สรุปความรู้ คำ วิเวิศษณ์ช่วช่ยขยายความของคำ กริยริาให้ สื่อความหมายได้ชัด้ดชัเจนยิ่งยิ่ขึ้น ขึ้ ร่มร่รื่น รื่ เล็ก ล็ น้อย ฟุ่ม ฟุ่ เฟือย พอดี เหมาะสม ขรุขระ ยากจน ร่ำ รวย บอบบาง งดงาม บริสุริท สุ ธิ์ เฉลีย ลี วฉลาด หนาแน่น หงอยเหงา ท้อท้งเสีย เด็ด ด็ ขาด ใหม่เม่อี่ย อี่ ม ล้นล้หลาม สดชื่น ชื่ คล่อล่งแคล่วล่ จะจำ ได้ค ด้ ล่อ ล่ ง…ต้อ ต้ งหมั่น มั่ ฝึกฝน ๔๗
ข้อ ประโยค วิเศษณ์ขยาย ๑ นายวิษณุวิ่ณุวิ่งเร็วยังกับลมพัด ๒ เธอผู้เลอโฉมกำ ลังเข้าพิธีแธีต่งงาน ๓ มะม่วงน้ำ ดอกไม้รม้ สชาติหวานเย็นดี ๔ คณะสามโทนรักรั ใคร่กัร่ กันดีมาก ๕ นกน้อยตัวนั้นบินขึ้นสูงลิบลิ่ว ๖ ไม้บรรทัดทั สีชมพูอัพูอันนั้นเป็นของฉันเอง ๗ ไก่โก่ต้งต้ โก่งคอขันเจื้อยแจ้ว ๘ ใครก็ได้ช่ด้วช่ยหยิบดินสอให้ฉันที ๙ โจทย์คย์ณิตศาสตร์ข้ร์ ข้อนี้ยากจังเลย ๑๐ ม่วงลูกลูนี้มีรสชาติเติปรี้ยวจัด ใบงานเรื่อ รื่ ง คำ วิเ วิศษณ์ คำ ชี้แจง ให้นักเรีย รี นพิจารณาคำ ที่เที่ป็นเส้นทึบ ทึ และขีด ขี เส้นใต้ใต้น ประโยค แล้วล้บอกว่าว่เป็นคำ วิเวิศษณ์ขยายคำ ชนิดใด โดยใช้ตัช้วตั เลือ ลื กตอบในกรอบสี่เหลี่ย ลี่ ม ๔๘
แบบทดสอบหลัง ลั เรีย รี น บทที่ ๒ คำ ชี้แจง ให้นักเรีย รี นเลือ ลื กคำ ตอบที่ถูที่ก ถู ต้อต้ง ๑.ประโยคใดมีคำ มี คำ นาม ก.นั่นเป็นหมู่บ้ มู่ าบ้นที่น่ที่น่าอยู่ ข.เขาไม่สม่บายเพราะพักผ่อผ่นน้อย ค.เธอออกกำ ลังลักายทุก ทุ วันวัง.อากาศแจ่มจ่ ใสดีม ดี าก ๒.ข้อใดใช้ลัก ลั ษณะนามเหมือ มื นกัน กั ก.พระสงฆ์-ฆ์ พระพุท พุ ธรูป ข.บ้าบ้น-ปราสาท ค.ร่มร่-ปี่ ง.หนังสือ-เทีย ที นไข ๓."ลิง ลิ กิน กิ ผลไม้บ ม้ นต้น ต้ ไม้อ ม้ ย่า ย่ งเอร็ด ร็ อร่อ ร่ ย" มีคำ มี คำ นามกี่คำ กี่ คำ ก. 2 คำ ข. 3 คำ ค. 4 คำ ง.5 คำ ๔. ข้อใดมีปมี ฤจฉาสรรพนาม ก.ใครไม่ไม่ ปก็ไก็ ด้ ข.2ใครจะไม่ไม่ ปบ้าบ้ง ค.3ใครไม่ไม่ ปไม่ไม่ด้ ง.4ใครไม่ไม่ ปก็ต ก็ ามใจ ๕. คำ นามมีกี่ มีกี่ช กี่ นิด ก. ชนิด ข. 4 ชนิด ค. 5 ชนิด ง. 6 ชนิด ๔๙
แบบทดสอบหลัง ลั เรีย รี น บทที่ ๒ คำ ชี้แจง ให้นักเรีย รี นเลือ ลื กคำ ตอบที่ถูที่ก ถู ต้อต้ง ๖. คําที่ใที่ ช้แสดงอาการ การกระทํา ทํ ต่า ต่ ง ๆ หรือ รื แสดงสภาพอย่า ย่ ง ใดอย่า ย่ งหนึ่งของคน สัตว์ สิ่งของ คือข้อใด ก. คำ นาม ข. คำ สรรพนาม ค. คำ วอเศษณ์ ง.คำ กริยริา ๗. คำ ในข้อใดคือ กริย ริ าอกรรม ก.ฉันเล่นล่ตุ๊ก ตุ๊ ตา ข. แมวไล่หล่นู ค. พระบิณบิฑบาต ง.แม่ซัม่กซัผ้าผ้ ๘. คำ ในข้อใดเป็นคำ กริย ริ าทั้ง ทั้ หมด ก. เดินดินั่ง ว่าว่ยน้ำ ข. ร้อร้งไห้ ถือ ถื ขาว ค. นอน ตกใจ สูง สู ง.ยิ้มยิ้หัวเราะ ยาว ๙. ข้อใดมีคำ มี คำ วิเ วิศษณ์ขยายคำ นาม ก. ลูก ลู หลาน ข. แมวดำ ค. โรงเรีย รี น ง.กรรมการ ๑๐. พระสงฆ์ ใช้คำ สรรพนามใดเมื่อ มื่ พูด พู กับ กั บุค บุ คลทั่ว ทั่ ไป ก. กระผม ข. ข้าข้พเจ้าจ้ ค. อาตมา ง.หลวงตา ๕๐
บทที่ ๓ การใช้พจนานุกรม อ่าอ่ นเขียขี นอย่า ย่ งไรต้อ ต้ งใช้พ ช้ จนานุกนุ รม
บทที่ ๓ การใช้พจนานุกรม อ่าอ่ นเขียขี นอย่า ย่ งไรต้อ ต้ งใช้พ ช้ จนานุกนุ รม
