กิจกรรมกระบองเพชร(แคคตัส)

1

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิติวชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

2

ความรเู้ บ้อื งตน้ แคคตัส

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

3

ตน้ กระบองเพชร หรือ แคคตัส (Cactus) พืชอวบนำ้ ทเ่ี กือบทกุ คนตอ้ งรจู้ กั เพราะมหี น้าตานา่ รัก สวยงาม ลำต้นเลก็
เลย้ี งง่าย วางไวต้ ามโตะ๊ ทำงานกย็ งั ได้ แถมฮติ และโดง่ ดังไปทั่วบา้ นท่ัวเมอื ง ซ่ึงถ้าคุณเปน็ คนหนึง่ ทีต่ อ้ งคอยไปหาซ้ือตน้ ไม้ชนดิ
นีอ้ ยเู่ ปน็ ประจำ ไมเ่ คยไดร้ ู้ถงึ วิธีปลูกของมนั สกั ที วันนี้กระปกุ ดอทคอมนำการปลกู ต้นกระบองเพชร การเลยี้ งและดแู ล พร้อม
ด้วยเร่อื งราวน่ารู้อนื่ ๆ เก่ียวกบั ตน้ ไม้ชนดิ น้ีมาฝากกนั คะ่
1. ท่ีมาและความเชือ่

กระบองเพชร มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Mila sp. ชื่อสามัญ Mila หรือชื่อภาษาอังกฤษว่า แคคตัส (Cactus) มีข้อ
สันนิษฐานกันว่า เป็นพรรณไม้ที่เกิดขึ้นในยุค Tertiary ลักษณะของต้นกระบองเพชรในยุคนั้นมีลำต้น กิ่งก้าน และใบไม่ต่าง
จากต้นไม้ทั่วไป จนกระทั่งสภาพอากาศของโลกเกิดการเปลี่ยนแปลง ทำให้กระบองเพชรต้องปรับตัวเพื่อความอยู่รอด โดย
เปลี่ยนรูปทรงของลำต้นใหม้ ีขนาดเล็ก สูงเรียว สามารถเก็บน้ำได้มาก เปลี่ยนใบเป็นหนามเพ่ือลดการคายน้ำและป้องกนั สัตว์
มากัดกิน และหยั่งรากตื้นเพื่อให้จับน้ำในอากาศได้ง่าย จึงทำให้ต้นกระบองเพชรสามารถเจริญเติบโตได้แม้ที่แห้งแล้งอย่าง
ทะเลทราย

ตน้ กระบองเพชรสว่ นใหญม่ ถี ่ินกำเนดิ อยใู่ นทวีปอเมริกาใต้ ก่อนขยายไปยังแอฟรกิ าและทั่วโลก ซงึ่ บางสายพนั ธุ์นนั้ ก็มี
การพัฒนาให้สามารถเจริญเตบิ โตได้ในสภาพอากาศร้อนชื้นอย่างเช่นในประเทศไทย ซึ่งมีชื่อเรียกกระบองเพชรอื่นว่า โบตั๋น
หรอื ทา้ วพันตา เชือ่ กันวา่ การปลูกต้นกระบองเพชรทิศตะวันตกจะนำโชคลาภมาให้ โดยเฉพาะผู้ท่ีสามารถปลกู กระบองเพชร
ให้ออกดอกสวยงามได้ และยงั ช่วยปดั เป่าสงิ่ ชัว่ รา้ ย ปอ้ งกันภัยอนั ตราย และเป็นทเ่ี กรงกลัวของศัตรูอีกดว้ ย

2. ลักษณะ
กระบองเพชร เปน็ ไม้พมุ่ ยืนตน้ ขนาดเล็กถึงขนาดกลาง สงู ตง้ั แต่ 30 เซนตเิ มตรขนึ้ ไป ลำต้นมีสเี ขียวหรือเขียวคล้ำจาก

สารคลอโรฟลิ ลซ์ ึง่ ใชส้ งั เคราะหแ์ สงแทนใบ มีทง้ั ทรงกลมเตยี้ และกระบอกสงู ขนึ้ ต้นเดีย่ วและแตกเป็นกอ
สำหรับลักษณะของหนามมที ั้งแบบหนามแข็ง ปลายตรงหรอื งุ้ม และแบบเสน้ ออ่ นคลา้ ยขนสตั ว์ โดยสขี องหนามขน้ึ อยู่

กับสายพันธ์หุ รืออาจเปลยี่ นไปตามสภาพอากาศ
ในขณะท่ดี อกของกระบองเพชร แม้จะขึ้นไดย้ าก แต่กม็ คี วามสวยงามไม่แพด้ อกไมช้ นิดอนื่ ๆ มที ้ังสแี ดง ชมพู ขาว

และเหลอื ง มักออกดอกเดีย่ ว ๆ ไมม่ ีก้านดอก
ส่วนของผลต้นกระบองเพชรก็มีหลากหลายรปู ทรง ทั้งทรงกลม ทรงกระบอก รปู ไข่ ผิวเปลือกเรียบ เป็นมัน เนื้อผล

นมุ่ ใส คลา้ ยวนุ่ มหี นามปกคลมุ บางชนดิ เมือ่ ผลแกเ่ ต็มทจี่ ะแหง้ และร่วงลงดิน ในขณะทผี่ ลของบางสายพันธุ์เปลือกจะปริออก
ให้เมลด็ กระเดน็ ออกจากลำต้น
3. สายพนั ธข์ุ องกระบองเพชร

