กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 1Energy Conservation Technology Co.,ltd.เรื่อง กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยดร.ศุภชัย ปัญญาวีร์ อ.ธิปพล ช้างแย้ม อ.ปฏิญญา จีระพรมงคล บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัดบทที่ 1 บทนำ 1.1 ความสำคัญของกระจกในชีวิตประจำวัน 1.2 ประวัติความเป็นมาของกระจกบทที่ 2 องค์ประกอบและโครงสร้างของกระจก 2.1 สารตั้งต้นในการผลิตกระจก 2.2 โครงสร้างทางเคมีของกระจก 2.3 คุณสมบัติทางกายภาพและทางแสงบทที่ 3 กระบวนการผลิตกระจก 3.1 กระบวนการผลิตแบบ Float Glass 3.2 การเป่าและการหล่อกระจก 3.3 การเคลือบผิวและปรับปรุงคุณสมบัติบทที่ 4 ประเภทของกระจก4.1 กระจกใสธรรมดา (Annealed Glass)4.2 กระจกนิรภัย (Tempered Glass)4.3 กระจกลามิเนต (Laminated Glass)4.4 กระจกสะท้อนแสง / กระจกกรองแสง 4.5 กระจก Low-E (ประหยัดพลังงาน) 4.6 กระจกเงา 4.7 กระจกตกแต่งและพิเศษอื่น ๆบทที่ 5 การใช้งานกระจกในชีวิตจริง 5.1 ในงานสถาปัตยกรรมและอาคาร 5.2 ในอุตสาหกรรมยานยนต์ 5.3 ในเครื่องใช้ไฟฟ้าและเทคโนโลยี 5.4 ศิลปะและการออกแบบ 5.5 การใช้ในทางวิทยาศาสตร์และการแพทย์บทที่ 6 เทคโนโลยีสมัยใหม่ของกระจก 6.1 Smart Glass / Electrochromic Glass 6.2 กระจกกันเสียง / กันไฟ 6.3 กระจกพลังงานแสงอาทิตย์ (Solar Glass) 6.4 เทคโนโลยีการรีไซเคิลและการจัดการของเสียจากกระจก
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 2Energy Conservation Technology Co.,ltd.บทที่ 7 มาตรฐานและความปลอดภัย 7.1 มาตรฐานอุตสาหกรรม 7.2 การทดสอบความแข็งแรง 7.3 ความปลอดภัยในการใช้งานและติดตั้งบทที่ 8 ความท้าทายและแนวโน้มในอนาคต 8.1 ความยั่งยืนและสิ่งแวดล้อม 8.2 การพัฒนานวัตกรรมใหม่ 8.3 บทบาทของกระจกในเมืองอัจฉริยะ (Smart Cities)บทที่ 9 เทคโนโลยีของกระจกที่เน้นเรื่องการประหยัดพลังงาน 9.1 บทบาทของกระจกต่อพลังงานในอาคาร 9.2 เทคโนโลยีกระจกประหยัดพลังงานที่สำคัญ 9.3 ค่าทางเทคนิคที่ควรพิจารณา 9.4 ตัวอย่างการใช้งานจริง 9.5 แนวทางการเลือกกระจกเพื่อการประหยัดพลังงาน 9.6 การเปรียบเทียบ Before–After การใช้กระจกประหยัดพลังงานภาคผนวก• ตารางเปรียบเทียบคุณสมบัติกระจกชนิดต่าง ๆ• ศัพท์เฉพาะเกี่ยวกับกระจก❖ รายละเอียดเนื้อหาแต่ละบทบทที่ 1 บทนำ1.1 ความสำคัญของกระจกในชีวิตประจำวัน กระจกเป็นวัสดุที่เราพบเห็นได้แทบทุกที่ในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นในบ้าน อาคารสำนักงาน รถยนต์ โทรศัพท์มือถือ หรือแม้แต่ในเครื่องมือแพทย์ กระจกไม่เพียงแต่ทำหน้าที่เป็นสิ่งที่สะท้อนแสงหรือเป็นฉากกั้นโปร่งใสเท่านั้น แต่ยังมีบทบาทด้านความปลอดภัย ความสวยงาม และการประหยัดพลังงานด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่กระจกจึงไม่ใช่เพียงวัสดุก่อสร้างธรรมดา แต่เป็นองค์ประกอบสำคัญของนวัตกรรมและความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และการออกแบบ1.2 ประวัติความเป็นมาของกระจก กระจกถูกคิดค้นและพัฒนามาหลายพันปีแล้ว โดยเริ่มจากกระจกธรรมชาติ เช่น แร่ Obsidian ที่มนุษย์ยุคโบราณใช้เป็นเครื่องมือ ต่อมาในยุคอียิปต์และโรมันได้มีการผลิตกระจกอย่างหยาบจากทรายและโซดาแอช (soda ash) จนถึงยุคกลางที่เวนิส ประเทศอิตาลี ได้กลายเป็นศูนย์กลางการผลิตกระจกคุณภาพสูง
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 3Energy Conservation Technology Co.,ltd.ในช่วงศตวรรษที่ 19–20 เทคโนโลยีการผลิตกระจกได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะกระบวนการผลิตแบบ Float Glass ที่คิดค้นโดยเซอร์อลาสแตร์ พิลคิงตัน (Sir Alastair Pilkington) ทำให้สามารถผลิตกระจกที่เรียบใสและมีความหนาสม่ำเสมอในระดับอุตสาหกรรม จากวัสดุพื้นฐานในอดีต วันนี้ “กระจก” ได้กลายเป็นวัสดุแห่งอนาคตที่ผสมผสานความสวยงามและประโยชน์ใช้สอยไว้อย่างลงตัวบทที่ 2 องค์ประกอบและโครงสร้างของกระจก2.1 สารตั้งต้นในการผลิตกระจก วัตถุดิบหลักในการผลิตกระจกทั่วไป ได้แก่• ซิลิกา (Silica, SiO₂) เป็นองค์ประกอบหลักของกระจก คิดเป็น 70–75% ของเนื้อกระจก โดยมักใช้ในรูปของทรายแก้ว (Silica Sand)• โซดาแอช (Sodium Carbonate, Na₂CO₃) ช่วยลดจุดหลอมเหลวของซิลิกา ทำให้กระบวนการผลิตประหยัดพลังงานมากขึ้น• หินปูน (Calcium Carbonate, CaCO₃) เพิ่มความแข็งแรงและความคงตัวทางเคมีของกระจก• วัตถุเติมแต่งอื่น ๆ เช่น ออกไซด์ของโลหะ (Al₂O₃, MgO, Fe₂O₃) เพื่อปรับคุณสมบัติเฉพาะ เช่น สี ความทึบ ความหนืด หรือคุณสมบัติพิเศษอื่น ๆ2.2 โครงสร้างทางเคมีของกระจก โครงสร้างของกระจกแตกต่างจากของแข็งทั่วไป เนื่องจากกระจกไม่มีโครงผลึกที่เป็นระเบียบแบบคริสตัล แต่เป็น โครงสร้างแบบอสัณฐาน (Amorphous Structure) ซึ่งมีลักษณะเหมือนของเหลวที่ถูกแช่แข็ง• ซิลิกาในกระจกจะจัดเรียงเป็นโครงข่าย (Network) ของพันธะ Si–O–Si อย่างไม่เป็นระเบียบ• โครงข่ายนี้มีความเสถียรและแข็งแรง แต่ไม่มีระยะห่างประจำเหมือนในผลึก โครงสร้างอสัณฐานนี้ส่งผลให้กระจกมีลักษณะโปร่งใสและแตกต่างจากผลึกธรรมชาติ เช่น ควอตซ์2.3 คุณสมบัติทางกายภาพและทางแสง กระจกมีคุณสมบัติเฉพาะที่ทำให้สามารถใช้งานได้อย่างหลากหลาย ได้แก่2.3.1 คุณสมบัติทางกายภาพ• โปร่งใส กระจกธรรมดาสามารถให้แสงผ่านได้ 80–90%• แข็งแรง กระจกมีค่าความแข็ง (Mohs Hardness) ประมาณ 5.5–7 ขึ้นอยู่กับชนิด• เปราะ (Brittle) กระจกไม่ยืดหยุ่น แตกหักเป็นชิ้นเฉียบคม• ทนความร้อนพอประมาณ ทนต่ออุณหภูมิ 150–300°C ได้ในสภาพปกติ (กระจกบางประเภททนได้สูงกว่านี้)2.3.2 คุณสมบัติทางแสง• หักเหแสง (Refraction) ดัชนีหักเหของกระจกอยู่ที่ประมาณ 1.5–1.9• สะท้อนแสงบางส่วน ทำให้สามารถใช้งานเป็นกระจกเงา• สามารถปรับแต่งให้ตัดรังสี UV หรืออินฟราเรดได้ด้วยสารเคลือบหรือสารเติมแต่ง
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 4Energy Conservation Technology Co.,ltd.บทที่ 3 กระบวนการผลิตกระจก การผลิตกระจกในปัจจุบันมีหลายวิธี ขึ้นอยู่กับประเภทของกระจกและการใช้งาน บทนี้จะกล่าวถึงกระบวนการผลิตหลักในอุตสาหกรรม โดยเฉพาะ “กระจกแผ่นใส” ซึ่งเป็นรูปแบบที่ใช้อย่างแพร่หลาย3.1 การเตรียมวัตถุดิบ วัตถุดิบหลักประกอบด้วย• ทรายแก้ว (Silica Sand)• โซดาแอช (Sodium Carbonate)• หินปูน (Calcium Carbonate)• เศษกระจก (Cullet) — ช่วยลดอุณหภูมิการหลอมและรีไซเคิล• สารเติมแต่ง เช่น โดโลไมต์ อะลูมินา และออกไซด์ของโลหะอื่นๆ ขั้นตอนนี้รวมถึงการชั่งตวงผสมวัตถุดิบให้ได้สัดส่วนที่ต้องการ และขจัดสิ่งปนเปื้อน เช่น เหล็กหรือฝุ่น3.2 การหลอม (Melting)วัตถุดิบจะถูกส่งเข้าเตาหลอมขนาดใหญ่ที่มีอุณหภูมิประมาณ 1,500–1,600 °C เพื่อเปลี่ยนให้เป็นของเหลวหนืด ลักษณะเตาหลอม• ใช้พลังงานจากเชื้อเพลิงก๊าซธรรมชาติหรือไฟฟ้า• มีโซนหลอมและโซนทำให้เนื้อกระจกเป็นเนื้อเดียวกัน (Homogenizing)3.3 กระบวนการผลิตแบบ Float Glass (ฟลูตกลาส) เป็นกระบวนการหลักที่ใช้ในการผลิตกระจกแผ่นเรียบทั่วโลก หลักการหลังกระจกหลอมเหลวจะถูกปล่อยให้ลอยบนผิวของดีบุกเหลว (Tin Bath) ซึ่งทำให้ผิวหน้ากระจกเรียบทั้งสองด้านโดยอัตโนมัติ ขั้นตอนย่อย• Tin Bath กระจกเหลวลอยบนดีบุกที่อุณหภูมิ ~1,100°C• Annealing Lehr ลดอุณหภูมิค่อยเป็นค่อยไปเพื่อป้องกันการแตกร้าว (เรียกว่า “การอบคลายเครียด”)• Cutting ตัดกระจกเป็นแผ่นตามขนาดที่ต้องการด้วยเครื่องตัดอัตโนมัติ ข้อดี ได้กระจกเรียบ ใส หนาเท่ากันทั้งแผ่น และผลิตได้จำนวนมากในต้นทุนต่ำ3.4 การแปรรูป (Finishing & Processing) เมื่อตัดกระจกเรียบร้อยแล้ว อาจมีการแปรรูปเพิ่มเติม เช่น• การขัดขอบ (Grinding & Polishing)• การอบนิรภัย (Tempering)• การลามิเนต (Laminating)• การเคลือบผิว เช่น เคลือบสาร Low-E เคลือบสะท้อนแสง• การพิมพ์ลาย หรือ พ่นทราย
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 5Energy Conservation Technology Co.,ltd.3.5 เทคโนโลยีการผลิตกระจกพิเศษประเภทกระจก เทคโนโลยีที่ใช้กระจกนิรภัย Tempering (อบร้อนอย่างรวดเร็ว)กระจกลามิเนต ประกบกระจก 2 แผ่นด้วยฟิล์ม PVBกระจก Low-E เคลือบสารโลหะบาง ๆ บนผิวกระจกSmart Glass เคลือบสารเปลี่ยนแสง เช่น Electrochromic3.6 ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและพลังงาน อุตสาหกรรมการผลิตกระจกใช้พลังงานสูงและปล่อย CO₂ เป็นจำนวนมาก• มีการใช้เศษกระจก (Cullet) เพื่อช่วยลดพลังงาน• เริ่มใช้พลังงานหมุนเวียนในบางโรงงาน• พัฒนาเตาหลอมประสิทธิภาพสูง ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกบทที่ 4 ประเภทของกระจก กระจกมีหลายประเภท โดยแต่ละประเภทถูกออกแบบให้มีคุณสมบัติแตกต่างกันตามวัตถุประสงค์การใช้งาน ทั้งด้านความปลอดภัย ความสวยงาม การประหยัดพลังงาน และความทนทานต่อสภาพแวดล้อม4.1 กระจกใสธรรมดา (Annealed Glass)• เป็นกระจกพื้นฐานที่ได้จากกระบวนการผลิตแบบ Float Glass• มีความใส ผิวเรียบ ใช้งานได้ทั่วไป เช่น หน้าต่าง เฟอร์นิเจอร์• เปราะบาง เมื่อแตกจะแตกเป็นแผ่นใหญ่ คม อาจก่อให้เกิดอันตราย4.2 กระจกนิรภัยเทมเปอร์ (Tempered Glass)• ผ่านการอบความร้อนสูงแล้วทำให้เย็นอย่างรวดเร็ว• แข็งแรงกว่ากระจกธรรมดา 4–5 เท่า• เมื่อแตกจะแตกเป็นเม็ดเล็ก ไม่มีคม จึงปลอดภัย• ใช้ในประตูกระจก ห้องอาบน้ำ รถยนต์อาคารสูง4.3 กระจกลามิเนต (Laminated Glass)• เป็นการประกบกระจก 2 ชั้นเข้าด้วยกันโดยมีฟิล์ม PVB (Polyvinyl Butyral) อยู่ตรงกลาง• หากแตก เศษกระจกจะติดอยู่กับฟิล์ม ไม่ร่วงหล่น• ป้องกันเสียง กันรังสี UV และเพิ่มความปลอดภัยจากการโจรกรรม• นิยมใช้ในกระจกหน้ารถยนต์ อาคารที่ต้องการความปลอดภัยสูง4.4 กระจกสะท้อนแสง / กระจกกรองแสง (Reflective / Tinted Glass)• มีการเติมโลหะหรือสีในเนื้อกระจก หรือเคลือบผิวเพื่อสะท้อนแสง• ช่วยลดความร้อนจากแสงแดด ลดแสงจ้า• ใช้ในอาคารสำนักงาน กระจกภายนอกที่เน้นการประหยัดพลังงาน
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 6Energy Conservation Technology Co.,ltd.4.5 กระจกเคลือบพิเศษ (Low-E Glass – Low Emissivity)• เคลือบผิวด้วยโลหะบางพิเศษ เช่น เงิน (Ag)• ช่วยสะท้อนรังสีอินฟราเรด (IR) และบางรุ่นสะท้อนรังสี UV• คงความใสแต่ลดการส่งผ่านความร้อน• นิยมใช้ในอาคารประหยัดพลังงานและกระจกบ้านสมัยใหม่4.6 กระจกเงา (Mirror Glass)• ผลิตโดยการเคลือบอะลูมิเนียมหรือเงินด้านหลังของกระจกใส• ใช้สะท้อนภาพ นิยมในห้องน้ำ โต๊ะเครื่องแป้ง หรือพื้นที่ตกแต่ง• ควรใช้กระจกนิรภัยในกรณีที่ติดตั้งในระดับต่ำหรือพื้นที่เสี่ยง4.7 กระจกตกแต่ง / กระจกพิเศษอื่น ๆ• กระจกฝ้า (Frosted Glass) – ขุ่น โปร่งแสง ใช้เพิ่มความเป็นส่วนตัว• กระจกพ่นทราย / พิมพ์ลาย – เพื่อความสวยงาม• กระจกสี / กระจกมัว (Obscure Glass) – มีลวดลายและพื้นผิวไม่เรียบ• กระจกนิรภัยกันกระสุน (Bulletproof Glass) – หลายชั้นของลามิเนต• กระจกโค้ง / กระจกดัดโค้ง – ดัดด้วยความร้อน ใช้ในงานดีไซน์• Smart Glass / Switchable Glass – เปลี่ยนความโปร่งใสด้วยไฟฟ้า4.8 ตารางเปรียบเทียบคุณสมบัติกระจกแต่ละชนิดประเภทกระจก ความแข็งแรง ความปลอดภัยลดความร้อน กันเสียง ความใสกระจกใสธรรมดา ปานกลาง ต่ำ ต่ำ ต่ำ สูงกระจกนิรภัยเทมเปอร์สูง สูง ปานกลาง ปานกลาง สูงกระจกลามิเนต สูง สูง สูง สูง สูงกระจกสะท้อนแสง ปานกลาง ปานกลาง สูง ปานกลาง ปานกลางกระจก Low-E ปานกลาง ปานกลาง สูงมาก ปานกลาง สูงกระจกเงา ปานกลาง ต่ำ ต่ำ ต่ำ –กระจกตกแต่ง/พิเศษ ปานกลาง แล้วแต่ชนิด แล้วแต่ชนิด แล้วแต่ชนิดแล้วแต่ชนิด