การใช้พจนานุกรม พจนานุก นุ รม เป็นหนังสือซึ่งซึ่รวบรวมคำ ที่ใที่ช้อช้ยู่ ในภาษาไทย โดยเรีย รี งลำ ดับดัตามตัวตัอักอัษรและ กำ หนดวิธีวิอ่ ธี าอ่นความหมายชนิดและที่มที่าของคำ เพื่อ ใช้เช้ป็นมาตรฐานในการใช้ภช้าษาไทยให้ถูก ถู ต้อต้งและ เป็นแนวทางเดีย ดี วกันกั หลัก ลั การใช้พจนานุก นุ รม ๑. หาคำ ตามลำ ดับดัพยัญยัชนะ ก-ฮ (ฤ ฤๅ) อยู่หยู่ลังลัร และ ฦ ฦๅ อยู่หยู่ลังลัล ๒. คำ แต่ลต่ะคำ จะเรีย รี งตามรูปสระดังดันี้ ๓. คำ ที่ไที่ม่มีม่รู มี รู ปสระจะมาก่อก่นคำ ที่มีที่รู มี รู ปสระ เช่นช่กลม กลาง กาบ กินกิ ๕๓
คำ ที่มั ที่ ก มั เขียนผิด ผิ สามารถค้นหาได้ จากพจนานุก นุ รม นะคะนักเรีย รี น !! สรุปความรู้ การค้นหาคำ ศัพท์ใท์ นพจนานุก นุ รม ให้ค้นหาทำ การเรีย รี งลำ ดับดัของพยัญยัชนะต้นต้ก่อก่น จากนั้นจึง จึ ลำ ดับดัตามสระและวรรณยุก ยุ ต์แ ต์ ละใช้พช้จนานุก นุ รม ทำ ให้เราค้นหาความหมายของคำ อ่าอ่น และเขีย ขี นคำ ต่าต่ง ๆ ได้ถูด้ก ถู ต้อต้ง ๕๔
๕๕
แบบทดสอบหลัง ลั เรีย รี น บทที่ ๓ คำ ชี้แจง ให้นักเรีย รี นเลือ ลื กคำ ตอบที่ถูที่ก ถู ต้อต้ง ๑. ข้อใดเรีย รี งลำ ดับ ดั ตามลำ ดับ ดั พจนานุก นุ รมได้ถู ด้ ถู กต้อ ต้ ง ก.กระจาด, กรวย, กง ข.กรรไกร, กระดาษ, กล่อล่ง ค. กาน้ำ , ก้มก้หน้า, กติกติา ง.แกงส้ม, เกาเหลา, กุ้งกุ้แห้ง ๒. บาท, บ้า บ้ น, บึง บึ , ________คำ ในข้อใดเป็นลำ ดับ ดั ต่อ ต่ ไป ก.บินบิข. เบา ค. บอก ง. บัตบัร ๓. โปร่ง ร่ หมายถถึงอะไร ก. พูก พู ออกมาโดยไม่รม่ะวังวั ข. สิ่งที่พที่องออกด้วด้ยลมหรือ รื แก๊สก๊ ค. โล่งล่, ไม่ทึม่บ ทึ ง. สูง สู , ใหญ่ ๔. ข้อใดเรีย รี งลำ ดับ ดั คำ ตามพจนานุก นุ รมได้ถู ด้ ถู กต้อ ต้ ง ก. ตาม, เตา, โต๊ะ ต๊ ข. ตก, แต้มต้, ตัดตั ค. เตา, ตาก, ตวง ง. ติดติ, ตำ , ตลาด ๕. คำ ว่า ว่"หมวก" ต้อ ต้ งเปิดพจนานุก นุ รมไปที่พ ที่ ยัญ ยั ชนะหมวดอะไร ก. ก ข. ห ค. ม ง. ว ๕๖
๖.สด, สลัก ลั , ส้อม, ______คำ ในข้อใดเป็นลำ ดับ ดั ต่อ ต่ ไป ก.ส่ง ข.สกปรก ค. ส่อง ง.สะดวก ๗. "ถนนสีขาว" เป็นวลีช ลี นิดใด ก.วิเวิศษณ์วลี ข. นามวลี ค. บุพ บุ บทวลี ง. อุทานวลี ๘. ข้อใดเรีย รี งลำ ดับ ดั คำ ตามพจนานุก นุ รมได้ถู ด้ ถู กต้อ ต้ ง ก. เนื้อ, เนย, น้ำ ผึ้ง ผึ้ ข. แนะนำ , นิสัย, นั่งเล่นล่ ค. นาฬิกา, นาที, ที แนวทาง ง. นกเขา, นมสด, น้ำ จิ้มจิ้ ๙. มะระ, แมลง, โมโห, _______คำ ในข้อใดเป็นลำ ดับ ดั ต่อ ต่ ไป ก. เมือ มื ง ข. มุ้ง มุ้ ค. ไม้กม้วาด ง. มีด มี ๑๐. พลิก ลิ หมายถึงอะไร ก. หมู่,มู่ เหล่าล่ข. ไม้ล้ม้มล้ลุก ลุ ที่ผที่ลมีร มีสเผ็ด ผ็ ค. ทันทัที, ที ทันทั ใด ง. กลับลัหรือ รื เปลี่ย ลี่ นด้าด้น ๕๗
บทที่ ๔ ภาษาไทยน่า น่ เรีย รี น ฝึกฝึเขียขีนประโยค ประโยคสามัญ ส่วนประกอบของประโยค ประโยค ๒ ส่วน ประโยค ๓ ส่วน
บทที่ ๔ ภาษาไทยน่า น่ เรีย รี น ฝึกฝึเขียขีนประโยค ประโยคสามัญ ส่วนประกอบของประโยค ประโยค ๒ ส่วน ประโยค ๓ ส่วน