รูไ้ หมคะว่ากระบองเพชรเป็นพชื ทมี่ ีสายพนั ธุ์มากกวา่ 2,000 สายพนั ธ์ุ โดยแตล่ ะสายพันธกุ์ ม็ รี ปู ร่างและขนาดท่ี
แตกตา่ งกนั ออกไป แตส่ ามารถจำแนกเป็น 5 ประเภทหลักตามลักษณะของลำตน้ ไดด้ งั น้ี

1. กระบองเพชรท่มี ลี ำตน้ และใบแบน (Flat-stem) เชน่ สกลุ Opuntia, Zygocactus, Epiplyllum

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิติวชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

4

2. กระบองเพชรพวกท่ีมีลำต้นเปน็ หวั กลม ๆ (Globular-stem) เชน่ สกลุ Astrophytum, Thelocactus,Mam-
millaria

3. กระบองเพชรพวกท่ีมีกิ่งก้านคล้ายตน้ ไม้ทัว่ ๆ ไป (Branching-stern) เชน่ สกลุ Myrtillocactus Cereus,
Pachy- cereus, Nopalxochia

4. กระบองเพชรพวกทีม่ ีตน้ เป็นกระจุกหรือต้นเลก็ ๆ เหมาะสำหรับปลูกในกระถาง (Small cacti) เชน่ สกลุ
Echinopsis, Ariocarpus, Neobesseya

5. กระบองเพชรพวกทเี่ ป็นเถาเลือ้ ยไตต่ ามตน้ ไม้ กำแพง (Climbingcacti) เช่น สกลุ Echinocactus, Cornegiea,
Trichocereus
4. การปลูกตน้ กระบองเพชร

การปลูกกระบองเพชรด้วยเมลด็
การปลกู กระบองเพชรด้วยเมลด็ ใหน้ ำเมล็ดแกห่ รือเมล็ดจากผลที่ปรแิ ตก มาแชน่ ้ำ 2-5 นาที จากนั้นล้างเมือกออก
แลว้ ตากแดดให้แหง้ ประมาณ 1-2 วนั พักไวอ้ กี 1-2 เดอื น คอ่ ยนำมาปลกู ลงในกระถาง โดยใช้ทรายหรือดนิ รว่ นผสมกับปุ๋ย
หมักหรอื ปยุ๋ คอก ในอตั รา 1:1 ส่วน ใส่ลงในกระถางพลาสติกเลก็ ๆ เพ่ือทำการเพาะ กอ่ นนำเมลด็ มาโรยแลว้ เกล่ียดินกลบ
เล็กนอ้ ย ก่อนจะรดน้ำให้ชุ่มแล้วนำถงุ พลาสตกิ มาหมุ้ คลุมไว้ วางไว้ในท่ที ีม่ แี ดดรำไร พร้อมกบั เช็กเปน็ ระยะ หากดนิ แหง้ ให้
หมนั่ รดนำ้ เปน็ ประจำ หากพบว่าเมล็ดงอกเปน็ ตน้ อ่อนได้ 2-3 วัน คอ่ ยยา้ ยไปปลกู ในกระถางใหญ่ หากตอ้ งการปลกู ในแปลง
เพ่อื ทำแนวรวั้ ให้ผสมดนิ ร่วนกับปยุ๋ หมักหรอื ป๋ยุ คอก ในอัตราสว่ น 3:1 แล้วขุดดนิ เพือ่ ปลูก ขนาดหลมุ ประมาณ 30x30x30
เซนติเมตร
การปกั ชำตน้ กระบองเพชร
วธิ ีการขยายพันธุต์ ้นกระบองเพชรทง่ี ่ายและรวดเร็ว เลยเปน็ ท่นี ยิ มกนั มาก โดยเตรยี มวสั ดุปลกู เหมือนกับการปลูกใน
กระถาง จากน้ันนำต้นหรือก่งิ จากตน้ แม่มาปกั ชำลงกระถาง วางไว้ในทแ่ี ดดรำไร และรดนำ้ 2 วนั ตอ่ คร้งั หลงั จากกงิ่ ชำตดิ แล้ว
ลดเหลือ 3 วนั ตอ่ คร้งั ก็พอ เพราะเปน็ ต้นไมท้ ตี่ อ้ งการน้ำนอ้ ยแตต่ อ้ งการตอ่ เนื่อง
5. ต้นกระบองเพชรกับการดแู ล
แมต้ ้นกระบองเพชรเป็นพชื ท่ไี ม่ตอ้ งการนำ้ มาก แต่กต็ อ้ งการนำ้ ตอ่ เนื่อง ฉะน้นั เม่ือต้นโตเตม็ ที่แลว้ ควรหมน่ั ให้นำ้
อยา่ งน้อย 7-10 วันต่อครง้ั บำรุงด้วยปุย๋ คอกหรือปยุ๋ หมัก 5-6 ครั้งต่อปี หม่นั ตัดส่วนท่ีเป็นโรคท้งิ สิ่งทีต่ อ้ งระวงั ในการปลกู ต้น
กระบองเพชรคอื ลำตน้ เหี่ยว มรี อยยน่ และแคระแกร็น โคนโยก รากเนา่ เพราะความชน้ื สงู เกินไป แตไ่ ม่คอ่ ยมีปญั หาเรื่อง
ศตั รพู ชื เหมอื นต้นไมช้ นดิ อนื่ ๆ
ส่วนเคลด็ ลบั ในการเล้ยี งต้นกระบองเพชรใหอ้ อกดอกสำหรับการปลูกในบา้ นกค็ อื วางใหโ้ ดนแดดโดยตรงในชว่ งท่ี
กำลงั โต ประมาณ 4-6 ชว่ั โมงต่อวัน นอกเหนือจากนี้กว็ างกระถางในที่ทม่ี ีแดดรำไร และหม่ันรดน้ำเปน็ ประจำเมื่อหน้าดินแหง้
โดยรดน้ำใหช้ ่มุ หรอื ใหน้ ้ำซึมลงไปจากหน้าดนิ ประมาณ 2 นิว้ นอกจากนกี้ ็หม่นั ใสป่ ุย๋ อย่าให้ขาด โดยเปน็ ป๋ยุ ท่ีใช้สำหรับบำรงุ
แคคตสั เท่านน้ั หรอื เป็นสูตรปุ๋ยทม่ี ฟี อสฟอรัสกบั โพแทสเซยี มสงู แตไ่ นโตรเจนตำ่ หากมีการเปลยี่ นกระถางไมค่ วรรดนำ้ ทันที
แต่ให้เว้นไวป้ ระมาณ 1 สปั ดาหก์ อ่ นให้น้ำคร้งั ต่อไป
6. ประโยชนต์ น้ กระบองเพชร
- กระบองเพชรเปน็ ตน้ ไมท้ มี่ ลี ักษณะแปลกตา สสี นั สวยงาม หลาย ๆ คนจงึ นยิ มนำไปปลูกประดับบา้ นหรอื อาคาร เชน่ ตั้ง
บนโตะ๊ ทำงานหรือวางตามมมุ หอ้ งตา่ ง ๆ
- ดอกและผลของต้นกระบองเพชรบางสายพันธส์ุ ามารถนำมารบั ประทานหรือประกอบอาหารได้ แต่ต้องกำจัดยางออกให้
หมดก่อน
- น้ำมันในเมล็ดของผลกระบองเพชรสามารถนำมาเปน็ ส่วนผสมในการผลติ เคร่อื งสำอางได้
- สารสกัดจากต้นกระบองเพชรมีสารอาหารท่มี ปี ระโยชน์ตอ่ รา่ งกายมากมาย ทัง้ วิตามินเอ วิตามนิ ซี ไฟเบอร์ อกี ทง้ั ยงั ช่วย
ลดการดดู ซึมไขมัน ลดคอเลสเตอรอล และช่วยควบคมุ ระดบั นำ้ ตาลในเลอื ดอกี ดว้ ย
- หนามท่มี ลี กั ษณะแหลมคลา้ ยเข็มของกระบองเพชรสามารถนำมาเยบ็ แผลได้ แตต่ อ้ งผา่ นการฆา่ เช้ือท่ีสะอาดด้วยวธิ กี ารที่
ถูกตอ้ ง
- สามารถดมื่ น้ำในลำตน้ ของกระบองเพชรแก้กระหายเมอ่ื ขาดแหลง่ น้ำ อยา่ งเชน่ กลางทะเลทรายได้

