายอากาศ

เพียงพอ ปลอดภัย ไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ
5.2 มีที่จอดพาหนะปฏิบัติการฉุกเฉินเท่ากับจำนวนพาหนะที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน และ

มีสถานที่พักสำหรับบุคลากรของหน่วยปฏิบัติการทุกคนตลอดเวลาที่ปฏิบัติการในช่วงเวลานั้น
5.3 มีสถานที่และอุปกรณ์สำหรับจัดเก็บยา เวชภัณฑ์ เครื่องมือแพทย์ และอุปกรณ์อื่นที่จำเป็น

ในการปฏิบัติการฉุกเฉินของหน่วยปฏิบัติการ ตามมาตรฐานการบริหารยาและเวชภัณฑ์ที่ สพฉ. หรือองค์กร
วิชาชีพกำหนด

ลักษณะการปฏิบัติหน้าที่

หน่วยปฏิบัติการประเภทปฏิบัติการแพทย์ระดับสูง มีหน้าที่ปฏิบัติการฉุกเฉินในท้องถิ่นหรือพื้นที่ตาม
ช่วงเวลาที่ได้รับมอบหมายจากผู้บริหารจัดการระบบการแพทย์ฉุกเฉินในระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่นั้น โดยต้อง
ปฏิบัติตามมาตรา 28 และต้องมีการดำเนินการปฏิบัติการแพทย์ระดับสูง ตามที่คณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน
ประกาศกำหนดตามมาตรา 29 แห่งพระราชบัญญัติการแพทย์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2551 ภายใต้การกำกับการตามการ
อำนวยการอย่างเคร่งครัด ต้องจัดให้มีกระบวนการดำเนินการให้สามารถปฏิบัติการฉุกเฉินได้ตามอำนาจหน้าที่
ขอบเขต ความรับผิดชอบ และข้อจำกัดของผู้ปฏิบัติการตามมาตรฐานการปฏิบัติการฉุกเฉินหรือมาตรฐานวิชาชีพ
รวมทั้งอาจลำเลียงผู้ป่วยฉุกเฉินที่มีความเสี่ยงสูงหรือไม่มีความเสี่ยงปานกลางต่อการเสียชีวิตหรือการรุนแรงขึ้น
ของการบาดเจ็บหรืออาการป่วยนั้น หรือตามการอำนวยการด้วยก็ได้ ในกรณีการอำนวยการตรงขัดแย้งกับการ
อำนวยการทั่วไป ให้ถือปฏิบัติตามการอำนวยการตรงเป็นหลัก ทั้งนี้จำกัดเฉพาะการปฏิบัติการฉุกเฉินครั้งนั้น
เท่าน้ัน

ดังนั้นเพื่อให้การปฏิบัติการฉุกเฉินของชุดปฏิบัติการภายใต้สังกัดของหน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับสู ง
สามารถเป็นไปได้อย่างมีประสิทธิภาพตามมาตรฐาน และเพื่อคุ้มครองความปลอดภัยของผู้ป่วยฉุกเฉิน
หน่วยปฏิบัติการจะต้องดำเนินการจัดให้มีการปฏิบัติการฉุกเฉิน ตามอำนาจหน้าท่ี ขอบเขต ความรับผิดชอบและ
ข้อจำกัดของหน่วยปฏิบัติการ ตามที่กำหนดไว้ในประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เรื่อง ประ เภท ระดับ
อำนาจหน้าท่ี ขอบเขตความรับผิดชอบ และข้อจำกัดของหน่วยปฏิบัติการ พ.ศ.2562

นอกจากนี้หน่วยปฏิบัติการต้องมีมาตรการเพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วย ผู้ปฏิบัติงาน และสาธารณะ
ตามนโยบายความปลอดภัย และมีการแจ้งมาตรการดังกล่าวให้ผู้ปฏิบัติงานรับทราบกันอย่างท่ัวถึงและยึดถือเป็น
นโยบายที่พึงปฏิบัติ เช่น

16 ค่มู อื แนวทางปฏิบัติตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉกุ เฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑ์และเงือ่ นไขเกยี่ วกับการปฏบิ ัติหน้าท่แี ละการกำกับดูแล
หน่วยปฏิบตั กิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

1. มีการนำวิธีปฏิบัติ (Protocol) มาใช้ในการดูแลผู้ป่วยฉุกเฉิน รวมทั้งมีระบบควบคุมกำกับให้
ผู้ปฏิบัติการนำวิธีปฏิบัตินั้นไปใช้ในการดูแลผู้ป่วยฉุกเฉิน รวมทั้งการฟื้นฟูความรู้และทักษะในสาขานั้นให้กับ
ผู้ปฏิบัติการให้ทันสมัยอยู่เสมอ มีระบบการกำกับดูแลให้มีการต่ออายุประกาศนียบัตรหรือใบอนุญาตประกอบ
วิชาชีพอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้สามารถเชื่อมั่นได้ว่าผู้ปฏิบัติการที่ทำหน้าที่ให้การดูแลผู้ป่วยฉุกเฉิน ยังคงเป็นผู้ที่มี
ความรู้ความสามารถเพียงพอ และสามารถให้การดูแลผู้ป่วยฉุกเฉินได้ตามมาตรฐาน ทั้งนี้เพื่อความปลอดภัยของ
ผู้ป่วยฉุกเฉิน

2. มีแนวทางปฏิบัติเพ่ือความปลอดภัยสำหรับผู้ปฏิบัติงานท้ังมาตรการในเชิงป้องกัน และแนวทาง
ปฏิบัติสำหรับผู้ปฏิบัติการ เม่ือเกิดความไม่ปลอดภัยขณะปฏิบัติงาน รวมทั้งการทบทวนเหตุการณ์เพ่ือป้องกันการ
เกิดเหตุการณ์ซ้ำ

3. มีแนวทางการประสานขอความช่วยเหลือจากหน่วยงานด้านความปลอดภัยอื่นๆ เช่น ตำรวจ
ดับเพลิง กู้ภัย ผู้เช่ียวชาญด้านสารเคมี เป็นต้น เพื่อจัดการให้เกิดความปลอดภัยสำหรับผู้ป่วยฉุกเฉิน ผู้ปฏิบัติงาน
และผู้อยู่ในเหตุการณ์หรือในสถานการณ์ฉุกเฉินนั้น ๆ

การบริหารจัดการและการดาเนินการของหน่วยปฏิบัติการ

หน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับสูง จะต้องจัดให้มีระบบการบริหารจัดการและการดำเนินการของหน่วย
ปฏิบัติการ ดังน้ี

1. จัดให้มีชุดปฏิบัติการแพทย์ระดับสูง ประกอบด้วย ยานพาหนะ ผู้ปฏิบัติการ อุปกรณ์ และ
องค์ประกอบอื่น ตามหลักเกณฑ์และเง่ือนไขที่กำหนดในประกาศนี้

2. มีการจัดการสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อมให้ถูกสุขลักษณะ รวมทั้งการกําจัดสิ่งอันอาจเป็นอันตรายต่อ
สุขภาพ ตามพระราชบัญญัติอนามัยส่ิงแวดล้อม

3. จัดให้มีงบประมาณเพื่อให้สามารถดำเนินงานจัดปฏิบัติการแพทย์ระดับสูง ในพื้นที่ที่ได้รับ
มอบหมายให้รับผิดชอบ

4. ได้รับมอบหมายให้ปฏิบัติการแพทย์ขั้นสูง ในเขตท้องถิ่นหรือพื้นที่ที่กำหนดจากผู้มีอำนาจหน้าที่
บริหารจัดการระบบการแพทย์ฉุกเฉินในระดับท้องถิ่นหรือพ้ืนท่ีน้ัน

5. มีการบูรณาการความร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นหรือหน่วยงานหรือองค์กรอื่นที่
เกี่ยวข้อง เพื่อดำเนินงานหรือบริหารจัดการระบบการแพทย์ฉุกเฉินท้องถิ่นนั้น ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และ
เง่ือนไข เก่ียวกับการปฏิบัติหน้าที่และมาตรฐานการปฏิบัติการฉุกเฉินท่ี กพฉ. กำหนด

6. มีการดำเนินงานปฏิบัติการแพทย์ขั้นสูง ตามการอำนวยการของหน่วยปฏิบัติการอำนวยการ อย่าง
น้อย 1 คร้ังในแต่ละเดือน

คมู่ อื แนวทางปฏิบัตติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉนิ เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเง่อื นไขเกีย่ วกับการปฏิบตั ิหน้าที่และการกำกบั ดแู ล 17
หน่วยปฏิบตั กิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

หนว่ ยปฏบิ ตั กิ ารแพทยร์ ะดบั เฉพาะทาง

หน่วยงานหรือองค์กรใดที่ประสงค์จะขอรับการอนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ ระดับเฉพาะทาง
จะต้องเป็นหน่วยงานหรือองค์กรท่ีมีลักษณะสอดคล้องกับลักษณะหน่วยปฏิบัติการแพทย์อย่างใดอย่างหนึ่งตามที่
กำหนดดังกล่าวข้างต้น และเป็นหน่วยงานหรือองค์กรที่เป็นนิติบุคคลหรือได้รับจัดตั้งขึ้นตามกฎหมาย ซึ่งมีการ
กำหนดงานปฏิบัติการแพทย์ระดับเฉพาะทางไว้ในโครงสร้างการแบ่งส่วนงานของหน่วยงานหรือองค์กรนั้น หาก
ประสงค์จะขอรับการอนุมัติให้เป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับเฉพาะทางในสาขาใด จะต้องจัดให้มีชุดปฏิบัติการ
ตามมาตรฐานและหลักเกณฑ์เก่ียวกับระบบการแพทย์ฉุกเฉิน โดยมีองค์ประกอบดังต่อไปนี้

1. บุคลากร ต้องจัดให้มีบุคลากรอย่างน้อย ดังต่อไปน้ี
1.1 ผู้บริหารการแพทย์ฉุกเฉิน โดยต้องเป็นผู้ท่ีมีคุณสมบัติครบถ้วน ดังต่อไปนี้

1.1.1 เป็นผู้ปฏิบัติการด้านปฏิบัติการฉุกเฉิน กลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง ดังนี้
ก. กลุ่มวิชาชีพ ได้แก่
(1) ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาฉุกเฉินการแพทย์
(2) พยาบาลวิชาชีพท่ีปฏิบัติการฉุกเฉิน
(3) ผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมท่ีปฏิบัติการฉุกเฉิน
ข. กลุ่มช่วยฉุกเฉินการแพทย์ ท่ีได้รับประกาศนียบัตรในสาขาไม่ต่ำกว่าระดับเจ็ดตาม

กรอบคุณวุฒิแห่งชาติ
1.1.2 ผ่านการอบรมเป็นผู้บริหารการแพทย์ฉุกเฉินของหน่วยปฏิบัติการประเภทปฏิบัติ

การแพทย์ระดับเฉพาะทาง ตามมาตรฐานท่ี สพฉ.กำหนด
1.2 ผู้ปฏิบัติการ
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับเฉพาะทางแต่ละสาขา ต้องจัดให้มีผู้ปฏิบัติการทำหน้าที่ปฏิบัติการแพทย์

เฉพาะทางสาขานั้นได้ตลอดเวลา โดยแต่ละชุดปฏิบัติการแพทย์ระดับเฉพาะทาง ต้องจัดให้มีผู้ปฏิบัติการออก
ปฏิบัติงานในแต่ละครั้งอย่างน้อย ดังต่อไปน้ี

1.2.1 หัวหน้าชุดปฏิบัติการแพทย์ระดับเฉพาะทาง จำนวน 1 คน
โดยเป็นผู้ที่ได้รับประกาศนียบัตรสาขาไม่ต่ำกว่าสาขานักป ฏิบัติการฉุกเฉินการแพทย์ ขั้นเฉพาะทาง
(ระดับ 7 ตามกรอบคุณวุฒิแห่งชาติ) ในสาขานั้น หรืออาจจัดเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาฉุกเฉินการแพทย์
พยาบาลวิชาชีพ หรือผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม ที่ผ่านการอบรมเฉพาะทางสาขานั้น ตามที่อนุกรรมการหรือ
องค์กรวิชาชีพกำหนด ทำหน้าที่แทนก็ได้

1.2.2 ผู้ช่วยหัวหน้าชุดปฏิบัติการแพทย์ระดับพาะทาง จำนวนไม่น้อยกว่า 1 คน

18 ค่มู ือแนวทางปฏิบัตติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉกุ เฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเง่ือนไขเกย่ี วกบั การปฏบิ ัตหิ น้าท่ีและการกำกับดูแล
หน่วยปฏิบตั กิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

โดยเป็นผู้ที่ได้รับประกาศนียบัตรสาขาไม่ต่ำกว่าสาขานักปฏิบัติการฉุกเฉินการแพทย์ (นฉพ .) หรืออาจ
เป็น ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาฉุกเฉินการแพทย์ พยาบาลวิชาชีพ หรือผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม ทำหน้าท่ีแทน
ก็ได้