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 7Energy Conservation Technology Co.,ltd.บทที่ 5 การใช้งานกระจกในชีวิตจริง กระจกมีบทบาทสำคัญในชีวิตประจำวันของมนุษย์ทั้งในแง่ของความสวยงาม ความสะดวกสบาย ความปลอดภัย และการประหยัดพลังงาน โดยสามารถพบเห็นการใช้งานได้ในแทบทุกพื้นที่ของชีวิต ไม่ว่าจะเป็นในอาคาร ยานพาหนะ หรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์5.1 การใช้งานในงานสถาปัตยกรรมและอาคาร• กระจกหน้าต่างและผนังอาคารใช้เพื่อให้แสงธรรมชาติเข้าสู่ภายใน ช่วยลดการใช้พลังงานไฟฟ้าในเวลากลางวัน• กระจกประหยัดพลังงาน (Low-E, Reflective Glass)ช่วยลดการถ่ายเทความร้อน เพิ่มประสิทธิภาพของระบบปรับอากาศ• กระจกเงาและตกแต่งภายในใช้ในห้องน้ำ ห้องแต่งตัว หรือพื้นที่ที่ต้องการเพิ่มความรู้สึกกว้างขวาง• กระจกนิรภัยในอาคารสูงใช้เพื่อความปลอดภัยในพื้นที่ที่เสี่ยงต่อการแตก เช่น ระเบียง หน้าต่างสูง5.2 การใช้งานในอุตสาหกรรมยานยนต์• กระจกหน้า–ข้าง–หลังของรถยนต์o กระจกหน้าใช้กระจกลามิเนต เพื่อป้องกันการกระเด็นของเศษกระจกo กระจกข้างและหลังมักเป็น กระจกเทมเปอร์เพื่อความแข็งแรง• กระจกมองข้าง–มองหลังมีคุณสมบัติกันแสงสะท้อน เพื่อเพิ่มความปลอดภัยในการขับขี่• ฟิล์มกรองแสงติดกระจกเพื่อป้องกันรังสี UV และช่วยลดความร้อนภายในรถ5.3 การใช้งานในเครื่องใช้ไฟฟ้าและเทคโนโลยี• หน้าจอสมาร์ตโฟนและแท็บเล็ตใช้กระจกชนิดพิเศษ เช่น Gorilla Glass ที่บางแต่แข็งแรง• เตาอบ/ไมโครเวฟใช้กระจกที่ทนความร้อนสูง• ทีวีและจอมอนิเตอร์ใช้กระจกใสหรือเคลือบพิเศษเพื่อเพิ่มความคมชัดและป้องกันแสงสะท้อน• แผงโซลาร์เซลล์เคลือบด้วยกระจกพิเศษที่มีความโปร่งใสและทนทานต่อสภาพอากาศ5.4 การใช้งานในศิลปะและการออกแบบ• ศิลปะกระจกสี (Stained Glass)ใช้ในโบสถ์ อาคารอนุรักษ์ และการตกแต่ง• กระจกแกะสลัก / พ่นทรายใช้ในการออกแบบตกแต่งบ้าน โรงแรม ร้านอาหาร
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 8Energy Conservation Technology Co.,ltd.• กระจกดัดโค้งเพิ่มความนุ่มนวลให้กับการออกแบบอาคารและเฟอร์นิเจอร์5.5 การใช้งานในวิทยาศาสตร์และการแพทย์• กล้องจุลทรรศน์ / กล้องโทรทรรศน์ใช้กระจกเคลือบพิเศษในการสะท้อนและรวมแสง• อุปกรณ์แล็บ / แก้วทดลองทำจาก borosilicate glass ที่ทนต่อสารเคมีและความร้อน• อุปกรณ์ทางการแพทย์เช่น แผ่นกระจกตรวจเชื้อ เลนส์ผ่าตัด กล่องเก็บตัวอย่างพิเศษ5.6 การใช้งานในชีวิตประจำวันอื่น ๆ• กระจกเงาในบ้านห้องแต่งตัว ห้องน้ำ• ประตูกระจก / ฉากกั้นอาบน้ำใช้เพิ่มความโปร่ง สวยงาม และประหยัดพื้นที่• เครื่องประดับและของตกแต่งเช่น เครื่องประดับแก้ว กระถาง กระจกแฟชั่น5.7 บทบาทของกระจกในเมืองอัจฉริยะ (Smart Cities)• กระจกพลังงานแสงอาทิตย์ (Solar Glass) ช่วยสร้างพลังงานจากอาคาร• Smart Glass ที่เปลี่ยนความโปร่งใสได้ตามแสงและอุณหภูมิ• กระจกกันเสียงในอาคารเมืองหนาแน่น ช่วยลดมลภาวะทางเสียงo ตารางเปรียบเทียบการใช้งานกระจกในชีวิตจริงประเภทกระจก ลักษณะเด่น การใช้งานหลัก อุตสาหกรรม/สถานที่กระจกใสธรรมดา(Annealed)ใส เรียบ เปราะบาง หน้าต่าง ตู้โชว์เฟอร์นิเจอร์ทั่วไป อาคาร บ้านพักกระจกนิรภัยเทมเปอร์(Tempered)แข็งแรง แตกเป็นเม็ดเล็ก ประตูกระจก ฉากกั้นรถยนต์ อาคารสูง รถยนต์กระจกลามิเนต(Laminated)ติดฟิล์ม PVB ปลอดภัย กันเสียงกระจกหน้ารถ หน้าต่างกันเสียงยานยนต์อาคารสาธารณะกระจกสะท้อนแสง(Reflective)เคลือบสะท้อนแสง กันความร้อนกระจกภายนอกอาคารสำนักงาน อาคารพาณิชย์กระจก Low-E กันร้อนสูง โปร่งใส อาคารประหยัดพลังงานบ้านสมัยใหม่อาคารเขียว (Green Building)กระจกเงา (Mirror) สะท้อนภาพชัดเจน ห้องน้ำ กระจกแต่งตัว ร้านเสริมสวย บ้าน โรงแรม ร้านค้า
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 9Energy Conservation Technology Co.,ltd.ประเภทกระจก ลักษณะเด่น การใช้งานหลัก อุตสาหกรรม/สถานที่กระจกฝ้า / พ่นทราย โปร่งแสง ไม่เห็นชัด ห้องน้ำ ห้องประชุมออฟฟิศ สำนักงาน โรงแรมกระจกโค้ง / ดัดโค้ง รูปทรงพิเศษ เพิ่มมิติการออกแบบตู้โชว์อาคารทันสมัยรถยนต์ เฟอร์นิเจอร์ดีไซน์Smart Glassเปลี่ยนโปร่งใส/ทึบด้วยไฟฟ้าห้องประชุม อาคารไฮเทคโรงแรมหรู เทคโนโลยีSmart Cityกระจกพลังงานแสงอาทิตย์ผลิตไฟฟ้าได้ อาคารประหยัดพลังงาน ฟาซาดอาคารเขียว รีสอร์ตบทที่ 6 เทคโนโลยีสมัยใหม่ของกระจก ในโลกยุคใหม่ กระจกไม่ได้เป็นเพียงวัสดุโปร่งใสอีกต่อไป แต่ได้กลายเป็นวัสดุอัจฉริยะที่สามารถปรับเปลี่ยนคุณสมบัติได้ตามความต้องการของผู้ใช้ โดยการนำเทคโนโลยีขั้นสูงมาผนวกเข้ากับคุณสมบัติพื้นฐานของกระจก ทำให้เกิดนวัตกรรมใหม่ๆ ที่มีบทบาทสำคัญในอุตสาหกรรมอาคาร ยานยนต์ พลังงาน และการออกแบบอัจฉริยะ6.1 Smart Glass (Electrochromic / Switchable Glass)• กระจกที่สามารถ เปลี่ยนจากใสเป็นทึบ (หรือเข้ม) ได้ด้วยการใช้กระแสไฟฟ้า• ควบคุมแสงและความร้อนได้อย่างอัตโนมัติ• มีประเภทต่าง ๆ เช่นo Electrochromic – เปลี่ยนสีเมื่อจ่ายไฟo Thermochromic – เปลี่ยนตามอุณหภูมิo SPD (Suspended Particle Device) – อนุภาคในกระจกจัดเรียง/กระจายตามไฟฟ้า• การใช้งาน ห้องประชุม กระจกอาคารหรูกระจกหลังคารถยนต์โรงแรมระดับสูง6.2 กระจกกันเสียง / กระจกนิรภัยขั้นสูง• พัฒนาต่อยอดจาก กระจกลามิเนต โดยใช้ฟิล์มชนิดพิเศษที่ดูดซับเสียง• สามารถลดระดับเสียงได้ 25–35 เดซิเบล• ใช้ในo อาคารในเขตเมืองo โรงพยาบาลo ห้องอัดเสียง หรือบ้านพักใกล้สนามบิน6.3 กระจกเคลือบพิเศษ (Low-E Glass – Low Emissivity)• เคลือบด้วยโลหะบาง เช่น เงินหรือไทเทเนียม• ลดการถ่ายเทความร้อนจากรังสีอินฟราเรด (IR) และรังสี UV• เพิ่มประสิทธิภาพพลังงานโดยยังคงความใส• นิยมใช้ใน “อาคารเขียว (Green Building)” บ้านสมัยใหม่ และกระจกสองชั้น (Double glazing)
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 10Energy Conservation Technology Co.,ltd.6.4 กระจกผลิตพลังงาน (Solar Glass / Photovoltaic Glass)• กระจกที่ผนวกรวมกับเซลล์แสงอาทิตย์ (Solar Cells)• สามารถ ผลิตกระแสไฟฟ้า จากแสงอาทิตย์ได้• มีทั้งแบบโปร่งแสง (กึ่งใส) และทึบแสง• ใช้กับo หลังคากระจกo ฟาซาดอาคารo โรงเรือนอัจฉริยะ (Smart Greenhouse)6.5 กระจกป้องกันรังสี UV / IR และกรองแสงเฉพาะช่วง• ใช้เคลือบหรือเติมสารในเนื้อกระจกเพื่อ ตัดเฉพาะความยาวคลื่นของแสง ที่ไม่ต้องการ• ช่วยปกป้องผู้ใช้งานจากรังสีอันตราย ลดความร้อน และยืดอายุอุปกรณ์ภายในอาคาร/รถยนต์• ใช้ในอาคารสำนักงาน ร้านค้าปลีก รถยนต์ และพิพิธภัณฑ์6.6 กระจกรีไซเคิลและเทคโนโลยีการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม• การนำเศษกระจก (Cullet) มารีไซเคิลสามารถลดการใช้พลังงานได้ถึง 30%• พัฒนาเตาหลอมพลังงานไฟฟ้า / เตา Hybrid เพื่อการผลิตที่สะอาดขึ้น• ระบบ Zero Waste รีไซเคิลขอบกระจกและของเสียกลับเข้าสู่สายการผลิต• สนับสนุนแนวคิด Circular Economy6.7 แนวโน้มในอนาคต• กระจกอัจฉริยะที่เชื่อมกับ IoT – สามารถควบคุมด้วยแอป เซ็นเซอร์แสง หรือ AI• กระจกแสดงผล (Display Glass) – รวมกระจกกับหน้าจอแบบใส• กระจกกรองฝุ่น / กันเชื้อโรค – เคลือบสารนาโนฆ่าเชื้อหรือดูดซับ PM 2.5• วัสดุกระจกที่ยืดหยุ่นได้ (Flexible Glass) – สำหรับอุปกรณ์พกพาและหน้าจอโค้งo ตารางเปรียบเทียบเทคโนโลยีสมัยใหม่ของกระจกประเภทกระจกสมัยใหม่ คุณสมบัติเด่น ประโยชน์หลัก ตัวอย่างการใช้งานSmart Glass(Electrochromic)เปลี่ยนจากใสเป็นทึบด้วยไฟฟ้าควบคุมแสง/ความเป็นส่วนตัวห้องประชุม อาคารหรูรถยนต์Low-E Glassเคลือบโลหะบาง กันความร้อน-UVประหยัดพลังงาน คงความใสอาคารประหยัดพลังงานบ้านSolar Glassผสานเซลล์แสงอาทิตย์ในกระจกผลิตไฟฟ้า ลดการใช้พลังงานจากภายนอกฟาซาด หลังคากระจกGreenhouseกระจกกันเสียง (Acoustic Glass)ลามิเนตหลายชั้น ดูดซับเสียงได้ดีลดเสียงรบกวนจากภายนอกโรงพยาบาล โรงแรมอาคารใกล้ถนนใหญ่Thermochromic Glassเปลี่ยนความเข้มตามอุณหภูมิควบคุมความร้อนอัตโนมัติอาคารเขตร้อน กระจกหน้าต่างทิศตะวัน
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 11Energy Conservation Technology Co.,ltd.ประเภทกระจกสมัยใหม่ คุณสมบัติเด่น ประโยชน์หลัก ตัวอย่างการใช้งานกระจกฆ่าเชื้อ/ฟอกอากาศเคลือบนาโนฆ่าเชื้อ เช็ดตัวเองได้ / ดักจับฝุ่นเพิ่มสุขอนามัย ป้องกันไวรัส/ฝุ่น PM 2.5โรงพยาบาล สถานศึกษาบ้านยุคใหม่Display Glass (จอกระจก)กระจกโปร่งใสแสดงภาพได้ทำหน้าที่เป็นทั้งกระจกและหน้าจอร้านค้าอัจฉริยะ รถยนต์อนาคตFlexible Glassกระจกบางพิเศษ ยืดหยุ่น โค้งงอได้ใช้กับอุปกรณ์พกพา จอโค้งสมาร์ตโฟน แท็บเล็ตนาฬิกาอัจฉริยะบทที่ 7 มาตรฐานและความปลอดภัย กระจกเป็นวัสดุที่มีความเปราะบางแต่ก็ถูกใช้งานอย่างแพร่หลายในชีวิตประจำวัน ดังนั้น การกำหนดมาตรฐานและแนวทางความปลอดภัยจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งเพื่อป้องกันอุบัติเหตุ รักษาสิ่งแวดล้อม และรับรองคุณภาพของวัสดุที่นำไปใช้งานในอาคาร ยานยนต์ หรืออุตสาหกรรมต่าง ๆ 7.1 มาตรฐานอุตสาหกรรมเกี่ยวกับกระจก 7.2 ความปลอดภัยในการใช้งานกระจก 7.3 การทดสอบความปลอดภัยของกระจก 7.4 ข้อกำหนดตามกฎหมายและกฎกระทรวง (สำหรับประเทศไทย) 7.5 แนวทางการออกแบบเพื่อความปลอดภัย❖ รายละเอียดมาตรฐานและความปลอดภัย7.1 มาตรฐานอุตสาหกรรมเกี่ยวกับกระจก มาตรฐานเกี่ยวกับกระจกมีบทบาทสำคัญในการกำหนดคุณภาพ ความปลอดภัย และความเหมาะสมในการใช้งาน โดยองค์กรแต่ละแห่งทั่วโลกได้กำหนดข้อกำหนดเฉพาะสำหรับประเภทกระจกต่าง ๆ ที่ใช้ในอาคาร ยานยนต์ และงานอุตสาหกรรม ซึ่งมีรายละเอียดสำคัญดังนี้o มาตรฐาน ASTM (สหรัฐอเมริกา)• ASTM C1036 – มาตรฐานสำหรับกระจกแผ่นใส (Flat Glass)• ASTM C1048 – มาตรฐานกระจกนิรภัยชนิดเทมเปอร์ (Heat-Treated Glass)• ASTM C1172 – กระจกลามิเนตนิรภัย (Laminated Architectural Glass)• ASTM E1300 – แนวทางการออกแบบความหนากระจกให้ปลอดภัยต่อแรงกระแทกo มาตรฐาน EN (สหภาพยุโรป)• EN 12150 – กระจกนิรภัยเทมเปอร์• EN 12600 – วิธีทดสอบการแตกของกระจกนิรภัย• EN 1279 – กระจกฉนวนความร้อน (Insulating Glass Units)• EN 14449 – ข้อกำหนดกระจกลามิเนตในงานสถาปัตย์• EN 356 – การกันกระสุน/กันการโจรกรรมของกระจก
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 12Energy Conservation Technology Co.,ltd.o มาตรฐาน ISO (องค์การมาตรฐานสากล)• ISO 12543 – มาตรฐานกระจกลามิเนต• ISO 614 – มาตรฐานกระจกสำหรับยานยนต์• ISO 9050 – วิธีการวัดคุณสมบัติการส่งผ่านแสงและพลังงานของกระจก• ISO 7892 – ทดสอบแรงกระแทกจากของแข็งต่อกระจกในอาคารo มาตรฐาน มอก. (ประเทศไทย) สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) ได้กำหนดมาตรฐานสำหรับผลิตภัณฑ์กระจกไว้หลายฉบับ เช่น• มอก. 965-2537 – กระจกนิรภัยเทมเปอร์• มอก. 1195-2536 – กระจกเงา• มอก. 1228-2539 – กระจกใสเรียบชนิดโฟลต• มอก. 2029-2547 – กระจกสะท้อนแสง• มอก. 2432-2555 – กระจกลามิเนตนิรภัยสำหรับอาคารo หมายเหตุเพิ่มเติม• ผู้ประกอบการควรใช้กระจกที่มีใบรับรองมาตรฐาน (Certificate of Conformity) จากโรงงานหรือผู้นำเข้า• การติดตั้งกระจกในงานก่อสร้างควรสอดคล้องกับ กฎหมายควบคุมอาคาร และข้อกำหนดของวิศวกรรม/สถาปัตยกรรม• การเลือกมาตรฐานควรพิจารณาจาก สถานที่ใช้งาน เช่น ต่างประเทศใช้ EN หรือ ISO ส่วนไทยเน้น มอก.o ตารางเปรียบเทียบมาตรฐานกระจกประเภทกระจก ASTM (USA) EN (EU) ISO (สากล) มอก. (ไทย)กระจกใสธรรมดา ASTM C1036 EN 572 ISO 9050 มอก. 1228-2539กระจกนิรภัยเทมเปอร์ ASTM C1048 EN 12150 ISO 7892 มอก. 965-2537กระจกลามิเนต ASTM C1172 EN 14449 ISO 12543 มอก. 2432-2555กระจกฉนวน (IGU) ASTM E2190 EN 1279 ISO 20492 –กระจกเงา – – – มอก. 1195-2536กระจกสะท้อนแสง – – – มอก. 2029-2547ทดสอบแรงกระแทก ASTM E1300 EN 12600ISO 614 / ISO 7892–ประสิทธิภาพพลังงาน ASTM C1371 – ISO 9050 –