ที่มา https://home.kapook.com/view125215.html

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

5

ความลับและประโยชน์แคคตัส

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิติวชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

6

ต้นกระบองเพชร หรอื แคคตัส (Cactus) เปน็ พชื อวบนำ้ ที่มีรปู ร่างสวยงามและหลากหลาย เล้ียงง่าย ทนต่อทกุ
สภาพแวดล้อม เลยทำใหไ้ ด้รับความนิยมในการตกแต่งสวนหรือปลกู ใส่กระถางเลก็ ๆ ไวป้ ระดับบ้านและวางบนโต๊ะทำงาน แต่รู้
หรอื ไม่ว่าตน้ กระบองเพชรหรือแคคตัสท่ีคณุ เล้ียงอยูเ่ ป็นต้นไม้มหศั จรรย์ท่มี ีความลบั และประโยชนม์ ากมายเกิดคาดเลยล่ะ
1. มมี ากกวา่ 2,000 สายพันธ์ุ

ต้นกระบองเพชรถอื เป็นพชื มีความหลากหลายทางสายพนั ธอ์ุ ีกชนิดหน่งึ ที่มีมากกวา่ 2,000 สายพนั ธุ์ ซง่ึ แต่ละสายพนั ธก์ู ็มี
รปู รา่ งและขนาดต่างกันออกไป เชน่ กระบองเพชรคลั เดราท่พี บในแถบตะวันตกเฉยี งใตข้ องอเมริกาสูงกวา่ 20 เมตร ในขณะที่
กระบองเพชรสายพนั ธุ์รีบูเทียจากประเทศโบลิเวยี และอารเ์ จนตินานน้ั มีความสงู แคไ่ ม่กเี่ ซนตเิ มตรเท่าน้นั
2. มรี ากขนาดใหญ่

รากของกระบองเพชรไม่วา่ จะสายพันธเ์ุ ลก็ หรอื ใหญ่ ตา่ งกม็ ีรากทมี่ ีขนาดใหญ่และมีความแข็งแรง เน่ืองจากพวกมันตอ้ งใช้
รากแทงลกึ ลงในดนิ เพื่อดดู ซมึ และกักเก็บนำ้ จากใต้ดนิ
3. หนามมพี ิษ

หนามของกระบองเพชรทพี่ บทว่ั ไปมขี นาดเลก็ และเรยี วแหลม หากถกู ผิวหนังจะแคร่ สู้ ึกเจบ็ เล็กนอ้ ย แต่หนามของ
กระบองเพชรบางสายพันธนุ์ น้ั มพี ษิ เมอ่ื โดนผวิ หนังอาจทำให้มอี าการปวดและเปน็ หนองไปหลายวนั ถงึ แมว้ ่าจะเอาหนามออกจาก
ผิวหนังแลว้ ก็ตาม