1.2.3 พนักงานขับรถบริการการแพทย์ฉุกเฉิน จำนวนอย่างน้อย 1 คน
โดยเป็นผู้ที่ได้รับอนุญาตขับขี่ตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก โดยอาจเป็นคนเดียวกันกับผู้ช่วย
หัวหน้าชุดก็ได้ และต้องมีคุณสมบัติครบถ้วน ดังต่อไปนี้

ก. เป็นผู้ได้รับประกาศนียบัตรสาขาไม่ต่ำกว่าสาขาอาสาสมัครฉุกเฉินการแพทย์ (อฉพ.)
และประกาศนียบัตรยังไม่หมดอายุ

ข. ผ่านการอบรมหลักสูตรการขับรถบริการการแพทย์ฉุกเฉินและรถพยาบาลหรือหลักสูตร
อ่ืนท่ี สพฉ. กำหนด

ในการขอขึ้นทะเบียนครั้งแรกหน่วยปฏิบัติการ ใดที่ยังไม่มี ผู้ผ่านการอบรมหลักสูตรพนักงานขับ
รถบริการการแพทย์ฉุกเฉิน ในการทำหน้าที่พนักงานขับรถบริการการแพทย์ฉุกเฉิน ให้หน่วยปฏิบัติการ
ดำเนินการ จัดให้มีผู้ผ่านการอบรมหลักสูตรพนักงานขับรถบริการการแพทย์ฉุกเฉิน ภายใน 3 ปี

กรณีผู้ควบคุมเรือ ต้องได้รับอนุญาตการควบคุมเรือตามกฎหมายว่าด้วยการเดินเรือในน่านน้ำ
ไทย และท่ี สพฉ.กำหนดเพิ่มเติม

กรณีนักบินผู้ควบคุมอากาศยาน ต้องได้รับอนุญาตการควบคุมอากาศยานตามกฎหมายว่าด้วย
การเดินอากาศ และท่ี สพฉ.กำหนดเพิ่มเติม

หมายเหตุ

1. จำนวนผู้ปฏิบัติการท่ีกำหนดไว้ในแต่ละตำแหน่งดังกล่าวข้างต้น เป็นจำนวนขั้นต่ำท่ีต้องมีสำหรับการ
ออกปฏิบัติการฉุกเฉินในแต่ละคร้ัง ดังนั้นจำนวนผู้ปฏิบัติการที่จะต้องมีขั้นต่ำในแต่ละหน่วยปฏิบัติการ ขึ้นอยู่กับ
ช่วงเวลาปฏิบัติงานตามที่ได้ระบมอบหมายจากผู้มีอำนาจหน้าที่บริหารจัดการระบบการแพทย์ฉุกเฉินในระดับ
ท้องถิ่นหรือพื้นที่นั้น ซึ่งหน่วยปฏิบัติการจะต้องจัดให้มีจำนวนผู้ปฏิบัติการท่ีมีคุณสมบัติและจำนวนตามสัดส่วนที่
สอดคล้องกับช่วงเวลาการปฏิบัติงานตามท่ีได้รับมอบหมายดังกล่าว เพื่อให้มีจำนวนผู้ปฏิบัติการที่เพียงพอสำหรับ
การปฏิบัติหน้าที่ได้ตลอดเวลา ไม่ส่งผลกระทบต่อการบริการการแพทย์ฉุกเฉินในพื้นที่ที่รับผิดชอบ และ
ผู้ปฏิบัติงานไม่เกิดความเหนื่อยล้า

2. ในการออกปฏิบัติการฉุกเฉินแต่ละคร้ัง หน่วยปฏิบัติการแพทย์ต้องจัดให้มีผู้ปฏิบัติการท่ีมีคุณสมบัติ
ดังกล่าวข้างต้น ในการทำหน้าหน้าเป็นหัวหน้าชุด ผู้ช่วยหัวหน้าชุด และพนักงานขับรถ จำนวนรวมไม่น้อยกว่า 3
คน ซึ่งพนักงานขับรถอาจเป็นคนเดียวกันกับผู้ช่วยหัวหน้าชุดก็ได้

3. ตำแหนง่ ใดท่ีระบวุ า่ เป็นผปู้ ฏิบัติการ ผู้ปฏิบัตกิ ารดังกล่าวต้องเป็นผู้ทีไ่ ดร้ ับประกาศนียบัตรหรือใบอนุญาต
ประกอบวิชาชพี ตามกฎหมายวา่ ด้วยการนัน้ และประกาศนยี บตั รหรอื ใบอนญุ าตประกอบวชิ าชพี นั้น ยงั ไมห่ มดอายุ

คู่มอื แนวทางปฏิบัติตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉกุ เฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงื่อนไขเกยี่ วกับการปฏบิ ตั หิ น้าทแี่ ละการกำกับดูแล 19
หนว่ ยปฏิบัติการแพทย์ พ.ศ. 2564

1.3 บุคลากรสนับสนุน หน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับเฉพาะทาง ต้องจัดให้มีบุคลากรทำหน้าที่
ประสานงานด้านการแพทย์ฉุกเฉิน ธุรการ และอำนวยความสะดวกอ่ืนในหน่วยปฏิบัติการ โดยผู้ทำหน้าที่ดังกล่าว
อาจเป็นหรือไม่เป็นผู้ปฏิบัติการก็ได้ ถ้าเป็นผู้ปฏิบัติการ ประกาศนียบัตรหรือใบอนุญาตประกอบวิชาชีพน้ัน ยังไม่
หมดอายุ

2. ยา เวชภัณฑ์ เคร่ืองมือแพทย์ และอุปกรณ์อ่ืน
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับเฉพาะทาง จะต้องจัดให้มียา เวชภัณฑ์ เครื่องมือแพทย์ และ

อุปกรณ์อื่นที่จำเป็นสำหรับการปฏิบัติการแพทย์ระดับเฉพาะทางสาขานั้นในแต่ละชุดปฏิบัติการ ตามเกณฑ์วิธี
ปฏิบัติการฉุกเฉินของหน่วยปฏิบัติการการแพทย์ระดับเฉพาะทางสาขานั้น รวมทั้งมีระบบการบริหารจัดการยา
และเวชภัณฑ์ ตามที่ สพฉ. หรือองค์กรวิชาชีพหรือแพทย์เฉพาะทาง สาขานั้นกำหนด

หน่วยปฏิบัติการ จะต้องจัดทำบัญชีรายการอุปกรณ์ ระบบตรวจสอบความพร้อมในการใช้งาน
อุปกรณ์ เคร่ืองมือ ยาและเวชภัณฑ์ท่ีจำเป็น ให้มีความพร้อมและเพียงพอตลอดเวลา รวมทั้งมีแผนการบำรุงรักษา
ซ่อมบำรุง ระบบการสำรองให้พร้อมใช้งานตามจำนวนชุดปฏิบัติการที่มีภายใต้หน่วยนั้น และมีสถานที่จัดเก็บ
อุปกรณ์ท่ีเป็นสัดส่วน เหมาะสม ตามมาตรฐาน

3. พาหนะ
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับเฉพาะทาง จะต้องจัดให้มีพาหนะสำหรับการปฏิบัติการแพทย์

ขั้นเฉพาะทางสาขานั้น ที่ได้รับการรับรองมาตรฐานตามประกาศสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ เรื่อง เกณฑ์
วิธีการและแนวทางการรับรองมาตรฐานพาหนะบริการการแพทย์ฉุกเฉิน และได้รับอนุญาตตามกฎหมายที่
เกี่ยวข้องกำหนด รวมทั้งมีระบบในการดูแลรักษาพาหนะในการปฏิบัติการฉุกเฉินให้พร้อมใช้งานตลอดเวลา
เพื่อให้การลำเลียงผู้ป่วยฉุกเฉินเป็นไปด้วยความปลอดภัย

4. การส่ือสารและสารสนเทศ
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับเฉพาะทาง จะต้องจัดให้มีเครื่องมือสื่อสารและระบบสารสนเทศ

ระบบอินเตอร์เน็ต และโทรศัพท์พื้นฐานหรือโทรศัพท์มือถือที่จำเป็นต่อการปฏิบัติการฉุกเฉินที่เชื่อมต่อการรับ
คำสั่งและส่งข้อมูลกับหน่วยปฏิบัติการอำนวยการหรือสถานพยาบาลท่ีจะรับส่งผู้ป่วยได้อย่างทันท่วงที

กรณีใช้ข่ายสื่อสารวิทยุคมนาคมหรือวิทยุคมนาคมที่เชื่อมโครงข่ายโทรคมนาคมในหน่วยปฏิบัติการ
ให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยวิทยุคนาคมและระเบียบสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติว่าด้วยการควบคุมการใช้
เคร่ืองวิทยุคมนาคมแบบสังเคราะห์ความถี่ (Synthesizer) พ.ศ.2562 และท่ีแก้ไขเพ่ิมเติม

20 คู่มือแนวทางปฏบิ ัติตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉกุ เฉนิ เรอื่ ง หลกั เกณฑ์และเงือ่ นไขเกย่ี วกบั การปฏิบัติหน้าที่และการกำกบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ัตกิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

5. อาคารสถานท่ีและส่ิงอานวยความสะดวก
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับเฉพาะทาง ต้องมีสถานท่ีและส่ิงอำนวยความสะดวก ดังน้ี
5.1 มีสถานท่ีตั้งที่ชัดเจน อยู่ในอาคารที่มีความมั่นคงแข็งแรง มีแสงสว่างและการระบายอากาศ

เพียงพอ ปลอดภัย ไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ
5.2 มีที่จอดพาหนะปฏิบัติการฉุกเฉินเท่ากับจำนวนพาหนะที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน และมี

สถานที่พักสำหรับบุคลากรของหน่วยปฏิบัติการทุกคนตลอดเวลาท่ีปฏิบัติการในช่วงเวลานั้น
5.3 มีสถานที่และอุปกรณ์สำหรับจัดเก็บยา เวชภัณฑ์ เครื่องมือแพทย์ และอุปกรณ์อื่นที่จำเป็น

ในการปฏิบัติการฉุกเฉินของหน่วยปฏิบัติการ ตามมาตรฐานการบริหารยาและเวชภัณฑ์ที่ สพฉ. หรือองค์กร
วิชาชีพกำหนด

ลักษณะการปฏิบัติหน้าท่ี

หน่วยปฏิบัติการประเภทปฏิบัติการแพทย์รเฉพาะทาง มีหน้าท่ีปฏิบัติการฉุกเฉินในท้องถ่ินหรือพื้นที่ตาม
ช่วงเวลาที่ได้รับมอบหมายจากผู้บริหารจัดการระบบการแพทย์ฉุกเฉินในระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่นั้น โดยต้อง
ปฏิบัติตามมาตรา 28 และต้องมีการดำเนินการปฏิบัติการแพทย์ขั้นเฉพาะทาง ตามที่คณะกรรมการการแพทย์
ฉุกเฉินประกาศกำหนดตามมาตรา 29 แห่งพระราชบัญญัติการแพทย์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2551 ภายใต้การกำกับการ
ตามการอำนวยการอย่างเคร่งครัด ต้องจัดให้มีกระบวนการดำเนินการให้สามารถปฏิบัติการฉุกเฉินได้ตามอำนาจ
หน้าที่ ขอบเขต ความรับผิดชอบ และข้อจำกัดของผู้ปฏิบัติการตามมาตรฐานการปฏิบัติการฉุกเฉินหรือมาตรฐาน
วิชาชีพ และอาจลำเลียงผู้ป่วยฉุกเฉินที่ไร้เสถียรภาพหรือมีความเสี่ยงสูงต่อการเสียชีวิตหรือการรุนแรงขึ้นของการ
บาดเจ็บหรืออาการเจ็บป่วยในสาขานั้นหรือตามการอำนวยการด้วยก็ได้ และในกรณีการอำนวยการตรงขัดแย้ง
กับการอำนวยการท่ัวไป ให้ถือปฏิบัติตามการอำนวยการตรงเป็นหลัก ท้ังนี้จำกัดเฉพาะการปฏิบัติการฉุกเฉินครั้ง
นั้นเท่านั้น

นอกจากนี้หน่วยปฏิบัติการต้องมีมาตรการเพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วย ผู้ปฏิบัติงาน และสาธารณะ
ตามนโยบายความปลอดภัย และมีการแจ้งมาตรการดังกล่าวให้ผู้ปฏิบัติงานรับทราบกันอย่างทั่วถึงและยึดถือเป็น
นโยบายท่ีพึงปฏิบัติ เช่น

1. มีวิธีปฏิบัติ (Protocol) ในการดูแลผู้ป่วยฉุกเฉินสาขานั้น รวมทั้งมีระบบควบคุมกำกับให้ผู้
ปฏิบัติการนำวิธีปฏิบัตินั้นไปใช้ในการดูแลผู้ป่วยฉุกเฉินสาขานั้น รวมทั้งการฟื้นฟูความรู้และทักษะในสาขานั้น
ให้กับผู้ปฏิบัติการให้ทันสมัยอยู่เสมอ มีระบบการกำกับดูแลให้มีการต่ออายุประกาศนียบัตรหรือใบอนุญาต
ประกอบวิชาชีพอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้สามารถเช่ือมั่นได้ว่าผู้ปฏิบัติการท่ีทำหน้าที่ให้การดูแลผู้ป่วยฉุกเฉินสาขาน้ัน
ยังคงเป็นผู้ที่มีความรู้ความสามารถเพียงพอ และสามารถให้การดูแลผู้ป่วยฉุกเฉินได้ตามมาตรฐาน ท้ังนี้เพ่ือความ
ปลอดภัยของผู้ป่วยฉุกเฉิน

คมู่ ือแนวทางปฏิบัตติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉกุ เฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑ์และเงือ่ นไขเกี่ยวกบั การปฏบิ ัติหน้าที่และการกำกบั ดแู ล 21
หน่วยปฏิบตั ิการแพทย์ พ.ศ. 2564

2. มีแนวทางปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยสำหรับผู้ปฏิบัติงานทั้งมาตรการในเชิงป้องกัน และ
แนวทางปฏิบัติสำหรับผู้ปฏิบัติการ เมื่อเกิดความไม่ปลอดภัยขณะปฏิบัติงาน รวมทั้งการทบทวนเหตุการณ์เพื่อ
ป้องกันการเกิดเหตุการณ์ซ้ำ

3. มีแนวทางการประสานขอความช่วยเหลือจากหน่วยงานด้านความปลอดภัยอื่นๆ เช่น ตำรวจ
ดับเพลิง กู้ภัย ผู้เชี่ยวชาญด้านสารเคมี เป็นต้น เพ่ือจัดการให้เกิดความปลอดภัยสำหรับผู้ป่วยฉุกเฉิน ผู้ปฏิบัติงาน
และผู้อยู่ในเหตุการณ์หรือในสถานการณ์ฉุกเฉินนั้นๆ

การบริหารจัดการและการดาเนินการของหน่วยปฏิบัติการ
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับเฉพาะทาง จะต้องจัดให้มีระบบการบริหารจัดการและการดำเนินการของ
หน่วยปฏิบัติการ ดังนี้

1. จัดให้มีชุดปฏิบัติการแพทย์ระดับเฉพาะทาง ประกอบด้วย ยานพาหนะ ผู้ปฏิบัติการ อุปกรณ์ และ
องค์ประกอบอื่น ตามหลักเกณฑ์และเง่ือนไขที่กำหนดในประกาศน้ี

2. มีการจัดการสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อมให้ถูกสุขลักษณะ รวมทั้งการกําจัดสิ่งอันอาจเป็นอันตรายต่อ
สุขภาพ ตามพระราชบัญญัติอนามัยส่ิงแวดล้อม

3. จัดให้มีงบประมาณเพื่อให้สามารถดำเนินงานจัดปฏิบัติการแพทย์ระดับเฉพาะทาง ในพื้นที่ที่ได้รับ
มอบหมายให้รับผิดชอบ

4. ได้รับมอบหมายให้ปฏิบัติการแพทย์ระดับเฉพาะทาง ในเขตท้องถิ่นหรือพื้นที่ที่กำหนดจากผู้มี
อำนาจหน้าที่บริหารจัดการระบบการแพทย์ฉุกเฉินในระดับท้องถ่ินหรือพ้ืนที่นั้น

5. มีการบูรณาการความร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นหรือหน่วยงานหรือองค์กรอื่นที่
เกี่ยวข้อง เพื่อดำเนินงานหรือบริหารจัดการระบบการแพทย์ฉุกเฉินท้องถิ่นนั้น ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และ
เง่ือนไข เก่ียวกับการปฏิบัติหน้าที่และมาตรฐานการปฏิบัติการฉุกเฉินท่ี กพฉ. กำหนด

22 คู่มือแนวทางปฏบิ ัตติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ กุ เฉนิ เรอ่ื ง หลกั เกณฑ์และเงื่อนไขเกยี่ วกบั การปฏิบัติหนา้ ทแ่ี ละการกำกบั ดแู ล
หนว่ ยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

3บทที่ แนวทางปฏบิ ตั ิสาหรับหน่วยงาน
หรอื องค์กร ทจ่ี ะขออนุมตั ิ
เป็นหน่วยปฏบิ ัตกิ ารแพทย์

หน่วยงานหรือองค์กรที่ประสงค์จะขออนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ในระดับใดระดับหนึ่ง จะต้องมี
ลักษณะและลักษณะการปฏิบัติหน้าที่ เป็นไปตามที่กำหนดไว้ตามผนวกแนบท้ายประกาศคณะกรรมการ
การแพทย์ฉุกเฉิน เรื่อง หลักเกณฑ์และเงื่อนไขการปฏิบัติหน้าที่ และการกำกับดูแลหน่วยปฏิบัติการแพทย์
พ.ศ.2564 และได้กำหนดให้เป็นหน้าที่ของ สพฉ. ที่ต้องตรวจสอบลักษณะและลักษณะการปฏิบัติหน้าที่ของ
หน่วยงานหรือองค์กรที่แจ้งความประสงค์ขออนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ โดยจะต้องทำการตรวจสอบ
ภายใน 60 วัน หลังจากวันที่ได้รับแจ้ง โดยหน่วยงานหรือองค์กรที่ประสงค์จะขออนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติ
การแพทย์ จะต้องทำการประเมินตนเองตามแบบฟอร์มแบบประเมินตนเองเพื่อแสดงความพร้อมเก่ียวกับลักษณะ
และลักษณะการปฏิบัติหน้าที่ของหน่วยงานหรือองค์กร และจัดเตรียมเอกสารสำคัญและจำเป็นให้ครบถ้วนก่อน
แล้วจึงย่ืนความจำนงขออนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ต่อไป

ดังน้ัน เพ่ือเป็นการสร้างความเข้าใจกับ หน่วยปฏิบัติการแพทย์ และมีความพร้อมสาหรบั
หน่วยงานหรือองค์กรที่มีความประสงค์จะย่ืน รับการตรวจประเมิน ตามกระบวนการของการ
ความจานงขออนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ อนุมัติให้เป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ สถาบัน
และสามารถจดั ใหห้ น่วยงานหรอื องค์กรของตนมี การแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ จึงได้จัดทาแนวทาง
ลักษณะและลักษณะการปฏิบัติหน้าที่ สอดคล้อง ปฏิบัติสาหรับหน่วยงานหรือองค์กรที่มีความ
ตามประกาศดังกล่าว รวมท้ังสามารถจัดเตรียม ประสงค์จะย่ืนความจานงขออนุมัติเป็นหน่วย
ข้ อ มู ล เ อ ก ส า ร ส า คั ญ แ ล ะ จ า เ ป็ น ไ ด้ อ ย่ า ง ปฏิบัติการแพทย์ รายละเอียดจาแนกตามระดับ
ครบถ้วน พร้อมยื่นความจานงขออนุมัติเป็น หน่วยปฏิบัตกิ ารแพทย์ ดงั น้ี

คูม่ อื แนวทางปฏิบัตติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เร่อื ง หลักเกณฑ์และเงือ่ นไขเกย่ี วกบั การปฏบิ ตั หิ น้าที่และการกำกับดูแล 23
หนว่ ยปฏิบตั ิการแพทย์ พ.ศ. 2564

แนวทางปฏิบัติสาหรับหน่วยงานหรือองค์กร

ท่ีจะขออนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับพื้นฐาน

หน่วยงานหรือองค์กรใดที่ประสงค์จะยื่นความจำนงขออนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์
ระดับพื้นฐาน จะต้องศึกษาทำความเข้าใจและประเมินความพร้อมของหน่วยงานหรือองค์กรของตนเองตาม
แบบฟอร์มประเมินตนเองเพื่อแสดงความพร้อมเกี่ยวกับลักษณะและลักษณะการปฏิบัติหน้าที่ของหน่วย
ปฏิบัติการเพื่อขออนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับพื้นฐาน และเตรียมข้อมูล เอกสารสำคัญและจำเป็น
ตามที่กำหนดไว้ในแต่ละรายการของแบบประเมินดังกล่าว ซึ่งในคู่มือฉบับนี้ได้อธิบายถึงความหมายของแต่
ละรายการในแบบประเมิน พร้อมทั้งรายละเอียดเอกสารสำคัญและจำเป็นที่จะต้องเตรียม เพื่อให้การเตรียม
ข้อมูลความพร้อมประกอบการยื่นขออนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับพื้นฐานของหน่วยงานหรือ
องค์กรมีความสมบูรณ์ ครบถ้วนในทุกรายการตามท่ีกำหนดไว้ในแบบประเมิน โดยรายละเอียดดังต่อไปน้ี

สว่ นท่ี 1 ขอ้ มลู ทวั่ ไปของหนว่ ยปฏบิ ตั กิ าร

รายการข้อมูลทั่วไป คำอธิบาย เอกสารสำคญั และจำเปน็
ทตี่ ้องเตรยี ม

1. ชอ่ื หน่วยปฏบิ ัตกิ าร ให้ระบุชื่อหน่วยงานหรือองค์กรท่ีจะขอเป็น
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ โดยเป็นชื่อที่เป็น
2. ลกั ษณะท่ัวไปของหน่วยงาน ทางการตามกฎหมาย
หรือองคก์ ร
- กรณเี ปน็ หน่วยงานหรอื องคก์ รของรัฐ
หรือในกำกับของรัฐหรือสภากาชาด
ไทย ใช้ชอ่ื หน่วยงานหรือองค์กรนั้น

- กรณีเป็นหน่วยงานหรือองค์กร
ภาคเอกชน ใช้ชื่อตามที่ระบุไว้ใน
เอกสารที่ได้รับรองการจดทะเบียน
เปน็ นติ บิ ุคคล

ใหส้ รปุ ลกั ษณะทว่ั ไปของหนว่ ยงานหรอื
องค์กรสั้นๆประกอบดว้ ย 2 ย่อหนา้ คือ

ยอ่ หนา้ แรก ใหร้ ะบขุ ้อมูลท่ีเป็นความ
เปน็ มาและวตั ถุประสงค์การจัดตง้ั
หนว่ ยงาน และภารกจิ หลักสำคญั ของ
หนว่ ยงานหรือองค์กร รวมทงั้
วิสยั ทศั น์ พนั ธกจิ (ถา้ ม)ี

24 คูม่ อื แนวทางปฏิบตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ กุ เฉนิ เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเง่ือนไขเกย่ี วกบั การปฏบิ ตั หิ น้าทีแ่ ละการกำกบั ดูแล
หน่วยปฏิบตั กิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

สว่ นท่ี 1 ขอ้ มลู ทว่ั ไปของหนว่ ยปฏบิ ตั กิ าร

รายการขอ้ มูลทั่วไป คำอธิบาย เอกสารสำคัญและจำเปน็
ทีต่ อ้ งเตรียม

ย่อหน้าที่สอง ให้ระบุถึงภารกิจด้าน

การแพทย์ฉุกเฉินของหน่วยงานว่ามีอะไรบ้าง

ผลงานทผ่ี ่านมา รวมทัง้ ผลงานที่ภาคภูมิใจ

3. ทอ่ี ยู่/สถานท่ตี งั้ หนว่ ย ใหร้ ะบุข้อมลู ที่เป็นสถานที่ตั้งของหน่วยงาน หมายเหตุ

ปฏิบัตกิ าร หรอื องค์กรที่จะขออนุมตั เิ ป็นหนว่ ยปฏิบัติ 1. สถานที่ตง้ั หนงึ่ แหง่

การแพทย์ระดบั พน้ื ฐาน สามารถเป็นทต่ี ั้งสำหรบั

หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์

ในระดับพื้นฐานได้เพยี ง

หนึ่งหน่วย (แต่หนึ่ง

หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์

พืน้ ฐานสามารถมชี ุด

ปฏบิ ัตกิ ารแพทย์

ระดบั พ้นื ฐานมากกว่า

หนึ่งชดุ ได้)

2. สถานที่ตง้ั แห่งเดียวกัน

สามารถเป็นท่ีต้ังของ

หน่วยปฏบิ ัติการ

มากกว่าหน่งึ ระดับได้

โดยทุกระดบั ต้องเปน็

หน่วยปฏบิ ตั กิ ารของ

หน่วยงานหรอื องคก์ ร

น้ัน

4. จำนวนชดุ ปฏิบตั กิ ารและ ใหด้ ูรายละเอยี ดหลักการคิดเพอื่ ระบุจำนวน

ผปู้ ฏบิ ัติการภายใตห้ น่วย ชดุ ปฏิบตั ิการ ได้จากตวั อยา่ งจากเอกสาร

ปฏบิ ตั ิการ ทา้ ยแบบฟอรม์ แสดงข้อมลู บุคลากร

4.1 จำนวนชุดปฏบิ ตั ิการ (Form EMS Personnel 01-1) แล้วมา

การแพทย์ ระบุ ในข้อ 4.1 และ 4.2 (ก) (ข) (ค)

พ้ืนฐาน……………ชดุ

4.2 ผปู้ ฏบิ ัติการทัง้ หมด

จำนวน…………….คน

ประกอบดว้ ย

คู่มือแนวทางปฏิบัตติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉกุ เฉนิ เรือ่ ง หลักเกณฑ์และเง่ือนไขเกย่ี วกับการปฏิบตั ิหน้าทแ่ี ละการกำกบั ดแู ล 25
หนว่ ยปฏบิ ัตกิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

