ใบความรู้หน่วยที่ 1 เรื่อง หลักการทำงานและโครงสร้างโปรแกรม CAD/CAM การติดตั้งโปรแกรม MASTERCAM 2020 DEMO-HLE

1

ใบความรหู นวยท่ี 1

เรือ่ ง หลกั การทาํ งานและโครงสรา งโปรแกรม CAD/CAM การตดิ ต้ังโปรแกรม
MASTERCAM 2020 DEMO-HLE

1. หลักการทํางานและโครงสรางของโปรแกรม CAD/CAM
กระบวนการผลิตในปจจุบัน มีการนําโปรแกรมเขียนแบบดวยคอมพิวเตอร มาประยุกตใชกันอยาง

แพรหลาย โดยเฉพาะงาน CAD/CAM ซึ่งมีหลากหลายประเภท ข้ึนอยูกับความตองการและเหมาะสมของ
หนวยงาน นั้นๆ โดย Computer-Aided Design หรือที่เรียกส้ันๆ กันวา CAD คือการนําคอมพิวเตอรมาชวยใน
การออกแบบสิ่งตา งๆ ในระบบอุตสาหกรรม ซึง่ มีทั้งรูปแบบ 2 และ 3 มติ ิ ความพิเศษของการใช CAD มันถูกสราง
มาเพ่ือการผลิตโดยเฉพาะ ทําใหมีความแมนยําท่ีสูงมากเม่ือเทียบกับโปรแกรมสรางโมเดลหรือโปรแกรมงาน 3D
แบบอื่น อีกทั้งยังสามารถทํางานรวมกับคอมพิวเตอรท่ีชวยดานการผลิตในโรงงาน อยาง Computer Aided
Engineering (CAE) และ Computer Aided Manufacturing (CAM) ไดง า ย

Computer Aided Manufacturing (CAM) หมายถงึ เปนการนาํ คอมพิวเตอรเขา มาชวยในการผลิตโดย
การใชขอมูลจาก CAD มาสราง G - Code / M-Code เปนคาควบคุมที่นําไปปอนเขา เคร่ืองจักรเพื่อดําเนินการ
ผลิตชิ้นงาน ซึ่งคา G-Code จะเปนตัวกําหนดขนาดข้ึนงาน ตําแหนงอางอิงข้ึนงานใน แตละสวน โดยอางอิงจาก
CAD สามารถจาํ ลองรูปแบบการผลิตจรงิ กอนทาํ งาน กําหนดการใชเ ครอื่ งมอื ตดั ใน การผลิต รวมไปถงึ ขนั้ ตอนและ
ลําดับการใชเครื่องมือตัดในการผลิต หนึ่งในโปรแกรมนั้น ท่ีนํามา ชวยในงานกัด (Milling) และกลึงชีเอ็นซีคือ
Software Mastercam เปนโปรแกรมที่ใชในงานอุตสาหกรรม โปรแกรมน้ีสามารถ ออกแบบเปน 3 มิติและการ
Simulation นอกจากนย้ี ังสามารถแปลงเปน NC - Code สง่ั ใหเครอ่ื งจกั ร ทาํ งานตาม NC Code ที่ทาํ ขนึ้ มาซงึ่ จะ
เพ่ิมขีดความสามารถในการผลิตดังน้ันจึงจําเปนอยางยิ่งที่จะตองศึกษา โปรแกรม Mastercam ในสวนของงาน
CAD/CAM เพ่ือชวยในการผลิตใหมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ดังน้ัน ในท่ีนี้จะกลาวถึง การใชงานโปรแกรม
MASTERCAM 2020 สาํ หรับงานกดั (Milling) และงานกลึง (Turning)

รูปท่ี 1.1 การใช Software Mastercam ในการออกแบบผลิตชนิ้ สว น

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

2

2. การใช CAD CAM CNC รวมกนั ในการผลิต

การผลติ นั้นจะเริ่มจากการงานในสว นการสรา งหรือใช CAD ในการออกแบบช้ินงาน และสงตอ ไปยงั สวนของ
CAM เพอื่ จําลองเสนทางเดนิ ของเครอื่ งมือตัดเฉือนงานข้ึนรปู และปรบั เปล่ียนใหเ หมาะสมกับลักษณะงาน พรอ ม
ทัง้ สราง G-code สําหรับกําหนดควบคมุ เคร่ือง CNC ในการผลติ ช้ินงาน

CAD คอื อะไร
CAD เปนคํายอของ Computer Aided Design หมายถึง การใชคอมพิวเตอรชวยในการออกแบบ

(Drawing) เพื่อสรางชิ้นสวนดวยแบบจําลองทางเลขาคณิต ชิ้นสวนที่ถูกสรางจะเรียกวา แบบจําลอง (Model)
และแบบจาํ ลองสามารถแสดงเปน ไฟลข อ มลู ในรปู แบบ dwg dxf dwf

โปรแกรม CAD ใชประโยชนอะไรไดบาง
• สรางแบบจําลอง (Model) ข้ึนเพือ่ ทําการออกแบบ
• วเิ คราะห ประเมนิ ผลและแกไขขอมูล CAD ของชิ้นงานทีท่ ําการออกแบบไว เพ่อื ใหตรงกบั ความตอ งการ