4. ออกดอกต่างเวลา
สีของดอกกระบองเพชรมหี ลากหลายขึ้นอยูก่ ับสายพันธุ์ ทง้ั สีขาว เหลอื ง แดง ชมพู และม่วง อกี ท้ังดอกของกระบองเพชร

บางสายพนั ธส์ุ ามารถอย่ไู ดห้ ลายวัน ในขณะทดี่ อกกระบองเพชรบางสายพันธ์ุบานเช้า-เย็นรว่ ง บานเฉพาะตอนกลางคนื หรอื บาน
เฉพาะตอนกลางวันเท่าน้ัน
5. ดอกจะส่งกล่ินเหมน็ เนา่ เพ่ือลอ่ แมลง

เชน่ เดยี วกับดอกไมท้ ว่ั ๆ ไป ดอกกระบองเพชรจะผสมเกสรผา่ นทางแมลงและนกฮัมมง่ิ เบิรด์ โดยดอกกระบองเพชรสแี ดง
บางชนดิ จะส่งกลิน่ คลา้ ยเนือ้ เน่าเพอื่ ล่อแมลงและนกให้เขา้ มาหาน่นั เอง
6. รากมฤี ทธ์กิ ดประสาท

รากของกระบองเพชรสายพนั ธป์ุ โี ยเต (Peyote Cactus) สายพนั ธุท์ อ้ งถน่ิ ของเมก็ ซโิ ก ถูกนำไปใช้ในทางการแพทย์ในยุค
กอ่ นการค้นพบของโคลัมบสั โดยจะใช้ในการผา่ ตัด เนือ่ งจากรากกระบองเพชรชนดิ นีม้ ฤี ทธก์ิ ดประสาท ช่วยระงับอาการเจ็บปวด
ได้
7. ผชู้ ว่ ยชวี ิตกลางทะเลทราย

ถึงแม้วา่ นำ้ ในลำต้นของกระบองเพชรจะมลี กั ษณะเหนยี วข้นและไม่ได้ใสสะอาดน่าดื่ม แต่มีผพู้ สิ ูจนม์ าแล้วว่าสามารถดืม่ ได้
เปน็ ผชู้ ว่ ยชวี ิตสัตว์จากความกระหายในทอ้ งทะเลทรายอันแห้งแล้งมาเยอะแลว้

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิติวชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

7

8. หนามใชเ้ ย็บแผลได้
เนื่องจากหนามของกระบองเพชรมีลกั ษณะเรียวแหลมและแข็งคล้ายกับเขม็ จึงสามารถนำไปเยบ็ แผลได้ แตท่ ัง้ นต้ี อ้ งผ่าน

การฆ่าเชอ้ื ก่อน ซ่งึ การฆา่ เชอ้ื กท็ ำได้โดยการวางบนถา่ นหรือหินร้อน ๆ นอกจากนั้นแลว้ ชนเผา่ ในสมยั กอ่ นยงั ใช้หนามของ
กระบองเพชรในการสกั อกี ดว้ ย
9. เยียวยาบาดแผลให้ตนเอง

กระบองเพชรเปน็ แหล่งอาหารท่ีสำคญั ของสตั ว์หลายชนิด ถึงแมว้ า่ จะมีการสรา้ งหนามเพอ่ื ปอ้ งกันแลว้ แตก่ ย็ ังโดนนกและ
แมลงตัวเลก็ ๆ กัดกนิ เนอื้ และดดู นำ้ ทำให้เกดิ รอยขดี ข่วนตามลำตน้ แต่บาดแผลและรอยขดี ขว่ นจะหายได้เอง โดยตน้
กระบองเพชรจะสร้างเนื้อเยือ่ ไปแทนที่ส่วนทแ่ี หว่งไป
10. อายยุ นื กว่ารอ้ ยปี !

เน่อื งจากกระบองเพชรเป็นพืชทนร้อน เลยทำให้ตน้ กระบองเพชรปา่ สามารถอยไู่ ดถ้ ึง 100 ปี ส่วนกระบองเพชรท่นี ยิ มเล้ยี ง
กนั นน้ั ก็มอี ายุตั้งแต่ 10 ปขี ึน้ ไปเลยทเี ดยี วถา้ ไดร้ ับการดูแลทถี่ กู ตอ้ ง แต่ประสทิ ธภิ าพในการรกั ษาบาดแผลจะลดลงเม่อื
กระบองเพชรมอี ายมุ ากขน้ึ โดยรอยขดี ข่วนจะอยกู่ บั กระบองเพชรนาน อาจจะทำใหไ้ มค่ อ่ ยสวยเหมอื นตอนกระบองเพชรยังอายุ
นอ้ ย ๆ

ที่มา https://home.kapook.com/view147816.html

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิติวชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

8

วธิ ปี ลูกแคคตัสมือใหม่

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิติวชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

9

เรือ่ งและภาพประกอบ : ปวรวรรณ สนี าคล้วน
ภาพถา่ ย : ชยากร แสวงผล

ข้นั ตอนการปลูก
1. ใสว่ สั ดรุ องกนั กระถาง เพอ่ื ให้น้ำสามารถไหลผา่ นไดด้ โี ดยใสป่ ระมาณ 1/3 ของกระถาง แตก่ ข็ นึ้ อยูก่ ับความลกึ ของ

กระถาง และความยาวของราก
2. ตกั ดนิ ปลูกแคคตสั ลงไปปลกู กะความลกึ ใหพ้ อดกี บั ต้นและราก

3. นำแคคตสั ลงไปปลูก จัดแคคตัสใหอ้ ย่กู ่ึงกลางของกระถาง และค่อย ๆ ตักดินใสร่ อบ ๆ ต้น โดยใส่ดินใหต้ ่ำกวา่ ขอบ
กระถางประมาณ 1 เซนตเิ มตร