ประโยคสามัญ ประโยคเกิดกิจากการนำ คำ หรือ รื กลุ่มลุ่คำ มาเรีย รี บเรีย รี งให้ได้ใด้จความเพื่อใช้ สื่อสาร ประโยค คือ คำ หรือ รื กลุ่มลุ่คำ ที่นำที่นำมาเรีย รี บเรีย รี งแล้วล้ ได้ใด้จความ สมบูร บู ณ์ว่าว่ ใครหรือ รืสิ่งใด เช่นช่ เด็ก ด็ ๆ เดินดิข้าข้มถนน หมาวิ่งวิ่ไล่แล่มว ม้าม้วิ่งวิ่เร็ว ร็ ๖๐
ภาคประธาน ส่วนที่เที่ป็นผู้ก ผู้ ระทำ หรือ รื ผู้ แสดงอาการซึ่งซึ่เป็นคำ นาม หรือ รืสรรพนาม แบ่งบ่เป็น ๒ ส่วนคือประธานและ ส่วนขยายประธาน ภาคแสดง ส่วนที่แที่สดงอาการหรือ รื แสดงภาพของประธาน แบ่งบ่เป็น ๔ ส่วนคือ กริยริา ส่วนขยายกริยริา กรรม และ ส่วนขยายกรรม ประโยคที่ปที่ระกอบด้วด้ยประธานและกริย ริ า เรีย รี กว่าว่ ประโยค ๒ ส่วน ประโยคมี ๒ ส่วน คือ ตัวตัอย่าย่ง พี่ล้มล้ /พี่ - ประธาน ล้มล้- กริยริา กิ่งกิ่ไม้หัม้ หัก /กิ่งกิ่ไม้ - ประธาน หัก - กริยริา ๖๑
ประโยคที่ปที่ระกอบด้วด้ยประธาน กริย ริ า และกรรม เรีย รี กว่าว่ ประโยค ๓ ส่วน ตัวตัอย่าย่ง ช้าช้งกินกิอ้ออ้ย /ช้าช้ง - ประธาน กินกิ- กริยริา อ้ออ้ย - กรรม ไก่ฟัก่ ฟักไข่ / ไก่ - ประธาน ฟัก - กริยริา ไข่ - กรรม ๖๒
จะจำ ได้ค ด้ ล่อ ล่ ง…ต้อ ต้ งหมั่น มั่ ฝึกฝน ประโยค ๒ ส่วน ประโยค ๓ ส่วน สรุปความรู้ ประโยคมีส่มี ส่วนประกอบสำ คัญ คือ ประธาน และกริยริาบางประโยคอาจมีก มี รรมมารับรัข้าข้งท้าท้ย การ แต่งต่ ประโยคได้ถูด้ก ถู ต้อต้งทำ ให้การสื่อสารชัดชัเจน น้ำ กลิ้ง ลิ้ บนใบบอน โลกหมุน มุ รอบตัว ตั เอง นักว่า ว่ ยน้ำ ทำ ลายสถิติ ถิ ติ กระต่า ต่ ยหมายจัน จั ทร์ แม่นั ม่ นั ดพบเพื่อนเก่า ก่ ช้า ช้ งกิน กิ กล้ว ล้ ย ๖๓
แบบฝึกหัด เรื่อ รื่ ง หัดเรีย รี งคำ นำ ไปสร้า ร้ งประโยค คำ ชี้แจง ให้นักเรีย รี นเรีย รี งคำ ที่กำที่กำหนนด ให้เป็นประโยคบอกเล่าล่ ตัว ตั อย่า ย่ ง ฉัน / กินกิ / ผลไม้ /ชอบ ตอบ ฉันชอบกินกิผลไม้ 1. แมว / นอน /โต๊ะ ต๊ /หลับลั ใต้ ตอบ 2. ใน / อาหาร / แต้วต้ / ทำ / ครัวรั / ห้อง ตอบ 3. เรีย รี น/ วิชวิา/ หนูน นู า/ ชอบ/ ภาษาไทย ตอบ 4. 365 / ปี / หนึ่ง/ มี ตอบ 5. แฮรี่พรี่อตเตอร์ / อ่าอ่น / ชอบ / วิทวิยา / เรื่อ รื่ ง / หนังสือ ตอบ ๖๔
แบบทดสอบหลัง ลั เรีย รี น บทที่ ๔ คำ ชี้แจง ให้นักเรีย รี นเลือ ลื กคำ ตอบที่ถูที่ก ถู ต้อต้ง ๑. ประโยคมีค มี วามหมายตรงตามข้อใดมากที่สุที่ ด สุ ก. คำ หรือ รื กลุ่มลุ่คำ ข. การนำ กลุ่มลุ่คำ มาเรีย รี บเรีย รี งกันกั ค. มีภ มี าคประธานและภาคแสดง ง. คำ หรือ รื กลุ่มลุ่คำ ที่นำที่นำมาเรีย รี งกันกัแล้วล้มีค มี วามหมายสมบูร บู ณ์ ประกอบ ด้วด้ยภาคประธานและภาคแสดง ๒. ข้อใดไม่ใม่ ช่ประโยคความเดีย ดี ว ก. นกตัวตั สีขาวจิกจิหนอน ข. พ่อซื้อ ซื้ บ้าบ้นซึ่งซึ่อยู่บยู่นเนินเขา ค. พวกเราทุก ทุ คนรักรั ประเทศไทย ง. ความเอื้อ อื้ เฟื้อเป็นคุณสมบัติบั ติ ของคนไทย ๓.“หมู่บ้ มู่ า บ้ นแห่งนี้มีผู้ มี ใ ผู้ หญ่บ้า บ้ นที่มี ที่ ค มี วามรับ รั ผิด ผิ ชอบต่อ ต่ ชุมชน” ประโยคข้างต้น ต้ เป็นประโยคประเภทใด ก. ประโยคแบบ ๓ ส่วน ข. ประโยคความเดีย ดี ว ค. ประโยคความรวม ง. ประโยคความซ้อซ้น ๔.