สว่ นที่ 1 ขอ้ มลู ทว่ั ไปของหนว่ ยปฏบิ ตั กิ าร

รายการขอ้ มูลท่ัวไป คำอธิบาย เอกสารสำคัญและจำเปน็
ทต่ี ้องเตรียม

(ก) หวั หนา้ ชุดทเ่ี ปน็ ผ้ไู ดร้ ับ

ประกาศนยี บัตรไมต่ ่ำกวา่ สาขา

พนักงานฉกุ เฉนิ การแพทย์

จำนวน……………..คน

(ข) ผชู้ ่วยหวั หน้าชดุ ทีเ่ ปน็ ผู้

ไดร้ บั ประกาศนียบัตรไมต่ ่ำกว่า

สาขาอาสาสมัครฉกุ เฉนิ การแพทย์

จำนวน……………คน

(ค) พนกั งานขบั รถบริการ

การแพทยฉ์ ุกเฉนิ /ผู้ควบคุมเรอื

(ถา้ มี) จำนวน…………/…………..คน

5. พาหนะบรกิ ารการแพทย์

ฉกุ เฉินภายใตห้ นว่ ยปฏิบัติการ

5.1 พาหนะปฏิบตั ิการฉกุ เฉินทางบก ใหร้ ะบุจำนวนรถท่ีใชใ้ นการปฏิบัติการ

(รถบรกิ ารการแพทยฉ์ ุกเฉนิ ) ฉกุ เฉินของหน่วยปฏิบัตกิ าร ทงั้ ทีใ่ ช้ลำเลียง

(ก) ประเภทลำเลยี งผูป้ ว่ ย ผปู้ ่วยและไมล่ ำเลียงผ้ปู ่วย

จำนวน……คัน

(ข) ประเภทไม่ลำเลียงผู้ป่วย

จำนวน……คนั

5.2 พาหนะปฏบิ ัตกิ ารฉุกเฉินทางน้ำ ถา้ หนว่ ยปฏิบตั ิการแพทย์ มีพาหนะสำหรับ ถ้าหากไม่มี ไม่ต้องทำข้อน้ี

(เรอื บรกิ ารการแพทยฉ์ ุกเฉิน) (ถ้ามี) ปฏบิ ตั ิการฉุกเฉินทางนำ้ ให้ระบจุ ำนวนเรือ หรือหากมีพาหนะชนิดอื่น

ท่ีใชใ้ นการปฏิบตั ิการฉุกเฉินของหนว่ ย กใ็ ห้ระบเุ พ่มิ เตมิ

ปฏบิ ตั กิ าร ทั้งท่ีใชล้ ำเลยี งผปู้ ่วยและไม่

ลำเลยี งผ้ปู ่วย

6. ผู้ให้ข้อมูล/ผปู้ ระสานงาน เป็นผู้ที่ได้รับมอบหมายจากผู้บริหารของ

หน่วยงานหรือองค์กรนั้น เป็นเป็นผู้ทำหน้าท่ี

เป็นผปู้ ระสานงานและใหข้ ้อมลู ที่เกี่ยวข้องกับ

หน่วยปฏิบัติการ (หรืออาจเป็นผู้บริหาร

หน่วยงานหรือองงค์กรนั้น เป็นผู้ให้ข้อมูลเอง

ก็ได)้

26 คมู่ ือแนวทางปฏบิ ัตติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ กุ เฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเง่ือนไขเกย่ี วกบั การปฏิบตั หิ นา้ ที่และการกำกบั ดูแล
หน่วยปฏบิ ัตกิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

สว่ นท่ี 2 ขอ้ มลู แสดงลกั ษณะ ลกั ษณะการปฏบิ ตั หิ นา้ ที่ และการบรหิ ารจดั การ

หลกั เกณฑ์และเงอื่ นไข คำอธบิ าย เอกสารสำคญั และจำเปน็
ทต่ี ้องเตรียม

ลักษณะของหน่วยงานที่จะเป็น ให้เลือกระบุ ข้อใดข้อหนึ่งตามข้อมูลความ

หน่วยปฏิบัติการแพทย์ มีลักษณะ เป็นจรงิ ของหน่วยงานหรือองคก์ รนน้ั ๆ

อย่างหนง่ึ อย่างใด ดังต่อไปนี้

ข้อ 1 เป็นหนว่ ยงานหรือองค์กร ถ้าเลือกข้อน้ี เอกสาร

ของรัฐหรือในกำกับของรัฐ สำคญั ทตี่ ้องเตรียมคอื

หรือของสภากาชาดไทย ที่มี - เอกสารแสดงการ

อำนาจหนา้ ท่ีหรือได้รับ ดำเนนิ งานดา้ นปฏบิ ัติ

มอบหมายหรือมี การแพทย์ (อาจระบุไวใ้ น

วตั ถปุ ระสงคเ์ ก่ยี วข้องกับ คำอธิบายลักษณะทว่ั ไป

การจดั บรกิ ารดา้ น ของหน่วยงานในส่วนที่ 1)

สาธารณสุขหรอื การแพทย์

ขอ้ 2 เปน็ องค์กรภาคเอกชนทีเ่ ปน็ ถ้าเลอื กขอ้ น้ี ต้องมเี อกสาร

นิตบิ ุคคลตามประมวล สำคญั ทค่ี รบถ้วนท้ัง 2 ข้อ

กฎหมายแพ่งและพาณชิ ย์ จงึ จะถือวา่ “ม”ี คือ

หรือกฎหมายอื่น ซงึ่ มี 1. สำเนาหนังสอื รบั รอง

วตั ถปุ ระสงคใ์ นการ การจดทะเบยี นเป็นนติ ิ

ดำเนนิ งานด้านปฏบิ ตั ิ บคุ คล

การแพทย์ 2. เอกสารทมี่ ีการระบุ

วตั ถปุ ระสงค์การ

ดำเนนิ งานดา้ นปฏบิ ัติ

การแพทย์

กรณีท่หี น่วยงานหรือองค์กรใดท่ีมีชดุ ปฏิบตั ิการในสังกัด ปฏิบัตงิ านการแพทย์ฉุกเฉินอยู่ในหลายพื้นที่

การขออนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ในกรณีดังกล่าว ให้ถือว่าชุดปฏิบัติการที่ปฏิบัติงานอยู่ในพื้นที่ต่างๆ

เป็นชุดปฏิบัติการภายใต้หน่วยปฏิบัติการแพทย์นั้น หากชุดปฏิบัติการของหน่วยปฏิบัติการแพทย์ดังกล่าว

ประสงคจ์ ะขออนมุ ัติเป็นหน่วยปฏบิ ตั ิการแพทยโ์ ดยแยกเปน็ อสิ ระจากหนว่ ยเดิม ชดุ ปฏบิ ตั ิการนั้นจะต้องจัดให้

มีลักษณะของหน่วยปฏิบัติการแพทย์ให้เป็นไปตามที่กำหนดตามข้อ 1 หรือข้อ 2 ก่อน แล้วจึงดำเนินการขอ

อนุมัติให้เป็นหน่วยปฏิบตั ิการแพทย์ตามประกาศ กพฉ. เรื่องหลักเกณฑ์และเงื่อนไขเกี่ยวกับการปฏิบัตหิ น้าท่ี

การกำกบั ดแู ลหนว่ ยปฏบิ ัติการแพทย์ พ.ศ 2564 ต่อไป

คมู่ ือแนวทางปฏิบัติตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉนิ เร่อื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงื่อนไขเกยี่ วกับการปฏบิ ตั ิหน้าทแ่ี ละการกำกบั ดแู ล 27
หน่วยปฏบิ ตั ิการแพทย์ พ.ศ. 2564

สว่ นที่ 2 ขอ้ มลู แสดงลกั ษณะ ลกั ษณะการปฏบิ ตั หิ นา้ ที่ และการบรหิ ารจดั การ

หลกั เกณฑแ์ ละเงอ่ื นไข คำอธิบาย เอกสารสำคัญและจำเปน็
ที่ต้องเตรยี ม

หมวดท่ี 1 ลักษณะตามองคป์ ระกอบของการเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทยร์ ะดับพ้ืนฐาน

ขอ้ 1: บคุ ลากร

(1) ผู้บรหิ ารการแพทย์ฉกุ เฉิน 1. ให้ระบุ ชื่อ ผู้บริหารการแพทย์ฉุกเฉินของ 1. แบบฟอร์มแสดงข้อมูล

หน่วยปฏิบัติการนั้นๆ โดยพิจารณาจาก บุคลากรของหนว่ ย

คุณสมบัติ ดงั ตอ่ ไปนี้ ปฏบิ ัติการ (Form EMS

- ได้รับประกาศนียบัตรไม่ต่ำกว่าสาขา Personnel 01-1)

พนักงานฉุกเฉินการแพทย์หรือผู้ประกอบ ท่มี ีการระบรุ ายชื่อ

วชิ าชพี ประสบการณ์ และ

- ผ่านการอบรมเป็นผู้บริหารหน่วยปฏิบตั ิ ข้อมลู ของผู้ทเ่ี ปน็

การแพทยร์ ะดับพ้นื ฐาน ผ้บู รหิ ารการแพทย์

- มปี ระสบการณด์ ้านการปฏบิ ตั ิการแพทย์ ฉุกเฉนิ

ขั้นพื้นฐานนอกโรงพยาบาลไม่น้อยกว่า 3 2. สำเนาประกาศนยี บัตร

ปี หรอื ใบอนุญาต

(โดยอาจเป็นคนเดียวกันกับผปู้ ฏิบัติการในชุด ประกอบวชิ าชีพของ

ปฏิบัตกิ ารกไ็ ด้) ผู้บริหารการแพทย์

2. รายชื่อที่ระบุว่าเป็นผู้บริหารการแพทย์ ฉกุ เฉนิ

ฉุกเฉิน จะต้องเป็นข้อมูลที่ตรงกันกับที่ 3. เอกสารแสดงการผ่าน

ระบุในแบบฟอร์มแสดงข้อมูลบุคลากร การอบรมเป็นผู้บรหิ าร

ของหน่วยปฏิบัติการ (Form EMS หนว่ ยปฏิบัติการแพทย์

Personnel 01-1) ระดับพื้นฐาน

4. เอกสารทแี่ สดงการ

รับรองวา่ เปน็

ผู้ปฏิบตั งิ านที่ไดข้ ้ึน

ทะเบียนในสงั กดั ของ

หน่วยปฏบิ ตั กิ ารนน้ั จรงิ

5. คำสั่งแต่งต้งั หรือ

เอกสารมอบหมายให้

ทำหน้าท่ีผู้บริหารงาน

การแพทยฉ์ กุ เฉินของ

หน่วยปฏิบตั กิ าร และ

ไดร้ บั การรับรอง

28 คูม่ ือแนวทางปฏิบตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ กุ เฉนิ เรอ่ื ง หลกั เกณฑ์และเงอ่ื นไขเกยี่ วกบั การปฏิบตั ิหน้าที่และการกำกบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

สว่ นที่ 2 ขอ้ มลู แสดงลกั ษณะ ลกั ษณะการปฏบิ ตั หิ นา้ ที่ และการบรหิ ารจดั การ

หลกั เกณฑแ์ ละเงื่อนไข คำอธบิ าย เอกสารสำคัญและจำเปน็
ทตี่ ้องเตรยี ม

ประสบการณ์ ท่ลี งนาม

โดยผูบ้ รหิ ารของ

องค์กร

(2) หัวหน้าชุดปฏิบัตกิ ารแพทย์ 1. ใหต้ รวจสอบคุณวฒุ ิของผู้ปฏบิ ัติการท่ี ต้องแสดงหลักฐานของทุก

ระดบั พื้นฐาน อย่ใู นสังกดั ของหนว่ ยปฏบิ ัติการวา่ มีผูท้ ่ี คน ดังน้ี

จำนวน……………….คน ไดร้ บั ประกาศนียบัตรไมต่ ่ำกว่าสาขา 1.สำเนาประกาศนยี บตั รท่ี

พนกั งานฉุกเฉนิ การแพทย์ จำนวนก่คี น ยงั ไมห่ มดอายุ ของทกุ คน

และแตล่ ะคนประกาศนยี บัตรหมดอายุ 2. ให้แสดงรายชอ่ื และ

หรอื ไม่ ข้อมูลหัวหนา้ ชดุ

2. ทุกคนต้องได้รับการรับรองจากผบู้ ริหาร ปฏบิ ตั กิ ารท้ังหมด ไว้ใน

หน่วยงานว่าเปน็ ผู้ปฏบิ ตั งิ านในสังกดั แบบฟอร์มแสดงขอ้ มูล

ของหน่วยปฏิบัตกิ ารนีจ้ รงิ บคุ ลากร (Form EMS

3. นำขอ้ มลู ของทกุ คนกรอกในแบบฟอร์ม Personnel 01-1)

แสดงขอ้ มูลบคุ ลากร (Form EMS 3. เอกสารท่ีแสดงการ

Personnel 01-1) ให้ครบทุกคน รับรองว่าเป็น

ผู้ปฏิบัติงานท่ีได้ข้ึน

ทะเบียนในสังกัดของ

หน่วยปฏิบัติการน้ันจริง

(3) ผชู้ ่วยหวั หนา้ ชดุ ปฏิบัติ 1. ให้ตรวจสอบคุณวฒุ ิของผู้ปฏิบตั ิการท่ี ต้องแสดงหลักฐานของทกุ