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 13Energy Conservation Technology Co.,ltd.• คำอธิบายเพิ่มเติม• ASTM มาตรฐานจากอเมริกา เน้นการวิเคราะห์ทางวิศวกรรมและการทดสอบ• EN มาตรฐานยุโรป เข้มงวดเรื่องความปลอดภัยและการทดสอบกระจกในสถาปัตยกรรม• ISO ครอบคลุมการวัดคุณสมบัติทางแสง ความร้อน และความแข็งแรง• มอก. มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมของไทย โดย สมอ. (สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม)o เช็กลิสต์ตรวจสอบกระจกตาม มอก.1. ตรวจสอบประเภทกระจกกับ มอก. ที่เกี่ยวข้องรายการตรวจสอบ รายละเอียด/ตัวอย่าง ตรวจแล้ว ✓ / ✗- กระจกใสธรรมดา (Float Glass) มอก. 1228-2539- กระจกเทมเปอร์ (Tempered Glass) มอก. 965-2537- กระจกลามิเนต (Laminated Glass) มอก. 2432-2555- กระจกเงา มอก. 1195-2536- กระจกสะท้อนแสง (Reflective Glass) มอก. 2029-25472. ตรวจสอบฉลากและเอกสารประกอบรายการตรวจสอบ รายละเอียด/ตัวอย่าง ✓ / ✗ฉลากมีชื่อผู้ผลิต/ผู้นำเข้า ระบุแหล่งที่มา ชัดเจนเลขที่ มอก. แสดงบนฉลาก ตรงกับประเภทกระจกที่ใช้งานมีใบรับรองคุณภาพจากโรงงาน (CoA) เช่น ผลทดสอบแรงกระแทก การหักเหแสง ความหนามีเอกสารรับรองการผ่าน มอก. จาก สมอ. หรือผลการทดสอบจากห้องปฏิบัติการที่ได้รับรอง3. ตรวจสอบลักษณะทางกายภาพของกระจกรายการตรวจสอบ เกณฑ์ตาม มอก. ✓ / ✗ความหนา ต้องตรงตามระบุในฉลาก/สเปก (เช่น 5, 6, 10 มม.)พื้นผิวเรียบ ไม่มีฟองอากาศ / รอยขีดข่วน สำหรับกระจกใสและกระจกเงาความโค้งงอ ไม่เบี่ยงเบนเกินค่าที่กำหนดใน มอก.รอยบิ่น/รอยร้าวที่ขอบ ไม่อนุญาต หากพบให้ปฏิเสธสินค้าสี/ความโปร่งใส สม่ำเสมอทั่วแผ่น ไม่หม่นหรือซีดในบางจุด
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 14Energy Conservation Technology Co.,ltd.4. ตรวจสอบความปลอดภัยในการติดตั้งรายการตรวจสอบ แนวทางตามกฎหมาย/มาตรฐาน ✓ / ✗ติดตั้งในพื้นที่สัมผัส ต้องเป็นกระจกนิรภัย เช่น กระจกประตูฉากอาบน้ำ ราวกันตกมีเฟรมยึดกระจกแข็งแรงได้มาตรฐาน เช่น อะลูมิเนียมหรือเหล็กที่รับแรงได้ดีกระจกระดับต่ำกว่า 90 ซม. ต้องเป็นนิรภัย ตามแนวทางการป้องกันอุบัติเหตุมีการติดสติกเกอร์หรือสัญลักษณ์บนกระจกใส ป้องกันคนเดินชน (เฉพาะอาคารสาธารณะ)5. ข้อแนะนำเพิ่มเติม• เก็บ ใบรับรอง มอก. และผลทดสอบ แนบไว้ในแฟ้มงานโครงการ• กระจกที่ผ่าน มอก. มักมีเครื่องหมาย มอก. (รูปสามเหลี่ยม) บนฉลาก• หากใช้งานพิเศษ เช่น กระจกกันเสียง / กันไฟ ควรแนบมาตรฐานสากลร่วมด้วยo แบบฟอร์ม Checksheet เปรียบเทียบมาตรฐานกระจกในโครงการชื่อโครงการ .............................................สถานที่ติดตั้ง .............................................วันที่ตรวจสอบ ........../........../............ผู้ตรวจสอบ .............................................บริษัทผู้จัดจำหน่าย / ผลิต ...................................ตารางเปรียบเทียบกระจกที่ใช้งานจริง vs มาตรฐานอ้างอิงรายการ/พื้นที่ติดตั้งประเภทกระจกที่ใช้ความหนา (มม.)มาตรฐานอ้างอิง (ASTM/EN/มอก.)ผ่าน/ไม่ผ่าน ข้อสังเกตเพิ่มเติม1. กระจกหน้าต่างห้องพัก เทมเปอร์ 6 มม.มอก. 965-2537 / EN 121502. กระจกประตูบานเลื่อน ลามิเนตนิรภัย 10.38 มม.มอก. 2432-2555 / ASTM C11723. กระจกเงาห้องน้ำ กระจกเงาเงิน 5 มม. มอก. 1195-25364. กระจกฝ้าห้องประชุมลามิเนตพ่นทราย10.38 มม.มอก. 2432-2555 + EN 144495. กระจกฟาซาดอาคารLow-E เคลือบสะท้อน6+12+6 มม.ISO 9050 / ASTM C1036IGU – ต้องซีลแน่น 2 ชั้น6. กระจกกันตกระเบียง ลามิเนตนิรภัย 12.76 มม.มอก. 2432-2555 + EN 12600ต้องยึดด้วยเฟรมอลูมิเนียมเต็มรอบ
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 15Energy Conservation Technology Co.,ltd.รายการ/พื้นที่ติดตั้งประเภทกระจกที่ใช้ความหนา (มม.)มาตรฐานอ้างอิง (ASTM/EN/มอก.)ผ่าน/ไม่ผ่าน ข้อสังเกตเพิ่มเติม7. กระจกหลังคา Skylightลามิเนต + เทมเปอร์ 16.76 มม. EN 14449 + EN 12150ต้องทนแรงกระแทกและ UV ได้หมายเหตุประกอบ• คอลัมน์ “ผ่าน/ไม่ผ่าน” ใช้ ✓ หรือ ✗• สามารถแนบ ผลรายงานทดสอบ (Test Report) จากผู้ผลิต/ผู้นำเข้า• ตรวจสอบ การติดตั้งหน้างาน ว่าสอดคล้องกับคู่มือ/มาตรฐานหรือไม่• กรณีใช้มาตรฐานต่างประเทศ ต้องแนบใบรับรอง (Certificate of Compliance)7.2 ความปลอดภัยในการใช้งานกระจก กระจกเป็นวัสดุที่แม้จะมีความแข็งแรง แต่ก็สามารถแตกหักได้หากไม่ได้รับการเลือกใช้อย่างเหมาะสม หรือมีการติดตั้งที่ไม่ถูกต้อง ดังนั้น “ความปลอดภัย” จึงเป็นสิ่งสำคัญอันดับต้น ๆ โดยเฉพาะในพื้นที่ที่ผู้คนสามารถสัมผัสหรือผ่านไปมาได้บ่อยo การเลือกใช้กระจกให้เหมาะสมกับพื้นที่ใช้งานพื้นที่ติดตั้ง ควรใช้กระจกประเภท เหตุผลด้านความปลอดภัยประตูทางเข้าอาคาร / ห้างสรรพสินค้ากระจกนิรภัยเทมเปอร์ หรือกระจกลามิเนต ป้องกันการบาดเจ็บหากกระจกแตกห้องน้ำ / ห้องอาบน้ำ กระจกเทมเปอร์หรือกระจกลามิเนตความชื้นสูง ต้องทนแรงกระแทกและแตกไม่เป็นคมหน้าต่างอาคารสูง กระจกลามิเนต (ป้องกันหล่น) เศษกระจกไม่ตกลงมาหากแตกราวกันตก / กระจกกันตก / ระเบียง กระจกลามิเนตนิรภัย ≥ 12 มม.ป้องกันการทะลุผ่านหากเกิดแรงกระแทกห้องประชุม / โรงเรียน / สถานพยาบาลกระจกนิรภัยพร้อมติดสติกเกอร์เตือนลดความเสี่ยงจากการเดินชนหรือเล่นซนผนังกระจก / ฟาซาด / หลังคากระจกกระจก IGU + เทมเปอร์ + ลามิเนตต้องรับแรงลม แรงกระแทก และป้องกันความร้อนo แนวทางความปลอดภัยในการติดตั้ง1. เลือกใช้กระจกที่ผ่านมาตรฐาน (เช่น มอก. / EN / ASTM)o มีใบรับรอง / Certificate of Conformity จากผู้ผลิตo ตรวจสอบให้แน่ใจว่าเป็น “กระจกนิรภัย” ในพื้นที่ที่ต้องสัมผัสหรือเสี่ยงต่อการแตก2. โครงสร้างยึดกระจกต้องแข็งแรงo เฟรมหรือโครงอลูมิเนียม/เหล็กต้องสามารถรับน้ำหนักได้o ป้องกันการบิดเบี้ยวหรือสั่นสะเทือนระหว่างใช้งาน
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 16Energy Conservation Technology Co.,ltd.3. ติดตั้งโดยเว้นช่องว่าง Expansion Gapo ป้องกันการแตกร้าวเมื่ออุณหภูมิเปลี่ยนแปลงo เติมด้วยซิลิโคนหรือยางกันกระแทก4. ห้ามติดตั้งกระจกธรรมดา (Annealed) ในพื้นที่เสี่ยงo เช่น ประตูราวกันตก พื้น จุดสัมผัสระดับมือ5. ตรวจสอบการ “บิ่น ร้าว” บริเวณขอบกระจกก่อนติดตั้งo จุดเหล่านี้อาจเป็นจุดเริ่มต้นของการแตกร้าวภายหลัง6. ติดสติกเกอร์หรือสัญลักษณ์เตือนบนกระจกใสo โดยเฉพาะกระจกบานใหญ่ที่โปร่งใสทั้งหมดo เพื่อลดความเสี่ยงจากการเดินชนโดยไม่รู้ตัวo ข้อแนะนำด้านความปลอดภัยเพิ่มเติม• ระดับกระจกต่ำกว่า 90 ซม. จากพื้น ควรเป็นกระจกนิรภัยเสมอ• ควรหลีกเลี่ยงการเจาะรู เจียขอบ หรือปรับแต่งกระจกหลังจาก “อบนิรภัย”• กรณีที่ต้องใช้กระจกขนาดใหญ่หรือพิเศษ ควรปรึกษาวิศวกรโครงสร้าง• สำหรับพื้นที่สาธารณะ เช่น ห้างสรรพสินค้า สถานศึกษา โรงพยาบาล ต้องมีการตรวจสอบความปลอดภัยอย่างสม่ำเสมอo แนวทางการออกแบบกระจกตามกฎหมายควบคุมอาคาร• อ้างอิงกฎหมายและมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง1. กฎกระทรวง ฉบับที่ 55 (พ.ศ. 2543) เรื่อง \"อาคารสูง อาคารขนาดใหญ่พิเศษ\"2. มาตรฐาน มอก. ที่เกี่ยวข้อง เช่น มอก. 965, 2432, 11953. หลักเกณฑ์ความปลอดภัยตามสภาวิศวกร / สมาคมสถาปนิก4. คู่มือความปลอดภัยของวัสดุกระจกในงานสถาปัตยกรรม (เช่น ISO 12543, EN 12600)• แนวทางการออกแบบพื้นที่ติดตั้งกระจก (ตามกฎหมายควบคุมอาคาร)พื้นที่/ลักษณะใช้งาน แนวทางการออกแบบตามกฎหมายราวกันตก/กระจกกันตกที่ความสูง >1 เมตรต้องใช้กระจกลามิเนตนิรภัย หนา ≥ 12 มม. และมีเฟรมรับแรงเต็มรอบผนังกระจกภายนอกอาคารสูง >15 เมตรต้องใช้กระจกนิรภัย และมีหลักฐานการออกแบบรับแรงลมจากวิศวกรโครงสร้างประตูกระจก / บานเลื่อนในพื้นที่สาธารณะต้องใช้กระจกเทมเปอร์ หรือกระจกลามิเนตที่ผ่านมาตรฐานความปลอดภัยพื้นที่ระดับต่ำ <90 ซม. จากพื้น ต้องใช้กระจกนิรภัยเสมอ (เพื่อลดอุบัติเหตุจากการชน/ล้ม)ห้องน้ำ/ห้องอาบน้ำ/พื้นที่เปียก ใช้กระจกนิรภัยชนิดทนความชื้น เช่น เทมเปอร์เท่านั้นหลังคากระจก / Skylight ต้องเป็นกระจกนิรภัยชนิดลามิเนต + มีอุปกรณ์รองรับตกกระแทก
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 17Energy Conservation Technology Co.,ltd.พื้นที่/ลักษณะใช้งาน แนวทางการออกแบบตามกฎหมายกระจกบานใหญ่ (>2 ม²) ควรแบ่งช่อง ติดเฟรมเสริม หรือเพิ่มความหนาตามวิศวกรออกแบบผนัง Curtain Wall / ฟาซาด ต้องใช้กระจก IGU นิรภัย (ลามิเนต/เทมเปอร์) และมีใบคำนวณรับแรงลมพื้นที่เสี่ยงต่อการโจรกรรม/เสียงดัง ใช้กระจกลามิเนตนิรภัยชนิดพิเศษกันเสียง/กันกระสุน (ตามมาตรฐาน EN 356/ISO 16933)• ข้อกำหนดด้านโครงสร้างการติดตั้ง• เฟรม/กรอบที่ใช้ต้องสามารถรับ น้ำหนักและแรงกระแทก ได้ตามมาตรฐาน• ควรเว้น ช่องว่างขอบ (expansion gap) อย่างน้อย 3–5 มม. เพื่อรองรับการขยายตัว• ติดตั้ง บีดซิลิโคน หรือซีลยาง เพื่อป้องกันการแตกร้าวจากแรงกด• ห้าม เจาะ/ตัดกระจก หลังจากผ่านกระบวนการอบนิรภัยแล้ว• หมายเหตุสำคัญ (จากการตีความกฎหมายจริง)• หากฝ่าฝืนหรือไม่ใช้วัสดุที่ปลอดภัย เจ้าพนักงานควบคุมอาคารมีสิทธิ์ไม่ออกใบอนุญาตก่อสร้าง/ใช้อาคาร• เจ้าของโครงการและผู้ออกแบบต้องแนบ แบบรายละเอียดการใช้กระจก และใบรับรองมาตรฐานในการยื่นขออนุญาต• เอกสารที่ควรแนบในการออกแบบ/อนุญาต1. รายการวัสดุกระจกที่ใช้ (Glass Specification Sheet)2. เอกสารรับรองมาตรฐาน (มอก./ASTM/EN/ISO)3. แบบก่อสร้างแสดงรายละเอียดการติดตั้ง4. ใบคำนวณแรงกระแทก/แรงลมจากวิศวกร (ในกรณีอาคารสูงหรือกระจกภายนอก)o แบบฟอร์มตรวจสอบหน้างานกระจก (Glass Installation Inspection Form)ชื่อโครงการ ................................................สถานที่ติดตั้ง ................................................วันที่ตรวจสอบ ........../........../............ผู้ตรวจสอบ ................................................ตำแหน่งงาน □ วิศวกรควบคุมงาน □ สถาปนิก □ ผู้รับเหมา □ ผู้ตรวจอิสระ• รายละเอียดกระจกที่ติดตั้งรายการติดตั้ง ประเภทกระจกความหนา (มม.)มาตรฐานอ้างอิง (มอก./EN/ASTM)ผู้ผลิต / ยี่ห้อกระจกประตูหน้ากระจกราวกันตกกระจกหน้าต่างห้องพัก
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 18Energy Conservation Technology Co.,ltd.รายการติดตั้ง ประเภทกระจกความหนา (มม.)มาตรฐานอ้างอิง (มอก./EN/ASTM)ผู้ผลิต / ยี่ห้อกระจกฝ้า/ตกแต่งภายในกระจกฟาซาด/Skylight• รายการตรวจสอบหน้างานรายการตรวจสอบ ✓ / ✗ หมายเหตุเพิ่มเติม1. กระจกตรงตามแบบ/สเปกที่ระบุในแบบก่อสร้าง2. กระจกมีตรา มอก. หรือใบรับรองมาตรฐานสากล (CoC/EN)3. ไม่มีรอยบิ่น/รอยร้าว/ฟองอากาศที่ผิวหรือขอบกระจก4. มีการติดตั้งด้วยโครง/เฟรมที่แข็งแรงและสมบูรณ์5. มีการเว้นช่องว่างรอบกระจกอย่างเหมาะสม (Expansion Gap)6. ใช้ซีลกันน้ำ/ซิลิโคนอย่างถูกต้องและต่อเนื่อง7. กระจกระดับต่ำ <90 ซม. เป็นกระจกนิรภัยเสมอ8. กระจกประตู / ราวกันตกใช้กระจกลามิเนตหรือเทมเปอร์9. กระจกใสขนาดใหญ่มีการติดสติกเกอร์เตือนการมองเห็น10. มีใบรับรองการติดตั้งจากผู้รับเหมา/ผู้ผลิต (ถ้ามี)• ความเห็นจากผู้ตรวจสอบ..........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................• สรุปผลการตรวจสอบ• □ ผ่านการตรวจสอบทั้งหมด• □ ผ่านบางส่วน (ระบุจุดที่ต้องแก้ไข)• □ ไม่ผ่าน (ต้องรื้อและแก้ไขใหม่)ลายเซ็นผู้ตรวจสอบ ..............................................วันที่ ........../........../............
