ความรู้เบื้องต้นระบบบัญชาการเหตุการณ์ (ICS)

กรมปองกันและบรรเทาสาธารณภัย
Department of Disaster Prevention and Mitigation

ระบบบญั ชาการเหตุการณ์
(Incident Command System: ICS)

กรมปองกนั และบรรเทาสาธารณภัย
Department of Disaster Prevention and Mitigation

ระบบการบัญชาการเหตุการณ์
คือ การสง่ั การ ควบคุม และการประสานความร่วมมือ
ของแต่ละหน่วยงานในภาวะฉุกเฉิน

กรมปองกนั และบรรเทาสาธารณภัย
Department of Disaster Prevention and Mitigation

ความสําคญั ของระบบการบัญชาการเหตุการณ์
- การรายงานตวั (Check-in) เมื่อเขา้ ร่วมปฏิบตั ิการในเหตุการณ์
- ดาํ เนินการตามแผนเผชิญเหตุที่ไดป้ ระชุมร่วมกนั (วตั ถุประสงค)์
- การบูรณาการร่วมกนั ในทุกส่ิงดา้ นสาธารณภยั
- ไม่ดาํ เนินการตามภารการหากไม่ไดร้ ับการร้องขอ
- มีการส่ือสารท่ีเป็นแนวทางเดียวกนั /และง่ายต่อการติดต่อ
- มีวงรอบของการประชุม

กรมปอ งกันและบรรเทาสาธารณภัย
Department of Disaster Prevention and Mitigation

ความสําคญั ของการกาํ หนดวตั ถุประสงค์
- ความปลอดภยั ของชีวติ (Life Safety)
- การควบคุมสถานการณ์ไม่ลุกลาม / ขยายตวั (Incident Stabilization)
- รักษาทรัพยส์ ิน (Property Preservation)

กรมปอ งกนั และบรรเทาสาธารณภัย
Department of Disaster Prevention and Mitigation

โครงสร้างการจดั องค์กรของระบบการบญั ชาการเหตุการณ์
การจดั องคก์ รเพอื่ ตอบโตเ้ หตุฉุกเฉินในระบบบญั ชาการเหตุการณ์
เป็นการจดั องคก์ รตามภารกิจหนา้ ท่ีความรับผดิ ชอบ
(Functional Responsibility) ซ่ึงแบ่งออกเป็น 2 ส่วนหลกั ไดแ้ ก่
1) ส่วนบญั ชาการ (Command)
2) ส่วนอาํ นวยการ (General Staff)

กรมปอ งกนั และบรรเทาสาธารณภัย
Department of Disaster Prevention and Mitigation

ผู้บญั ชาการเหตุการณ์ เจ้าหน้าทป่ี ระชาสัมพนั ธ์
เจ้าหน้าทปี่ ระสานงาน
ส่วนบญั ชาการ เจ้าหน้าทด่ี ้านความ

ปลอดภัย

ส่วน ส่วนปฏิบตั กิ าร ส่ วนแผนงาน ส่ วนสนับสนุน ส่ วนการบริหาร
อาํ นวยการ

กรมปองกนั และบรรเทาสาธารณภยั
Department of Disaster Prevention and Mitigation

กรมปองกนั และบรรเทาสาธารณภยั
Department of Disaster Prevention and Mitigation

กรมปองกนั และบรรเทาสาธารณภยั
Department of Disaster Prevention and Mitigation

กรมปองกนั และบรรเทาสาธารณภยั
Department of Disaster Prevention and Mitigation

กรมปองกนั และบรรเทาสาธารณภยั
Department of Disaster Prevention and Mitigation

เจ้าหน้าทคี่ วบคุมความปลอดภยั (Safety Officer

•มาตรการดา้ นความปลอดภยั ในการปฏิบตั ิงาน / ประเดน็ ดา้ นสุขภาพและความ
ปลอดภยั ของเจา้ หนา้ ท่ีเผชิญเหตุ
•ดูแลความปลอดภยั ความรับผดิ ชอบสูงสุดของผบู้ ญั ชาการเหตุการณ์ และ
หวั หนา้ งาน
•มีอาํ นาจในการสง่ั ยตุ ิ และ/หรือ ป้องกนั การปฏิบตั ิงานที่ไม่ปลอดภยั
•ประสานงานกนั อยา่ งใกลช้ ิด เพื่อใหเ้ กิดความปลอดภยั แก่เจา้ หนา้ ที่เผชิญเหตุ
และหวั หนา้ งานดา้ นต่างๆ