ผลติ จริง
• ใชเปนขอมูลในการผลิตสาํ หรบั ใชในขั้นตอน CAM

รูปท่ี 1.2 การเขยี น CAD Model จากแบบสั่งงาน

CAM คอื อะไร
CAM เปนคาํ ยอ ของ Computer Aided Manufacturing หมายถึง การใชคอมพวิ เตอรชวยในการผลติ

การนาํ คอมพวิ เตอรม าชวยสราง G-code เพือ่ ควบคุมเครอ่ื ง CNC ในการกัดขึน้ รูปช้นิ สว น ใชข อ มูลแบบจําลอง
จาก CAD ในรูปแบบไฟล iges step stl สามารถกําหนดประเภทของทลู (Tool) ตางๆ ทใ่ี ชในการกัด จาํ ลอง
ขนั้ ตอนการกัดงาน (Simulation) ตั้งแตขั้นตอนแรกไปจนถงึ ขั้นตอนสดุ ทาย เพอื่ ดูเสน ทางการกดั (Tool Path)
และตรวจสอบความผดิ พลาดกอนการผลิตจรงิ จากพัฒนาอยา งตอ เน่อื งในขณะนสี้ ามารถกดั งานไดถ ึง 5 แกน

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

3

คุณสมบตั รหลกั ของโปรแกรม CAM
• รองรับขอ มูลไฟล CAD รูปแบบ 3 มิติ ไดแก iges, step, stl
• สามารถกําหนดทูล (Tool) ไดหลากหลายใหเ หมาะสมกับการตัดเฉือนชนิ้ งาน
• การจาํ ลองขน้ั ตอน (Simulation) การทดสอบกอนการตดั เฉอื นชิ้นงานจริง
• การสราง G-code เพือ่ กําหนดขน้ั ตอนการผลติ ช้ินงานจริง

รปู ที่ 1.3 การจําลองขัน้ ตอนการตัดเฉือน (CAM)
CNC คอื อะไร

CNC เปน คาํ ยอของ Computer Numerical Control) หมายถึง การใชคอมพวิ เตอรควบคมุ
เครื่องจกั รกลในเชงิ ตวั เลข เชน เครอื่ งกัด CNC, เคร่ืองกลึง CNC และอ่นื ๆ ซึง่ สามารถทําใหผลติ ชิ้นสวนไดร วดเร็ว
ถกู ตอง และเท่ยี งตรง

ขอของเครื่อง CNC
• ทาํ งานโดยระบบอัตโนมตั ิ ลดความยงุ ยากในการควบคมุ เครื่องจักรผลติ ช้นิ งาน
• ความแมนยาํ ในการผลิตทัง้ เรอื่ งของการคาดการณเ วลาการผลติ ชิ้นงานแตละชน้ิ และคุณภาพของชนิ้ งาน
• การสํารองขอ มูล สามารถนําไฟลขอมลู เดมิ กับมาผลิตในครั้งตอ ไปได

รูปที่ 1.4 การใชเคร่ือง CNC ในการผลิตช้นิ งาน

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

4

3. ขน้ั ตอนการใชค อมพวิ เตอรชว ยในการผลิต
ในการใชโ ปรแกรมคอมพวิ เตอรเพ่ือชวยในการผลิตเพื่อใหไดชนิ้ งานทม่ี ีคุณภาพและมีประสทิ ธิภาพในการ

ผลิตที่เหมาะสมนน้ั จะตองมีความรูพ ้ืนฐานตา งๆ ท่ีจําเปนเก่ียวกับระบบการผลิตกบั เคร่ืองซเี อ็นซี เสียกอน ซึ่งใน
การทํางานกับระบบเครอื่ งจกั รซีเอ็นซี และ CAD/CAM มที ักษะข้ันตอนการทํางานดวยดังแสดงในภาพ

รปู ท่ี 1.5 ขัน้ ตอนการผลิตงานดวยเคร่ืองจักรซเี อน็ ซี

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

5

3.1. ข้ันตอนการใชค อมพวิ เตอรชวยในการผลติ (CAM Operation)

นอกเหนอื กจากความรูเบอื้ งตน ตา งๆ เชน ขอจํากดั เคร่ืองจกั ร ระบบวิธกี ารผลติ ระบบพกิ ดั อางองิ
เงอื่ นไขการตัดเฉอื นและวิธีการเขยี นโปรแกรม ซึ่งจะตองทราบถงึ ขนั้ ตอนการทาํ งานดว ยระบบคอมพิวเตอร
ชว ยในการผลิตโดยทัว่ ไปในแตละซอฟแวรจ ะตองมีข้นั ตอนการสรางโปรแกรมคาํ สงั่ ซเี อ็นซีท่ีใกลเ คยี งกนั
โดยมขี น้ั ตอนดังตอไปนี้

