ความปลอดภัยในห้องปฏิบัติการเคมี

หนว ยวัด

3.แฟกเตอรเ ปลย่ี นหนว ย

แฟกเตอรเ ปลย่ี นหนว ย (conversion factors) เปน อัตราสวนระหวา งหนวยท่แี ตกตางกนั 2 หนว ย
ที่มีปรมิ าณเทากนั ตัวอยางการหาแฟกเตอรเปลย่ี นหนวยเปน ดงั น้ี

จากความสัมพนั ธพลงั งาน 1 cal = 4.2 J หรือ
เมอ่ื ใช 1 cal หารทัง้ สองขางจะไดเ ปน เมอ่ื ใช 4.2 J หารทง้ั สองขางจะไดเ ปน

ดังน้นั แฟกเตอรเ ปลีย่ นหนวยเขยี นไดเ ปน หรอื

หนว ยวดั

4.วิธกี ารเทยี บหนว ย

วิธกี ารเทียบหนว ย (factor label method) ทําไดโดยการคูณปริมาณในหนว ยเร่มิ ตน ดว ย
แฟกเตอรเ ปลี่ยนหนวยท่ีมหี นวยทต่ี อ งการอยูดานบน ตามสมการ

ปรมิ าณและหนวยท่ีตอ งการ = ปริมาณและหนวยเร่ิมตน X

หนว ยวัด

4.วิธีการเทยี บหนวย

ตวั อยา ง สารละลายกรดไฮโดรคลอรกิ มวล 20 กรัม ความหนาแนน 1.18 กรัมตอ ลกู บาศกเซนติเมตร มี

ปริมาตรเทาใด
วธิ ที าํ
ปรมิ าตรของกรดไฮโดรคลอริก = 20 g solution X 1 cm3 solution
1.18 g solution

= 16.95 cm3
คาํ ตอบตอ งมีเลขนัยสําคญั 2 ตวั ดังนนั้ สารละลายกรดไฮโดรคลอริกมปี รมิ าตร 17 ลกู บาศก
เซนตเิ มตร
แบบฝก หดั

หนว ยวัด

แบบฝก หัด

1. จงแสดงวิธกี ารเปล่ยี นหนว ยไปเปนหนวยใหมทตี่ องการในแตล ะขอ ตอ ไปน้ี

หนว ยวัด

แบบฝก หัด

2. นํ้าบริสุทธิ์ปริมาตร 50.0 ลูกบาศกเซนติเมตร ท่ีอุณหภูมิ 20.5 องศาเซลเซียสมีมวล เทาใด เมื่อ
ความหนาแนนของน้ําที่อุณหภูมิ 20.5 องศาเซลเซียส เทากับ 0.998099 กรัม ตอลูกบาศก
เซนตเิ มตร
3. สารละลายกรดซัลฟวริกเขมขนรอยละ 24 โดยมวล มีความหนาแนน 1.2 กรัมตอ ลูกบาศก
เซนตเิ มตร ถา สารละลายกรดซลั ฟว ริก 200 ลูกบาศกเ ซนติเมตร จะมีกรดซลั ฟว ริกกก่ี รมั
4. ถาทองเหลือง 12 กรัม ตองใชทองแดง 9.0 กรัม มีตนทุนราคาของทองแดงกิโลกรัมละ 200 บาท
หากตองการทองเหลือง 300 กรมั ตองซื้อทองแดงก่ีบาท

กลับหนา หลกั

วิธีการทางวิทยาศาสตร

วธิ กี ารทางวิทยาศาสตร

เปน กระบวนการศกึ ษาหาความรูทางวทิ ยาศาสตร ที่มแี บบแผนข้นั ตอน โดยภาพรวม
สามารถทาํ ไดด ังน้ี

1. การสังเกต เปนจุดเริ่มตนของการไดขอมูลเกี่ยวกับส่ิงท่ีตองการศึกษา โดยอาศัย
ประสาท สัมผัสท้ัง 5 คือ การมองเห็น การฟงเสียง การไดกล่ิน การรับรส และการสัมผัส จาก
ขอมูลดังกลาวจะ นําไปสูขอสงสัยหรือตั้งเปนคําถามที่ตองการคําตอบ ดังนั้นการสังเกตจึงเปน
ทกั ษะทส่ี าํ คัญทีก่ อใหเ กิดการเรยี นรูของผูเรยี น