การแพทย์ระดบั พืน้ ฐาน อยู่ในสงั กดั ของหน่วยปฏิบตั ิการว่า มีผู้ท่ี คน ดังนี้

จำนวน……………….คน ไดร้ ับประกาศนียบัตรไมต่ ่ำกว่าสาขา 1. สำเนาประกาศนยี บัตร

อาสาสมคั รฉุกเฉินการแพทย์ จำนวนกี่ ทย่ี ังไม่หมดอายุ ของ

คน และแตล่ ะคนประกาศนียบตั ร ทุกคน

หมดอายุหรือไม่ 2. ให้แสดงรายชอื่ และ

2. ทุกคนต้องได้รับการรับรองจากผู้บริหาร ขอ้ มลู ผชู้ ว่ ยหัวหน้าชุด

หน่วยงานว่าเป็นผู้ปฏิบัติงานในสังกัด ปฏบิ ัตกิ ารทัง้ หมด ไว้

ของหน่วยปฏิบัตกิ ารนจี้ ริง ในแบบฟอรม์ แสดง

3. นำข้อมูลของทกุ คนมากรอกใน ขอ้ มูลบุคลากร

แบบฟอรม์ แสดงข้อมูลบคุ ลากร (Form (Form EMS

EMS Personnel 01-1) ใหค้ รบทกุ คน Personnel 01-1)

คูม่ อื แนวทางปฏบิ ัติตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉนิ เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเงือ่ นไขเกย่ี วกบั การปฏบิ ัตหิ น้าที่และการกำกบั ดแู ล 29
หนว่ ยปฏบิ ตั ิการแพทย์ พ.ศ. 2564

สว่ นท่ี 2 ขอ้ มลู แสดงลกั ษณะ ลกั ษณะการปฏบิ ตั หิ นา้ ที่ และการบรหิ ารจดั การ

หลักเกณฑแ์ ละเงอื่ นไข คำอธิบาย เอกสารสำคัญและจำเปน็
ทตี่ อ้ งเตรียม

3. เอกสารทแี่ สดงการ

รบั รองวา่ เปน็

ผปู้ ฏิบตั ิงานท่ไี ด้ขน้ึ

ทะเบียนในสังกัดของ

หน่วยปฏิบัติการน้นั จรงิ

(4) พนักงานขบั รถบริการ 1. ให้ตรวจสอบคณุ วฒุ ขิ องผูป้ ฏิบตั กิ ารที่ ตอ้ งแสดงหลักฐานของทุก

การแพทยฉ์ กุ เฉิน อยใู่ นสงั กัดของหนว่ ยปฏิบัติการวา่ มผี ้ทู ่ี คนดังน้ี

จำนวน……………….คน ได้รบั ประกาศนียบัตรไม่ต่ำกว่าสาขา 1. สำเนาประกาศนยี บัตร

อาสาสมคั รฉุกเฉนิ การแพทย์ จำนวนกี่ ทยี่ ังไม่หมดอายุ ของ

คน และแต่ละคนประกาศนยี บตั ร ทุกคน

หมดอายุหรือไม่ และแต่ละคนได้เคย 2. ให้แสดงรายช่อื และ

ผ่านการอบรมหลักสูตรพนักงานขับรถ ข้อมลู บุคลากรท้ังหมด

บรกิ ารการแพทย์ฉุกเฉินหรือไม่ ไวใ้ นแบบฟอรม์ แสดง

2. ทุกคนต้องได้รับการรับรองจากผู้บริหาร ขอ้ มลู บุคลากร

หน่วยงานว่าเป็นผู้ปฏิบัติงานในสังกัด (Form EMS

ของหน่วยปฏิบตั ิการนีจ้ รงิ Personnel 01-1)

3. นำขอ้ มลู ของทกุ คนกรอกในแบบฟอรม์ 3. เอกสารทแ่ี สดงการรบั รอง

แสดงข้อมลู บุคลากร (Form EMS วา่ เป็นผปู้ ฏิบตั งิ านที่ได้

Personnel 01-1) ใหค้ รบทกุ คน ขน้ึ ทะเบียนในสังกัดของ

หนว่ ยปฏบิ ัตกิ ารนนั้ จริง

4. หลักฐานแสดงการผา่ น

การอบรมหลักสตู ร

พนกั งานขับรถบริการ

การแพทย์ฉุกเฉนิ ของ

ทกุ คน (กรณีขอข้นึ

ทะเบยี นคร้ังแรก ถ้ายัง

ไมม่ ผี ้ผู า่ นการอบรม ให้

หนว่ ยปฏบิ ัติการ

ดำเนินการจดั ให้มี

ผผู้ ่านการอบรมภายใน

3 ปี)

30 คมู่ อื แนวทางปฏบิ ัตติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉกุ เฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑ์และเงอื่ นไขเกย่ี วกับการปฏิบตั หิ นา้ ท่แี ละการกำกับดูแล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

สว่ นที่ 2 ขอ้ มลู แสดงลกั ษณะ ลกั ษณะการปฏบิ ตั หิ นา้ ที่ และการบรหิ ารจดั การ

หลักเกณฑ์และเงื่อนไข คำอธิบาย เอกสารสำคัญและจำเปน็
ท่ีต้องเตรยี ม

5. สำเนาใบอนญุ าตขับขี่

ตามกฎหมายวา่ ด้วย

การจราจรทางบกทยี่ งั

ไมห่ มดอายุ ของทุกคน

(5) บุคลากรสนบั สนุน 1. เป็นผู้ปฏิบัติการหรือไม่ก็ได้ ถ้าเป็นผู้ 1. เอกสารท่แี สดงการรบั รอง

จำนวน……………….คน ปฏิบัติการให้แสดงหลักฐานสำเนา วา่ เปน็ ผปู้ ฏิบัติงานที่ได้

ประกาศนยี บัตรทยี่ ังไม่หมดอายุ ขนึ้ ทะเบียนในสังกัดของ

2. ได้รับการรับรองจากผู้บริหารหน่วยงาน หนว่ ยปฏบิ ตั ิการนน้ั จริง

ว่าเป็นผู้ปฏิบัติงานในสังกัดของหน่วย 2. ใหแ้ สดงรายช่อื และ

ปฏบิ ตั กิ ารน้ีจริง ข้อมลู บุคลากร

3. ไม่กำหนดจำนวน สนับสนุนทง้ั หมด

4. นำขอ้ มูลของทกุ คนกรอกในแบบฟอร์ม 3. หากเปน็ ผู้ปฏบิ ตั กิ าร

แสดงขอ้ มลู บคุ ลากร (Form EMS ให้แนบสำเนา

personnel 01-1) ใหค้ รบทุกคน ประกาศนยี บัตร ท่ยี ัง

ไมห่ มดอายุ ของทุกคน

ทั้งน้ี หากหน่วยงาน

หรือองคก์ รใด ทม่ี ี

ผ้ปู ฏบิ ัติงานทย่ี งั ไม่ได้รับ

ประกาศนยี บตั ร ตาม

กฎหมายว่าด้วยการแพทย์

ฉกุ เฉนิ สามารถเป็น

บคุ ลากรสนบั สุนนหน่วย

ปฏิบัตกิ ารนั้นได้ โดย

จะตอ้ งได้รบั การรับรอง

การเปน็ ผู้ปฏิบตั ิงานใน

หนว่ ยงานนน้ั จากผบู้ ริหาร

หนว่ ยงานหรอื องค์กรนนั้

และแสดงรายช่ือไว้ใน

แบบฟอรม์ แสดงขอ้ มลู

บคุ ลากร (Form EMS

Personnel 01-1) และ

คู่มอื แนวทางปฏบิ ัติตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เรื่อง หลักเกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกี่ยวกับการปฏิบตั หิ น้าท่ีและการกำกบั ดแู ล 31
หน่วยปฏิบัตกิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

สว่ นท่ี 2 ขอ้ มลู แสดงลกั ษณะ ลกั ษณะการปฏบิ ตั หิ นา้ ท่ี และการบรหิ ารจดั การ

หลกั เกณฑแ์ ละเง่อื นไข คำอธบิ าย เอกสารสำคญั และจำเปน็
ท่ีต้องเตรียม

หากจะประสงคเ์ ปน็

ผูป้ ฎิบตั กิ ารให้เข้ารบั การ

อบรมตามหลักสตู ร

ฝึกอบรมตามเกณฑ์

มาตรฐานคุณวุฒฉิ ุกเฉนิ

การแพทย์ ต่อไป

สำหรบั หนว่ ยปฏิบตั ิการเดมิ ที่ ข้อน้ีเฉพาะสำหรับหน่วยปฏิบัติการเดิมท่ี 1. ให้แสดงข้อมูล ไว้ใน

ได้รับการประกาศรายช่อื เปน็ ได้รับการประกาศรายชื่อเป็นหน่วยปฏิบัติ แบบฟอร์แสดงข้อมูล

หนว่ ยปฏิบตั ิการแพทย์ตามข้อ 9 การแพทย์ตามข้อ 9 ตามประกาศ กพฉ.เรื่อง บุคลากร (Form EMS

ผปู้ ฏบิ ตั ิการทเี่ ป็นหัวหนา้ ชุด หลักเกณฑ์และเงื่อนไขเกี่ยวกับการปฏิบัติ Personnel 01-1)

ผู้ช่วยหวั หน้าชุด และพนกั งานขบั หน้าที่ และการกำกับดูแลหน่วยปฏิบัติ

รถ อยา่ งน้อย 2 ใน 3 ของผู้ การแพทย์ พ.ศ. 2564 โดยอาจใช้ข้อมูลการ

ปฏิบตั ิการท้ังหมด แตล่ ะคน ปฏิบัติการฉุกเฉินจากฐานข้อมูลในระบบ

จะต้องมีผลการปฏิบตั ิการฉุกเฉนิ ที่ สารสนเทศด้านการแพทย์ฉุกเฉิน (ITEMS)

ผ่านมาอย่างน้อยเฉลย่ี เดือนละ 4 หรือข้อมูลการปฏิบัติการฉุกเฉินที่มีการออก

คร้งั ในแต่ละไตรมาส เลขปฏิบัติการที่ออกโดยศูนย์รับแจ้งเหตุและ

สั่งการระดับจังหวัดหรือศูนย์บริการ

การแพทย์ฉุกเฉินกรุงเทพมหานคร เช่น หาก

ในหน่วยปฏิบัติการนั้นมีหัวหน้าชุด ผู้ช่วย

หัวหน้าชุด และพนักงานขับรถ รวมกัน

ทง้ั หมด 9 คน ให้ใชข้ อ้ มูลอย่างนอ้ ยของ 6 คน

โดยแต่ละคนมกี ารปฏิบัติการฉุกเฉนิ ทีผ่ ่านมา

อย่างน้อยเฉลี่ยเดือนละ 4 ครั้ง ในแต่ละ

ไตรมาส

สำหรับหน่วยงานหรือองค์กรที่ขออนุมัติ

ใหม่ที่ไม่ใช่หน่วยปฏิบัติการที่ได้รับการ

ประกาศรายชือ่ ตามขอ้ 9 ไมต่ ้องดำเนนิ การใน

ขอ้ นี้

32 คู่มือแนวทางปฏบิ ัติตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉกุ เฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเงื่อนไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ที่และการกำกบั ดูแล
หนว่ ยปฏบิ ัตกิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

สว่ นท่ี 2 ขอ้ มลู แสดงลกั ษณะ ลกั ษณะการปฏบิ ตั หิ นา้ ที่ และการบรหิ ารจดั การ

หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไข คำอธิบาย เอกสารสำคญั และจำเปน็
ทต่ี อ้ งเตรยี ม

ข้อ 2 : ยา เวชภัณฑ์ เครื่องมือแพทย์ และอุปกรณ์อนื่

(1) จัดให้มเี วชภณั ฑ์ เครื่องมือแพทย์ 1. ให้ศึกษารายการอุปกรณ์ตามแบบฟอร์ม 1. แบบฟอร์มแสดง

และอุปกรณ์อื่นที่จำเป็น อย่าง แสดงรายการอุปกรณ์ ตามแบบแบบฟอร์ม รายการอุปกรณ์ ตาม

เพยี งพอ พร้อมใช้ ดงั นี้ ทก่ี ำหนด (Form Equipment 01-1) แบบแบบฟอร์มท่ี

1.1) อุปกรณ์เพื่อความปลอดภัย 2. จัดให้มีเวชภัณฑ์ เครื่องมือแพทย์ และ กำหนด (Form

ในการปฏบิ ตั งิ าน อุปกรณ์อื่นตามรายการ และจำนวน Equipment 01-1)

1.2) อปุ กรณเ์ คร่ืองมือแพทย์ ตามที่กำหนดในแบบฟอร์มในรายการที่ 2. ภาพถ่ายแสดงให้เห็น