ประโยคในข้อใดต่า ต่ งจากพวก ก. แม่ซื้ม่อ ซื้ เสื้อซึ่งซึ่แขวนอยู่ใยู่นตู้ ข. คนเดินดิริมริถนนมองดูตำ ดูตำรวจ ค. สัปดาห์หน้าเธอจะไปเที่ยที่วทะเลหรือ รื น้ำ ตก ง. เขาทำ งานหนักเพราะต้อต้งหาเลี้ย ลี้ งดูลู ดู ก ลู ๔ คน ๕.ประโยคใดเป็นประโยคความรวม ก. นักกีฬกี าทีม ที ชาติไติทยมุ่ง มุ่ มั่นมั่ ไปสู่จุ สู่ ด จุ หมาย ข. กมลอ่าอ่นหนังสือสารคดีซึ่ ดี งซึ่แม่ซื้ม่อ ซื้ มาให้ ค. พอพ่อกลับลัถึง ถึ บ้าบ้นแม่ก็ม่เ ก็ ตรีย รี มอาหารเย็น ย็ เสร็จ ร็ แล้วล้ ง. นักแสดงที่มีที่ค มี วามสามรถย่อย่มได้รัด้บรัการกล่าล่วขาน ๖๕
แบบทดสอบหลัง ลั เรีย รี น บทที่ ๔ คำ ชี้แจง ให้นักเรีย รี นเลือ ลื กคำ ตอบที่ถูที่ก ถู ต้อต้ง ๖.สรพงษ์เดิน ดิ ทางไปสงขลาเพื่อแสดงภาพยนตร์”ร์ จากประโยค ข้างต้น ต้ ประโยคใดเป็นประโยคหลัก ลั ก. สรพงษ์เดินดิทาง ข. สรพงษ์เดินดิทางไปสงขลา ค. สรพงษ์แสดงภาพยนตร์ ง. สรพงษ์เดินดิทางไปแสดงภาพยนตร์ ๗.อใดเป็นประโยคความซ้อน ก. ฉันร้อร้งเพลง ข. ฉันและแม่กิม่นกิข้าข้ว ค. ฉันชอบบ้าบ้นที่อที่ยู่ชยู่ายทะเล ง. ฉันจะร้อร้งเพลงแต่พี่ต่พี่จะเตะฟุต ฟุ บอล ๘. ข้อใดคือ ประโยคความเดีย ดี ว ก. “นกพิราบ” ข. “ฉันกินกิข้าข้วผัดผั ” ค. “กระเป๋าที่วที่างอยู่บยู่นโซฟาเป็นของพ่อ” ง. “เขาชอบอ่าอ่นหนังสือหรือ รื ชอบเขีย ขี นหนังสือ” ๙.ข้อใดประโยคความรวม ก. นกพิราบ” ข. “ฉันกินกิข้าข้วผัดผั ” ค. “กระเป๋าที่วที่างอยู่บยู่นโซฟาเป็นของพ่อ” “เขาชอบอ่าอ่นหนังสือหรือ รื ชอบเขีย ขี นหนังสือ” ๑๐. ข้อใดเป็นประโยคความซ้อน ก. “นกพิราบ” ข. “ฉันกินกิข้าข้วผัดผั ” ค. “กระเป๋าที่วที่างอยู่บยู่นโซฟาเป็นของพ่อ” ง. “เขาชอบอ่าอ่นหนังสือหรือ รื ชอบเขีย ขี นหนังสือ” ๖๖
บทที่ ๕ บทร้อร้ยกรองและคำ ขวัญ วั กลอน ๔ คำ ขวัญ การแต่งคำ ประพันธ์
บทที่ ๕ บทร้อร้ยกรองและคำ ขวัญ วั กลอน ๔ คำ ขวัญ การแต่งคำ ประพันธ์
กลอนสี่ หนึ่งบทมี ๔ วรรคละ ๔ คำ การอ่าอ่นแต่รต่ะหว่าว่งจะแบ่งบ่เป็น ๒ จังจัหวะ จังจัหวะละ ๒ คำ มีข้ มี อข้บังบัคับในการสัมผัสผั๓ แห่ง คือ -คำ สุด สุ ท้าท้ยของวรรคแรกสัมผัสผักับกัคำ ที่สที่องของวรรคที่ ๒ -คำ สุด สุ ท้าท้ยของวรรคที่ ๒ สัมผัสผักับกัคำ สุด สุ ท้าท้ยของวรรคที่ ๓ -คำ สุด สุ ท้าท้ยของวรรคที่ ๔ สัมผัสผักับกัคำ สุด สุ ท้าท้ยของวรรคที่ ๒ ของบทต่อต่ ไป ๖๙
ครู สิ่งชี้ส ชี้ ว่า ว่ ง นำ ทางสู่ฝั สู่ ฝั น สั่งสอนทุก ทุ วัน วั ศิษย์นั้ ย์ นั้ นรู้วิรู้ชวิา ชื่อ ชื่ นี้เรีย รี กครู ใฝ่รู้เ รู้ พียรมา ดีง ดี ามกิริกิยริา จรรยาอารี ประพันธ์โธ์ดย ชลธิชธิา นครพันธ์ พรปีใหม่ ปีใหม่นี่ม่นี่นี้ สุข สุ ขีสุข สุ ไว้ สุข สุ กายสุข สุ ใจ สดใสทุก ทุ วัน วั ขอพรจากฟ้า นำ พาสุข สุ สันต์ รุ่งรุ่เรือ รื งฉับพลัน ลั อนันต์เ ต์ หลือ ลื ล้นล้ ประพันธ์โธ์ดย ชลธิชธิา นครพันธ์ ตัว ตั อย่างกลอนสี่ สรุปความรู้ การแต่งต่กลอนสี่ผู้แ ผู้ ต่งต่ต้อต้งมีค มี วามรู้ครู้วามเข้าข้ ใจฉันทลักลัษณ์ให้ถูก ถู ต้อต้ง และเลือ ลื กใช้คำช้ คำ ให้คล้อล้งจองตามฉันทลักลัษณ์ จะทำ ให้เกิดกิความไพเราะ ควรหลีก ลี เลี่ย ลี่ งการใช้คำช้ คำตายท้าท้ยวรรค เพราะจะทำ ให้หาสัมผัสผัยากและ กลอนจะขาดความไพเราะ ๗๐