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 19Energy Conservation Technology Co.,ltd.7.3 การทดสอบความปลอดภัยของกระจก เพื่อให้มั่นใจว่ากระจกที่ใช้ในงานสถาปัตยกรรมและอุตสาหกรรมมีคุณภาพและความปลอดภัยตามมาตรฐานสากล จึงต้องผ่านการทดสอบในด้านต่าง ๆ ทั้งทางกายภาพ กลศาสตร์ และความคงทนต่อสภาพแวดล้อม โดยการทดสอบเหล่านี้มีบทบาทสำคัญในการออกใบรับรองมาตรฐาน เช่น มอก., EN, ASTM, ISOo การทดสอบความปลอดภัยที่สำคัญประเภทการทดสอบ รายละเอียด มาตรฐานที่อ้างอิง1. Impact Test (ทดสอบแรงกระแทก)ทดสอบว่ากระจกสามารถทนแรงกระแทกได้มากเพียงใด เช่น ปล่อยลูกเหล็กตกใส่จากความสูงที่กำหนดEN 12600, ASTM C10482. Fragmentation Test (ทดสอบลักษณะการแตก)ตรวจสอบว่ากระจกเมื่อแตกจะสลายเป็นชิ้นเล็ก ๆ ปลอดภัยหรือไม่ เช่น กระจกนิรภัยควรแตกเป็นเม็ดข้าวโพดEN 12150, มอก. 9653. Thermal Shock Test (ทดสอบความทนต่ออุณหภูมิ)ทดสอบความสามารถในการต้านทานการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิอย่างรวดเร็ว เช่น จาก 20°C → 200°CASTM C1048, ISO 6954. Ball Drop Test (ทดสอบรับน้ำหนักตกกระแทก)ใช้ลูกบอลเหล็กปล่อยจากความสูงตกใส่กระจก ทดสอบเฉพาะกระจกลามิเนตหรือกระจกกันตกANSI Z97.1, EN 3565. Sound Insulation Test (ทดสอบการกันเสียง)วัดค่าการลดทอนเสียง (Sound Transmission Loss – STC) ของกระจก โดยเฉพาะกระจกลามิเนตISO 10140, EN 127586. UV & Weathering Test (ทดสอบแสงแดด/สภาพอากาศ)ทดสอบการซีดจาง การแตกลาย หรือการลดคุณสมบัติของกระจกเมื่อสัมผัสแสงแดดและฝนISO 4892, ASTM G1557. Wind Load Test (ทดสอบแรงลม)ทดสอบความแข็งแรงของกระจกใน Curtain Wall และฟาซาดที่อยู่ในระดับสูงASTM E330, ม า ต ร ฐ า นวิศวกรรม8. Fire Resistance Test (เฉพาะกระจกกันไฟ)วัดระยะเวลาที่กระจกทนไฟได้ก่อนแตกหรือเสียรูป เช่น 30, 60, 90 นาทีEN 1364, ISO 834• หมายเหตุเพิ่มเติม• การทดสอบควรดำเนินการในห้องปฏิบัติการที่ได้รับการรับรอง เช่น TISI (ไทย), SGS, TÜV, Intertek ฯลฯ• กระจกที่ใช้ในอาคารสาธารณะหรือสูงกว่า 15 เมตร ควรมีผลทดสอบแรงลมและแรงกระแทกแนบ• การทดสอบ “ลักษณะการแตก” มีความสำคัญต่อชีวิตผู้ใช้งานโดยเฉพาะในกระจกประตู/กันตก
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 20Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ตัวอย่างผลการทดสอบ (สังเขป)ชนิดกระจก ผลการทดสอบแรงกระแทก ผลการแตก ความทนต่ออุณหภูมิกระจกธรรมดา แตกง่าย แตกเป็นแผ่นคม ต่ำ (แตกที่ ~100°C)กระจกเทมเปอร์ทนแรงกระแทกสูง แตกเป็นเม็ดเล็ก สูง (~250–300°C)กระจกลามิเนต ทนกระแทกได้ดี แตกแต่ฟิล์มยึดเศษไว้ปานกลาง (~150–180°C)o แบบฟอร์มรายงานผลทดสอบกระจก(Glass Test Report Template)ชื่อบริษัท/ห้องปฏิบัติการ .......................................................ที่อยู่ .............................................................................โทรศัพท์.................... อีเมล .........................................เลขที่รายงาน ....................วันที่ออกใบรายงาน ....../....../..........1. ข้อมูลทั่วไปของตัวอย่างทดสอบรายการ รายละเอียดประเภทกระจกที่ทดสอบ □ กระจกธรรมดา □ เทมเปอร์ □ ลามิเนต □ อื่น ๆ .............ขนาดกระจก (กว้าง × ยาว × หนา) ............................................. mmรหัสล็อต / เลขที่สินค้า ..................................................วันที่เก็บตัวอย่าง ....../....../........สถานที่เก็บตัวอย่าง ..................................................ผู้ส่งทดสอบ/เจ้าของโครงการ ..................................................2. รายการทดสอบที่ดำเนินการรายการทดสอบ มาตรฐานอ้างอิง ผลการทดสอบ (ผ่าน/ไม่ผ่าน) ค่าที่วัดได้ หมายเหตุ1. การทดสอบแรงกระแทก (Impact Test)EN 12600 / ASTM C1048□ ผ่าน □ ไม่ผ่าน ............. J2. การทดสอบลักษณะการแตก (Fragmentation)EN 12150 / มอก. 965□ ผ่าน □ ไม่ผ่าน ............. รูปแนบ3. การทดสอบทนความร้อน (Thermal Shock)ASTM C1048 / ISO 695□ ผ่าน □ ไม่ผ่าน ............. °C4. การทดสอบเสียง(Sound Insulation)ISO 10140 / EN 12758□ ผ่าน □ ไม่ผ่าน STC = ....... dB
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 21Energy Conservation Technology Co.,ltd.รายการทดสอบ มาตรฐานอ้างอิง ผลการทดสอบ (ผ่าน/ไม่ผ่าน) ค่าที่วัดได้ หมายเหตุ5. การทดสอบ UV / WeatheringISO 4892 / ASTM G155□ ผ่าน □ ไม่ผ่าน .............6. การทดสอบแรงลม (Wind Load – ถ้ามี)ASTM E330 / แบบโครงสร้าง □ ผ่าน □ ไม่ผ่าน Pressure ....... Pa3. สรุปผลการทดสอบ• □ ตัวอย่างกระจก ผ่าน ทุกการทดสอบตามมาตรฐานที่อ้างอิง• □ ตัวอย่างกระจก ไม่ผ่าน (ระบุสาเหตุ) ..................................................• □ แนะนำให้ตรวจซ้ำ / ใช้เฉพาะบางพื้นที่เท่านั้น4. ภาพประกอบ (แนบ)• □ รูปภาพลักษณะการแตก• □ ภาพการทดสอบในห้องแล็บ• □ ใบเซ็นรับรองโดยวิศวกรควบคุม5. รายชื่อผู้ตรวจสอบชื่อ ตำแหน่ง ลายเซ็น วันที่ ใบรายงานนี้ออกเพื่อรับรองผลการทดสอบเท่านั้น ไม่ใช่ใบอนุญาตติดตั้ง หรือใบรับรอง มอก. เว้นแต่ระบุไว้โดยห้องปฏิบัติการที่ได้รับการรับรอง7.4 ข้อกำหนดตามกฎหมายและกฎกระทรวง (สำหรับประเทศไทย) เพื่อให้การใช้กระจกในงานสถาปัตยกรรมและวิศวกรรมมีความปลอดภัยและเหมาะสมกับบริบทการใช้งานภายในประเทศ กฎหมายไทยได้กำหนดแนวทางปฏิบัติผ่าน พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522และ กฎกระทรวงที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะในเรื่องของการใช้วัสดุโปร่งแสง เช่น กระจกo กฎหมายควบคุมอาคารที่เกี่ยวข้อง1. พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522• เป็นกฎหมายแม่บทในการควบคุมลักษณะ วัสดุ และความปลอดภัยของอาคาร• ให้อำนาจเจ้าพนักงานท้องถิ่นในการอนุมัติแบบก่อสร้างที่เกี่ยวข้องกับกระจก
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 22Energy Conservation Technology Co.,ltd.2. กฎกระทรวง ฉบับที่ 55 (พ.ศ. 2543) ว่าด้วยอาคารสูง อาคารขนาดใหญ่พิเศษ อาคารชุมนุมคน และโรงมหรสพ• หมวด 3 ข้อ 19 \"วัสดุที่ใช้ทำผนังภายนอกซึ่งเป็นกระจก ต้องเป็นกระจกนิรภัย หรือกระจกที่ผ่านการทดสอบความปลอดภัยตามมาตรฐานที่สากลรับรอง\"• ข้อ 21 \"การใช้กระจกในราวกันตกหรือพื้นที่ที่อยู่สูงจากพื้นดิน ต้องเป็นกระจกนิรภัยชนิดลามิเนต หรือเทียบเท่าที่ป้องกันการหล่นร่วงได้\"o ข้อกำหนดสำคัญในการออกแบบและใช้งานกระจกพื้นที่ใช้งานกระจก ข้อกำหนดตามกฎหมาย/แนวทางผนังอาคารภายนอก (Curtain Wall)ต้องใช้กระจกนิรภัยเทมเปอร์/ลามิเนต ที่ผ่านมาตรฐาน และออกแบบรับแรงลมตามวิศวกรรมราวกันตก/ระเบียง/ทางเดินที่อยู่สูง ต้องใช้กระจกลามิเนตนิรภัย และมีเฟรมยึด 3 ด้านขึ้นไป ไม่ใช้กระจกเปลือยติดจุดเดียวประตูกระจก (โดยเฉพาะในที่สาธารณะ)ต้องใช้กระจกนิรภัยเท่านั้น และมีเครื่องหมายหรือสติกเกอร์แสดงตำแหน่งกระจกพื้นที่ติดกระจกต่ำกว่า 90 ซม. จากพื้น ต้องเป็น กระจกนิรภัย เช่น เทมเปอร์หรือลามิเนต เพื่อป้องกันอุบัติเหตุจากการชนกระจกหลังคา (Skylight) / ฟาซาดแนวนอน ต้องเป็นกระจกลามิเนตนิรภัย และมีระบบรองรับเศษกระจกกรณีแตกร้าว (เช่น film trap หรือ steel net)อาคารสูง (เกิน 23 เมตร หรือ 8 ชั้นขึ้นไป)ต้องแนบเอกสารผลการทดสอบแรงลม และเอกสารรับรองวัสดุโดยวิศวกรควบคุมo เอกสารที่ควรแนบในการยื่นแบบก่อสร้างอาคาร1. แบบแปลนและรายละเอียดกระจก (Glass Schedule)2. ใบรับรองมาตรฐาน (มอก. หรือ EN/ASTM ที่เทียบเท่า)3. ผลการทดสอบแรงลม / แรงกระแทก / การแตกของกระจก (ถ้ามี)4. ใบคำนวณโครงสร้างเฟรมที่รับน้ำหนักกระจก โดยวิศวกรโยธา5. รูปตัดแสดงรายละเอียดการติดตั้งกระจกในจุดเสี่ยง• หมายเหตุทางกฎหมาย• หากไม่ปฏิบัติตามข้อกำหนด เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีสิทธิ์ไม่อนุญาตให้ก่อสร้าง หรือใช้อาคาร• เจ้าของอาคารและผู้ออกแบบจะต้อง รับผิดชอบหากเกิดอุบัติเหตุจากกระจกที่ไม่ได้มาตรฐาน
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 23Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ตารางเช็กลิสต์กระจกตามกฎกระทรวง (สำหรับประเทศไทย)พื้นที่ใช้งานกระจก ประเภทกระจกที่ “ต้องใช้” ตามกฎกระทรวงเงื่อนไขสำคัญ / หมายเหตุ ตรวจแล้ว ✓ / ✗ผนังภายนอกอาคารสูง (≥ 23 ม. หรือ ≥ 8 ชั้น)กระจกนิรภัย (เทมเปอร์หรือเทมเปอร์+ลามิเนต)ต้องผ่านการคำนวณแรงลม และมีผลทดสอบความปลอดภัยราวกันตก/กระจกกันตก ที่มีความสูงจากพื้น > 1 ม.กระจกลามิเนตนิรภัย (≥ 12 มม.)ห้ามใช้กระจกใสธรรมดา / ต้องมีโครงรับแข็งแรงทุกด้านประตูกระจกในพื้นที่สาธารณะกระจกเทมเปอร์ หรือ ลามิเนตนิรภัยต้องติดสัญลักษณ์เตือน มองเห็นชัดเจนหน้าต่างอาคารสูง > 15 ม. กระจกนิรภัยเท่านั้น ป้องกันเศษกระจกตกจากอาคารหลังคากระจก (Skylight) / ฟาซาดแนวนอนกระจกลามิเนตนิรภัย + ระบบดักเศษกระจกเช่น film trap หรือ safety mesh netพื้นที่ต่ำกว่า 90 ซม. จากพื้น กระจกนิรภัยเสมอ ป้องกันอุบัติเหตุจากการเดินชน หรือล้มกระแทกห้องน้ำ / ห้องอาบน้ำ กระจกเทมเปอร์ ต้องทนความชื้น ไม่แตกร้าวจากอุณหภูมิเปลี่ยนกระจกขนาดใหญ่ > 2 ตร.ม.นิรภัย และควรเสริมเฟรมแบ่งช่วงลดความเสี่ยงจากแรงลม/แรงกระแทกพื้นที่ติดตั้งกระจกใส (ไม่มีลายหรือลวดลาย)ต้องติดสติกเกอร์หรือฟิล์มเตือนสายตาป้องกันคนเดินชน โดยเฉพาะในห้างหรืออาคารสาธารณะ• คำแนะนำการใช้งาน• แบบนี้สามารถใช้เป็น “Checklist แนบท้ายแบบก่อสร้าง” หรือ “ตรวจความพร้อมหน้างาน” ได้• ควรให้สถาปนิก/วิศวกรผู้ควบคุมเซ็นรับรอง ว่าการออกแบบและวัสดุสอดคล้องกับกฎหมาย• หากพบว่าไม่ตรงตามข้อกำหนด ต้องมีแผนการแก้ไข ก่อนขอยื่นอาคารหรือใช้งานจริงo แบบฟอร์มตรวจสอบการใช้กระจกตามข้อกฎหมาย (Glass Compliance Checklist – ตามกฎกระทรวงควบคุมอาคาร)ชื่อโครงการ ..............................................................สถานที่ติดตั้ง ..........................................................เจ้าของอาคาร/ผู้รับผิดชอบ ............................................ผู้ออกแบบ □ สถาปนิก □ วิศวกรโครงสร้าง □ ผู้รับเหมาวันที่ตรวจสอบ ........../........../............