สำหรบั การประเมินผปู้ ่วย กำหนด ถึงอุปกรณ์ท่ีมีในหน่วย

ฉุกเฉิน 3. กรอกข้อมูลรายการอุปกรณ์ที่มีใน และสถานท่ีจัดเก็บ

1.3) อุปกรณ์ปฐมพยาบาลและ หน่วยงานตามแบบฟอร์มแสดงรายการ

ปฏบิ ัตกิ ารแพทยข์ น้ั พ้นื ฐาน อุปกรณ์ ที่กำหนด (Form Equipment

1.4) อุปกรณ์การยึดตรึง ยกและ 01-1)

เคลอื่ นยา้ ย 4. ถ่ายภาพเวชภัณฑ์ เครื่องมือแพทย์ และ

อปุ กรณ์ที่มีในหนว่ ย

(2) มีระบบการบริหารจัดการเพ่ือ 1. เตรียมข้อมูลที่แสดงถึงระบบการ (อาจถูกประเมินด้วย

การบำรุงรักษา บำรุงรักษาเครื่องมอื อปุ กรณ์ ต่างๆ วธิ ีการสัมภาษณ์)

2. กำหนดผู้รับผิดชอบดูแลอุปกรณ์ ให้

ชดั เจน

(3) มีสถานที่จัดเก็บเวชภณั ฑ์ 1. ถ่ายภาพสถานที่ ที่แสดงถึงหลักฐานการ 1. ภาพถา่ ยแสดงใหเ้ ห็นถงึ

เครื่องมอื แพทย์ และอุปกรณ์ จัดเก็บ เวชภัณฑ์ เครื่องมือแพทย์ และ สถานทจ่ี ดั เกบ็ เวชภณั ฑ์

ทีเ่ ป็นสัดส่วน ถูกต้องตามหลัก อปุ กรณต์ ่างๆ ท่ีมีในหนว่ ย เครอื่ งมือแพทย์ และ

มาตรฐาน อปุ กรณ์ แสดงภาพถ่าย

ไวใ้ น (Form Picture

for EMS Unit)

ขอ้ 3 : พาหนะ

(1) มีรถบรกิ ารการแพทย์ฉกุ เฉิน 1. ให้ระบุจำนวนรถที่ใช้ในการปฏิบัติการ

จำนวน………………..คนั ฉุกเฉินของหนว่ ยปฏบิ ัตกิ าร

รถทกุ คันได้รับการรบั รอง

มาตรฐานตามประกาศ สพฉ.

ดงั นี้

คมู่ อื แนวทางปฏบิ ัติตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เรือ่ ง หลักเกณฑ์และเงื่อนไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ น้าทีแ่ ละการกำกับดูแล 33
หนว่ ยปฏบิ ัตกิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

สว่ นท่ี 2 ขอ้ มลู แสดงลกั ษณะ ลกั ษณะการปฏบิ ตั หิ นา้ ที่ และการบรหิ ารจดั การ

หลกั เกณฑแ์ ละเง่ือนไข คำอธบิ าย เอกสารสำคัญและจำเปน็
ทต่ี อ้ งเตรยี ม

1.1) จดทะเบียนในนามหน่วยงาน 1. เตรียมหลักฐานการจดทะเบียนที่ระบุว่า 1. หลักฐานการจด

ของรัฐ หรือนิติบุคคล หรือผู้ เป็นรถท่ีจดทะเบียนในนามหน่วยงาน ทะเบียนท่รี ะบุว่าเป็น

ปฏิบัติการที่มีบันทึกข้อตกลง ของรัฐ หรือนิติบุคคล หรือผู้ปฏิบัติการ รถทจ่ี ดทะเบียนในนาม

หรือสัญญาร่วมปฏิบัติการกับ ที่มีบันทึกข้อตกลง หรือสัญญาร่วม หนว่ ยงานของรฐั หรอื

หน่วยงานของรัฐ หรือนิติ ปฏิบัติการกับหน่วยงานของรัฐ หรือนิติ นติ บิ ุคคล หรอื ผู้

บคุ คล บคุ คล ของรถทกุ คัน ปฏิบตั กิ ารที่มบี นั ทกึ

ขอ้ ตกลง หรือสญั ญา

รว่ มปฏิบัติการกบั

หนว่ ยงานของรัฐ หรอื

นิตบิ ุคคล ของรถทุกคัน

1.2) จดทะเบยี น ต่อทะเบียน 1. คู่มือทะเบียนรถ หลักฐานการต่อทะเบียน 1. สำเนาค่มู อื ทะเบยี นรถ

ชำระภาษีรถยนต์ และภาษี และการชำระภาษีรถยนต์ประจำปีและ 2. หลักฐานการตอ่

สรรพสามติ ถูกตอ้ งครบถ้วน ภาษสี รรพสามติ ของรถทุกคัน ทะเบยี น และการชำระ

ภาษรี ถยนต์ประจำปี

หรือปา้ ยวงกลม

1.3) ในกรณเี ป็นรถบริการ 1. เตรยี มหลกั ฐานการจดทะเบียนเปน็ 1. หลักฐานการจด

การแพทยฉ์ กุ เฉินประเภท รถพยาบาลตามกฎหมายวา่ ด้วย ทะเบียนเปน็

ลำเลยี งผู้ปว่ ยตอ้ งจดทะเบยี น พระราชบญั ญัตริ ถยนต์ พ.ศ. 2522 รถพยาบาลตาม

เป็นรถพยาบาลตามกฎหมาย ของรถทกุ คนั กฎหมายวา่ ด้วย

วา่ ด้วยพระราชบัญญัติรถยนต์ พระราชบญั ญัตริ ถยนต์

พ.ศ. 2522 พ.ศ. 2522 ของรถทกุ

คันทเ่ี ป็นรถบริการ

การแพทย์ฉุกเฉิน

ประเภทลำเลยี ง

1.4) การขอรับรองเป็นรถบริการ 1. กรณีรถท่ีไดร้ ับการรับรองจาก สพฉ.แล้ว 1. หนังสอื ทแ่ี สดงว่าไดร้ บั

การแพทย์ฉุกเฉินครั้งแรก รถ ให้เตรียมหนังสือที่แสงดว่าได้รับการ การรบั รองมาตรฐาน

ต้องมีอายุไม่เกิน 7 ปี นับจาก รับรองมาตรฐานแล้ว จาก สพฉ.แล้ว

วันที่จดทะเบียน 2. กรณีที่ยังไม่ขอรับรองจาก สพฉ. ให้ 2. ค่มู อื ทะเบยี นรถพร้อม

แสดงคู่มือทะเบียนรถ ให้ยื่นขอรับรอง เอกสารการยน่ื ขอรับ

พร้อมกับการขออนุมัติเป็นหน่วย รองรถตามที่ สพฉ

ปฏิบัติการ กำหนด

34 ค่มู ือแนวทางปฏบิ ตั ิตามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ กุ เฉนิ เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงือ่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ัติหน้าท่แี ละการกำกบั ดูแล
หน่วยปฏิบัตกิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

สว่ นที่ 2 ขอ้ มลู แสดงลกั ษณะ ลกั ษณะการปฏบิ ตั หิ นา้ ท่ี และการบรหิ ารจดั การ

หลักเกณฑ์และเงื่อนไข คำอธบิ าย เอกสารสำคัญและจำเปน็
ที่ต้องเตรยี ม

1.5) จดั ใหม้ ีประกันภัยรถยนต์ภาค 1. เตรียมกรมธรรม์ประกันภัยรถยนต์ภาค 1. กรมธรรมป์ ระกันภยั

สมัครใจโดยมีความคมุ้ ครอง สมัครใจโดยมีความคุ้มครองตามกรม รถยนต์ภาคสมัครใจ

ตามกรมธรรมรถยนต์ ธรรมรถยนต์ ของรถทุกคัน ที่ยังอยู่ใน โดยมีความคุ้มครอง

(ประกนั ภยั รถยนตไ์ ม่ต่ำกวา่ ระยะคุ้มครอง ตามกรมธรรมรถยนต์

ประเภท 5) ของรถทุกคัน ที่ยงั อยู่

ในระยะคมุ้ ครอง

1.6) มีระบบการตรวจสอบความ 1. เตรียมข้อมูลที่แสดงถึงวิธีปฏิบัติหรือ 1. แบบตรวจสอบความ

พร้อมใชง้ านของรถ หลักฐานที่ระบุได้ว่าหน่วยปฏิบัติการมี พรอ้ มของประจำวนั

ระบบการตรวจสอบความพร้อมใช้ของ ขอ้ มูลการตรวจเชค็ รถ

รถทุกคันที่ใช้ในการปฏิบัติการฉุกเฉิน ตามระยะ

เช่น แบบตรวจสอบความพร้อม

ประจำวัน ข้อมูลการตรวจเช็ครถตาม

ระยะ เปน็ ต้น

(2) พาหนะประเภทอ่ืน เช่น เรอื หากหน่วยปฏิบัติการใด ไมม่ พี าหนะทางน้ำ

มีจำนวน………ลำ ไม่ต้องตอบข้อน้ี

2.1) เรือทุกลำได้รับอนุญาตจาก 1. เตรียมเอกสารแสดงการได้รับการ 1. เอกสารแสดงการไดร้ บั

หน่วยงานทเี่ กยี่ วข้อง อนุญาต การอนญุ าต

2.2) มีระบบการตรวจสอบความ 1. เตรียมข้อมูลที่แสดงถึงวิธีปฏิบัติหรือ 1. แนวทางหรอื วิธีปฏิบัติ

พร้อมใชง้ านของเรอื หลักฐานที่ระบุได้ว่าหน่วยปฏิบัติการมี ในการตรวจสอบความ

ระบบการตรวจสอบความพร้อมใช้ของ พร้อมของเรือ

เรือทุกลำ เช่น แบบตรวจสอบความ

พรอ้ มประจำวนั

2.3) ผู้ควบคุมเรือ ได้รับอนุญาต 1. เอกสารแสดงการได้รับการอนุญาตของ 1. เอกสารแสดงการไดร้ บั

ตามกฎหมายว่าด้วยการเดินเรือ ผทู้ ำหน้าท่คี วบคมุ เรือ การอนุญาตของผ้ทู ำ

ในนา่ นน้ำไทย หน้าท่ีควบคุมเรือทุกคน

ข้อ 4: การสอื่ สารและสารสนเทศ

(1) โทรศัพทเ์ คลื่อนท่ี /โทรศัพท์ 1. ให้ระบุจำนวนโทรศัพท์เคลื่อนท่ี /โทรศัพท์ 1. ภาพถ่ายแสดงเคร่อื งมอื

พ้นื ฐาน จำนวน…………เครือ่ ง พื้นฐาน ที่ใช้ในหน่วยปฏิบัติการ สำหรับ สือ่ สารท่ีใชใ้ นหน่วย

การสนบั สนนุ การปฏบิ ตั ิการฉุกเฉิน ปฏบิ ตั ิการ (Form

Picture for unit)

ค่มู อื แนวทางปฏิบัติตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉนิ เร่อื ง หลักเกณฑแ์ ละเง่ือนไขเกีย่ วกบั การปฏิบัติหน้าทแ่ี ละการกำกบั ดแู ล 35
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ พ.ศ. 2564

สว่ นที่ 2 ขอ้ มลู แสดงลกั ษณะ ลกั ษณะการปฏบิ ตั หิ นา้ ที่ และการบรหิ ารจดั การ

หลกั เกณฑ์และเงอื่ นไข คำอธบิ าย เอกสารสำคญั และจำเปน็
ท่ตี อ้ งเตรียม

(2) ระบบอนิ เตอร์เนต็ ที่สามารถ 1. แสดงหลักฐานให้เหน็ ว่าหน่วยปฏิบัติการ

เช่อื มตอ่ สัญญาณเพื่อรบั คำสง่ั มีระบบอินเตอร์อินเตอร์เน็ตที่สามารถ

และสง่ ข้อมูลกับหน่วย เชื่อมต่อสัญญาณเพื่อรับคำสั่งและส่ง

ปฏบิ ตั ิการอำนวยการได้ ขอ้ มูลกับหนว่ ยปฏิบตั ิการอำนวยการได้

(3) กรณใี ชข้ า่ ยวทิ ยุส่อื สารวิทยุ 1. เตรียมหนังสือรับรองการเข้าร่วมเครือข่าย 1. หนงั สอื รับรองการเข้า

คมนาคมหรอื วทิ ยุคมนาคมฯ วิทยุคมนาคมตามกฎหมายว่าด้วยวิทยุ ร่วมเครอื ขา่ ยวทิ ยุ

ตอ้ งไดร้ ับการรับรองตาม คมนาคม คมนาคมของหนว่ ยงาน

กฎหมายวา่ ด้วยวทิ ยุคมนาคม 2. หนังสืออนุมัติรับรองการใช้เครือข่ายวิทยุ และของ

และระเบียบ สพฉ.ว่าดว้ ยการ คมนาคมตามระเบียบ สพฉ.ว่าด้วยการ ผู้ปฏิบัติการ

ควบคุมการใช้วทิ ยุคมนาคม ควบค ุ มการใช ้ ว ิ ทยุ คมนาคมแบบ

แบบสงั เคราะหค์ วามถี่ สังเคราะห์ความถี่ พ.ศ.2562 และที่แก้ไข

พ.ศ.2562 และที่แก้ไขเพิ่มเติม เพม่ิ เติม (กรณีอนุมัติรับรองแลว้ )