คำ ขวัญ คำ ขวัญ วั เป็นถ้อถ้ยคำ ที่แที่ต่งต่ขึ้น ขึ้ เพื่อเตือ ตื นใจ หรือ รื เพื่อให้เป็นสิริมริงคลมีลั มี กลัษณะเป็นการ เชิญชิชวนหรือ รื หรือ รื ขอร้อร้งให้ผู้อ่ ผู้ าอ่นหรือ รื ผู้ฟั ผู้ฟัง ยึด ยึ เป็นแนวในการปฏิบัฏิติบั ติ หลักลัการเขีย ขี นคำ ขวัญวัต้อต้งเขีย ขี นข้อข้ความสั้น ๆ อาจเป็นวรรคและ มีเ มีสียงสัมผัสผัคล้อล้งจองกันกั ให้จดจำ ได้ง่ด้าง่ยและไพเราะ สิ้นปลาวันวั ใด เป็นภัยภัมหันต์ ปลูก ลู ป่าร่วร่มกันกั สุข สุ สันต์ช ต์ าวไทย ปลูก ลู ป่าลดภาวะโลกร้อร้น สอนลูก ลู ให้ปลูก ลู ป่า รู้รัรู้กรัษาอย่าย่ทำ ลาย รักรัษาป่าไม้ เมือ มื งไทยร่มร่เย็น ย็ สิ้นป่าบันบัวันวั ใด สิ้นใจทุก ทุ คน วันวัวานน้ำ มี วันวันี้น้ำ หมด ใช้น้ำช้ น้ำ ไม่ลม่ด อนาคตหมดน้ำ ออกกำ ลังลักายวันวัละนิด พิชิตชิ โรคภัยภั พลังลัความรักรัความเข้าข้ ใจ ช่วช่ยพ้นภัยภัยาเสพติดติ รักรัเดีย ดี วใจเดีย ดี ว ไม่เม่ที่ยที่วสำ ส่อน ปลอดภัยภัแน่นอน ตัว ตั อย่า ย่ งคำ ขวัญ วั สรุปความรู้ คำ ขวัญวัเป็นการนำ คำ มาแต่งต่ขึ้น ขึ้ ให้จดจำ ได้ง่ด้าง่ยเพื่อ เป็นกระติกติเตือ ตื นใจชี้ใ ชี้ ห้เห็นสิ่งดีง ดี ามที่คที่วรกระทำ หรือ รื สิ่งไม่ดีม่ง ดี ามที่ไที่ม่ ควรกระทำ ๗๑
แบบฝึกหัด เรื่อ รื่ ง กลอนสี่ คำ ชี้แจง ให้นักเรีย รี นเรีย รี งคำ ประพันธ์ใธ์ ห้ถูก ถู ต้อต้งตามหัวข้อข้พร้อร้ม วาดภาพประกอบ ทุก ทุ วันวัเฝ้าบ้าบ้น เบิกบิบานชื่น ชื่ ใจ สุนั สุนัขของฉัน ไม่เม่คยเกีย กี จคร้าร้น สัตว์เ ว์ ลี้ย ลี้ งแสนรัก รั เรีย รี งคำ ประพันธ์ไธ์ ด้ดัด้งดันี้ ……………………………………. …………………………………… …………………………………… ……………………………………. วาดภาพสุนั สุนัขน่ารักรั ๗๒
บทที่ ๖ สำ นวนสุภ สุ าษิตษิ ให้ข้ ห้ อ ข้ คิด คิ สอนใ • สุภาษิต จ • คำ พังเพย
บทที่ ๖ สำ นวนสุภ สุ าษิตษิ ให้ข้ ห้ อ ข้ คิด คิ สอนใ • สุภาษิต จ • คำ พังเพย
สำ นวนไทย สำ นวนไทยที่เที่ป็นสุภ สุ าษิตและคำ พังเพย สำ นวน เป็นถ้อถ้ยคำ ที่กที่ระชับชัคมคายและงดงามเป็นการรวม ความที่ยที่าวให้สั้นลงมีค มี วามหมายในเชิงชิเปรีย รี บเทีย ที บไม่ตม่รงกันกั ถ้อถ้ยคำ เป็นถ้อถ้ยคำ ที่กที่ล่าล่วสืบต่อต่กันกัมาช้าช้นานแล้วล้ตัวตัอย่าย่ง สำ นวน คำ พังเพย คือ ถ้อถ้ยคำ ที่ใที่ช้เช้ปรีย รี บเทีย ที บเพื่อให้ตีค ตี วามเข้าข้กับกั เรื่อ รื่ งแฝงด้วด้ยข้อข้คิดคติเติตือ ตื นใจในการดำ เนินชีวิ ชี ตวิและการอยู่ ร่วร่มกันกั ในสังคมส่วนใหญ่มีญ่คำ มี คำคล้อล้งจองกันกัเพื่อให้จำ ได้ง่ด้าง่ย ๆ และไพเราะ สุภ สุ าษิต คือ ถ้อถ้ยคำ ที่เที่ป็นคติเติพื่อสอนให้ทำ หรือ รื เว้นว้ ไม่ใม่ห้ทำ ก่อก่นใจให้ประพฤติสิ่ติสิ่งที่ดีที่ง ดี ามถูก ถู ต้อต้ง ตัว ตั อย่า ย่ งสำ นวน กล้วล้ย ๆ ง่าง่ยมาก เช่นช่เรื่อ รื่ งกล้วล้ย ๆ ขมิ้นมิ้กับกั ปูน ปู ไม่ถูม่ก ถู กันกัเข้าข้กันกั ไม่ไม่ด้ ทะเลาะกันกัอยู่ปยู่ระจำ คางเหลือ ลื ง ป่วยหรือ รื บาดเจ็บ จ็ มากจนแทบเสียชีวิ ชี ตวิ กบเลือ ลื กนาย คนช่าช่งเลือ ลื ก เลือ ลื กจนตัวตัเองเดือ ดื ดร้อร้น ๗๕