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 24Energy Conservation Technology Co.,ltd.1. ข้อมูลการใช้กระจกในโครงการพื้นที่/ตำแหน่งติดตั้ง ประเภทกระจกความหนามาตรฐานอ้างอิง (มอก./EN/ASTM)ตรงตามกฎหมายหรือไม่ (✓ / ✗)หมายเหตุ/ข้อเสนอแนะผนังภายนอกอาคารสูงประตูกระจกทางเข้า/ภายในราวกันตก / กระจกกันตกกระจกหน้าต่าง (ระดับสูง>15 ม.)หลังคากระจก / Skylightพื้นที่ระดับต่ำ < 90 ซม.ห้องน้ำ/พื้นที่เปียกกระจกขนาดใหญ่ > 2 ตร.ม.กระจกใสที่ไม่มีลวดลาย ต้องติดสติกเกอร์เตือน2. ตรวจสอบความสอดคล้องตามกฎหมายและข้อกำหนดรายการตรวจสอบหลัก ✓ / ✗ หมายเหตุเพิ่มเติมใช้กระจกนิรภัยในพื้นที่ที่มีกฎหมายกำหนดมีเอกสารรับรองมาตรฐาน (มอก./EN/ASTM) แนบ CoC หรือใบรายงานผลทดสอบออกแบบเฟรม/โครงยึดกระจกตามวิศวกรรมมีรายละเอียดการติดตั้งรองรับแรงลม (อาคารสูง) แนบใบคำนวณ/แปลนมีการติดสติกเกอร์เตือนในพื้นที่กระจกใสโปร่งทั้งหมด3. ความเห็นผู้ตรวจสอบ / วิศวกร / สถาปนิก....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................4. สรุปผลการตรวจสอบ• □ ผ่านเกณฑ์ข้อกำหนดกฎหมายทั้งหมด• □ ผ่านบางส่วน (ต้องแก้ไขเพิ่มเติมก่อนยื่น/ใช้งาน)• □ ไม่ผ่าน (ต้องแก้ไขใหม่ทั้งหมด)
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 25Energy Conservation Technology Co.,ltd.ชื่อผู้ตรวจสอบ ..................................................ตำแหน่ง □ วิศวกรควบคุม □ สถาปนิก □ ผู้แทนเจ้าของอาคารลายเซ็น ........................................... วันที่ ........../........../........7.5 แนวทางการออกแบบเพื่อความปลอดภัย (Safety Design Guidelines for Architectural Glass Applications) กระจกที่ใช้ในอาคารต้องไม่เพียงสวยงามหรือโปร่งใส แต่ต้อง \"ปลอดภัย\" ต่อผู้ใช้งานทุกประเภท โดยเฉพาะในพื้นที่สาธารณะหรือพื้นที่เสี่ยง การออกแบบจึงควรพิจารณาอย่างรอบด้าน ตั้งแต่ชนิดกระจก ความหนา วิธีติดตั้ง ไปจนถึงการใช้วัสดุป้องกันเสริมo แนวทางการออกแบบสำคัญเพื่อความปลอดภัยประเด็นในการออกแบบ แนวทางที่แนะนำ1. การเลือกชนิดกระจกตามพื้นที่ใช้งาน- กระจกในระดับต่ำกว่า 90 ซม. จากพื้น → ต้องเป็นกระจกนิรภัย (เทมเปอร์/ลามิเนต)- กระจกในประตู/ราวกันตก → ต้องเป็นลามิเนต หรือเทมเปอร์ + โครงยึดแข็งแรง2. การคำนวณความหนาและแรงลม- ใช้โปรแกรมคำนวณตาม EN 1991 หรือ ASTM E1300 - พิจารณาแรงลมเฉพาะพื้นที่ เช่น อาคารสูงหรือชายทะเล ต้องใช้กระจกหนาและเฟรมแข็งแรงกว่าปกติ3. การป้องกันการเดินชน/กระแทก - กระจกใสขนาดใหญ่ ควรมีลาย / ฟิล์ม / สติกเกอร์มองเห็นชัด- ควรอยู่ในระดับสายตา และมีความต่อเนื่องตลอดแนวกว้าง4. การออกแบบขอบกระจก (Edge Design)- ขอบกระจกควร เจียเรียบหรือเจียมน (Polished Edges) เพื่อลดความเสี่ยงจากการบาด- ห้ามใช้กระจกบิ่น / มีรอยร้าว แม้เพียงเล็กน้อย5. การเว้นช่อง Expansion / การติดตั้ง - เว้นช่องว่างขอบกระจก 3–6 มม. เพื่อรองรับการขยายตัว- ใช้ยางหรือซิลิโคนที่เหมาะกับสภาพอากาศและ UV6. การใช้เฟรมและโครงยึด- ควรยึด อย่างน้อย 3 ด้าน หากกระจกสูงหรือรับแรงลม- ห้ามใช้ “ยึดจุดเดียว” กับกระจกที่ไม่ได้ออกแบบมาเฉพาะ (เช่น Spider Fitting)7. การติดตั้งในพื้นที่เปียก/ร้อนจัด - เลือกกระจกที่ทนความชื้น/อุณหภูมิ เช่น เทมเปอร์- ใช้ Sealant ที่ทนต่อ UV และเชื้อรา8. สำรองแผนป้องกันอุบัติเหตุ - กรณีที่กระจกแตก ควรไม่ร่วงลงมา (ใช้ลามิเนต)- บางพื้นที่ควรมีตาข่ายรอง หรือฟิล์มกันเศษกระจก
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 26Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ตัวอย่างแนวปฏิบัติในพื้นที่เฉพาะพื้นที่ใช้งาน แนวทางความปลอดภัยเฉพาะจุดราวกันตก / กันตกกระจก - ต้องใช้ลามิเนต ≥12 มม. + เฟรมยึด 3 ด้าน หรือรางเหล็กยึดเต็ม- ห้ามใช้กระจกใสเปลือยแบบเจาะรูจุดเดียวในงานกันตกหลังคากระจก / Skylight- ใช้กระจกลามิเนต + เฟรมยึดรอบ และมี “ระบบดักเศษกระจก” เช่น Film trap หรือ Steel netห้องน้ำ / Shower box- ใช้กระจกเทมเปอร์ 6–10 มม. และติดตั้งในรางอลูมิเนียมเต็มแนว- หลีกเลี่ยงการยึดเฉพาะจุดหรือการดัดกระจกหลังอบนิรภัยฟาซาดกระจกสูง / Curtain Wall- ต้องมีผลคำนวณรับแรงลมโดยวิศวกรโครงสร้าง- กระจกต้องเป็นเทมเปอร์/ลามิเนตแบบ IGU (Double Glazing)บทที่ 8 ความท้าทายและแนวโน้มในอนาคต (Challenges and Future Trends of Glass Industry) อุตสาหกรรมกระจกกำลังเปลี่ยนผ่านจาก “วัสดุโปร่งใสทั่วไป” ไปสู่ “วัสดุอัจฉริยะ” ที่มีบทบาทสำคัญในการออกแบบอาคารอัจฉริยะ เมืองยั่งยืน และนวัตกรรมในอนาคต อย่างไรก็ตาม การพัฒนาเหล่านี้ยังคงเผชิญความท้าทายหลายด้าน ซึ่งต้องอาศัยความร่วมมือจากทั้งนักออกแบบ ผู้ผลิต วิศวกร และภาครัฐ 8.1 ความท้าทายในปัจจุบัน8.2 แนวโน้มในอนาคตของอุตสาหกรรมกระจก8.3 บทบาทของกระจกใน “เมืองอัจฉริยะ” และ “สถาปัตยกรรมแห่งอนาคต”❖ รายละเอียดความท้าทายและแนวโน้มในอนาคต8.1 ความท้าทายในปัจจุบัน แม้เทคโนโลยีกระจกจะพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ทั้งด้านความปลอดภัย ความทนทาน และคุณสมบัติพิเศษ เช่น กันความร้อนหรือผลิตพลังงานได้ แต่ในทางปฏิบัติ อุตสาหกรรมกระจกยังคงเผชิญกับ “ความท้าทาย” หลายด้าน ที่มีผลต่อทั้งผู้ผลิต ผู้ออกแบบ และผู้ใช้งานจริง ดังต่อไปนี้1. ความเสี่ยงจากการแตกและอุบัติเหตุ• กระจกยังคงเป็นวัสดุที่ “เปราะ” แม้จะมีชนิดนิรภัย เช่น เทมเปอร์หรือลามิเนต• หากติดตั้งผิดพลาด หรือถูกกระแทกเฉพาะจุด กระจกอาจแตกทันที• ในพื้นที่สาธารณะ หากไม่ได้ใช้กระจกที่เหมาะสม อาจเกิดอันตรายต่อชีวิตและทรัพย์สิน กรณีศึกษาจริง มีอุบัติเหตุกระจกแตกในห้าง/โรงเรียน จากการติดตั้งไม่เว้นระยะขอบหรือใช้กระจกธรรมดา2. ข้อจำกัดในการกันความร้อนและควบคุมพลังงาน• อาคารที่มีกระจกจำนวนมากจะรับความร้อนจากแสงอาทิตย์สูง• หากไม่ใช้กระจก Low-E หรือ Reflective Glass อาจทำให้ภาระของเครื่องปรับอากาศเพิ่มขึ้น• กระจกสีหรือเคลือบธรรมดาอาจลดแสงได้ แต่ไม่ลดความร้อนอย่างมีประสิทธิภาพ
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 27Energy Conservation Technology Co.,ltd.3. ความท้าทายด้านสิ่งแวดล้อมและการรีไซเคิล• กระจกต้องใช้พลังงานจำนวนมากในการหลอมผลิต (1,500–1,600°C)• แม้จะรีไซเคิลได้ แต่ต้องแยกจากเศษวัสดุอื่นอย่างเคร่งครัด (โลหะ พลาสติก ฯลฯ)• ในหลายประเทศยังไม่มีระบบรีไซเคิลกระจกอย่างมีประสิทธิภาพโดยเฉพาะกระจกแปรรูป (ลามิเนตเคลือบฟิล์ม)4. ความซับซ้อนในการออกแบบและติดตั้ง• การใช้กระจกในอาคารสูงต้องพิจารณาเรื่องแรงลม แรงสั่นสะเทือน และความแข็งแรงของเฟรม• หากคำนวณขนาดหรือความหนาผิดพลาด อาจทำให้กระจกแตกจากแรงลม หรือความร้อน• ระบบยึดกระจก (Spider, Clamp, Curtain Wall) ต้องออกแบบเฉพาะทางและติดตั้งโดยช่างผู้เชี่ยวชาญ5. ต้นทุนของกระจกเทคโนโลยีสูง• กระจกแบบ Smart Glass หรือ Solar Glass มีราคาสูงกว่ากระจกทั่วไปหลายเท่า• โครงการขนาดกลาง–เล็กอาจไม่สามารถลงทุนในเทคโนโลยีเหล่านี้ได้• ทำให้เทคโนโลยีกระจกยุคใหม่ยังจำกัดอยู่ในโครงการระดับพรีเมียมหรืออาคารต้นแบบo ตารางแนวทางการแก้ไขปัญหากระจกในแต่ละประเด็นปัญหา/ความท้าทาย แนวทางแก้ไขที่แนะนำ หมายเหตุเพิ่มเติม1. กระจกแตกง่าย / เสี่ยงอุบัติเหตุ– ใช้กระจกนิรภัยเทมเปอร์หรือลามิเนต ตาม มอก. และ EN – ออกแบบขอบกระจกให้ “เจียมน / เจียเรียบ”– เว้นระยะขอบและใช้ซีลยืดหยุ่นรับแรงหลีกเลี่ยงกระจกใสธรรมดาในพื้นที่ระดับต่ำ/ประตู2. ถ่ายเทความร้อนสูงในอาคาร– ใช้กระจก Low-E, Reflective Glass หรือ Double Glazing – ออกแบบการวางทิศทางของกระจกให้หันรับแดดน้อยที่สุด– ใช้ฟาซาด / กันสาดร่วมกับกระจกประหยัดพลังงานระบบปรับอากาศได้อย่างมีนัยยะ3. รีไซเคิลยาก / ไม่เป็นมิตรสิ่งแวดล้อม– เลือกผู้ผลิตที่มีระบบ Recycled Content หรือ ใช้เตาหลอมไฟฟ้า– เลี่ยงกระจกเคลือบที่รีไซเคิลยาก– วางแผนการจัดการเศษกระจกตั้งแต่ต้นสามารถขอใบรับรอง Carbon Footprint หรือ Green Product4. ออกแบบและติดตั้งซับซ้อน– ให้วิศวกรโครงสร้างร่วมคำนวณกระจก (โดยใช้ EN1991 หรือ ASTM E1300) – เลือกผู้ติดตั้งที่มีใบอนุญาต / เคยผ่านงานโครงสร้างกระจกมาก่อน– ตรวจสอบการรับแรงลม การยึดเฟรม และความหนาจำเป็นต้องใช้ทีมที่มีประสบการณ์ในระบบ Curtain Wall / Spider Fitting
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 28Energy Conservation Technology Co.,ltd.ปัญหา/ความท้าทาย แนวทางแก้ไขที่แนะนำ หมายเหตุเพิ่มเติม5. ร า ค า ก ร ะ จ กเทคโนโลยีสูงเกินงบ– ประเมินคืนทุน (ROI) จากกระจกประหยัดพลังงานในระยะ 5–10 ปี– ใช้เฉพาะพื้นที่สำคัญ เช่น ผนังฝั่งแดด ห้องประชุม ฟาซาด– เปรียบเทียบหลายผู้จำหน่ายเพื่อเจรจาราคาบางเทคโนโลยีอาจมีGreen Loan หรือสิทธิประโยชน์ทางภาษีo แนะนำเพิ่มเติม• สำหรับ อาคารสูง และ อาคารสาธารณะ ควรมีผู้เชี่ยวชาญกระจก (Façade Consultant) ร่วมวางแผนตั้งแต่ขั้นออกแบบ• ทุกโครงการควรทำ Checksheet การเลือกกระจก และ ตรวจสอบหน้างานก่อนติดตั้งจริง• ในอาคารที่มีพื้นที่ติดกระจกขนาดใหญ่ ควรมีการประเมินด้าน แสงธรรมชาติ (Daylighting) และU-Value / SHGC ประกอบo ตารางประเมินความเสี่ยงหน้างานจากการใช้กระจก (Glass Installation Risk Assessment Checklist)ชื่อโครงการ ...............................................พื้นที่หน้างาน ............................................วันที่ตรวจสอบ ....../....../..........ผู้ประเมิน ..................................................ลำดับ รายการตรวจสอบความเสี่ยงระดับความเสี่ยงความถี่ที่พบความรุนแรงแนวทางลดความเสี่ยง ตรวจสอบแล้ว1ใช้กระจกไม่เหมาะกับพื้นที่ (ไม่มีนิรภัย) สูง บ่อย รุนแรงเปลี่ยนเป็นเทมเปอร์/ลามิเนตตาม มอก.□ ผ่าน □ ไม่ผ่าน2ไม่มีการเจียขอบกระจกก่อนติดตั้ง ปานกลาง ปานกลาง ปานกลางให้ผู้ผลิตเจียมน/เจียเรียบทุกแผ่นก่อนส่ง□ ผ่าน □ ไม่ผ่าน3เว้นช่อง Expansion ไม่พอ (≤ 3 มม.)สูง บ่อย รุนแรงปรับตามคู่มือผู้ผลิต (3–6 มม.) + ใส่แผ่นยาง□ ผ่าน □ ไม่ผ่าน4ใช้เฟรมไม่แข็งแรง/ไม่มีจุดยึดเพียงพอ สูง บางจุด รุนแรงเปลี่ยนเป็นเฟรมอลูมิเนียมหนา ≥ 2 มม.□ ผ่าน □ ไม่ผ่าน5การยกกระจกไม่มีอุปกรณ์ป้องกัน (มือเปล่า/ไม่มีถุงมือ) ปานกลาง บ่อย ปานกลางใช้ถุงมือกันบาด + suction lift□ ผ่าน □ ไม่ผ่าน