• การกาํ หนดรปู แบบวิธกี ารกัดหรือกลงึ (Milling & Turning process)
• การกาํ หนดจดุ ศูนยของชิ้นงาน (Work piece zero point)
• การกาํ หนดรปู รางและรูปทรงเครื่องมอื ตัด (cutting Tool definition)
• การกาํ หนดเง่ือนไขการตดั เฉอื น (Cutting Condition)
• การกาํ หนดขนาดของวัสดุดิบ (Blank form)
• การกําหนดวถิ กี ารเคลอื่ นท่ขี องเครื่องมอื ตดั (Tool path strategy)
• การจําลองการกลึงชิ้นงาน (Simulation)
• การกาํ หนดใหโ ปรแกรมคํานวณและสรางชดุ โปรแกรมคําสง่ั NC (Post-processor)

ในขน้ั ตอนตางๆ ทีไ่ ดก ลา วมานจ้ี ะทาํ ใหก ารผลิตช้ินงานดว ยเคร่อื งซเี อ็นซี เปนไปอยา งมี
ประสทิ ธภิ าพและลดขอ ผิดพลาดท่เี กดิ ขึน้ ได เนอื่ งจากมีการทาํ งานอยางเปน ระบบและมขี น้ั ตอนอยาง
ชดั เจน สามารถตรวจสอบและแกไขได สิง่ สาํ คัญคือจะตองมีใบส่งั งาน ซ่งึ จะเปน ขอมูลท่ีจะทาํ ให
ผูป ฏบิ ัตงิ านกับเครอ่ื งซีเอ็นซี สามารถท่จี ะกําหนดขนาดวสั ดดุ ิบ ศูนยช ิ้นงานของโปรแกรม รวมไปถงึ
เครื่องมือตดั อยา งถกู ตอง

3.2. การกําหนดรปู แบบวธิ กี ารกัดหรือกลึง (Milling & Turning process)

ในการผลิตชนิ้ งาน ส่ิงท่ตี อ งคํานึงถงึ เปน อันดบั แรกคือ วธิ ีการผลติ ช้ินงาน โดยผูวางแผนการผลิตจะตอง
ทําการวิเคราะหวา ในการผลติ ช้นิ สว นน้ัน

- จะมีขัน้ ตอนการผลติ อยา งไร

- ทาํ อะไรกอน ทาํ อะไรหลงั

- รปู แบบการผลติ เปน อยางไร

- ประเภทของเครอื่ งจกั รเปน แบบใด

- ชนดิ ของเครอื่ งมือตดั

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

6

รปู ที่ 1.6 รปู แบบวิธีการกัดซเี อน็ ซี (Milling process)

รูปที่ 1.7 รปู แบบวธิ ีการกลึงซีเอน็ ซี (Turning process)

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

7

3.3 การกาํ หนดจุดศูนยข องชนิ้ งาน (Work piece zero point)
ในการกําหนดจุดศูนยของชิ้นงาน นอกจากความรเู รอ่ื งระบบพกิ ัดอา งองิ แลว จะตอ งมีความรูในสว นของ
การเลอื กใชว ิธีการกัดหรอื กลึง รวมไปถงึ วธิ กี ารจบั ยดึ ชน้ิ งานดวย การกาํ หนดจุดศูนยข องชน้ิ งานท่เี หมาะสมจะ
สามารถทําใหก ารผลติ ช้นิ งานเปนไปอยา งรวดเรว็ ทส่ี ําคญั ในการกําหนดจุดศนู ยของชิ้นงานจะตอ งคาํ นงึ ถงึ
จดุ อา งอิงในแบบงานดว ย ดงั นัน้ จงึ สงผลในเรื่องการควบคมุ คาความเผอ่ื ทางดา นรูปรา งและรปู ทรงเปนไปไดงาย
และถูกตองแมนยาํ

รปู ท่ี 1.8 ตัวอยา ง การกําหนดจุดศูนยข องโปรแกรมงานกลึง

รปู ท่ี 1.9 ตวั อยาง การกาํ หนดจุดศูนยของโปรแกรมงานกัด

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

8

3.4. การกําหนดรปู รา งและรปู ทรงเครื่องมือตดั (cutting Tool definition)
เครื่องมือตัดที่ใชในงานกัดและงานกลึงนั้น จะมีรูปแบบเคร่ืองมือตัดท่ีแตกตางกัน ซ่ึงข้ึนอยูกับลักษณะ
ของการใชงาน ซ่ึงการเลือกใชเครื่องมือตัดท่ีเหมาะสมแลวน้ัน จะสงผลใหชิ้นงานที่ผลิตออกมามีคุณภาพตามท่ี
ตอ งการแลว น้ัน ยงั สง ผลการลดเวลาในการทํางาน รวมไปถงึ ลดการสึกหรอของเครอื่ งมือตัด

รปู ท่ี 1.10 การเตรียมเคร่ืองมอื ตัดงานกดั ซีเอน็ ซี

รูปท่ี 1.11 ตัวอยางรูปรา งและรูปทรงเครอ่ื งมือตัดงานกลึงซีเอน็ ซี

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

9

3.5. การกําหนดเงื่อนไขการตัดเฉอื น
การกาํ หนดเงือ่ นไขการตัดเฉือนทีเ่ หมาะสม จะเปนส่งิ ทท่ี าํ ใหชน้ิ งานทีผ่ ลิตมีคุณภาพ โดยเงือ่ นไขในการ
ตดั เฉอื นท่ีสําคัญ ไดแ ก
- ความเรว็ รอบของเคร่อื งมือตดั (Spindle speed)
- ความเรว็ ตดั ของเครือ่ งมอื ตัด (Cutting speed)
- อัตราปอนของเคร่อื งมือตัด (Feed rate)
- อตั ราปอนลกึ ของเคร่ืองมือตดั (Depth of cut)