ตัว ตั อย่า ย่ งคำ พังเพย ช้าช้งตายทั้งทั้ตัวตัเอาใบบัวบั ปิด หมายถึง ถึ ความผิดผิหรือ รื ความชั่วชั่ ร้าร้ยแรงที่รู้ที่รู้ กัรู้นกัทั่วทั่จะปิดอย่าย่งไร ก็ไก็ ม่มิม่ดมิ หนีเสือปะจระเข้ หมายถึง ถึ หนีภัยภัอันอัตรายอย่าย่งหนึ่ง แล้วล้ต้อต้งพบภัยภัอันอัตรายอีก อี อย่าย่ง ไก่เก่ห็นตีน ตี งู งูเ งู ห็นนมไก่ หมายถึง ถึ ต่าต่งฝ่ายต่าต่งรู้ครู้วามลับลั ของกันกัและกันกั คำ พังเพย คือ ถ้อถ้ยคำ ที่ใที่ช้เช้ปรีย รี บเทีย ที บเพื่อให้ตีค ตี วามเข้าข้กับกัเรื่อ รื่ ง แฝงด้วด้ยข้อข้คิดคติเติตือ ตื นใจในการดำ เนินชีวิ ชี ตวิและการอยู่ร่ยู่วร่มกันกั ใน สังคมส่วนใหญ่มีญ่คำ มี คำคล้อล้งจองกันกัเพื่อให้จำ ได้ง่ด้าง่ย ๆและไพเราะ ๗๖
ตัว ตั อย่า ย่ งสุภ สุ าษิต สุภ สุ าษิต คือ ถ้อถ้ยคำ ที่เที่ป็นคติเติพื่อสอนให้ทำ หรือ รื เว้นว้ ไม่ใม่ห้ทำ ก่อก่นใจให้ประพฤติสิ่ติสิ่งที่ดีที่ง ดี ามถูก ถู ต้อต้ง คบคนให้ดูห ดู น้า ซื้อ ซื้ ผ้าผ้ ให้ดูเ ดู นื้อ หมายถึง ถึ จะคบหาสมาคมกันกั ควรพิจารณาอย่าย่งลึก ลึ ซึ้ง ซึ้ รักรัดีห ดี ามจั่วจั่รักรัชั่วชั่หามเสา หมายถึง ถึ จใฝ่ดีจ ดี ะมีค มี วามสุข สุ ความเจริญริ ใฝ่ชั่วชั่จะได้รัด้บรัความ ลำ บาก รู้ไรู้ว้ใว้ช่ว่ช่าว่ ใส่บ่าบ่แบกหาม หมายถึง ถึ เรีย รี นรู้ไรู้ว้ไว้ม่หม่นักแรง หรือ รื เสียหายอะไร ๗๗
สรุปความรู้ คำ พังเพยและสุภ สุ าษิตเป็นถ้อถ้ยคำ สำ นวนที่มุ่ที่ง มุ่ สนใจเพื่อให้ประพฤติตตินดีง ดี ามเหมาะสมมีลั มี กลัษณะเป็นข้อข้ความ สั้น ๆ คล้อล้งจองกันกัจดจำ ได้ง่ด้าง่ยว่าว่ คำ พังเพยและสุภ สุ าษิตจัดจัเป็นสำ นวนประเภทหนึ่ง ๗๘
แบบฝึกหัด เรื่อ รื่ ง สำ นวนไทย คำ ชี้แจง ให้นักเรีย รี นเติมติ สำ นวนให้ตรงกับกัรูปภาพ ๗๙
แบบทดสอบหลัง ลั เรีย รี น บทที่ ๖ คำ ชี้แจง ให้นักเรีย รี นเลือ ลื กคำ ตอบที่ถูที่ก ถู ต้อต้ง ๑.ข้อใดมีค มี วามหาย ตรงกับ กั คำ ว่า ว่"กิน กิ ปูน ปู ร้อ ร้ นท้อ ท้ ง" ก.คนทำ ผิดผิมักมักระวนกระวายใจ ข.คนทำ ผิดผิมักมัจะชอบแก้ตัก้วตั ค.คนทำ ผิดผิมักมัจะแสดงอาการพิรุธออกมา ง.คนทำ ผิดผิมักมัจะเผลอบอกโดยไม่รู้ม่รู้ ตัรู้วตั ๒.เขาเป็นคนมีอำ มี อำนาจ สามารถชี้ต้น ต้ ตาย ปลายเป็น ตรงกับ กั ข้อ ใด ก.ใช้ใช้ห้ตายให้เป็นได้ ข.ทำ อะไรก็ไก็ ด้ ค.มีอำ มี อำนาจคับฟ้า ง.ว่าว่อย่าย่งไรเป็นอย่าย่งนั้น ๓. การทำ อะไรไปล่ว ล่ งหน้า ทั้ง ทั้ ๆ ที่ไที่ ม่ท ม่ ราบถึงผลลัพ ลั ธ์ ตรงกับ กั สำ นวนใด ก. น้ำ ลอดใต้ทต้ราย ข. หวังวัน้ำ บ่อบ่หน้า ค. หว่าว่นพืชหวังวัผล ง. ไม่เม่ห็นน้ำ ตัดตักระบอก ๔."อยู่ดี ยู่ ไดี ม่ว่ ม่ า ว่ ดีไดีปเอาลูก ลู เขามาเลี้ย ลี้ ง เป็นการ...................แท้ ๆ" ก. แกว่งว่เท้าท้หาเสี้ยน ข. เอามือ มื ซุก ซุ หีบ ค. พุ่ง พุ่ หอกเข้าข้รก ง.หาเหาใส่หัว ๕. "ปัดสวะให้พ้นตัว ตั " มีค มี วามหมายตรงกับ กั ข้อใด ก. การเตือ ตื นให้รู้จัรู้กจัรักรัษาความสะอาดทั้งทั้ ในบ้าบ้นและนอกบ้าบ้น ข. การมีนิ มี นิสัยมักมัง่าง่ย ปัดภาระให้พ้นตัวตั ค. การไม่รัม่บรัผิดผิชอบในงานที่ตที่นได้รัด้บรัมอบหมาย ง. การรักรัษาผลประโยชน์ของตนโดยไม่ใม่ ส่ใจว่าว่ผู้อื่ ผู้ น อื่ จะเดือ ดื ดร้อร้น เพราะการนั้น ๘๐