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 29Energy Conservation Technology Co.,ltd.ลำดับ รายการตรวจสอบความเสี่ยงระดับความเสี่ยงความถี่ที่พบความรุนแรงแนวทางลดความเสี่ยง ตรวจสอบแล้ว6หน้างานไม่มีพื้นที่เก็บกระจกปลอดภัย ปานกลาง ปานกลาง ปานกลางจัดวางชั้นเก็บกระจกเฉพาะ (วางตั้ง 5°–7°)□ ผ่าน □ ไม่ผ่าน7ไม่มีแผนป้องกันเศษกระจกแตกหล่น สูง บางจุด รุนแรงใช้ตาข่าย ฟิล์มกันแตกกั้นพื้นที่ห้ามผ่าน□ ผ่าน □ ไม่ผ่าน8ใช้กระจกไม่ตรงตามแบบหรือไม่ได้ตรวจ QC ก่อนติดตั้ง ปานกลาง บางครั้ง สูงตรวจสอบขนาด / ความหนา / รหัสกระจก□ ผ่าน □ ไม่ผ่าน9ติดตั้งกระจกในขณะฝนตก ลมแรง หรือสภาพเสี่ยงอื่น สูงนานๆ ครั้ง รุนแรงหยุดงานทันที / จัดทำแผนฉุกเฉินล่วงหน้า□ ผ่าน □ ไม่ผ่าน• สรุปการประเมิน• ความเสี่ยงรวมo □ ต่ำ (ผ่านทั้งหมด)o □ ปานกลาง (มี 1–2 จุดต้องแก้ไข)o □ สูง (มี 3 จุดขึ้นไปที่อาจเกิดอุบัติเหตุ)• คำแนะนำเพิ่มเติม..........................................................................................................................................................................ผู้ประเมินลงนาม .............................................ตำแหน่ง ..................................................วันที่ ....../....../............8.2 แนวโน้มในอนาคตของอุตสาหกรรมกระจก (Future Trends in the Glass Industry) ในอนาคต กระจกจะไม่ใช่เพียงวัสดุก่อสร้างโปร่งแสงทั่วไปอีกต่อไป แต่จะกลายเป็นองค์ประกอบหลักของ “อาคารอัจฉริยะ” และ “เมืองยั่งยืน” ที่ตอบโจทย์ทั้งด้านพลังงาน การอยู่อาศัย ความปลอดภัย และการสื่อสาร โดยมีแนวโน้มสำคัญที่กำลังพัฒนาและจะมีบทบาทมากขึ้น ดังนี้1. กระจกอัจฉริยะ (Smart Glass) กระจกที่สามารถเปลี่ยนสถานะ “ใส – ทึบ” ได้โดยอัตโนมัติหรือสั่งการจากระบบ เช่น• Electrochromic Glass ปรับสีตามแรงดันไฟฟ้า• Thermochromic Glass เปลี่ยนสีตามอุณหภูมิ• SPD (Suspended Particle Device) เปลี่ยนความทึบได้รวดเร็วแนวโน้ม นิยมใช้ในโรงแรม อาคารสำนักงาน บ้านอัจฉริยะ และยานพาหนะไฟฟ้า (EVs)
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 30Energy Conservation Technology Co.,ltd.2. กระจกผลิตพลังงาน (Solar Glass / BIPV) เทคโนโลยี BIPV (Building Integrated Photovoltaics) ผสานเซลล์แสงอาทิตย์เข้ากับกระจกอาคาร เช่น• ฟาซาด• หลังคากระจก• กันสาดสามารถผลิตไฟฟ้าได้ในขณะทำหน้าที่เป็นวัสดุปิดผิวแนวโน้ม เติบโตในตลาดอาคารสีเขียว สำนักงานภาครัฐ และโครงการ Net Zero3. กระจกเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม (Eco Glass) อุตสาหกรรมกระจกกำลังพัฒนา• การผลิตด้วยพลังงานหมุนเวียน (เช่น เตาไฟฟ้า)• การลดการปล่อย CO₂ และใช้วัตถุดิบรีไซเคิล• การพัฒนา กระจกน้ำหนักเบา แต่แข็งแรงแนวโน้ม สนับสนุนการรับรองอาคารตามมาตรฐาน LEED, TREES, WELL4. กระจกมัลติฟังก์ชัน (Multi-functional Glass) กระจกยุคใหม่สามารถทำได้มากกว่า “ใส” เช่น• กระจกกันเสียงระดับสูง (Acoustic Glass)• กระจกกันไฟ / ทนความร้อน (Fire-rated Glass)• กระจกติดเซนเซอร์ตรวจจับ (IoT-Embedded Glass)• กระจก Touchscreen สำหรับ Smart Mirrorแนวโน้ม ใช้ในสถานีรถไฟ โรงพยาบาล อาคาร Smart City5. Modular & Prefabricated Glass Systems การพัฒนาระบบ Glass Unit สำเร็จรูป เช่น• Curtain Wall แบบ Modular• กระจกพร้อมเฟรมและอุปกรณ์ (Plug-and-Play)• ลดเวลาในการติดตั้งหน้างานแนวโน้ม นิยมในโครงการเร่งรัด อาคารโมดูลาร์ และระบบก่อสร้างอุตสาหกรรม (Industrialized Construction)6. การใช้ AI และ Big Data ในการออกแบบกระจก การออกแบบกระจกจะไม่ใช่แค่เลือกความหนา แต่ใช้การคำนวณขั้นสูง เช่น• วิเคราะห์ทิศทางแสงและความร้อน• คำนวณแรงลมเฉพาะจุด• เลือกชนิดกระจกโดย AI จากฐานข้อมูลพื้นที่แนวโน้ม รวมเข้ากับระบบ BIM, Digital Twin และ Simulation Tools
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 31Energy Conservation Technology Co.,ltd.o สรุปภาพรวมแนวโน้มเทคโนโลยีกระจก คุณสมบัติเด่น แนวโน้มการใช้งานSmart Glass ปรับความใส–ทึบ / เพิ่มความเป็นส่วนตัว อาคารอัจฉริยะ ยานยนต์ EVSolar Glass ผลิตไฟฟ้าในตัว / โปร่งแสงได้บางส่วน อาคารสีเขียว ฟาซาดEco Glass ลดคาร์บอนฟุตพริ้นต์ / รีไซเคิลได้ อาคาร LEED/TREESAcoustic Glass กันเสียง / เสริมความปลอดภัย โรงพยาบาล โรงแรมModular Systems ติดตั้งเร็ว / ลดงานหน้างาน อาคารโมดูลาร์โรงงานประกอบล่วงหน้าo ตารางเปรียบเทียบแนวโน้มเทคโนโลยีกระจกในอนาคตเทคโนโลยีกระจก คุณสมบัติเด่น จุดเด่นด้านพลังงาน/ความยั่งยืนการประยุกต์ใช้งานหลัก สถานะปัจจุบันSmart Glassเปลี่ยนความใส–ทึบได้อัตโนมัติลดภาระเครื่องปรับอากาศ / ไม่ต้องใช้ม่านอาคารสำนักงานโรงแรม ห้องประชุมEVเริ่มแพร่หลายSolar Glass (BIPV)ผลิตไฟฟ้าได้จากแสงอาทิตย์ผลิตพลังงานสะอาด / ลด CO₂ฟาซาด หลังคากระจก อาคารสีเขียว กำลังเติบโตEco Glassผลิตด้วยวัตถุดิบรีไซเคิล / ลดพลังงานผลิตลด Carbon Footprint ของวัสดุก่อสร้างโครงการที่ยื่นขอ LEED, TREESกำลังขยายตัวAcoustic Glassกันเสียงรบกวนจากภายนอกเพิ่มคุณภาพชีวิต / ลดความเครียดในเมืองโรงพยาบาล โรงแรมอาคารใกล้ถนน/สนามบินใช้งานจริงมากขึ้นFire-Rated Glassทนไฟได้ตามเวลา (30–120 นาที)เพิ่มความปลอดภัยอาคาร / สอดคล้องกฎหมายบันไดหนีไฟห้องควบคุม ประตูฉุกเฉินใช้งานเฉพาะทางModular Glass Systemsกระจกติดตั้งแบบสำเร็จรูป ลดเวลาหน้างานลดของเสีย/งานซ้ำซ้อนในไซต์งานCurtain Wall, Façade Prefabเริ่มนำร่องในบางโครงการIoT Embedded Glassฝังเซนเซอร์ / ระบบสัมผัส / จอภาพเพิ่มฟังก์ชันเชิงเทคโนโลยีในอาคารSmart Mirror, อาคารอัจฉริยะ ป้ายโฆษณายังเป็นต้นแบบ
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 32Energy Conservation Technology Co.,ltd.o คำอธิบายเพิ่มเติม• Smart Glass ใช้ไฟฟ้าน้อย ปรับแสงแบบ real-time ได้ เหมาะกับพื้นที่ที่ต้องการความเป็นส่วนตัว + วิว• Solar Glass ติดตั้งเหมือนกระจกปกติ แต่สามารถจ่ายไฟฟ้าเข้าสู่ระบบอาคาร• Eco Glass ได้รับความนิยมจากแนวโน้ม ESG / Green Building• Modular System ช่วยให้งานก่อสร้างเร็วขึ้นมาก โดยเฉพาะโครงการเร่งรัด8.3 บทบาทของกระจกใน “เมืองอัจฉริยะ” และ “สถาปัตยกรรมแห่งอนาคต” ในโลกที่เทคโนโลยีดิจิทัล พลังงานสะอาด และแนวคิดความยั่งยืนเป็นแกนหลักของการพัฒนาเมือง “กระจก” กำลังมีบทบาทสำคัญยิ่งขึ้น ไม่ใช่แค่เพียงวัสดุตกแต่งหรือช่องเปิดอีกต่อไป แต่เป็น องค์ประกอบอัจฉริยะ ที่ผสานฟังก์ชัน ความงาม และเทคโนโลยีเข้าไว้ด้วยกัน1. กระจกกับเมืองอัจฉริยะ (Smart City)• การสื่อสารข้อมูลแบบ Real-time• กระจกอาคารสามารถฝัง จอภาพ / Sensor / RFID / IoT• ใช้เป็น “หน้าต่างข้อมูลเมือง” เช่น แสดงค่าอากาศ สภาพจราจร พลังงานใช้ไป• ระบบอัตโนมัติและประหยัดพลังงาน• Smart Glass ช่วยลดการใช้ม่าน แสงไฟ และพลังงานปรับอากาศ• กระจกสามารถเปลี่ยนแสงผ่านตามเวลา แดด หรือคำสั่งจากระบบอาคารอัจฉริยะ (BMS)• การจัดการพลังงานและสิ่งแวดล้อม• กระจก Solar BIPV ติดตั้งกับฟาซาดหรือหลังคาสามารถผลิตไฟฟ้า• สนับสนุนเมืองที่เน้นพลังงานหมุนเวียน และลด Carbon Footprint2. กระจกกับสถาปัตยกรรมแห่งอนาคต• อิสระในการออกแบบ + ความโปร่งแสงที่ชาญฉลาด• กระจกช่วยให้สถาปนิกออกแบบอาคารที่โปร่ง โล่ง สว่าง และ “มีชีวิต”• ฟาซาดกระจกสามารถเปลี่ยนลวดลาย/แสง/สีได้ในแต่ละช่วงเวลา• สร้างพื้นที่แบบ Hybrid (ภายนอก–ภายในเชื่อมกัน)• กระจกไร้กรอบ / กระจกโค้ง / กระจกต่อเนื่องแบบ Curtain Wall• ทำให้ขอบเขตของพื้นที่ภายนอก–ภายใน “กลืนกัน” อย่างลื่นไหล• เหมาะกับอาคารเรียน สนามบิน สำนักงานยุคใหม่• สนับสนุนการออกแบบเพื่อสุขภาวะ (Wellness Architecture)• แสงธรรมชาติผ่านกระจกช่วยส่งเสริมสุขภาพจิต• การลดแสงสะท้อนหรือแสงจ้าโดย Smart Glass ทำให้ผู้อยู่อาศัยสบายขึ้น• Acoustic Glass ช่วยลดเสียงรบกวนในเมืองใหญ่
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 33Energy Conservation Technology Co.,ltd.3. วิสัยทัศน์ของกระจกในปี 2030+บทบาทของกระจกในอนาคต ตัวอย่างการใช้งานสื่อสารและแสดงผลข้อมูล จอกระจกหน้าร้านอัจฉริยะ Smart Mirror ป้ายโฆษณาโปร่งใสผลิตพลังงานสะอาด Solar Glass บนผนังอาคาร / หลังคา / กันสาดเรียนรู้พฤติกรรมผู้ใช้งาน กระจกติดเซนเซอร์ตรวจจับความเคลื่อนไหว / อุณหภูมิปรับสภาพแวดล้อมโดยรอบ กระจกกันเสียง กระจกเปลี่ยนความใสอัตโนมัติสร้างรูปทรงใหม่ในสถาปัตยกรรม กระจกโค้ง โครงสร้างกระจกไร้เสา Facade เปลี่ยนรูปได้บทที่ 9 เทคโนโลยีของกระจกที่เน้นเรื่องการประหยัดพลังงาน (Energy-Efficient Glass Technologies) ในยุคที่พลังงานเป็นต้นทุนสำคัญของอาคาร และแนวโน้มการออกแบบอาคารสีเขียว (Green Building) ขยายตัวอย่างต่อเนื่อง กระจกในฐานะวัสดุปิดผิวอาคารมีบทบาทอย่างยิ่งต่อ ประสิทธิภาพการใช้พลังงานโดยเฉพาะในอาคารที่มีพื้นที่กระจกมาก เช่น อาคารสำนักงาน ห้างสรรพสินค้า โรงแรม และบ้านสมัยใหม่ 9.1 บทบาทของกระจกต่อพลังงานในอาคาร 9.2 เทคโนโลยีกระจกประหยัดพลังงานที่สำคัญ9.3 ค่าทางเทคนิคที่ควรพิจารณา9.4 ตัวอย่างการใช้งานจริง9.5 แนวทางการเลือกกระจกเพื่อการประหยัดพลังงาน9.6 การเปรียบเทียบ Before–After การใช้กระจกประหยัดพลังงาน❖ รายละเอียดเทคโนโลยีของกระจกที่เน้นเรื่องการประหยัดพลังงาน9.1 บทบาทของกระจกต่อพลังงานในอาคาร (Role of Glass in Building Energy Performance) กระจกเป็นองค์ประกอบสำคัญของซองอาคาร (Building Envelope) ซึ่งมีอิทธิพลอย่างมากต่อสมดุลพลังงานในอาคาร ทั้งในด้านแสงธรรมชาติ ความร้อน และการใช้พลังงานของระบบปรับอากาศ แม้ว่ากระจกจะช่วยให้อาคารดูโปร่ง โล่ง และทันสมัย แต่หากไม่ได้ออกแบบหรือเลือกใช้กระจกให้เหมาะสม กระจกอาจกลายเป็น “ช่องทางหลักของการสูญเสียพลังงาน” ได้เช่นกัน1. การถ่ายเทความร้อนผ่านกระจก• กระจกโดยธรรมชาติเป็นวัสดุที่มีค่าการนำความร้อนสูงกว่าผนังทึบ• แสงอาทิตย์ที่ตกกระทบกระจกทำให้เกิด Solar Heat Gain ซึ่งเพิ่มอุณหภูมิภายในอาคาร• ส่งผลให้เครื่องปรับอากาศทำงานหนักขึ้น โดยเฉพาะในอาคารที่หันหน้าไปทางทิศใต้หรือทิศตะวันตก
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 34Energy Conservation Technology Co.,ltd.2. การควบคุมแสงธรรมชาติ• กระจกสามารถนำแสงธรรมชาติเข้ามาภายใน ช่วยลดการใช้ไฟฟ้าในเวลากลางวัน• อย่างไรก็ตาม หากไม่มีการควบคุม อาจเกิดปัญหา แสงจ้า (Glare) หรือ ความร้อนสะสมจากแสง• การเลือกกระจกที่มีVisible Light Transmittance (VT) ที่เหมาะสม จะช่วยให้ได้ทั้งแสงและลดความร้อน3. ผลกระทบต่อระบบปรับอากาศ (HVAC Load)• อาคารที่มีกระจกจำนวนมาก โดยเฉพาะชนิดธรรมดา จะมีCooling Load สูงกว่าปกติ• ความร้อนที่สะสมจากกระจกจะเพิ่มภาระของระบบปรับอากาศ (Chiller, FCU, AHU)• ส่งผลให้ค่าไฟฟ้าเพิ่มขึ้น และทำให้ระบบปรับอากาศมีอายุการใช้งานสั้นลง4. การสูญเสียความเย็น (Heat Transfer) ในห้องปรับอากาศ• ในเขตอากาศร้อน เช่น ประเทศไทย การป้องกันความร้อนจากภายนอกถือเป็นเรื่องสำคัญ• กระจกทั่วไปมีค่า U-Value สูง จึงถ่ายเทความร้อนเข้าสู่อาคารได้มาก• กระจกที่มีInsulated Layer หรือ Low-E Coating จะช่วยลดการถ่ายเทความร้อนอย่างมีประสิทธิภาพ5. ผลต่อค่าใช้จ่ายและ Carbon Footprint• อาคารที่เลือกกระจกผิดประเภท อาจเสียค่าไฟฟ้ามากขึ้นถึง 15–30% ต่อปี• การใช้กระจกที่เหมาะสมจะช่วยลด Carbon Emission ของอาคาร• สนับสนุนการออกแบบตามมาตรฐานอาคารเขียว เช่น LEED, TREES, WELLo Checklist เลือกกระจกตามสภาพแวดล้อม / ทิศทางของอาคาร (Glass Selection Checklist Based on Environment & Orientation)รายการประเมิน คำอธิบาย/แนวทางการเลือก ✔ /✘1. อาคารตั้งอยู่ในภูมิอากาศร้อนจัด (เขตร้อน เช่น ไทย)เลือกกระจกที่มีค่า SHGC ≤ 0.4 และ U-value ต่ำ2. อาคารตั้งอยู่ในเมืองใหญ่ / มีเสียงรบกวน พิจารณา กระจกลามิเนต + acoustic interlayer หรือ IGU3. ด้านผนังหันทางทิศตะวันตกหรือทิศใต้ ใช้กระจก Low-E เคลือบแข็ง หรือ Reflective Glass4. ผนังทิศเหนือ/ทิศตะวันออก อนุโลมให้ใช้กระจก โปร่งแสง/แสงผ่านสูง (VT ≥ 0.6)5. ต้องการแสงธรรมชาติเข้ามาในพื้นที่ เลือกกระจกที่มีค่า VT 0.4–0.6 และไม่สะท้อนแสงมากเกินไป6. พื้นที่ต้องการความเป็นส่วนตัว (ห้องประชุม/ห้องนอน)ใช้Smart Glass หรือกระจกทึบแสง/กระจกฟิล์มสีเข้ม