4. ใส่ปยุ๋ เราจะใส่ป๋ยุ ออสโมโคท้ (Osmocote) หรอื ปุย๋ ละลายช้าปริมาณเลก็ น้อย แต่ถา้ ไมม่ ปี ๋ยุ กส็ ามารถขา้ มข้ันตอนนี้
ไปไดค้ ่ะ เพราะในดินปลกู แคคตัสกม็ สี ารอาหารและแรธ่ าตอุ ยแู่ ลว้
Tip

ช่วงฤดหู นาวอาจจะไม่จำเปน็ ตอ้ งใส่ปยุ๋ เพราะแคคตัสบางสายพันธจุ์ ะพักตวั หยุดเจริญเตบิ โต รากของเขาก็จะไม่ดูดซมึ
อาหาร แตก่ ็มแี คคตัสทเ่ี จรญิ เตบิ โต และออกดอกในหน้าหนาว เชน่ สกลุ แมมิลลาเรยี (Mammillaria) นอกจากนกี้ ารใสป่ ุ๋ยควรใส่
ทุก 3-6 เดือน และควรระวงั เพราะถา้ ใส่มากเกินไปอาจทำใหแ้ คคตัสตายไดค้ ่ะ

5. โรยหินใหท้ ัว่ ใชช้ ้อนตกั และโรยหนิ ใหท้ ่ัว โดยไม่ตอ้ งโรยหนาเกนิ ไป แค่ไมเ่ ห็นดนิ ก็พอแล้วค่ะ
Tip

ไม่ควรเปล่ยี นกระถางในช่วงฤดูฝน เพราะจะเสยี่ งต่อการเนา่ มากท่สี ุด นอกจากนเ้ี มื่อเปลย่ี นกระถางใหมไ่ ม่ควรรดน้ำทนั ที
ควรทง้ิ ไว้ประมาณ 5-7 วัน จึงจะรดนำ้ ตามปกติ แตถ่ า้ เราผงึ่ รากใหแ้ หง้ สนทิ แลว้ ก็สามารถรดน้ำไดเ้ ลย หลังจากปลูกเสร็จคะ่ และ
หลังจากเปลยี่ นกระถางใหมห่ มาด ๆ ควรนำแคคตสั ไปไวใ้ นทที่ ีม่ แี ดดรำไรกอ่ น และคอ่ ย ๆ ฝกึ ออกแดดชว่ งเช้าและเยน็ เปน็ เวลา
ประมาณ 1 สปั ดาห์ กอ่ นจะนำไปเลย้ี งรวมกบั แคคตสั ตน้ อน่ื ๆ

ระวังหนามเลก็ ๆ ของเจ้าเสมาทอง (Opuntia) กันไว้ใหด้ ี ๆ นะคะ เพราะขนของเขาอาจจะกระจายและตำมือเราได้
ฉะนน้ั ก่อนย้ายกระถางแนะนำใหพ้ รมน้ำที่ต้นสกั นดิ กอ่ น จากนั้นกใ็ ชก้ ระดาษหนงั สือพมิ พพ์ ันรอบต้นกอ่ นดำเนนิ การอนื่ ๆ ตอ่ ไป
ค่ะ

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิติวชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

10

เคลด็ (ไม)่ ลบั สูตรดนิ ปลูกสำหรบั แคคตสั
บางคนเขา้ ใจว่าใช้ดินที่ใชป้ ลูกไม้ดอกหรือไมป้ ระดับท่ัวไปกไ็ ด้ ซง่ึ เปน็ ความเขา้ ใจทผี่ ิดคะ่ เพราะดนิ ของแคคตัสนนั้ จะต้องมี

คณุ สมบัตโิ ปรง่ และระบายนำ้ ได้ดี สำหรบั คนทเ่ี ล้ยี งแคคตสั ไมก่ ี่ต้น สามารถซื้อดนิ ปลกู ท่ผี สมมาใหเ้ รยี บรอ้ ย แลว้ จากรา้ นที่ขาย
แคคตัสกส็ ะดวกดี และราคากไ็ มแ่ พงค่ะ ซ่งึ ดินปลกู แคคตสั นน้ั มีหลายสตู รต่างกันไป แต่ละสตู รก็ขน้ึ อยกู่ ับว่าจะปรับเปล่ยี นให้
เหมาะสมกับแคคตสั ของเราอยา่ งไร ถ้าไมช่ อบใจกล็ องนำมาปรับสูตรหรอื อาจจะลองผสมดินปลูกแคคตสั เองกไ็ ดค้ ่ะ แต่จะผสม
อยา่ งไรและมีสว่ นผสมอะไรบา้ ง ไปดูกันเลยค่ะ
ส่วนผสม
ส่วนผสมท่ี 1

1. ดินใบก้ามปรู อ่ น 3 สว่ น
2. ถ่านเกล็ด 1 ส่วน (แบบทเี่ ป็นเกลด็ พอดี ไมใ่ หญจ่ นเกินไปนะคะ)
3. ขยุ มะพร้าว 1 สว่ น ควรนำไปแชน่ ำ้ จนหมดยางกอ่ นใช้
4. ปุย๋ อินทรีย์ 1 สว่ น
สว่ นผสมที่ 2
1. กรวดนำ้ จืด ½ สว่ น
2. ทรายหยาบ ½ ส่วน กอ่ นใช้ควรลา้ งเอาความเค็มและฝุน่ ผงออกไปก่อนคะ่
3. หนิ ภูเขาไฟ เบอร์ 00 1 สว่ น (เป็นส่วนผสมทีช่ ว่ ยใหด้ ินปลกู ของเรามีความโปร่ง)
4. หินฟอสเฟต (Rock Phosphate) ½ สว่ น
5. รีโบน หรือกระดูกป่น ½ สว่ น
6. โดโลไมต์ (Dolomite) ½ สว่ น (เปน็ สารปรับสภาพดนิ เพื่อใหด้ นิ มสี ภาพเปน็ กลาง)
การผสมดนิ