VC

รูปที่ 1.12 เงอื่ นไขการตัดเฉือนในงานกดั และงานกลงึ ซีเอน็ ซี (Cutting Condition)

3.6. การกาํ หนดของขนาดวัสดดุ บิ (Blank form)
การกาํ หนดขนาดของวสั ดุดบิ ก็เพอ่ื ใหซ อฟแวรส ามารถที่จะคาํ นวณปริมานของเน้อื วสั ดุทตี่ องการ ตัด
เฉอื นออกไปไดอยางถกู ตอง ทาํ ใหเปนการลดเวลาในการกัดทีส่ ูญเปลา (Air cut) ดงั นัน้
การกําหนดขนาดของวสั ดดุ ิบท่ีใกลเคยี งกบั วัสดุทเี่ ตรยี มใชงาน จงึ ทาํ ใหเ คร่อื งจักรซเี อ็นซี สามารถใชงาน
ไดอยา งเต็มประสทิ ธภิ าพ
3.7. การกําหนดวธิ กี ารเคล่ือนทขี่ องเครื่องมือตัด (Tool path strategy)
ในการเคลื่อนทีข่ องเครอ่ื งมือตดั เปน ตัวแปรทส่ี ําคัญตวั หนง่ึ ที่จําทําใหก รรมวธิ ีกัดหรือกลึงชน้ิ งานเปนไป
อยา งมีประสิทธิภาพ ในการกําหนดวธิ ีการเคลอ่ื นที่ของเครือ่ งมอื ตดั ท่ีเหมาะสมจะทาํ ใหชน้ิ งานมขี นาด รูปรา ง
รูปทรงและคุณภาพผวิ ท่ีดตี ามทต่ี องการ นอกจากนี้ยังสามารถทจี่ ะลดเวลาการผลิตงานอยางมปี ระสิทธิภาพดว ย
เชน กัน

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

10

3.8. การจําลองการผลิตชิน้ งาน (Simulation)
ในการจําลองการผลิตช้ินงานนน้ั ถือวา เปน เครื่องมือท่ีชวยในการตรวจสอบการทํางานของเครือ่ งมอื ตดั วา
สามารถทํางานไดต ามทีต่ อ งการหรอื ไม เชน ตรวจสอบเร่อื งรูปราง ขนาดวัสดดุ ิบ อัตราปอนกนิ ในแตล ะครง้ั รวม
ไปถึงการเลอื ก Tool path เหมาะสมกับชน้ิ งานหรอื ไม หากไมถกู ตองก็สามารถทําการแกไ ขได กอ นท่ีจะทําการ
ตดั เฉอื นจริงทห่ี นา เคร่ือง

รปู ที่ 1.13 ตวั อยา งการจาํ ลองการกลึงชิ้นงาน (Simulation)

รปู ท่ี 1.14 ตัวอยา งการจาํ ลองการกดั ช้นิ งาน (Simulation)

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

11

3.9. การกําหนดใหโ ปรแกรมคาํ นวณและสรางชุดโปรแกรมคาํ สั่ง CNC (Postprocessor)
ในกระบวนการสรางชุดโปรแกรมคําส่ัง G-Code สําหรับเครื่องจักรซีเอ็นซีนั้น โปรแกรมคอมพิวเตอรจ ะ
ชวยสราง รูปแบบของโปรแกรมคําส่ัง (NC Programming Format) ใหตรงกับรูปแบบคําสั่งของประเภท
เครอื่ งจักรซีเอ็นซี โดยชดุ โปรแกรมคาํ สัง่ ซเี อ็นซี สามารถทจี่ ะแบงไดออกเปน 3 สวนหลักๆคือ
1. หวั โปรแกรม เปนสวนที่กําหนดตวั แปรตางๆเพื่อชว ยในการทํางาน (Parameter)
2. สวนเนือ้ โปรแกรม เปน สวนทีก่ ําหนดรูปรางของช้ินงาน
3. สวนทายของโปรแกรม เปนสวนท่ีกําหนดการเคลื่อนท่ีของทูลออกจากชิ้นงานและยกเลิกคําสั่งตางๆ
ดงั น้ันคาํ สั่งการทาํ งานของเครื่องจักรแตละชนิด อาจจะมคี าํ ส่ังทแี่ ตกตางกนั ซ่ึงผใู ชงานจะตอ งมีการตรวจสอบให
ถกู ตอ งกอนท่จี ะนําไปใชงานเพอื่ ความปลอดภัยในการทาํ งาน

รปู ที่ 1.15 G-Code ทไี่ ดจ ากการใชโ ปรแกรมคอมพิวเตอรอ อกแบบและผลิต (CAD-CAM)