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 35Energy Conservation Technology Co.,ltd.รายการประเมิน คำอธิบาย/แนวทางการเลือก ✔ /✘7. อาคารเน้นความโปร่ง/ดีไซน์โมเดิร์น ใช้กระจกใส Low-Iron + Low-E เคลือบใส8. ต้องการกระจกประหยัดพลังงานแบบประหยัดงบเริ่มจาก Tinted Glass (สีเทา/เขียว) + Low-E ชั้นเดียว9. ต้องการกระจกกันความร้อนและเสียงพร้อมกันใช้Insulated Glass Unit (IGU) + Laminated Glass10. โครงการมีแนวโน้มยื่นขอ Green Building (LEED/TREES)เลือกกระจกที่มีเอกสาร Thermal Test Report / EPD ครบถ้วน• หมายเหตุ• SHGC (Solar Heat Gain Coefficient) ยิ่งต่ำยิ่งกันร้อนได้ดี• U-Value ค่ายิ่งต่ำ ยิ่งกันความร้อนได้ดี (เป้าหมายควร ≤ 2.0 W/m²·K)• VT (Visible Transmittance) ความสามารถในการส่งผ่านแสง ยิ่งสูงยิ่งสว่าง แต่ต้องระวังแสงจ้าo ตัวอย่างคำแนะนำประกอบทิศทางผนัง ชนิดกระจกแนะนำทิศตะวันตก Low-E Reflective + Double Glazingทิศใต้ Low-E Clear หรือ Blue-Green Tinted Glassทิศตะวันออก Tinted + Single Low-E หรือ Smart Glassทิศเหนือ Low-Iron Glass หรือ Clear Low-E (VT สูง)o ตัวอย่างเปรียบเทียบค่าไฟฟ้าก่อน–หลังเปลี่ยนกระจกเป็นแบบประหยัดพลังงานรายการเปรียบเทียบ กระจกธรรมดา (ใสทั่วไป) กระจก Low-E + Double Glazingพื้นที่กระจกทั้งหมด 1,000 ตร.ม. 1,000 ตร.ม.ค่า U-Value โดยเฉลี่ย ~5.7 W/m²·K ~1.8 W/m²·Kค่า SHGC (Solar Heat Gain Coefficient) ~0.70 ~0.30ค่าความทึบรังสี UV ต่ำ (ผ่าน ~80%) สูง (ผ่าน ~10–20%)ค่าไฟฟ้าเฉพาะระบบปรับอากาศ/เดือน* ~120,000 บาท ~85,000 บาทค่าไฟฟ้าเฉลี่ยทั้งอาคาร/ปี ~1.6 ล้านบาท ~1.1 ล้านบาทค่าใช้จ่ายติดตั้งกระจกทั้งหมด ~1.2 ล้านบาท ~2.4 ล้านบาทระยะเวลาคืนทุนโดยประมาณ - 3–4 ปีความสบาย (แสง อุณหภูมิเสียง) แสงจ้า / ร้อนช่วงบ่าย แสงสบาย / เย็นคงที่ / เงียบ
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 36Energy Conservation Technology Co.,ltd.* คำนวณจากอาคารใช้ไฟเฉลี่ย 5 วัน/สัปดาห์ 8 ชม./วัน มีเครื่องปรับอากาศพื้นที่เต็ม 1,000 ตร.ม.• หมายเหตุ• ค่าไฟฟ้าประหยัดได้เฉลี่ย 30–35% ต่อปี จากระบบทำความเย็น• ยิ่งอาคารมีขนาดใหญ่ และเปิดเครื่องปรับอากาศมาก → ผลตอบแทนจากกระจกประหยัดพลังงานยิ่งคุ้มค่า• ถ้าใช้ Solar Control Glass หรือ BIPV อาจประหยัดได้เพิ่มอีก (ขึ้นกับพื้นที่วางระบบ)o สรุปผลการวิเคราะห์• การลงทุนในกระจกประหยัดพลังงานช่วย ลดค่าใช้จ่ายรายเดือน เพิ่มความสบาย และ ยืดอายุระบบปรับอากาศ• เหมาะอย่างยิ่งสำหรับอาคารที่หันหน้าไปทางทิศตะวันตก / ใต้ / มีผนังกระจกเยอะ• เป็นหนึ่งในมาตรการที่ ให้ ROI ค่อนข้างชัดเจน และมีผลต่อการรับรองอาคารเขียว (Green Building Certification)9.2 เทคโนโลยีกระจกประหยัดพลังงานที่สำคัญ (Key Energy-Efficient Glass Technologies) กระจกสมัยใหม่ได้พัฒนาคุณสมบัติที่ตอบโจทย์ด้าน การลดความร้อน เพิ่มแสงธรรมชาติและ ลดภาระของระบบปรับอากาศ ทำให้เป็นวัสดุหลักในอาคารยุคใหม่ที่เน้นการอนุรักษ์พลังงานตัวอย่างเทคโนโลยีกระจกที่นิยมใช้ในงานออกแบบอาคารประหยัดพลังงาน1. Low-E Glass (Low-Emissivity Glass)• เคลือบผิวด้วยโลหะบางระดับนาโนเมตร• สะท้อนรังสีอินฟราเรด (IR) ที่เป็นต้นเหตุของความร้อน• ยอมให้แสงผ่านได้ แต่ลดความร้อนสะสม• มีทั้งแบบ Soft Coat (ประสิทธิภาพสูงกว่า แต่ติดตั้งเฉพาะ IGU) และ Hard Coat (ทนกว่า) เหมาะกับ อาคารสำนักงาน ห้างสรรพสินค้า บ้านประหยัดพลังงาน2. Double Glazing / Insulated Glass Unit (IGU)• กระจก 2 ชั้น มีช่องอากาศหรือก๊าซเฉื่อย (เช่น Argon) อยู่ตรงกลาง• ช่วยลด การถ่ายเทความร้อนด้วยการนำ และ การแผ่รังสี• สามารถจับคู่กับ Low-E, Tinted หรือ Laminated ได้ เหมาะกับ อาคารที่มีผนังกระจกขนาดใหญ่ในภูมิอากาศร้อน3. Tinted Glass (Heat-Absorbing Glass)• กระจกที่มีสีผสมในเนื้อกระจก เช่น เทา เขียว น้ำเงิน• ดูดซับแสงบางส่วน ลดแสงจ้าและความร้อน• ลดความสามารถในการมองผ่านบางกรณี (เพิ่มความเป็นส่วนตัว) เหมาะกับ อาคารหันไปทิศตะวันตก อาคารที่เน้นความสบายทางแสง
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 37Energy Conservation Technology Co.,ltd.4. Reflective Glass (Solar Control Glass)• เคลือบสารสะท้อนแสงแดด/ความร้อนจากภายนอก• ให้แสงผ่านได้ในระดับพอเหมาะ พร้อมลดความร้อนอย่างมีประสิทธิภาพ• ช่วยให้ภายนอกดูทันสมัย มีความ “เงา” สูง เหมาะกับ อาคารสูง อาคารกระจกแนว Curtain Wall5. Smart Glass / Switchable Glass• ปรับเปลี่ยนระดับความโปร่งใสโดยอัตโนมัติ (หรือควบคุมด้วยไฟฟ้า)• ชนิดหลักได้แก่o Electrochromic ใช้แรงดันไฟฟ้าo Thermochromic เปลี่ยนตามอุณหภูมิo SPD (Suspended Particle Device) เปลี่ยนเร็วและชัด• ลดความร้อน + เพิ่มความเป็นส่วนตัวโดยไม่ต้องใช้ม่าน เหมาะกับ ห้องประชุม โรงแรม อาคารหรู6. Solar Control Glass (กระจกควบคุมพลังงานแสงอาทิตย์)• ผสมคุณสมบัติ Low-E + Tinted + UV Block• ควบคุมพลังงานความร้อนจากแสงแดดอย่างสมดุล• ช่วยลดการใช้พลังงานปรับอากาศ พร้อมยังคงแสงธรรมชาติที่เพียงพอ เหมาะกับ อาคารสีเขียว โครงการขอรับรอง LEED / TREESo ตารางเปรียบเทียบคุณสมบัติกระจกแต่ละชนิดชนิดกระจก ลดความร้อน ลดแสงจ้า ลดเสียง คงแสงธรรมชาติราคาต่อ ตร.ม. (โดยประมาณ)Low-E Glass ★★★★☆ ★★☆☆☆ ★☆☆☆☆ ★★★★☆ ปานกลาง–สูงDouble Glazing (IGU) ★★★★☆ ★★☆☆☆ ★★★☆☆ ★★★★☆ สูงTinted Glass ★★☆☆☆ ★★★☆☆ ★☆☆☆☆ ★★☆☆☆ ต่ำReflective Glass ★★★★☆ ★★★★☆ ★☆☆☆☆ ★★☆☆☆ ปานกลางSmart Glass ★★★★☆ ★★★★★ ★★☆☆☆ ★★★☆☆ สูงมากSolar Control Glass ★★★★★ ★★★★☆ ★★☆☆☆ ★★★★☆ ปานกลาง–สูง
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 38Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ตัวอย่างสเปกกระจกสำหรับอาคารสำนักงาน (สำนักงานทั่วไป Curtain Wall ประหยัดพลังงาน)• รายละเอียดวัสดุ กระจกประหยัดพลังงานแบบฉนวน (Insulated Low-E Glass)รายการ รายละเอียดชื่อผลิตภัณฑ์ Insulated Double Glazing Unit with Soft-Coat Low-E Layerชนิดกระจก (Glass Type) กระจกสองชั้น (IGU) พร้อมเคลือบ Low-E ชั้นใน (Soft Coat)โครงสร้าง 6 mm Clear Float Glass + 12 mm Argon Gap + 6 mm Low-E Glassค่าการถ่ายเทความร้อน (U-Value) ≤ 1.8 W/m²·K (ตามมาตรฐาน EN673 หรือ ASTM C1363)ค่า SHGC (Solar Heat Gain Coefficient)≤ 0.30 (ตามมาตรฐาน NFRC 200)ค่า VT (Visible Transmittance) 0.50–0.60การป้องกันรังสี UV ≥ 90% (UV Block)การลดเสียง (Optional) เพิ่ม Acoustic PVB ได้ค่า STC ~35 dBสี / เฉดกระจก สีฟ้าใส / เขียวอ่อน / เทา / โปร่งใส (ตามต้องการ)ขนาดมาตรฐาน ตามแบบสถาปัตยกรรม (Cut to size) สูงสุด 2400x3600 mmการติดตั้ง ใช้ร่วมกับระบบกรอบ Curtain Wall อลูมิเนียม หรือ UPVCมาตรฐานอ้างอิง ASTM E2190 / EN1279 / ISO 9050 / มอก. 2042 / มอก. 965• ข้อแนะนำในการใช้งาน• เหมาะสำหรับ ผนังอาคารที่หันหน้าไปทางทิศตะวันตกหรือทิศใต้• ใช้ในพื้นที่ที่ต้องการ ลดภาระเครื่องปรับอากาศ และควบคุมแสงจ้า• หากต้องการป้องกันเสียงเพิ่ม สามารถระบุให้ใช้Laminated Acoustic IGU เพิ่มได้• ข้อมูลเพิ่มเติม (แนบในภาคผนวกได้)• Thermal Test Report จากผู้ผลิต• EPD (Environmental Product Declaration)• ใบรับรองมาตรฐาน มอก. และผลการทดสอบแสง/ความร้อน• แผนภาพแสดงค่าการถ่ายเทความร้อนของแต่ละชั้น (Section Drawing)
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 39Energy Conservation Technology Co.,ltd.9.3 ค่าทางเทคนิคที่ควรพิจารณา (Key Technical Performance Values for Energy-Efficient Glass) การเลือกกระจกที่เหมาะสมไม่ใช่เพียงการเลือกตามสีหรือประเภทเท่านั้น แต่จำเป็นต้องอ้างอิง ค่าทางเทคนิคหลัก ที่มีผลโดยตรงต่อพลังงาน แสง และความสบายของผู้ใช้งานภายในอาคาร1. U-Value (ค่าการถ่ายเทความร้อนรวม)• คืออะไร ค่าความสามารถในการถ่ายเทความร้อนผ่านกระจก• หน่วย W/m²·K• ยิ่งต่ำ ยิ่งดี→ หมายถึงกระจกกันความร้อนได้ดีตัวอย่างเปรียบเทียบ ค่า U-Value โดยประมาณกระจกธรรมดาใส (Single) ~5.7 W/m²·Kกระจก Low-E (Single) ~3.5 W/m²·KIGU + Low-E (Double) ~1.6–2.0 W/m²·K2. SHGC (Solar Heat Gain Coefficient)• คืออะไร สัดส่วนของพลังงานแสงอาทิตย์ทั้งหมดที่ผ่านกระจกเข้าสู่อาคาร (ทั้งโดยตรงและโดยแผ่รังสี)• ช่วงค่า 0.00 – 1.00• ยิ่งต่ำ ยิ่งดี→ ลดภาระของเครื่องปรับอากาศค่า SHGC ที่แนะนำ เหมาะกับพื้นที่≤ 0.25 พื้นที่แดดแรง ทิศตะวันตก/ใต้0.30 – 0.40 อาคารทั่วไปในเมืองร้อน≥ 0.50 ทิศเหนือ / เขตหนาว3. VT (Visible Light Transmittance)• คืออะไร สัดส่วนของแสงที่ตามองเห็นสามารถผ่านกระจกได้• ช่วงค่า 0.00 – 1.00• ยิ่งสูง ยิ่งสว่าง → ลดการเปิดไฟฟ้ากลางวัน• ต้องสมดุลกับ SHGC เพราะแสงมากเกินไปอาจเพิ่มความร้อน
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 40Energy Conservation Technology Co.,ltd.ค่า VT ที่เหมาะสม การใช้งาน0.20 – 0.35 ห้องประชุม โรงแรม พื้นที่ต้องการความเป็นส่วนตัว0.40 – 0.60 อาคารสำนักงาน ที่พักอาศัย โรงพยาบาล≥ 0.70 โถงอาคาร ทิศเหนือ อาคารที่แสงน้อย4. UV Transmittance (UVT)• คืออะไร ปริมาณรังสี UV ที่ทะลุผ่านกระจก• UV เป็นสาเหตุของการซีดจางของเฟอร์นิเจอร์ และอันตรายต่อผิวหนัง• กระจก Low-E, Laminated และกระจกฟิล์มคุณภาพสูงสามารถลด UV ได้ ≥ 90%5. Acoustic Performance (STC / dB)• STC (Sound Transmission Class) ค่าความสามารถของกระจกในการกันเสียง• ยิ่ง STC สูง → ยิ่งกันเสียงได้ดี (เช่น กระจกลามิเนต + IGU ให้ค่า STC ~35–45 dB)o ตารางสรุปค่าทางเทคนิคที่ควรดูค่าที่ต้องพิจารณา หน่วย ความหมายโดยย่อ ค่าที่แนะนำสำหรับอาคารเขตร้อนU-Value W/m²·K ถ่ายเทความร้อน ≤ 2.0SHGC - ปริมาณความร้อนจากแสงแดด ≤ 0.40VT (แสงที่ผ่าน) - ความสว่างจากแสงธรรมชาติ 0.40 – 0.60UV Transmittance % รังสี UV ที่ผ่าน ≤ 10%STC / Acoustic Rating dB ค่าการลดเสียงรบกวน ≥ 35 dB (ถ้าต้องการกันเสียง)o แนวทางเลือกกระจกตามทิศอาคารทิศอาคาร ลักษณะการรับแดด SHGC ที่แนะนำ U-Value ที่แนะนำเหนือ แสงอ่อน ≥ 0.50 ≤ 3.0ตะวันออก แดดเช้า 0.35 – 0.45 ≤ 2.5ใต้ แดดบ่ายแรง ≤ 0.35 ≤ 2.0ตะวันตก แดดบ่ายจัด ≤ 0.30 ≤ 1.8