1. นำสว่ นผสมที่ 1 ท้ังหมดมาคลกุ ผสมใหเ้ ขา้ กัน คอ่ ย ๆ พรมนำ้ ทีละ
นิดเพอื่ ไม่ให้ฟุง้ กระจาย

2. จากนนั้ ผสมสว่ นผสมท่ี 2 ใหเ้ ขา้ กนั และนำมาผสมกบั ส่วนผสมท่ี 1 จำนวน 4 ส่วน คลกุ ใหเ้ ข้ากนั และอาจพรมนำ้
เลก็ น้อยเพอ่ื ปอ้ งกันสว่ นผสมแยกตวั จากกันมากเกนิ ไป แค่นีเ้ ราก็จะไดด้ ินไว้สำหรับปลกู แคคตสั เปน็ ของตวั เองแล้วคะ่
Tip

ดินปลูกท่ผี สมแลว้ ควรเกบ็ ใส่ถงุ พลาสติกและมัดปากถงุ ใหด้ ี เก็บไว้ในถังท่ีมีฝาปดิ มิดชิดเพอื่ รกั ษาความชนื้ ในดิน พร้อม
สำหรับการเปลยี่ นกระถางแคคตัสของเราอยู่เสมอคะ่

ทีม่ า https://home.kapook.com/view125215.html

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิติวชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

11

มารูจ้ ักรายชื่อแคคตัส

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิติวชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

12

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

13

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

14

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

15

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

16

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

17

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

18

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

19

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

20

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

21

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

22

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

23

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

24

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

25

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

26

เกร็ดเลก็ เกรด็ น้อยจากแคคตัส

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิติวชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

27

แคคตัส ดูดรังสี ปัจจุบันการทำงานหลายอย่างต้องใช้คอมพิวเตอร์ บางคนถึงกับนั่งหน้าคอมพิวเตอร์ติดต่อกันเป็น

เวลานานหลายชั่วโมง ผลทต่ี ามมาคืออาการเม่อื ยล้าทางสายตา ไปจนถงึ ขั้นปวดศรี ษะ และอาเจยี นหลากหลายวิธีลดความเจ็บปวด
จากการใชค้ อมพวิ เตอรน์ านๆ มีผลวจิ ยั จากตา่ งประเทศเช่ือวา่ ตน้ กระบองเพชร หรือตะบองเพชร หรอื แคคตสั (cactus) ทต่ี ้ังหน้า
คอมพิวเตอร์ สามารถช่วยลดปัญหารังสที ี่แผ่ออกมาได้ นายแพทย์ ศักดิ์ชัย ใช้จิกจา จักษุแพทย์ ผอ.มูลนิธเิ ทียนฟ้า อธิบายวา่ รังสี

อัลตร้าไวโอเลต หรือรังสียูวี รังสีเหนือม่วง พบในแสงแดด หลอดไฟ โทรทัศน์ และคอมพิวเตอร์ ซึ่งอย่างหลังคนเราสัมผัสใกล้ชดิ
มากกวา่ อย่างอ่นื การใชค้ อมพวิ เตอรน์ านๆกอ่ ให้เกิดปญั หาระคายเคืองเยือ่ บตุ า เคอื งและแสบตา สง่ ผลระยะยาวอาจก่อให้เกดิ โรค
ตอ้ กระจกเรว็ กวา่ ปกติ หรือมปี ญั หาประสาทตาเสอื่ ม “ทีวไี ม่ได้ดรู ายละเอียดมากเท่าใชส้ ายตาเพ่งคอมพิวเตอร์ ใช้นานมีปัญหาต่อ
สายตาทำให้กล้ามเนื้อตาล้า ปวดศีรษะ อาเจียนถึงขั้นหมดสติ ใช้ติดกันนานเป็นภาวะสายตาสั้นเกิดขึ้นชั่วคราว จริงๆไม่ได้สั้น
แต่สายตาเปลีย่ นแปลงชั่วคราว รู้สึกวา่ สายตาสั้น” ปัจจุบนั คอมพิวเตอร์รุ่นใหม่มีระบบกรองรังสี แต่เดิมวิธีการลดรังสแี ละแสงจ้า
จากคอมพิวเตอร์ใช้การติดแผ่นกรองแสงรังสี หรือสวมแว่นกันแดดกรองรังสียูวี ซึ่งสามารถลดปริมาณรังสีและความจ้าของแสง
สว่างที่แผ่ออกมาได้ในระดับหนึ่งเท่านัน้ การติดหรือไม่ติดแผ่นกรองแสงจึงมีผลแตกต่างกันไม่มาก เพียงแต่การติดแผ่นกรองแสง
ช่วยใหผ้ ูใ้ ช้คอมพิวเตอร์เกิดความสบายใจ คลายความกังวล พรอ้ มกนั นน้ั ชว่ ยลดแสงจา้ แสงสะทอ้ น และไฟฟา้ สถิต ทำใหอ้ าการล้า