วิธีการทางวิทยาศาสตร

วธิ กี ารทางวิทยาศาสตร

2. การต้ังสมมติฐาน เปนการคาดคะเนคําตอบของคําถามหรือปญหา โดยมีพื้นฐานจาก
การสังเกต ความรู หรือประสบการณเดิม โดยท่ัวไปสมมติฐานจะเขียนในรูปของขอความที่แสดง
เหตุและ ผลทเี่ กิดขน้ึ หรืออีกนัยหน่ึงจะเปนความสัมพนั ธของตัวแปรตนและตัวแปรตาม

3. การตรวจสอบสมมติฐาน เปนกระบวนการหาคําตอบของสมมติฐาน โดยมีการ
ออกแบบ การทดลองใหมีการควบคุมปจจัยตาง ๆ ที่มีผลตอการทดลอง รวมถึงขั้นตอนการทดลอง
ท่ีชดั เจน

วธิ ีการทางวทิ ยาศาสตร

วธิ กี ารทางวิทยาศาสตร

4. การรวบรวมขอมูลและวิเคราะหผล เปนการนําขอมูลที่ไดจากการสังเกต การ
ตรวจสอบ สมมติฐาน มารวบรวม วเิ คราะห และอธิบายขอเท็จจรงิ

5. การสรุปผล เปนการสรุปความรูหรือขอเท็จจริงที่ไดจากการตรวจสอบสมมติฐาน และ
มีการ เปรียบเทียบกบั สมมตฐิ านท่ตี ัง้ ไวกอ นหนา

วิธีการทางวทิ ยาศาสตร

การเขียนรายงานการทดลอง

หัวขอท่คี วรมีในรายงานการทดลองมดี ังน้ี
1. ชื่อการทดลอง
2. จุดประสงค
3. สมมติฐานและการกาํ หนดตัวแปร
4. อุปกรณแ ละสารเคมี
5. วธิ ีการทดลอง
6. ผลการทดลอง
7. อภิปรายและสรุปผลการทดลอง

วิธีการทางวิทยาศาสตร

ทกั ษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร เปน ความสามารถและความชํานาญในการ
(scientific process skill) คิดเพื่อคนหา ความรูและแกไขปญหา โดยทักษะ
กระบวนการทางวิทยาศาสตรประกอบดวย 14
การสังเกต การวัด ทกั ษะ คือ

การจําแนกประเภท การลงความเหน็ จาก การพยากรณ การใชจ าํ นวน
การตงั้ สมมติฐาน ขอมลู การทดลอง
การกําหนดนิยามเชิง การกาํ หนดและ การสรา งแบบจําลอง
การจัดกระทําและสอ่ื ควบคมุ ตวั แปร
ปฏิบัตกิ าร ความหมายขอ มลู การตีความหมาย
การหาความสมั พนั ธ ขอ มูลและลงขอสรุป
ของสเปซกับเวลา

วธิ กี ารทางวทิ ยาศาสตร

จิตวทิ ยาศาสตร (scientific mind)

เปนความรูสึกนึกคิด พฤติกรรมหรือลักษณะนิสัย ท่ีเปนผลมาจากประสบการณและการ
เรียนรูซ่ึงมีอิทธิพลตอความคิด การตัดสินใจ หรือพฤติกรรมของบุคคลตอความรูหรือสิ่งท่ีมีความ
เกี่ยวของกับวิทยาศาสตร เชน ความอยากรูอยากเห็น การใชวิจารณญาณ ความใจกวาง ความ
ซ่ือสตั ย ความมงุ มั่น อดทน ความรอบคอบ การเหน็ ความสาํ คญั และคณุ คา ของวิทยาศาสตร



แบบฝก หัดทายบท

1. แปลความหมายของสัญลกั ษณแสดงความเปนอนั ตราย ในระบบ GHS ตอไปน้ี

ขอท่ี สญั ลักษณ การแปรความหมายของสัญลกั ษณ

1.1

1.2

แบบฝก หัดทายบท

1. แปลความหมายของสัญลกั ษณแสดงความเปนอนั ตราย ในระบบ GHS ตอไปนี้ (ตอ)