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 41Energy Conservation Technology Co.,ltd.9.4 ตัวอย่างการใช้งานจริงของกระจกประหยัดพลังงาน (Real-World Applications of Energy-Efficient Glass) การเลือกใช้กระจกที่เหมาะสมกับสภาพอากาศ ทิศทางอาคาร และวัตถุประสงค์ใช้งาน ช่วยลดภาระระบบปรับอากาศและค่าไฟฟ้าในอาคารได้อย่างมีนัยสำคัญ ด้านล่างคือตัวอย่างจากโครงการจริงในประเทศไทยและต่างประเทศo กรณีศึกษา 1 อาคารสำนักงานสีเขียวในกรุงเทพฯ• ชื่อโครงการ อาคารสำนักงานมาตรฐาน LEED Gold (ย่านพระราม 9)• ชนิดกระจกที่ใช้o ทิศตะวันตก Insulated Low-E Reflective Glass (U ≤ 1.8 / SHGC ≤ 0.3)o ทิศเหนือ Clear Low-Iron Glass (VT ≥ 0.6)• ผลลัพธ์o ลดภาระโหลดเครื่องปรับอากาศได้ 22%o ค่าไฟฟ้าลดลง ~500,000 บาท/ปีo ผ่านเกณฑ์ LEED ในหมวด Energy & Atmosphereo กรณีศึกษา 2 โรงแรมริมชายหาด จ.ภูเก็ต• ปัญหาเดิม ห้องพักโดนแสงแดดช่วงบ่าย ร้อนและแสงจ้า• การปรับปรุงo เปลี่ยนกระจกจากใสธรรมดาเป็น Tinted + Low-E (สีเขียว)o เพิ่มม่านกรอง UV เฉพาะบางห้อง• ผลลัพธ์o อุณหภูมิภายในลดลง ~2.5°C โดยไม่ต้องเพิ่มเครื่องปรับอากาศo แขกเข้าพักให้คะแนนด้าน “ความสบายในห้อง” เพิ่มขึ้นจาก 6.2 → 8.7/10o ลดการร้องเรียนเรื่องแสงจ้าและความร้อนเกือบ 90%o กรณีศึกษา 3 โรงงานผลิตอาหารภาคตะวันออก• ความต้องการ ควบคุมอุณหภูมิ + ลดฝุ่น + แสงธรรมชาติ• แนวทางที่ใช้o ติดตั้งกระจก IGU แบบ Low-E Hard Coat + ฟิล์มสะท้อนความร้อนo ใช้กระจกบานใหญ่เพื่อให้แสงธรรมชาติเข้าได้เพียงพอ• ผลลัพธ์o ลดเวลาเปิดไฟส่องสว่างในกลางวันได้ 70%o ลดค่าไฟฟ้าในระบบ HVAC เดือนละ ~80,000 บาทo มีผลต่อคุณภาพอากาศภายในห้องผลิต (ไม่เกิดจุดร้อน)
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 42Energy Conservation Technology Co.,ltd.o กรณีศึกษา 4 อาคารรัฐสภาใหม่ (ประเทศไทย)• การออกแบบโดยคำนึงถึงพลังงานและแสงธรรมชาติ• ใช้กระจก Curtain Wall ชนิด Double Glazing + Low-E + Ceramic Frit• ผลลัพธ์o ควบคุมความร้อนและแสงได้แม้มีพื้นที่กระจกขนาดใหญ่o ช่วยสร้างภาพลักษณ์อาคารโปร่งทันสมัย แต่ยังประหยัดพลังงานo ผ่านมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมภาครัฐo บทเรียนจากการใช้งานจริง• กระจกไม่ใช่แค่ \"วัสดุตกแต่ง\" แต่เป็นองค์ประกอบหลักด้าน พลังงานและความสบาย• การเลือกกระจกควรพิจารณา ทั้งทิศทาง การใช้งานภายใน ภูมิอากาศ และงบประมาณ• เมื่อใช้อย่างเหมาะสม กระจกสามารถช่วย ลดค่าใช้จ่ายหลักของอาคาร ได้ในระยะยาว9.5 แนวทางการเลือกกระจกเพื่อการประหยัดพลังงาน (Guidelines for Selecting Energy-Efficient Glass) การเลือกกระจกที่เหมาะสมตั้งแต่ขั้นตอนการออกแบบสามารถลดภาระพลังงานของอาคารได้อย่างมาก โดยเฉพาะในเขตร้อนชื้น เช่น ประเทศไทย ซึ่งแสงแดดและความร้อนเป็นปัจจัยสำคัญo แนวทาง 6 ขั้นตอนที่ควรใช้ประกอบการเลือกกระจกเพื่อประหยัดพลังงาน1. พิจารณาทิศทางของผนังและแสงแดดทิศอาคาร ลักษณะแสงแดด แนวทางเลือกกระจกทิศตะวันตก แดดบ่ายจัด ใช้ Reflective / Low-E + Double Glazingทิศใต้ แดดแรงช่วงสายถึงบ่าย ใช้ Low-E Glass + ฟิล์มสะท้อนแสงทิศตะวันออก แดดเช้า ใช้ Tinted Glass + Low-Eทิศเหนือ แดดน้อย / แสงนุ่ม ใช้ Clear Glass หรือ Low-Iron + VT สูง2. พิจารณาค่าทางเทคนิคหลัก (U, SHGC, VT)ค่าที่ควรพิจารณา คำแนะนำสำหรับอาคารในเขตร้อนU-Value ≤ 2.0 W/m²·KSHGC ≤ 0.40VT 0.40 – 0.60 (บาลานซ์แสงกับความร้อน)ใช้ค่าจาก Lab Test หรือเอกสารมาตรฐาน (เช่น ASTM, NFRC, ISO)
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 43Energy Conservation Technology Co.,ltd.3. เลือกชนิดกระจกให้เหมาะกับงบประมาณและเป้าหมายระดับการลงทุน ชนิดกระจกแนะนำงบจำกัด Tinted Glass + Low-E ชั้นเดียวกลาง–สูง Double Glazing + Low-Eระดับพรีเมียม Smart Glass / Solar Control IGU / Triple Glazing4. คำนึงถึงฟังก์ชันอื่นร่วมด้วยจุดใช้งาน ความต้องการเพิ่มเติม ทางเลือกกระจกเสริมห้องประชุม / โรงแรม กันเสียง + ความเป็นส่วนตัว Laminated Acoustic + Low-Eโถงอาคาร / Shopping Mall แสงธรรมชาติ Low-Iron Glass + VT สูง + UV Cutห้อง Lab / สำนักงาน R&D กัน UV / ควบคุมอุณหภูมิ IGU + Low-E + ฟิล์มสะท้อน5. ตรวจสอบมาตรฐานและการรับรอง• ใช้กระจกที่มีผลทดสอบตามมาตรฐาน เช่นo มอก. 2042, ASTM E903, ISO 9050• หากเป็นโครงการสีเขียว (LEED / TREES / WELL)→ ควรใช้กระจกที่มีEnvironmental Product Declaration (EPD)6. คำนวณผลตอบแทน / คืนทุน (Energy ROI)• เปรียบเทียบค่าไฟฟ้า ก่อน–หลัง (Cooling Load)• ใช้ Software เช่น eQuest, DesignBuilder, หรือ Excel Tool• กำหนดระยะคืนทุนเป้าหมาย 3–7 ปีo สรุปแนวคิดการเลือกกระจกเพื่อการประหยัดพลังงาน ไม่ใช่เรื่องของราคาอย่างเดียวแต่คือการผสมผสาน “ค่าทางเทคนิค + ทิศทาง + การใช้งาน + เป้าหมายอาคาร”เพื่อให้ได้ทั้ง ความคุ้มค่า ความสบาย และ ประสิทธิภาพพลังงานในระยะยาวo ฟอร์มช่วยเลือกกระจกตามทิศและพลังงานทิศอาคาร ลักษณะการใช้งาน เป้าหมายพลังงาน ชนิดกระจกแนะนำเหนือ ให้แสงธรรมชาติสูง / แสงนุ่ม เน้นแสงผ่าน / ค่าไฟต่ำ Clear Low-Iron Glass / Low-E เคลือบบางตะวันออก ควบคุมแดดเช้า + แสงธรรมชาติ บาลานซ์แสง + ความเย็น Tinted Green Glass + Low-E
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 44Energy Conservation Technology Co.,ltd.ทิศอาคาร ลักษณะการใช้งาน เป้าหมายพลังงาน ชนิดกระจกแนะนำใต้ ลดความร้อน + แสงสว่างปานกลาง ลดค่าไฟระบบแอร์ Double Glazing + Low-E (SHGC ≤ 0.35)ตะวันตก ป้องกันแดดบ่ายแรง + ลดภาระแอร์ ลดภาระ Cooling LoadReflective IGU / Smart Glass + LowEo ตารางเปรียบเทียบชนิดกระจกVT (แสงผ่าน)กัน UV (%) ต้นทุน (บาท/ตร.ม.) ความเหมาะสม0.45 – 0.60 ≥ 90% ปานกลาง–สูง (~1,500) อาคารทั่วไป / ประหยัดแอร์0.40 – 0.55 ≥ 90% สูง (~2,200) อาคารกระจก / LEED0.20 – 0.40 ≥ 95% สูง (~2,000) ทิศตะวันตก / อาคารสูงปรับได้ ≥ 99% สูงมาก (~3,000+) ห้องประชุม / โรงแรมหรู9.6 การเปรียบเทียบ Before–After การใช้กระจกประหยัดพลังงาน (Before–After Analysis of Energy-Efficient Glass Installation) การปรับเปลี่ยนกระจกจากแบบธรรมดาเป็นกระจกประหยัดพลังงาน (เช่น Low-E หรือ IGU) ส่งผลต่อค่าใช้จ่ายด้านพลังงาน การควบคุมอุณหภูมิ และความสบายภายในอาคารอย่างมีนัยสำคัญo ตัวอย่างการวิเคราะห์เปรียบเทียบผลลัพธ์ ก่อน–หลังปรับเปลี่ยนกระจกในโครงการจริง• ตารางเปรียบเทียบ Before–Afterรายการประเมิน ก่อนติดตั้ง (Before) หลังติดตั้ง (After) เปลี่ยนแปลงชนิดกระจก กระจกใสธรรมดา (5 mm) IGU + Low-E Soft Coat เปลี่ยนค่าการถ่ายเทความร้อน (U-Value) ~5.7 W/m²·K ≤ 2.0 W/m²·K ↓ 65%ค่า SHGC ~0.70 ≤ 0.35 ↓ 50%ค่า VT (แสงผ่าน) ~0.85 ~0.50 ↓ 35%อุณหภูมิห้องเฉลี่ย (กลางวัน) 30.5 °C 27.0 °C ↓ 3.5 °Cค่าไฟฟ้าเฉลี่ย/เดือน (เฉพาะแอร์) 65,000 บาท 45,500 บาท ↓ 30%ค่าไฟฟ้ารวมทั้งอาคาร 120,000 บาท 98,000 บาท ↓ 18%ระยะเวลาคืนทุน (Payback Period) – ~3.5 ปี –• หมายเหตุ• โครงการเป็นอาคารสำนักงาน 5 ชั้น พื้นที่ใช้สอย ~3,000 ตร.ม.• มีการติดตั้งกระจกใหม่เฉพาะด้านที่หันสู่ทิศตะวันตกและใต้ (~60% ของพื้นที่กระจกทั้งหมด)• ค่ากระจก + ค่าติดตั้ง = 1.1 ล้านบาท• ค่าไฟลดลง ~240,000 บาท/ปี → คืนทุนภายใน 4 ปี
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 45Energy Conservation Technology Co.,ltd.• บทเรียนจากโครงการ• การเปลี่ยนกระจกที่เหมาะสมเพียงบางส่วนของอาคาร ก็ให้ผลลดพลังงานได้ชัดเจน• กระจกที่เลือกควรมีข้อมูล U, SHGC, VT ที่ตรวจสอบได้ และติดตั้งโดยผู้เชี่ยวชาญ• การทำ Before–After ด้วยข้อมูลจริง จะช่วยโน้มน้าวฝ่ายบริหารหรือเจ้าของโครงการให้ตัดสินใจลงทุนง่ายขึ้นภาคผนวกo ตารางเปรียบเทียบคุณสมบัติกระจกชนิดต่าง ๆชนิดกระจก การถ่ายเทความร้อน(U-Value)การกันความร้อน(SHGC)การส่องผ่านแสง(VT)กระจกใส (Clear Float) ~5.7 ≥ 0.70 ≥ 0.80กระจกสี (Tinted) ~5.0 0.50 – 0.65 0.40 – 0.60กระจกสะท้อนแสง (Reflective) ≤ 3.0 ≤ 0.30 0.20 – 0.40กระจก Low-E ≤ 3.5 ≤ 0.40 0.45 – 0.60กระจกฉนวน (IGU) ≤ 2.0 ≤ 0.35 0.40 – 0.55o ศัพท์เฉพาะเกี่ยวกับกระจก(Glossary of Terms in Glass and Glazing Technology)1. ชนิดของกระจก (Glass Types)ศัพท์ คำอธิบายClear Float Glass กระจกใสทั่วไปที่ผ่านกระบวนการหลอมลอยบนดีบุกTinted Glass กระจกสี เช่น สีเขียว ฟ้า น้ำตาล ใช้ลดแสงและความร้อนReflective Glass กระจกสะท้อนแสง มีชั้นโลหะเคลือบช่วยสะท้อนความร้อนLow-E Glass (Low Emissivity)กระจกเคลือบฟิล์มพิเศษที่ลดการถ่ายเทความร้อนจากรังสีอินฟราเรดIGU (Insulating Glass Unit) กระจกฉนวน 2 ชั้น มีช่องอากาศหรือก๊าซกั้นระหว่างกลางLaminated Glass กระจกนิรภัยชนิดหนึ่ง ประกบหลายแผ่นเข้าด้วยกันด้วยฟิล์ม PVBTempered Glass กระจกนิรภัยที่ผ่านความร้อนสูง มีความแข็งแรงกว่าปกติ 4-5 เท่าSmart Glassกระจกที่สามารถเปลี่ยนความทึบแสงตามไฟฟ้า/แสง เช่น Electrochromic
กระจกสำหรับอาคารและบ้านอยู่อาศัยบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 46Energy Conservation Technology Co.,ltd.2. ค่าทางเทคนิค (Technical Performance Terms)ศัพท์ คำอธิบายU-Value ค่าการถ่ายเทความร้อน ยิ่งต่ำ ยิ่งกันความร้อนได้ดี (W/m²·K)SHGC (Solar Heat Gain Coefficient)ค่าสัดส่วนพลังงานจากแสงอาทิตย์ที่เข้าสู่อาคาร ยิ่งต่ำ ยิ่งดีVT (Visible Light Transmittance) ค่าสัดส่วนแสงที่ตามองเห็นผ่านกระจก ยิ่งสูง ยิ่งสว่างUVT (Ultraviolet Transmittance) ปริมาณรังสี UV ที่ผ่านกระจกSTC (Sound Transmission Class) ค่าความสามารถในการกันเสียง ยิ่งสูง ยิ่งกันเสียงดี3. การผลิตและโครงสร้าง (Fabrication / Construction)ศัพท์ คำอธิบายAnnealed Glass กระจกที่ไม่ได้ผ่านกระบวนการนิรภัย ใส เปราะHeat-Strengthened Glass แข็งแรงกว่าปกติ แต่ไม่เท่ากระจก TemperedSpacer วัสดุคั่นกลางกระจก 2 ชั้นใน IGUDesiccant สารดูดความชื้นในขอบกระจก IGUSealant วัสดุปิดรอยต่อ / ขอบกระจกเพื่อกันอากาศและน้ำ4. อื่น ๆ ที่ควรรู้ศัพท์ คำอธิบายSolar Control กระจกที่ควบคุมพลังงานจากแสงอาทิตย์โดยเฉพาะGlazing การติดตั้งกระจกเข้ากับกรอบ (หรือระบบ Curtain Wall)Spandrel Glass กระจกทึบที่ใช้ปิดโครงสร้าง (ไม่ใช่ช่องเปิด)Thermal Break วัสดุที่ช่วยตัดความร้อนผ่านกรอบอลูมิเนียมEnergy Star / LEED ระบบประเมินอาคารเขียว ที่อาจมีข้อกำหนดการเลือกกระจก