ของสายตาลดลง ต่างประเทศมีการวิจัยและทำการทดลองนำกระบองเพชร หรือตะบองเพชร หรือแคคตัส ( cactus) ตั้งหน้า
คอมพิวเตอร์เพื่อช่วยลดปัญหาต่างๆอันเกิดจากรังสีที่แผ่ออกมาได้ ในบทความเกี่ยวกับความเจ็บป่วยจากจอคอมพิวเตอร์ของโร
เจอร์ (Roger Coghill) ได้อ้างถึงผลวิจัยของสถาบัน Recherches en Geobiologie ของสวิตเซอร์แลนด์และนักวิจัยในอเมริกา
ลดรังสีที่ฉายออกมาโดยทดลองนำต้นตะบองเพชรความสูง 4 เซนติเมตรไปตั้งไว้หน้าคอมพิวเตอร์ของลูกจ้างผู้เคยได้รับความ
เจบ็ ปวดทกุ ข์ทรมานจากอาการปวดหัวและความออ่ นเพลยี แคคตสั ไม้อวบน้ำมีถน่ิ กำเนดิ มาจากทวปี อเมรกิ าและแอฟริกา ลำตน้ มี
รูปร่างอวบสัน้ มีน้ำหล่อเลีย้ งอยู่ภายใน มีทั้งแบบมีใบ และแบบเปล่ียนใบเป็นหนามเพ่ือลดการคายน้ำและป้องกันอันตรายทุกวัน
พุธและวันพฤหัสบดี บริเวณตลาดนัดจตุจักรเต็มไปด้วยพรรณไม้นานาชนิด มารุต พิเชษฐ์วิทย์ เจ้าของสวนไม้ทราย จำหน่าย
แคคตัสและพันธุ์ไม้ทะเลทราย ไม้แปลกและหายาก เล่าให้ถึงความนิยมแคคตสั ดูดรังสีหน้าคอมพิวเตอร์ให้ฟังว่า “ส่วนใหญ่มาหา

ซอื้ เพอ่ื นำไปตั้งไว้หน้าคอมพิวเตอรด์ ดู รงั สี เพ่ิงทราบว่าตะบองเพชรดดู รงั สีได้ มีผลจากวิจัยจากเมอื งนอกวา่ หนามของมันเป็นส่อื ดูด
รังสจี ากจอโทรทัศน์หรือคอมพวิ เตอร์ อกี อย่างคิดวา่ เพราะเป็นต้นไม้ขนาดเลก็ สามารถนำไปตง้ั ไวใ้ นบ้าน เพื่อความสวยงาม เหมาะ
ที่จะนำไปตั้งไว้หน้าคอมพิวเตอร์” รูปทรงและพันธ์ุของแคคตัสมีมากมาย พันธุ์ที่สามารถดูดรังสีได้คือพันธุ์ที่มีหนาม “แคคตัสมี
หลายประเภท ทั้งแบบที่มีหนาม ไม่มีน้ำ มีใบ เพราะฉะนั้นตัวที่ดูดรังสีได้น่าจะมีหนามค่อนข้างมาก หนามเป็นสื่อที่จะดูดรังสี
ลักษณะโดยรวมของแคคตสั มีหนามเยอะอยู่แล้ว ถ้ามีหนามมากนา่ จะดดู รงั สีได้มาก” กระทง่ั แคคตัสทม่ี หี นามกย็ งั มีหลายพนั ธุ์ตัง้ ไว้
ละลานตาใหเ้ ลือก อย่างไรกต็ ามพันธุท์ คี่ นสว่ นใหญ่กำลงั นิยมมีช่อื ว่าถังทอง “ดาวลอ้ มเดือน" พนั ธเุ์ บสิกดั้งเดิม ภาษาชาวบ้านเรียก
วา่ นแม่ลูกดก ต้นมหี น่อเปน็ วงเหมือนมลี กู เยอะๆ พนั ธุพ์ ื้นๆทค่ี นซื้อไปก็มีมะนาวหิน เมโล ยมิ โน แตท่ ี่กำลังนยิ มตอนนไ้ี ด้แก่ ถงั ทอง
เป็นไมท้ รงกลมขนาดใหญ่ตน้ ยิ่งโตยง่ิ สวย หนามมีสที องคลุมรอบต้น โตเตม็ ทีเ่ ส้นผ่าศนู ย์กลางเมตรคร่ึง-2 เมตร บ้านเราที่เล้ียงกัน

อยู่นยิ มขนาด 5 น้วิ -6 นิว้ ใชเ้ วลาปลูก 3-4 ปี”ราคาและความสวยงามเปน็ ปัจจัยหลกั ท่คี นตัดสินใจเลือกซ้อื “ไมต้ ลาดพ้นื ๆ ตน้ เล็ก
สวยงาม มีดอก ราคาไม่แพงต้งั แต่ 10 บาท 20 บาท ไม่เกิน 100 บาท เกนิ จากน้เี ปน็ ไมข้ องนกั เล่น ดดู ไดจ้ นกวา่ ตน้ ตะบองเพชรจะ
ตาย ผมเคยนำไปวางไว้หน้าคอมคดิ ว่าน่าจะเป็นเรื่องของความเชื่อมากกว่า จริงๆไม่ได้มีผลดดู ให้เห็นกันจะจะขนาดนั้น มีผลบ้าง
เล็กน้อยทางด้านจิตใจ ตะบองเพชรเป็นต้นไม้ขนาดเล็กสามารถนำไปตั้งไว้ในบ้านเพื่อความสวยงาม เหมาะที่จะนำไปตั้งไว้หน้า
คอมพวิ เตอร์”สำหรับจักษุแพทยศ์ ักดิ์ชัยแสดงความเหน็ ส่วนตวั วา่ การทตี่ ะบองเพชรสามารถดดู รงั สไี ดน้ ้ันนา่ จะเป็นเพราะวา่ “พืชสี
เขยี วมคี ลอโรฟิลลร์ บั แสงแดดอยูแ่ ล้วในการปรงุ อาหาร ตะบองเพชรมีสเี ขยี วมีโอกาสดูดซับรงั สีจากคอมบางสว่ น แทนทีจ่ ะกระจาย
ให้ผู้ใช้โดยตรงเท่านัน้ ” ไม่ว่าผลที่ได้จะเปน็ อย่างไร บางครั้งการไดม้ องสีเขียวๆของธรรมชาติ แม้เพียงเสี้ยววนิ าทีเดียวอาจจะชว่ ย
ผอ่ นคลายความตงึ เครยี ดของกล้ามเนอ้ื ตาไดบ้ ้าง มากกวา่ การนงั่ แชห่ นา้ คอมพิวเตอรเ์ ปน็ เวลานานๆเพียงอยา่ งเดียว