ตัวอยางการกลึงปาดหนาโดยใช Postprocessor (Controller Fanuc)
%
O0001
G21
G0 T0101
G18
G97 S730 M03

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

12

G0 G54 X109. Z625. M8
G50 S3000
G96 S250
G99 G1 X-1.6 F.1
G0 Z2.625
X109.
Z.25
G1 X-1.6
G0 Z2.25
X109.
Z0.
G1 X-1.6
G0 X2.
M9
G28 U0. V0. W0. M05
M30
%
10. การสรางใบสั่งงาน (Operation Sheet)
เม่ือไดม กี ารกาํ หนดการวางแผนการผลติ ชิ้นงาน จะตองมกี ารกําหนดจุดศูนยของช้ินงานกําหนดเคร่ืองมือ
ตัดที่ตองการใชงาน กําหนดขนาดของวัสดุดิบ และทําการสรางชุดโปรแกรมคําสั่งซีเอ็นซี เพ่ือปองกันปญหาที่
เก่ียวกับการทําผิดขั้นตอนและผิดเง่ือนไขในการทํางาน ดังน้ันจึงจําเปนตองมีการสราง “ใบส่ังงาน”ออกมาเพื่อ
ปฏิบตั ิงานไดอยางถูกตอง เนือ่ งจากในกระบวนการผลิตน้นั จะตอ งผลิตพรอ มๆกัน หลายๆรูปแบบ หลายๆเคร่ือง
ที่สําคญั อาจจะตองใชเครื่องมอื ตดั มากกวา 1 ชนิด ที่สาํ คัญจะตอ งมีขอมูลที่สาํ คญั มากพอ ที่จะทาํ ใหการปฏบิ ตั งิ าน
เปนไปอยา งถูกตอง เชน ใชเคร่ืองมือตัดอะไรบาง หมายเลขใด ขอมูลการตดั เฉือนเปนอยา งไร จุดศูนยง านชิ้นงาน
อยูท่ีไหน โปรแกรมหมายเลขอะไร ใชเครื่องจักรประเภทไหนในการผลิต วันเวลาที่ตองการ ผูรับผิดชอบ ขอมูล
ตา งๆเหลา นจี้ าํ เปนท่จี ะตองมเี พื่อความถูกตองและปลอดภัยในการทํางาน

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

13

4. การตดิ ต้งั โปรแกรม MASTERCAM 2020 Demo-HLE
Mastercam เปนโปรแกรมที่ใชในวงการอุตสาหกรรม เน่ืองจากโปรแกรมมคี วามสามารถหลาย

ดาน จึงเปนโปรแกรมทนี่ า ศึกษาเปนอยางย่ิงโปรแกรมน้สี ามารถออกแบบเปน 3 มติ ิและการ Simulation
นอกจากนีย้ งั สามารถแปลงเปน NC – Code ส่ังใหเ ครอ่ื งจักรทํางานตาม NC Code ท่ที ําขึน้ มาซง่ึ จะเพ่ิม
ขีดความสามารถในการผลิตดังน้ันจึงจําเปนอยางย่ิงที่จะตองศึกษาโปรแกรม Mastercam ในสวนของ
CAM เพื่อชว ยในการผลิตใหมีประสิทธิภาพมากยิง่ ขึ้น

การติดตงั้ โปรแกรม MASTERCAM 2020 Demo-Hle ผูใชง านสามารถติดต้ังโปรแกรม โดยมี
รายละเอยี ด และขัน้ ตอนการตดิ ตั้งโปรแกรม (Installation)

4.1 เปด ไฟลส ําหรบั ตดิ ต้งั โปรแกรม MASTERCAM 2020 Demo-Hle จะปรากฏโฟลเดอร ให
ดับเบิลคลิกท่โี ฟลเดอร Mastercam 2020 Demo Hle USB (1) จะปรากฏหนา ตา งใหมขนึ้ มา ใหดับเบลิ
คลกิ ที่ Launcher (2) เพอ่ื ทําการติดต้งั โปรแกรม

4.2 เลอื กภาษาในการติดตง้ั โปรแกรม และคลกิ Ok

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

14

4.3 ปรากฏหนาตางการเลือกติดต้ังโปรแกรม Mastercam คลกิ เลือก Mastercam@
Installation (1) จากนนั้ เลอื ก Setup (2) และ คลกิ Next (3)

4.4 ทห่ี นาตางการต้ังคาโปรแกรม Mastercam คลิกเลอื ก Configure (1) จากน้ันเลือก Units
เปน Metric (2) คลิก Done (3) ปด หนา ตา ง กลับมายงั หนา ตาง Configure คลิก Next (4) เพ่ือไปหนาตา ง
ถัดไป

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

15

4.5 ที่หนาตางแสดงขอตกลงการติดต้งั โปรแกรม ใหเลอื ก Yes, I accept the term of the
license agreement (1) แลวคลกิ Next (2) จากน้นั Software จะทําการลงเนื้อโปรแกรม ใหร อเวลา
จนปรากฏคาํ วา Setup Complete โปรแกรมไดทําการติดตั้งสมบรู ณ ใหคลกิ Exit (3)