กรมปอ งกนั และบรรเทาสาธารณภัย
Department of Disaster Prevention and Mitigation

เจ้าหน้าทป่ี ระสานงาน (Liaison )Officer

•ประสานงานติดต่อกบั ผแู้ ทนของหน่วยงาน องคก์ รเอกชน
และ/หรือภาคเอกชนอ่ืน

กรมปอ งกนั และบรรเทาสาธารณภยั
Department of Disaster Prevention and Mitigation

เจ้าหน้าทปี่ ระชาสัมพนั ธ์ (Public Information Officer)

•สื่อมวลชน และขอ้ มูลเก่ียวกบั เหตุการณ์ท่ีเกิดข้ึน
•ทาํ สรุปสถานการณ์และขอ้ มูลการประชาสมั พนั ธ์ที่ถูกตอ้ ง
และสมบูรณ์
•มีหนา้ ที่ติดตามขอ้ มูลข่าวสารที่เผยแพร่สู่สาธารณะ

ขา่ วสารใดๆ ตอ้ งไดร้ ับการอนุมตั ิจากผบู้ ญั ชาการเหตุการณ์ก่อนเสมอ

กรมปองกันและบรรเทาสาธารณภยั
Department of Disaster Prevention and Mitigation

ส่วนปฏิบตั ิการ:

•กาํ กบั และประสานการปฏิบตั ิดา้ นยทุ ธวธิ ี
•มกั เป็นส่วนแรกท่ีจดั ต้งั ข้ึนในเหตุการณ์
•มีทรัพยากรในการปฏิบตั ิงานมากที่สุด
•อาจมีจุดระดมทรัพยากร และหน่วยงานเฉพาะดา้ น

กรมปองกันและบรรเทาสาธารณภยั
Department of Disaster Prevention and Mitigation

Planning Section ส่วนแผนงาน

วางแผนสําหรับเหตุการณ์ ภายใตก้ ารกาํ กบั ดูแลของหัวหน้าส่วนแผนงาน ส่วน
แผนงานจะรวบรวมขอ้ มูลเก่ียวกบั สถานการณ์และสถานะของ ทรัพยากร เพื่อประเมินและ
วิเคราะห์ นาํ มาจดั ทาํ แผนเผชิญเหตุ การเผยแพร่ขอ้ มูลจะอยู่ในรูปแบบของแผนเผชิญเหตุ
การประชุมสรุปที่เป็นทางการ หรือแผนที่และบอร์ดแสดงสถานการณ์ทาํ งาน

▪ รวบรวมและจดั การขอ้ มูลตา่ งๆ ท่ีเกี่ยวกบั การปฏิบตั ิงาน
▪ ใหข้ อ้ มูลแก่ผบู้ ญั ชาการ ฯ และหวั หนา้ ส่วนปฏิบตั ิการเพือ่ การวางแผน
▪ กาํ กบั ดูแลการจดั ทาํ แผนเผชิญเหตุ
▪ จดั และอาํ นวย ความสะดวกในการประชุมวางแผน
▪ ปรับเปล่ียนหนา้ ท่ีใหแ้ ก่บุคลากรตามโครงสร้าง ICS ตามความ จาํ เป็น
▪ กาํ หนดประเดน็ ในการเกบ็

กรมปองกันและบรรเทาสาธารณภยั
Department of Disaster Prevention and Mitigation

Logistics Section

ส่วนสนบั สนุน

สนบั สนุนทรัพยากรในการปฏิบตั ิงาน
ยกเว้น การสนับสนุน ปฏบิ ตั กิ ารทางอากาศ

:▪ การจดั สถานที่ปฏิบตั ิงาน
▪ การขนส่ง ▪ การส่ือสาร ▪ พสั ดุ
▪ การบาํ รุง รักษาอุปกรณ์ และบริการน้าํ มนั เช้ือเพลิง
▪ บริการอาหาร (สาํ หรับเจา้ หนา้ ท่ีเผชิญเหตุ)
▪ บริการทางการแพทย์ (สาํ หรับเจา้ หนา้ ท่ีเผชิญเหตุ)