ขอ้ 5 : อาคารสถานทีแ่ ละสง่ิ อำนวยความสะดวก

(1) มีสถานที่ตั้งชัดเจน อาคารมี 1. ถ่ายภาพสถานที่ตั้ง ทั้งภายนอกและ 1. ภาพถา่ ยสถานท่ตี ั้ง ทงั้

ความมนั่ คง แข็งแรง ภายใน ภายนอกและภายใน

ให้แสดงภาพถ่ายไวใ้ น

แบบฟอร์ม (Form

Picture for EMS

Unit)

(2) มีสถานที่จอดพาหนะฉุกเฉิน 1. ถ่ายภาพสถานทีจ่ อดรถ/เรอื 1. ภาพถ่ายสถานท่จี อด

เทา่ กับจำนวนพาหนะ รถ/เรือให้แสดง

ภาพถา่ ยไว้ใน

แบบฟอรม์ (Form

Picture for EMS

Unit)

(3) มสี ถานทพี่ ักสำหรับผู้ 1. ถ่ายภาพห้องปฏิบัติงาน/ห้องพักที่ใช้ 1. ภาพถา่ ยหอ้ ง

ปฏิบตั กิ ารในชว่ งเวลาท่ี สำหรับผู้ปฏิบัติการในช่วงเวลาที่หมุนเวียน ปฏบิ ัตงิ าน/หอ้ งพักเวร

หมนุ เวียนมาปฏิบตั ิงาน พร้อม มาปฏิบัตงิ าน ให้แสดงภาพถ่ายไวใ้ น

ส่ิงอำนวยความสะดวกตา่ งๆท่ี แบบฟอร์ม (Form

จำเปน็ Picture for EMS

Unit)

36 คู่มอื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉกุ เฉนิ เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเง่ือนไขเกย่ี วกบั การปฏบิ ัติหนา้ ทแ่ี ละการกำกบั ดแู ล
หน่วยปฏิบัตกิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

สว่ นที่ 2 ขอ้ มลู แสดงลกั ษณะ ลกั ษณะการปฏบิ ตั หิ นา้ ท่ี และการบรหิ ารจดั การ

หลักเกณฑแ์ ละเงื่อนไข คำอธบิ าย เอกสารสำคญั และจำเปน็
ท่ตี อ้ งเตรยี ม

หมวด 2 ลักษณะการปฏบิ ตั ิหนา้ ท่ี

ขอ้ 1 หน่วยปฏิบัตกิ ารมีเขตพื้นท่ี 1. เตรยี มเอกสารแสดงเขตพ้ืนทสี่ ำหรับการ 1. แสดงเอกสารเขตพนื้ ท่ี

สำหรับการปฏบิ ัติการฉุกเฉิน ปฏิบัติการฉุกเฉินที่ได้รับมอบหมายจาก สำหรบั การปฏิบตั ิการ

ทไ่ี ดร้ ับการมอบหมายอย่าง ผู้บริหารจัดการระบบการแพทย์ฉุกเฉิน ฉุกเฉิน ท่ีไดร้ ับ

เป็นลายลักษณ์อักษรจาก ในระดบั ทอ้ งถ่ินหรอื พน้ื ทน่ี ้ัน มอบหมายผู้บริหาร

ผู้บริหารจัดการระบบ จัดการระบบการแพทย์

การแพทยฉ์ กุ เฉนิ ในระดบั ฉุกเฉินในระดบั ท้องถนิ่

ท้องถนิ่ หรือพนื้ ทน่ี ั้น หรือพนื้ ท่ีนั้น

ข้อ 2 หน่วยปฏิบัติการมีการกำหนด 1. เตรียมเอกสารที่แสดงการระบุช่วงเวลา 1. แสดงเอกสารท่ีมกี าร

ช่วงเวลาสำหรับการปฏิบัติการ สำหรับการปฏิบัติการฉุกเฉิน ที่ผ่าน ระบุช่วงเวลาสำหรบั

ฉุกเฉินที่ชัดเจน และได้รับ ความเห็นชอบหรือได้รับการมอบหมาย การปฏบิ ัตกิ ารฉุกเฉนิ

ความเห็นชอบเป็นลายลักษณะ จากผู้บริหารจัดการระบบการแพทย์ ทผ่ี ่านความเหน็ ชอบ

อักษรจากผู้บริหารจัดการ ฉกุ เฉนิ ในระดบั ท้องถิน่ หรอื พืน้ ท่นี ้ัน หรอื ได้รบั การ

ระบบการแพทย์ฉุกเฉินใน มอบหมายจากผูบ้ ริหาร

ระดับทอ้ งถิ่นหรือพ้นื ทน่ี ั้น จดั การระบบการแพทย์

ฉุกเฉนิ ในระดบั ท้องถน่ิ

หรือพ้นื ทนี่ ้นั

ขอ้ 3 มีกระบวนการควบคมุ 1. เตรียมผู้บริหารการแพทย์ฉุกเฉินของ อาจเตรียมแบบบนั ทึก

กำกบั การปฏบิ ัติการฉุกเฉนิ หน่วย ฯ และผู้ปฏิบัติการ เพื่อรับการ รายงานการปฏิบัติการ

ของผปู้ ฏบิ ตั กิ ารให้ปฏบิ ตั ิ สัมภาษณ์จากผู้ตรวจประเมินในวันที่ทำ ฉุกเฉนิ ทผ่ี า่ นมา

ตามอำนาจหน้าที่ ขอบเขต การตรวจประเมิน

ความรับผดิ ชอบ และ

ขอ้ จำกดั ตามระดับของผู้

ปฏิบัตกิ าร

ขอ้ 4 มีมาตรการความปลอดภัย

ของผปู้ ว่ ย ผปู้ ฏบิ ัติงาน และ

สาธารณะ อยา่ งน้อย

ดังตอ่ ไปน้ี

(1) มรี ะบบกำกบั ติดตามใหผ้ ู้ 1. เตรียมจัดทำทะเบียนฐานข้อมูลบุคลากร 1. ทะเบียนฐานบุคลากร

ปฏบิ ตั กิ ารทุกคนไดร้ ับ ของหน่วยปฏิบัติการทั้งหมด และให้มี ของหน่วยปฏิบัติการ

ประกาศนียบตั รและตอ่ อายุ ข้อมูลที่แสดงสถานะข้อมูลประกาศนียบตั ร โดยมีข้อมูลในส่วนของ

คมู่ อื แนวทางปฏิบัติตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉกุ เฉิน เร่ือง หลักเกณฑ์และเง่ือนไขเกีย่ วกับการปฏิบตั หิ น้าทแ่ี ละการกำกบั ดแู ล 37
หนว่ ยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

สว่ นที่ 2 ขอ้ มลู แสดงลกั ษณะ ลกั ษณะการปฏบิ ตั หิ นา้ ท่ี และการบรหิ ารจดั การ

หลกั เกณฑ์และเงื่อนไข คำอธิบาย เอกสารสำคญั และจำเปน็
ทต่ี ้องเตรยี ม

ภายในห้วงเวลาทกี่ ำหนด ของผู้ปฏิบัติการทุกคนในทะเบียน ประกาศนียบัตรของ

เพ่อื ใหเ้ ชอ่ื มน่ั ได้วา่ ผปู้ ฏบิ ตั กิ าร ดังกล่าวด้วย และมีการมอบหมาย ผู้ปฏิบัติการทุกคนอยู่

ยังคงมีความรู้ความสามารถใน เจ้าหน้าที่รับผิดชอบตรวจสอบสถานะ ในฐานข้อมูลดังกล่าว

การปฏบิ ัติการฉุกเฉิน เพ่อื ของประกาศนียบัตรให้ได้รับการต่ออายุ ด้วย

คุ้มครองความปลอดภัยแก่ อยา่ งตอ่ เน่อื ง มกี ารแจ้งเตอื นเม่ือถึงห้วง 2. หลักฐานแสดงถึงว่ามี

ผูป้ ว่ ยฉุกเฉนิ เวลาตอ่ อายุ การมอบหมาย

เจ้าหน้าท่ีรับผิดชอบ

ติดตามและปรับปรุง

ข้อมูลให้เป็นปัจจุบัน

อยู่ตลอดเวลา รวมถึง

สถานะการต่ออายุ

ประกาศนียบัตรของ

ผู้ปฏิบัติการ

(2) มแี นวทางปฏบิ ัติหรอื ขอ้ ตกลง 1. จัดให้มีเอกสารการปฐมนิเทศผู้ปฏิบัติ 1. เอกสารการปฐมนิเทศ

หรือกติกาเบอ้ื งตน้ สำหรบั งานใหม่ หรือ เอกสารที่แสดงกติกาหรือ ผู้ปฏิบัติงานใหม่ หรือ

ผู้ปฏบิ ัตงิ านทุกคนในการเป็น ข้อตกลงเบื้องต้นสำหรับผู้ปฏิบัติงานทุก เอกสารที่แสดงให้เห็น

ผู้ปฏบิ ตั ิงานของหนว่ ย คนต้องยึดถือปฏิบัติหรือเอกสารอื่นที่ ถึงการปฏิบัติในเรื่อง

ปฏิบตั ิการ เพ่ือความปลอดภัย แสดงให้เห็นว่าหน่วยปฏิบัติการมีการ ดงั กล่าว หรือ

ของผู้ป่วยฉุกเฉนิ และ ดำเนินการในเร่ืองดังกลา่ ว 2. สมั ภาษณผ์ ู้บริหาร

ผู้ปฏิบัตงิ าน เชน่ 2. เตรียมความพร้อมผู้บริหารการแพทย์ การแพทย์ฉุกเฉิน

- ด้านพฤติกรรมบริการที่พึง ฉุกเฉิน เพื่อให้สัมภาษณ์ในวันที่รับการ

ปฏิบัติต่อผู้ป่วย ญาติ และ ตรวจประเมิน

ผู้ร่วมงาน ความมีระเบียบ วินัย

ความรับผิดชอบในหน้าที่ ความ

ซ่อื สตั ย์

- ด้านความรู้และทักษะในการ

ปฏิบัติการแพทย์ขั้นพื้นฐานต่อ

ผู้ป่วยฉุกเฉิน โดยมีการสื่อสาร

แจ้งแนวทางหรือวิธีปฏิบัติ

(Protocol) ที่กำหนดในพ้นื ที่ ให้

ผู้ปฏิบัติงานทุกคนทราบรวมทั้ง

38 คู่มือแนวทางปฏิบัติตามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ กุ เฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเง่อื นไขเกยี่ วกับการปฏบิ ตั ิหน้าท่แี ละการกำกับดูแล
หน่วยปฏิบตั กิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

สว่ นที่ 2 ขอ้ มลู แสดงลกั ษณะ ลกั ษณะการปฏบิ ตั หิ นา้ ท่ี และการบรหิ ารจดั การ

หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไข คำอธิบาย เอกสารสำคญั และจำเปน็
ทต่ี อ้ งเตรียม

วธิ ีปฏบิ ัตเิ มือ่ พบว่าผู้ปว่ ยฉกุ เฉนิ

ที่ให้การดูแลมีอาการทรุดลง

หรอื เกนิ ศักยภาพในการดแู ล

(3) มีแนวทางปฏิบัติสำหรับผู้ 1. ใหเ้ ตรยี มเอกสารเกยี่ วกับแนวทางปฏิบัติ 1. เอกสารเกี่ยวกับแนวทาง

ปฏิบัติการในการป้องกันและ เพอื่ ป้องกันการแพร่กระจายเชือ้ ปฏิบัติเพื่อป้องกันการ

ลดการแพร่กระจายเชื้อโรค 2. ให้เตรียมผู้ปฏิบัติการเพื่อให้ข้อมูลกับ แพร่กระจายเช้ือ

การดูแลรักษาความสะอาด ผู้ตรวจประเมิน เกี่ยวกับการปฏิบัติเมื่อ 2. อาจสมั ภาษณ์

อุปกรณแ์ ละพาหนะ มกี ารนำส่งผ้ปู ่วยฉกุ เฉิน การจดั การขยะ ผ้ปู ฏิบัติการ เกีย่ วกับ

ติดเชื้อ การทำความสะอาดอุปกรณ์ การปฏิบตั ิเม่ือมีการ

ยานพาหนะ นำส่งผู้ป่วยฉุกเฉนิ การ

จดั การขยะติดเชือ้ การ

ทำความสะอาด

อุปกรณ์ ยานพาหนะ

เปน็ ต้น

(4) มีการกำหนดให้มกี ารนำ 1. ใหเ้ ตรยี มเอกสารที่ระบุถึงการให้ 1. เอกสารทร่ี ะบุถึงการให้

นโยบายความปลอดภยั เปน็ ความสำคญั เกีย่ วกบั มาตรการความ ความสำคัญเก่ียวกบั

นโยบายสำคญั ของหนว่ ย ปลอดภยั ทงั้ กบั ผู้ปว่ ยฉุกเฉนิ มาตรการความ

ปฏบิ ัตกิ าร และมรี ะบบการ ผ้ปู ฏบิ ตั ิงานและสาธารณะ หรอื ปลอดภัยทั้งกบั ผปู้ ่วย