รปู ท่ี 1.16 ไอคอนโปรแกรม Mastercam 2020 Demo-HLE สําหรบั เขา สูโปรแกรม

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

16

5. การเปดใชง านโปรแกรม MASTERCAM 2020 Demo-Hle และแถบเมนตู า งๆ
การเปดใชง านโปรแกรม MASTERCAM 2020 สามารถเปด ใชงานไดดังนี้

ข้นั ตอนที่ 1. ดบั เบล้ิ คลิกทีไ่ อคอนที่ DeskTop> Mastercam2020
ขั้นตอนที่ 2. คลกิ ทีเ่ มนู Start> All Programs> Mastercam 2020 จะไดหนาตางแสดงพืน้ ทก่ี ารทํางาน
เขียนแบบ 2 มิติ

รูปท่ี 1.17 การใชงานโปรแกรม Mastercam 2020

ในหนา ของโปรแกรมจะแบง ออกเปนสว นตา งๆ แตล ะสวนนัน้ มหี นาท่ีและการใชงานแตกตางกนั ไป ซ่ึงจะ
อธิบายใหร ูจักหนาท่แี ละการใชง าน ดังตอไปน้ี
สวนที่ 1. Quick Access Toolbar

เปนแถบ เครอื่ งมือท่ไี วแสดงปมุ คาส่ังที่เราตอ งใชบอ ย ๆ เพอ่ื ใหสามารถ เรียกใชไ ดอยางรวดเรว็ เปนแถบ
เครื่องมือดว น (QAT) ชดุ ฟง กชันท่ใี ชกนั ทัว่ ไปสามารถปรับแตง อนิ เตอรเ ฟซได

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

17

สว นท่ี 2. Menu bar
แถบ Menu bar เปนที่รวบรวมคําสั่งทงั้ หมดของโปรแกรมใน Mastercam ไวท่ี Menu bar เม่ือ

คลิกเลอื กทีค่ าํ สั่งจะปรากฎคําสงั่ ยอย ๆ จดุ เดน ของ Menu bar คอื จะมีคาํ อธบิ ายของคาํ ส่งั หลงั เcon เพ่ือให
ผใู ชเ ขาใจการทํางานของคาํ ส่ังมากยง่ิ ขึน้

วิธเี รยี กใหคาํ สัง่ ใน แถบ Menu bar คอื คลกิ ซายที่แถบ Menu ดา นบนจะ ปรากฏแถบ Tool Bar
แตละคําส่ังก็จะมคี าํ สง่ั ยอ ยออกไปอกี Tool Bar จะเปล่ียนตาม Menu Bar ที่เลือก

รปู ท่ี 1.18 แสดงการเลือกคาํ ส่ังบนแถบ Menu Bar

สวนที่ 3. Toolbar
เปน Icon คําสง่ั ตา ง ๆ ทอ่ี ยูบ น Toolbar ไมว า จะเปนคําสงั่ การสรางจดุ (Create Point Position) การสรา ง
เสน
(Create line Endpoint) การสรา งวงกลม (Create Circle Center Point) หรือ Icon การลบเสน (Trim )
และสามารถยายแถบคําส่ังได ดงั ภาพ

รูปท่ี 1.19 แสดงการเลอื กกลมุ คาํ ส่ัง Line บนแถบ Toolbar

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

18

การเรยี กใชค ําส่ังท่ีแถบ Toolbar จะเขาถงึ คาํ สงั่ ไดง า ย โดยสามารถคลิกเลอื กท่ี Icon ไดเลย
ตัวอยาง ขน้ั ตอนการสรางเสน ตรงโดยการเลอื กคาํ สั่งจาก Toolbar

-คลิกที่ Icon และสรางเสน ตรงกําหนดคลิกวางไปที่ Graphics Window ไดเ ลย

รูปท่ี 1.20 แสดงการเขยี นเสนตรงดว ยคาํ สง่ั Line

สว นท่ี 4. Contextual Tab
แทบ็ สถานะ: แทบ็ ที่แสดงเม่อื ทําการเลอื กเครือ่ งจักร นาํ เสนอการควบคมุ และคําส่งั ที่เกย่ี วขอ งกับ

เครื่องจักรนั้นๆ
สวนท่ี 5. Tooltip

เม่อื นํา cursor เมาท ไปวางท่ี Icon คําสัง่ ตา งๆ จะปรากฏหนา ตา งแสดงขอ ความเทคนิคและวธิ กี ารใช
คําสง่ั นัน้ ๆ

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

19

สว นที่ 6. Auto Cursor
AutoCursor แถบ Auto Cursor Ribbon bar สามารถกาํ หนดคาแกน X, Y, Z ในการวาง Sketch

ท่ีรวดเร็วข้ึนโดยเลอื กจากฟงกช่นั Fast Point และฟงกช่ันการกาํ หนดจดุ ของ Sketch ใหสัมผัสกันโดยเลอื ก
จาก ฟงกช ่นั Snap ข้ันตอนการเลือกใชคาํ สงั่ Snap สามารถคลกิ เลอื กท่ี Icon ที่ Toolbar