แบบทดสอบหลัง ลั เรีย รี น บทที่ ๖ คำ ชี้แจง ให้นักเรีย รี นเลือ ลื กคำ ตอบที่ถูที่ก ถู ต้อต้ง ๖. สำ นวนใดมีค มี วามหมายใกล้เ ล้ คียงกัน กั มากที่สุที่ ด สุ ก. หน้าเนื้อใจเสือ ปากว่าว่ตาขยิบยิ ข. ขิงขิก็ร ก็ าข่าข่ก็แ ก็ รง ขนมพอสมน้ำ ยา ค. เกี่ย กี่ วแฝกมุง มุ ป่า ตำ น้ำ พริกริละลายแม่น้ำม่ น้ำ ง. เอาไม้ซีม้ก ซี ไปงัดงั ไม้ซุม้ง ซุ เอาเนื้อหมูไ มู ปปะเนื้อช้าช้ง ๗."ฟังหูไว้หู ว้ หู" หมายความว่า ว่ อย่า ย่ งไร ก. อย่าย่ด่วด่นสรุปทันทัทีที่ ที ไที่ด้ฟัด้ ฟัง ข. อย่าย่ ฟังความข้าข้งเดีย ดี ว ค. อย่าย่เสียโอกาสในการฟัง ง. อย่าย่ ฟังโดยไม่จม่ดลง ๘. เกลีย ลี ดสิ่งใดได้สิ่ด้สิ่งนั้น" ตรงกับ กั ข้อใด ก. เกลีย ลี ดเข้าข้กระดูก ดู ดำ ข. เกลีย ลี ดความความถึง ถึ ค. ไก่เก่ห็นตีน ตี งู งูเ งู ห็นนมไก่ ง. เกลีย ลี ดตัวตักินกิ ไข่ เกลีย ลี ดปลาไหลกินกิน้ำ แกง ๙. "วัน วั พรุ่ง รุ่ นี้สอบ คืนนี้ค่อยดูห ดู นังสือ" ตรงกับ กั สำ นวนใด ก. หวังวัน้ำ บ่อบ่หน้า ข. ใจดีสู้ดี สู้เ สู้ สือ ค. ตำ ข้าข้วสารกรอกหม้อม้ ง. ช้าช้ๆ ได้พด้ร้าร้สองเล่มล่งาม ๑๐. สำ นวนใด "มุ่ง มุ่ สอนผู้ห ผู้ ญิงโดยเฉพาะ" ก. ชิงชิสุก สุ ก่อก่นห่าม ข. ปลูก ลู เรือ รื นคร่อร่มตอ ค. น้ำ ตาลใกล้มล้ด ง. กินกิน้ำ ใต้ศต้อก ๘๑
บทที่ ๗ ภาษาไทย ภาษาถิ่น ถิ่ ภาษาไทย ภาษาถิ่น
บทที่ ๗ ภาษาไทย ภาษาถิ่น ถิ่ ภาษาไทย ภาษาถิ่น
ภาษาไทย ภาษาถิ่น ภาษาไทยมาตรฐาน คือ ภาษาไทยกลางที่ใที่ช้เช้ป็นภาษา ราชการสื่อสารกันกัทั่วทั่ ประเทศและใช้ใช้นการเรีย รี นการสอนเพื่อ ให้คนไทยได้ใด้ช้ภช้าษาเดีย ดี วกันกั ในการติดติต่อต่ สื่อสารสร้าร้งความ เป็นปึกแผ่นผ่ของชาติไติทย ภาษาถิ่น เป็นภาษาพื้นเมือ มื งหรือ รื ภาษาที่ใที่ช้ใช้นท้อท้งถิ่นถิ่ซึ่งซึ่เป็น ภาษาดั้งดั้เดิมดิของชาวบ้าบ้นที่ใที่ช้สื่ช้ สื่ อสารกันกั ในท้อท้งถิ่นถิ่ของตน ซึ่งซึ่ จะใช้คำช้ คำที่มีที่ค มี วามหมายต่าต่งกันกั ไปเฉพาะถิ่นถิ่คำ บางคำ มีค มี วาม หมายต่าต่งกันกัและยังยั ใช้สำช้ สำเนียงต่าต่งกันกัอีก อี ด้วด้ย ๘๔
บทอ่า อ่ นเพื่อสังเกตคำ กล่อ ล่ มน้องนอน เชิญชินอนเถิดถิน้องนอน สายสมรอรทัยทั สุด สุ ใจพี่ ความเจ็บ จ็ ความไข้หข้าไม่มีม่ มี ขวัญวัพี่อย่าย่ร้อร้งเลยน้องเหย โปย่าย่ตายายอยู่แยู่กล้ ได้อุ้ด้อุ้ มอุ้ชูดู ชู แ ดู ลแม่ทม่รามเชย ขวัญวัพี่อย่าย่ร้อร้งเลยน้องเหย เกิดกิมาเรามีก มี รรมเหอ โครงงานเรื่อรื่งศึกษาเพลงกล่อมเด็กภาคใต้ ของโรงเรียรีนปากระวะ อำ เภอหัวไทร จังหวัดนครศรีธรีรรมราช ปีการศึกษา 2543 สังเกตคำ แกล้ หมายถึง ถึ ใกล้ โปย่า ย่ หมายถึง ถึ ปู่ย่ ปู่ า ย่ คำ เหล่า ล่ นี้เป็นภาษาถิ่น ถิ่ ใต้ เกิด กิ กรรม อุ้ม อุ้ ชู ดูแ ดู ล คำ เหล่า ล่ นี้เป็นภาษาไทยมาตรฐาน ๘๕