ขอท่ี สญั ลักษณ การแปรความหมายของสญั ลักษณ

1.3

1.4

แบบฝก หัดทายบท

1. แปลความหมายของสัญลกั ษณแสดงความเปนอนั ตราย ในระบบ GHS ตอไปนี้ (ตอ)

ขอท่ี สญั ลักษณ การแปรความหมายของสญั ลักษณ

1.5

1.6

แบบฝกหัดทา ยบท

2. เตมิ เครอื่ งหมาย หนาขอ ความท่ถี กู ตอง และเตมิ เคร่อื งหมาย หนา ขอความที่ ไมถกู ตอ ง
.......... 2.1 สามารถใชแวนสายตาทดแทนแวน นิรภยั ในการทาํ ปฏิบตั ิการเคมไี ด
.......... 2.2 ควรถอดรองเทา กอ นเขาหอ งปฏบิ ตั ิการเคมีเสมอ
.......... 2.3 การทดสอบปฏิกริ ยิ าเคมใี นหลอดทดลองไมควรหนั ปากหลอดทดลองไปทางท่ีมคี น
.......... 2.4 เมอ่ื สัมผสั บกี เกอรหรอื ภาชนะทีร่ อ น ควรใชย าสฟี นทาบริเวณท่สี ัมผสั ของรอ น
.......... 2.5 หลงั ทาํ การทดลอง ควรทาํ ความสะอาดอุปกรณและโตะใหสะอาดกอ นออกจาก หองปฏบิ ตั กิ ารเคมี
.......... 2.6 ถา ทาํ สารเคมหี กบนเครอื่ งช่งั ควรทาํ ความสะอาดทันทโี ดยไมจ าํ เปนตอ งปดเครือ่ งชงั่
.......... 2.7 การวาดกราฟแสดงความสัมพันธของขอ มลู เปนวิธหี น่งึ ในการนาํ เสนอขอมูล เพอ่ื วเิ คราะหผ ล
.......... 2.8 ควรสวมเส้ือคลมุ ปฏิบตั ิการทกุ ครง้ั ท่ีทาํ การทดลอง เพ่อื ปองกนั สารเคมีหกรด ถูกรา งกาย
.......... 2.9 เอกสารความปลอดภยั เปนเอกสารทีบ่ อกสมบตั ิ อนั ตราย และการปฐมพยาบาล ของสารเคมีแตล ะชนดิ
.......... 2.10 การหามรบั ประทานอาหารและเคร่ืองดม่ื ในหอ งปฏบิ ตั กิ ารเคมี เปน การปองกัน ไมใ หไดรบั อุบตั เิ หตจุ าก

การกลนื กินสารเคมี

แบบฝก หัดทา ยบท

3. ถา ใชอุปกรณ 3 ชนิด ตวงน้ําปรมิ าตร 15.00 มิลลลิ ติ ร แลวชัง่ ดว ยเคร่อื งชั่ง โดยแตล ะ อปุ กรณ ทําการทดลอง
ซา้ํ 5 ครงั้ ไดขอ มลู การทดลองดงั ตอไปนี้

แบบฝกหัดทายบท

หมายเหตุ ทําการตวงนา้ํ ทีอ่ ณุ หภมู ิ 30.0 องศาเซลเซียส น้าํ มคี วามหนาแนน 0.995646 กรมั ตอ มิลลิลิตร

ใหนกั เรียนเขียนกราฟความสมั พนั ธโดยแกน x เปน คร้ังที่ชง่ั และแกน y เปน มวลน้ําท่ี ชง่ั ได (g) และตอบ
คาํ ถามตอไปนี้

5.1 อปุ กรณใดมีความเทีย่ งมากทีส่ ุด
5.2 อปุ กรณใดมคี วามแมนมากทส่ี ดุ
5.3 ถา ตอ งใชอ ุปกรณใ นการทําการทดลอง เพ่อื ใหไดความถูกตอ งมากท่ีสุด ควรเลอื ก อปุ กรณใด พรอ มท้งั
ใหเ หตผุ ล

กลับหนาหลัก