รปู ท่ี 1.21 แสดงการเลือกใชแถบ Auto Cursor

ขัน้ ตอนที่ 1. เลอื กท่ีแถบคําสงั่ Auto Cursor
ขั้นตอนท่ี 2. จะปรากฎแถบการตัง้ คของ Auto Cursor ซ่ึงสามารถคลิกเลือกฟง กช่นั Snap ไดห ลากหลาย ดงั
ภาพท่ี 1.21

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

20 จดุ ศูนยก ลางที่พิกัด X=0, Y=0, Z-=0,
จุดศูนยกลางของวงกลม
ฟง กช น่ั ตาง ๆ ของ Snap ดงั นี้ จดุ ปลายของเสน
จดุ ตัดของ Sketch
สว นที่ 7. Quick Masks จดุ กึ่งกลางเสน
Quick Masks การเลือกสมั ผัสเฉพาะจุด
จดุ ของวงกลมแบง ออกเปน 4 สว น

การเลือกจดุ เร่มิ ใหวง่ิ ไปตามรปู ของSketchโดยกําหนดระยะX, Y, Z

การเลือกจากจุดท่ีใกลที่สุดของเมาสท เ่ี ล่ือนเขา ใกล
การเลือกโดยทีต่ อ งมีจุดอางอิงกอ นเพอ่ื ปอนพิกัด X, Y ,Z
จดุ สมั ผสั ของวงกลม
การเลอื กสราง Sketch ท่ีตอ งการทาํ ใหเปนมมุ ุฉาก 90 องศา

แถบ Menu ของ Quick Masks อยูดานลางขวามือ ถัดจากแถบ Menu bar MRU Function
หลักการของ Quick Mask สามารถเลอื ก Sketch ในการปรบั แตง แกไ ขไดร วดเร็วยิ่งขึน้ เชน คลกิ เลือกคําส่ัง
Quick Mack Point คําส่ังนี้จะทําการเลือก Point ทั้งหมดท่ีมีอยูใน Graphic Window หรือคลิก
เลือกคําสั่ง Quick Masks Line คําส่ังก็จะทําการเลือกเสนทั้งหมดท่ีมีใน Graphic Window ซ่ึง
สามารถปรับแตงแกไขไดไมวาจะเปนการ Delete หรือการใชคําส่ัง Hide (Alt+E) เลือกแสดงเฉพาะสวนท่ี
เลอื กได

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

21

สว นที่ 8. Status bar

เปนแถบการปรับแตง แกไ ข Sketch หรือแยก Level การต้งั คาของ Plan ส่ี ลักษณะของเสน การ
เปลยี่ นโหมดระหวาง 2D หรือ 3D การจดั ระเบยี บกลมุ และการต้ังความลกึ (Z depth)

สวนที่ 9. จุด Origin
จุด Origin จะใชเปน จดุ ศูนยข องการเขียนแบบ 2D รวมทั้งการตงั้ คาของเคร่ืองจกั ร หรอื Material

สามารถเปดหรือปดจดุ Origin โดยการกด F9 ท่ีแปนพิมพ

ภาพที่ 1.23 จดุ Origin ของโปรแกรม Mastercam
สวนท่ี 10. Operation Manager

แถบของ Operation Manager Pane จะแสดงฟงก็ชั่นการ
ทํางานของ Toolpath และ Solid เมื่อสราง Tool path การกัด
ช้ินงานหรือการสรา ง Solidคําสงั่ และฟงกช่ันตาง ๆ ก็จะถูกจดั เก็บไว
ใน Operation Manager ซึ่งสามารถกลับไปแกไขคาพารามิเตอร
ของ Tool path ,Solid โดยจะคํานวณแบบอัตโนมัติตามคาที่แกไข
แถบ Operation Manager สามารถเปดหรือปดไดโดยกด Alt + 0
ที่แปน พิมพ รวมถงึ การจดั เรียงลําดับของ Tool path โดยคลิกเมาส
ขายคางที่ Tool path แลว ลากไปวางตามลําดับที่ตองการได

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

22

สวนที่ 11 Graphics Window
เปน พ้นื ที่ ทีใ่ ชเขยี นงาน 2D 3D Toolpaths และแสดงกราฟคตา งๆ

ภาพที่ 1.23 Graphics Window พ้นื ที่สาํ หรับใชเ ขยี นงาน 2D, 3D, และกราฟฟก ตางๆ

การตง้ั คาระบบ
การเปล่ียนคําของระบบตา ง ๆ ของฟง กช ่นั การทํางานไมว าจะเปน การเปล่ียนสขี อง Graphic

Window สีของเสน การตั้งคําในการแสดง Dimensions การเปล่ียนหนวยจากระบบ Metric (mm.) เปน ระบ
English (Inch)
ขั้นตอนท่ี 1. คลกิ ที่ แถบ File> Configuration

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

23

1 เปน หัวขอ ของคาํ สง่ั ตา ง ๆ
2 เปน พน้ื ทข่ี องรายละเอยี ด แตละคาํ สัง่
3 แถบการเปลย่ี นระบบหนว ย

ภาพที่ 1.24 หนา ตา ง System Configuration
การเปลีย่ นระบบหนว ย
คลิกทีแ่ ถบ Current เพ่อื เลือกหนวยเปน ระบu English (Inch) หรือเปน ระบบ Metric (mm.)