สือ่ สารขอ้ มลู ใหก้ บั 2. ให้เตรยี มความพร้อมผู้บรหิ ารการแพทย์ ฉกุ เฉิน ผูป้ ฏบิ ัตงิ าน

ผู้ปฏบิ ตั ิงานในหนว่ ยงานได้ ฉุกเฉนิ หรือผปู้ ฏิบตั ิการเพื่อให้ และสาธารณะ หรือ

ทราบอย่างท่วั ถงึ สมั ภาษณ์ในวันท่ีรับการตรวจเก่ยี วกับ 2. อาจสัมภาษณผ์ ้บู ริหาร

การให้ความสำคัญกบั เร่ืองนโยบายด้าน หรือผ้ปู ฏบิ ัตกิ าร

ความปลอดภยั และแนวทางการสอื่ สาร

เพื่อใหผ้ ู้ปฏิบตั งิ านตระหนักถึง

ความสำคญั และยดึ ถือปฏิบตั ิ

(5) มีมาตรการดูแลสุขภาวะและ

สวัสดิภาพของผู้ปฏิบัติงาน

เช่น

- การได้รบั วคั ซนี ที่จำเปน็ 1. เตรียมข้อมลู การได้รบั วัคซนี ท่จี ำเป็นของ 1. สมั ภาษณ์ผู้บรหิ ารและ

ผปู้ ฏบิ ัติงาน ผู้ปฏบิ ตั กิ าร

คูม่ อื แนวทางปฏบิ ัติตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉนิ เรือ่ ง หลักเกณฑแ์ ละเงื่อนไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ น้าทแี่ ละการกำกบั ดแู ล 39
หนว่ ยปฏบิ ตั ิการแพทย์ พ.ศ. 2564

สว่ นที่ 2 ขอ้ มลู แสดงลกั ษณะ ลกั ษณะการปฏบิ ตั หิ นา้ ที่ และการบรหิ ารจดั การ

หลักเกณฑแ์ ละเงือ่ นไข คำอธบิ าย เอกสารสำคัญและจำเปน็
ท่ตี อ้ งเตรียม

2. ให้เตรียมความพร้อมผู้บริหารการแพทย์ 2. ข้อมลู การได้รับวัคซีนที่

ฉุกเฉิน หรือผู้ปฏิบัติการเพื่อให้สัมภาษณ์ จำเป็นของผ้ปู ฏิบัตงิ าน

ในวนั ที่รบั การตรวจ

- การจัดตารางการหมุนเวียน 1. เตรียมเวรการหมุนเวียนการฏิบัติงาน 1. ตารางเวร หรอื สุม่

ผลัดเวร ให้ผู้ปฏิบัติงานได้รับ ของผ้ปู ฏบิ ัติการ สัมภาษณผ์ ู้ปฏบิ ตั ิการ

การพกั ผ่อนทเี่ พยี งพอ 2. ให้เตรียมความพร้อมผู้ปฏิบัติการเพื่อให้

สมั ภาษณ์ในวันทรี่ ับการตรวจ

- สวัสดิการ สำหรับ 2. ให้เตรียมความพร้อมผู้บริหารการแพทย์ 1. สมั ภาษณผ์ ้บู ริหารและ

ผู้ปฏบิ ัตงิ านในหนว่ ยปฏบิ ตั ิการ ฉกุ เฉนิ หรือผปู้ ฏิบัติการเพ่ือให้สัมภาษณ์ ผู้ปฏบิ ตั ิการ

ในวันท่รี บั การตรวจ

หมวด 3 การบริหารจดั การและการดำเนินการของหน่วยปฏิบัตกิ าร

ข้อ 1 มีระบบการบริหารอัตรากำลัง 1. เตรยี มข้อมูลการข้ึนทะเบยี นเปน็ ผู้ 1. แสดงข้อมลู ระยะเวลา

เพื่อให้มีผู้ปฏิบัติงานเพียงพอ ปฏิบตั ิการในสังกดั ของหนว่ ยปฏิบตั ิการ การปฏิบัติงานของผู้

สำหรับการปฏิบัติการฉุกเฉิน นขี้ องผูป้ ฏบิ ตั ิงานทุกคน ปฏบิ ตั ิการท่ีขึ้น

ตามช่วงเวลาท่ีได้รับมอบหมาย 2. สมั ภาษณ์ผบู้ ริหารถงึ แนวทางการ ทะเบียนกบั หนว่ ย

จากผู้บริหารจัดการระบบ บรหิ ารงานบคุ คล และอตั ราการลาออก ปฏบิ ตั กิ ารน้ี

การแพทย์ฉุกเฉินในระดับ จากหน่วยปฏบิ ัตกิ าร 2. สมั ภาษณ์ผู้บรหิ ารถึง

ท้องถิ่นหรือพื้นที่นั้น (ตาม แนวทางการบริหารงาน

หมวด 2 ข้อ 2) บุคคล

ข้อ 2 มีการจัดการระบบ 1. ภาพสถานทีป่ ฏบิ ัตงิ าน/ห้องพัก/ห้องน้ำ/ 1. ภาพถ่ายสถานที่

สขุ าภิบาลสง่ิ แวดลอ้ มในถูก สถานท่รี บั ประทานอาหาร ปฏบิ ัตงิ าน/ห้องพกั /

สขุ ลักษณะและปลอดภัย ห้องนำ้ /สถานที่

รบั ประทานอาหาร

2. สมั ภาษณ์ผูบ้ ริหารหรอื

ผูป้ ฏิบตั ิการ

ข้อ 3 มีการกำหนดเป้าหมายและ 1. ให้เตรียมผู้บริหารเพื่อให้สัมภาษณ์ถึง 1. สมั ภาษณ์ผู้บรหิ ารถงึ

งบประมาณสำหร ั บการ เป้าหมายการดำเนินงานและการสนับสนุน เป้าหมายการ

ดำเนินงาน งบประมาณในวันตรวจประเมนิ ดำเนินงานและการ

สนับสนนุ งบประมาณ

ข้อ 4 มกี ารบรู ณาการความรว่ มมือ 1. การบรู ณาการความรว่ มมือกับองค์กร 1. หลกั ฐานแสดงความ

กับองค์กรปกครองส่วน ปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ อ่ืนหรือหนว่ ยงาน รว่ มมือกับหน่วยงานหรื

40 คมู่ ือแนวทางปฏิบัตติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ กุ เฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงือ่ นไขเกย่ี วกบั การปฏิบัติหนา้ ที่และการกำกับดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

สว่ นท่ี 2 ขอ้ มลู แสดงลกั ษณะ ลกั ษณะการปฏบิ ตั หิ นา้ ที่ และการบรหิ ารจดั การ

หลกั เกณฑ์และเงื่อนไข คำอธิบาย เอกสารสำคัญและจำเปน็
ทีต่ อ้ งเตรียม

ท้องถิ่นอื่นหรือหน่วยงาน หรือองค์กรอ่นื ทเ่ี กย่ี วข้อง เพ่ือ องค์กรอนื่ เพื่อ

หรือองค์กรอื่นที่เกี่ยวข้อง ดำเนินงานหรอื บริหารจัดการระบบ ดำเนินงานหรอื บรหิ าร

เพื่อดำเนินงานหรือบริหาร การแพทย์ฉุกเฉินท้องถ่ิน ในเรือ่ งใดเรื่อง จดั การระบบการแพทย์

จัดการระบบการแพทย์ หน่ึงทีเ่ ก่ยี วข้องกบั การดำเนนิ งานดา้ น ฉกุ เฉิน (หรืออาจ

ฉุกเฉินท้องถิ่นนั้น ให้เป็นไป การแพทย์ฉุกเฉนิ เชน่ การพัฒนา สมั ภาษณ์ผ้บู ริหาร)

ตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไข บุคลากร พาหนะ อปุ กรณ์ เป็นตน้

เกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ 2. อาจสมั ภาษณ์ผู้บริหาร

และมาตรฐานการปฏบิ ัติการ

ฉุกเฉินที่ กพฉ.กำหนด

ข้อ 5 มีการดำเนินงานปฏิบัติ 1. เตรยี มขอ้ มูลผลการปฏบิ ัติงานทีผ่ า่ นมา 1. ข้อมูลแสดงผลการ

การแพทย์ระดับพื้นฐานตาม อย่างน้อย 1 เดอื นย้อนหลังก่อนวนั ยื่น ปฏิบตั ิงานที่ผ่านมา

การอำนวยการของหน่วย ขอรับการตรวจ อย่างน้อย 1 เดือน

ปฏิบัติการอำนวยการอย่าง 2. กรณีเป็นหนว่ ยใหม่ ใหแ้ สดงแผนการ ย้อนหลงั ก่อนวนั ย่นื

นอ้ ย 1 ครัง้ ในแต่ละสัปดาห์ ดำเนินงานและการบริหารจดั การเพ่ือให้ ขอรบั การตรวจ

มคี วามพร้อมในการออกปฏบิ ัติการ 2. กรณีเปน็ หน่วยใหม่ ให้

ตลอดเวลาเมื่อไดร้ ับการประสานจาก เตรยี มข้อมลู แผนการ

หน่วยปฏบิ ัติการอำนวยการในพืน้ ท่ี ดำเนินงานและการ

หรืออาจสัมภาษณ์ผู้บริหารในวนั ที่รบั บรหิ ารจัดการเพ่ือใหม้ ี

การตรวจประเมิน ความพร้อมในการออก

ปฏิบตั กิ ารตลอดเวลา

เม่ือได้รับการประสาน

จากหนว่ ยปฏิบัติการ

อำนวยการในพน้ื ที่

(อาจสมั ภาษณ์

ผู้บรหิ าร)

คมู่ ือแนวทางปฏิบัตติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉกุ เฉนิ เร่อื ง หลกั เกณฑ์และเงอ่ื นไขเกยี่ วกับการปฏิบัตหิ น้าทแี่ ละการกำกบั ดแู ล 41
หนว่ ยปฏิบัตกิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564

แนวทางปฏิบัติสาหรับหน่วยงานหรือองค์กร

ท่ีจะขออนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับสูง

หน่วยงานหรือองค์กรใดที่ประสงค์จะยื่นความจำนงขออนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับสูง
จะต้องศึกษาทำความเข้าใจและประเมินความพร้อมของหน่วยงานหรือองค์กรของตนเองตามแบบฟอร์ม
ประเมินตนเองเพื่อแสดงความพร้อมเกี่ยวกับลักษณะและลักษณะการปฏิบัติหน้าที่ของหน่วยปฏิบัติการเพื่อ
ขออนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับสูง และเตรียมข้อมูลเอกสารสำคัญและจำเป็นตามที่กำหนดไว้ใน
แต่ละรายการของแบบประเมินดังกล่าว ซึ่งในคู่มือฉบับนี้ได้อธิบายถึงความหมายของแต่ละรายการในแบบ
ประเมิน พร้อมทั้งรายละเอียดเอกสารสำคัญและจำเป็นที่จะต้องเตรียม เพื่อให้การเตรียมข้อมูลความพร้อม
ประกอบการยื่นขออนุมัติเป็นหน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับสูงของหน่วยงานหรือองค์กรมีความสมบูรณ์
ครบถ้วนในทุกรายการตามท่ีกำหนดไว้ในแบบประเมิน โดยมีรายละเอียดดังต่อไปน้ี

สว่ นที่ 1: ขอ้ มลู ทวั่ ไปของหนว่ ยปฏบิ ตั กิ าร

รายการขอ้ มูลทั่วไป คำอธบิ าย เอกสารสำคญั และจำเปน็
ทตี่ อ้ งเตรียม

1. ชื่อหนว่ ยปฏิบัติการ ใหร้ ะบชุ ่อื หน่วยงานหรือองค์กรท่ีจะขอเป็น

หน่วยปฏิบัติการแพทย์ โดยเป็นชื่อที่เป็น

ทางการตามกฎหมาย

- กรณีเป็นหน่วยงานหรือองค์กรของรัฐ

หรือในกำกับของรัฐหรอื สภากาชาดไทย ใช้

ช่อื หนว่ ยงานหรอื องค์กรนั้น

- กรณีเป็นหน่วยงานหรือองค์กร

ภาคเอกชน ใช้ชื่อตามที่ระบุไว้ในเอกสารที่

ไดร้ ับรองการจดทะเบียนเป็นนิตบิ ุคคล

2. ลักษณะท่ัวไปของหน่วยงาน ให้สรปุ ลักษณะทั่วไปของหน่วยงานหรือ

หรือองคก์ ร องค์กรสัน้ ๆประกอบดว้ ย 2 ยอ่ หนา้ คอื

ย่อหนา้ แรก ให้ระบุข้อมูลท่ีเป็นความ

เป็นมาและวตั ถุประสงค์การจัดตั้ง

หน่วยงาน และภารกจิ หลักสำคญั ของ

หนว่ ยงานหรือองค์กร รวมท้ัง

วิสัยทศั น์ พันธกจิ (ถา้ มี)

42 ค่มู ือแนวทางปฏิบตั ิตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉกุ เฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงือ่ นไขเกย่ี วกับการปฏิบตั หิ น้าที่และการกำกบั ดูแล
หน่วยปฏิบัตกิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564