กางเกง เต่วต่,เตี่ย ตี่ ว โส้ง,ส้ง กางเก๋ง ก๋ แก้วก้น้ำ ก๊อ ก๊ ก,แก้วก้จอก จอก เข็ม ข็ ขัดขั สายฮั้ง เข็ม ข็ ขัดขั,สายแอว สายเอว จิ้งจิ้หรีด รี จี้กุ่ จี้ งกุ่จี่ห จี่ ลีด ลี จิ้งจิ้หรีด รี ช้าช้ง จ๊า จ๊ ง ซ่าซ่ง ช้าช้ง ตะวันวัต๋า ต๋ ววันวัตาเว็น ว็ หวันวั แตงไทย บ๋า บ๋ แต๋ง ต๋ ลาย แตงจิงจิแตงไทย มะละกอ บ่าบ่ก้วก้ยเต้ดต้บักบัหุ่ง ลอกอ รองเท้าท้เกอบ เกอบ เกือ กื ก กลางคืน เมื่อ มื่ คืน มื้อ มื้ คืน,กางคืน กลางคืน กลางวันวัเมื่อ มื่ วันวัมื้อ มื้ เว็น ว็ ,กางเว็น ว็ กลางวันวั โกหก ขี้จุ๊ ขี้ จุ๊ ขี่ตั๋ ขี่ วตั๋ขี้ฮ็ขี้ ฮ็ อก คุณพ่อ อีป้อี ป้อ อีพ อี อ คุณพ่อ คุณแม่ อีแ อี ม่ อีแ อี ม คุณแม่ ผู้ช ผู้ าย ป้อจาย พอซ่าซ่ย ชาย ผู้ห ผู้ ญิงญิแม่ญิม่งญิแม่ญิ่ม่ ญิ่งญิ่หญิงญิ รักรั ฮัก ฮัก,มักมัรักรั ไทยมาตรฐาน ถิ่นเหนือ ถิ่นอีสอี าน ถิ่นใต้ ๘๖
สรุปความรู้ ภาษาไทยมาตรฐานใช้เช้ป็นภาษากลางในการสื่อสาร ส่วนภาษาถิ่นถิ่ ใช้สื่ช้ สื่ อสารเฉพาะท้อท้งถิ่นถิ่คำ ที่มีที่ค มี วามหมาย อย่าย่งเดีย ดี วกันกัแต่ลต่ะท้อท้งถิ่นถิ่อาจใช้คำช้ คำแตกต่าต่งกันกั ๘๗
ภาษาถิ่นถิ่ ไทยภาคเหนือ ภาษาไทยถิ่นถิ่ภาคใต้ ภาษาไทยถิ่นถิ่มาตรฐาน ภาษาไทยถิ่นถิ่ภาคอีสอี าน แบบฝึกหัด เรื่อ รื่ ง ภาษาไทยมาตรฐานและภาษาถิ่น คำ ชี้แจง ให้นักเรีย รี นนเลือ ลื กคำ ที่กำที่กำหนดให้ เติมติลงในช่อช่งว่าว่งให้ตรงกับกั ภาษาถิ่นถิ่ เบิ่งบิ่จ๊า จ๊ ง เรือ รื น หลาด โคมไฟ เว้าว้มะละกอ อู้คำอู้ คำเมือ มื ง แหลง บักบัหุ่ง หรอย ๘๘
แบบทดสอบหลัง ลั เรีย รี นบทที่ ๗ คำ ชี้แจง ให้นักเรีย รี นนเลือ ลื กคำ ตอบที่ถูที่ก ถู ต้อต้ง ๑. คำ ว่า ว่"อู้"อู้ มีค มี วามหมายว่า ว่ พูด พู เป็นคำ ภาษาถิ่นของภาคใด ก. ภาษาอีสอี าน ข. ภาษากลาง ค. ภาษาเหนือ ง. ภาษาใต้ ๒. คำ ในข้อใดของภาคเหนือที่มี ที่ ค มี วามหมายว่า ว่ “ร่ม ร่ ” ก. หวักวัข. กะโป๋ ค. เต่วต่ง.จ้อจ้ง ๓. ในภาษาอีสอี าน คำ ว่า ว่ “สีดา” หมายถึงผลไม้ช ม้ นิดใด ก. ฝรั่งรั่ข. สับปะรด ค. มะละกอ ง.บักบันัด ๔.คำ ในข้อใดมีค มี วามหมายต่า ต่ งจากพวก ก. หรอย ข. ลำ ค. แซบ ง. พรก ๕. คำ ว่า ว่ “เกี๊ย กี๊ ด” เป็นคำ ภาษาถิ่นใด มีค มี วามหมายว่า ว่ อย่า ย่ งไร ก. ภาษาเหนือ แปลว่าว่ โมโห ข. ภาษาใต้ แปลว่าว่ โมโห ค. ภาษาอีสอี าน แปลว่าว่ โมโห ง. ภาษากลาง แปลว่าว่ โมโห ๘๙
แบบทดสอบหลัง ลั เรีย รี นบทที่ ๗ คำ ชี้แจง ให้นักเรีย รี นนเลือ ลื กคำ ตอบที่ถูที่ก ถู ต้อต้ง ๖. ข้อใดไม่ใม่ ช่ภาษาถิ่นอีสอี าน ก. แซบ ข. บักบั สีดา ค. อู้ ง. เว้าว้ ๗. ข้อใดไม่ใม่ ช่ภาษาถิ่นใต้ ก. ทำ ไหร ข. หรอย ค. แหลง ง. เฮา ๘. ข้อใดไม่ใม่ ช่ภาษาถิ่นเหนือ ก. เฮ็ด ข. เจ้าจ้ค. ปิ๊กบ้าบ้น ง. ลำ ๙. บัก บั หุ่ง เป็นภาษาถิ่นใด ก. ถิ่นถิ่กลาง ข. ถิ่นถิ่เหนือ ค. ถิ่นถิ่อีสอี าน ง. ถิ่นถิ่ ใต้ ๑๐. ยานัด เป็นภาษาถิ่นใด ก. ถิ่นถิ่กลาง ข. ถิ่นถิ่เหนือ ค. ถิ่นถิ่อีสอี าน ง. ถิ่นถิ่ ใต้ ๙๐
เฉลยแบบฝึกหัด และแบบทดสอบหลัง ลั เรีย รี น
เฉลยแบบฝึกหัด ๙๒
๙๓
๙๔
๙๕
๙๖