1. คอื ระบบ English (Inch)
2. คอื ระบบ Metric (mm.)
ข้ันตอนการบนั ทึกไฟลง าน
เลอื กไปที่ Menu bar คลิกท่ี คาํ สัง่ Save หรือ Save As
หมายเลข 1 เลือก Folder ทีต่ อ งการจัดเก็บ
หมายเลข 2 ต้ังชอื่ ไฟลงาน
หมายเลข 3 กด Save เพือ่ ทาํ การบันทกึ

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

24

ภาพท่ี 1.24 หนาตางการบนั ทึกไฟลงาน(Save)
ขนั้ ตอนการเปด ไฟลงาน
เลอื กไปท่ี Menu bar คลิกที่ คําสงั่ Open

หมายเลข 1 เลือก Folder ที่จัดเกบ็ ไฟลงานไว
หมายเลข 2 คลิกไฟลง าน
หมายเลข 3 คลิก Open เพ่ือทาํ การเปดไฟล

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ ภาพที่ 1.25 หนาตางเปดไฟลง าน(Open) วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์

25

หมายเหตุ สามารถคลกิ เปด File นอกโปรแกรม โดยไมต อ งเขา มา Open File ในโปรแกรม ตวั อยา งเชนเปด
Folder ทจี่ ัดเก็บ File แลวดบั เบิ้ลคลกิ File ทตี่ อ งการเปด ไดเลย
การสรางหนากระดาษใหม
วธิ ีที่ 1 เลอื กไปที่ Menu bar คลกิ ที่ คาํ ส่ัง New
วธิ ีท่ี 2 คลกิ ทเ่ี มนู FILE แลวคลิกที่ New

การปดโปรแกรม

คลกิ ไปท่ี ไอคอน X บรเิ วณมุมขวาบนสุดของโปรแกรม จะปรากฏหนาตา งเพื่อยืนยันการปด โปรแกรม
จะปรากฏแถบ ดังภาพท่ี 1.26
-Save โปรแกรมจะใหบนั ทกึ ไฟลง านกอ นทีจ่ ะปดโปรแกรมออกไป
-Don't Save โปรแกรมจะปดโดยไมทําการบันทกึ ไฟล
-Cancel โปรแกรมจะไมถูกปดจะกลับสหู นา Mastercam2020

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ ภาพท่ี 1.26 หนาตางโตต อบยืนยันการ Save วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์

26

คียล ัดในการเขาสคู ําสัง่ ตางๆ
คยี ลดั ในการเขา สูคาํ สัง่ ตางๆ ของโปรแกรม MASTERCAM 2020 จะชว ยใหผใู ชง านสามารถ ปฏิบัติงานได

อยางสะดวก รวดเรว็ ผา นแปนพิมพข องเคร่ืองคอมพิวเตอร ซ่ึงมีรายละเอียด ดงั นี้
Alt+1 ดา นบน
Alt+2 ดานหนา
Alt+5 ดา นขวา
Alt+7 ดา นสามมติ ิ
Alt+A บนั ทึกไฟลง าน
Alt+C เปด คําส่งั C – Hooks
Alt+D เปดแถบคําส่ังการตั้งคา ของ Dimension
Alt+E การซอนและโชวชน้ิ งาน
Alt+F1 ซูมชน้ิ งานเตม็ จอ
Alt+F2 ซูมออกทลี ะ 0.8 เทา
Alt+F8 ตัง้ คา ระบบ (System Configure)
Alt+G โชวแ ถบตาราง (Displays Screen Grid)
Alt+H เปดแถบตวั ชวย (Help)
Alt+O ซอ นหรือแสดงแถบOperations Manager
Alt+S การเปดหรือปด Shade
Alt+T ซอ น – แสดง เสน Toolpaths
Alt+U ยอ นกลบั
Alt+V แสดงเวอรช นั่ Mastercam
Ctrl+A เลอื กชิน้ งานทง้ั หมด
Ctrl+C คัดลอก
Ctrl+U ยอนกลบั

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู

27

Ctrl+X ลบ
Ctrl+Z ยอนกลับ
F1 ซูมเฉพาะสวนท่เี ลอื ก
F2 ซูมออกทีละ 0.5 เทา
F3 ฟนฟกู ราฟฟก
F4 แสดงรายละเอยี ดของวัตถุ
F5 ลบ
F9 เปด หรือปด จดุ Origin
Esc ออกจากคําสงั่ ปจจุบัน
Page Up เลื่อนกราฟฟกข้นึ
Page Down เล่อื นกราฟฟก ลง

เลือ่ นกราฟฟก ไปทางดา นขวา
เล่ือนกราฟฟก ไปทางดานซาย
เลือ่ นกราฟฟกข้นึ ดานบน
เลื่อนกราฟฟก ลงดานลาง

อนพุ งษ์ จอมกนั ท์ วชิ าออกแบบและผลติ ดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ วทิ ยาลยั เทคนิคลาํ พนู