กรมปองกันและบรรเทาสาธารณภยั
Department of Disaster Prevention and Mitigation

Finance/ Administration Section หวั หนา้ ส่วนบริหาร

บริ หารจัดการด้านการเงินในภาพรวม แต่ทุก
เหตุการณ์ไม่จาํ เป็นตอ้ งมี ส่วนบริหาร

ง า น ส่ ว น น้ี จ ะ จัด ต้ ัง ข้ึ น ต่ อ เ ม่ื อ มี ค ว า ม ต้อ ง ก า ร
บริการดา้ นการเงิน การจดั ซ้ือจดั จา้ ง เวลา และการชดเชย
การบาดเจบ็

ศูนย์บญั ชาการเหตุการณ์ (Incident Command Post: ICP)

เป็ นสถานที่ท่ีใชใ้ นการบัญชาการเหตุการณ์ของผูบ้ ญั ชาการเหตุการณ์ใน
พ้ืนท่ีเกิดเหตุ ท่ีผูบ้ ญั ชาการเหตุการณ์จะตอ้ ง “สถาปนาระบบการบญั ชาการ/ส่ังการ”
เพอ่ื ประสานการปฏิบตั ิการ แต่ละเหตุการณ์จะมีศูนย์บัญชาการเหตุการณ์เพยี งจุดเดียว
เท่าน้นั

ฐานทตี่ ้งั (Base)

B

หมายถึงสถานที่ต้งั ของส่วนซ่ึงทาํ หนา้ ที่ประสานงานและบริหารงานส่วนต่างๆ
ที่ปฏิบตั ิหนา้ ท่ีในสถานที่เกิดเหตุ รวมท้งั เป็นท่ีสถานที่ปฏิบตั ิงานของส่วนสนบั สนุน
(Logistics) ในสถานการณ์หนึ่งๆ ควรจะมฐี านเพยี งแห่งเดยี วเช่นเดียวกบั ICP รวมท้งั มี
การต้งั ชื่อใหก้ บั ฐานตามสถานท่ีเกิดเหตุกไ็ ด้

C แคมป์ (Camps)

คือ เป็นสถานทส่ี าํ หรบั เกบ็ ทรพั ยากรทใ่ี ชส้ นบั สนุนการปฏบิ ตั กิ ารและยงั เป็น
สถานทต่ี งั้ ชวั่ คราว ทใ่ี ชใ้ นการเตรยี มเสบยี งอาหาร น้ํา เป็นทใ่ี ชน้ อน/พกั ผอ่ น
และท่ีสุขอนามัยของผู้ปฏิบัติงาน ทั้งน้ี ผู้บัญชาการเหตุ การณ์
อาจกาํ หนดให้มีแคมป์ หลายแห่ง แลว้ แต่ความจาํ เป็น

S จดุ ระดมพล (Staging Area)

เป็นสถานทท่ี ต่ี งั้ ขน้ึ ชวั่ คราวในบรเิ วณ หรอื ใกลเ้ คยี งพน้ื ทเ่ี กดิ เหตุ เป็นพน้ื ทส่ี าํ หรบั
การระดมทรพั ยากรทงั้ กาํ ลงั คน หรอื วสั ดุ ผบู้ ญั ชาการเหตกุ ารณ์อาจกาํ หนดจดุ
ระดมพล ได้มากกว่าหน่ึงแห่ง

H ลานจอดเฮลคิ อปเตอร์
(Helibase) โดยทว่ั ไปมกั จะใชใ้ นสถานการณ์ที่ต่อเนื่องเป็นเวลายาวนาน ใชส้ าํ หรับ
เป็นที่จอดเฮลิคอปเตอร์เพื่อหยดุ พกั ชว่ั คราว เติมเช้ือเพลิง หรือซ่อมบาํ รุง

H-3 จดุ ขึน้ - ลงเฮลิคอปเตอร์ (Helispots)
เป็นพ้นื ท่ีสาํ หรับจอดข้ึน – ลงชว่ั คราวเพ่ือรับส่งเจา้ หนา้ ที่
/อุปกรณ์ ซ่ึงอาจกาํ หนดใหม้ ีมากกวา่ หน่ึงจุดได้