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

28

ชือ่ และสายพันธุ์แคคตัส

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

29

แคคตัส (Cactus) ตน้ ไม้อีกหนง่ึ ชนดิ ทน่ี ยิ มปลูกกนั มาก ทง้ั ใช้จัดสวน และปลกู ในบ้าน ไว้ต้งั โตะ๊ ทำงานหรอื ตามมุม
ต่าง ๆ เพราะเปน็ พืชทีเ่ ล้ยี งง่าย ตายยาก เหมาะสำหรับคนไม่คอ่ ยมเี วลาดูแลมากนกั วนั น้ีกระปกุ ดอทคอมรวบรวมแคคตสั
พันธแ์ุ มมมาฝาก กระบองเพชรท่มี าพรอ้ มขนปุกปุยสดุ นา่ รัก มดี อกสวย ๆ ให้ชม และวธิ ีปลกู -การดแู ล ไว้เปน็ ไกด์ไลนส์ ำหรบั
คนที่อยากเล้ียงแคคตัสสักตน้ บอกเลยว่าถ้าได้ปลกู แล้ว ตน้ เดียวไมเ่ คยพอ

• แคคตัสแมมขนนกขาว

แคคตสั แมมขนนกขาว (Mammillaria Plumosa หรือ Feather Cactus) แคคตัสพนั ธุ์
แมมยอดนิยม ซ่งึ ปกตหิ นามของแคคตสั จะแหลมและแขง็ แต่หนามของแคคตัสชนดิ นมี้ ี
ลักษณะอ่อนนุ่มคล้ายขนนกปกคลมุ ทั่วทั้งต้น ลำต้นเป็นทรงกลม สีเขียวอ่อน ความสูง
ประมาณ 4-7 เซนติเมตร แต่แตกกอได้กว้างมากถึง 40 เซนติเมตร ดอกมีทั้งสีขาว
ชมพู และเหลือง ส่วนใหญ่จะออกดอกในช่วงฤดูหนาวถึงต้นฤดูร้อน ระหว่างเดือน
ธันวาคมถึงเดือนมีนาคม และเนื่องจากเป็นพันธุ์ที่น้ำน้อย จึงไม่ต้องรดน้ำบ่อย เพียง
สปั ดาห์ละคร้งั ก็พอ แต่ไมค่ วรปล่อยให้ดินแหง้ จนเกินไป เหมาะสำหรับปลูกในดินโปร่ง ระบายนำ้ ได้ดี และวางไว้ในบริเวณท่ีมี
แดดจดั จะช่วยให้ขนแน่น ขาว สวยกวา่ ปลกู ในท่ีร่ม นยิ มขยายพนั ธด์ุ ้วยการเพาะเมล็ดจากฝกั และชำหนอ่

• แคคตัสแมมขนนกเหลอื ง

แคคตสั แมมขนนกเหลอื ง (Mammillaria Schiedeana) ลกั ษณะคลา้ ย ๆ กับแมมขน
นกขาว แตม่ จี ดุ สงั เกตคือ มหี นามชดิ แผ่ออกเป็นรศั มี โคนหนามสีทอง ปลายหนามสี
เหลอื ง ลำต้นอวบนำ้ สเี ขยี วเขม้ ทรงกลม ยอดลำตน้ แบนเล็กนอ้ ย แตกกองา่ ย ออก
ดอกได้ตลอดปี มที ัง้ ดอกสขี าวและดอกสีชมพู ชอบดินโปรง่ เช่น ดินรว่ นปนทราย แดด
จัด ทนแลง้ ไดด้ ี ไมจ่ ำเปน็ ตอ้ งรดนำ้ บ่อย แตอ่ ยา่ งนอ้ ยควรรดน้ำสปั ดาหล์ ะคร้ัง ให้ดิน
พอชมุ่ แตไ่ มแ่ ฉะจนเกนิ ไป เพ่ือป้องกนั รากเน่า ขยายพันธ์ดุ ้วยการเพาะเมล็ดและแยก
หน่อเชน่ เดียวกัน

• แคคตัสแมมขนแมวและแมมขนแกะ

แคคตสั แมมขนแมว (Mammillaria Bocasana) และแมมขนแกะ (Mammillaria
Bocasana cv. multilanata) ลกั ษณะของแคคตสั 2 ชนดิ ดูคลา้ ยกนั เพราะแมมขนแกะ
ถูกพัฒนาจากแมมขนแมว แตแ่ มมขนแกะจะมีขนหนาและฟูกวา่ โดยเฉพาะหากปลูกไว้
ในท่ีทีม่ ีแดดจดั สว่ นแมมขนแมวขนจะบางกวา่ สามารถมองเหน็ ลำตน้ ได้ และราคาของ
แมมขนแกะจะสงู กว่าแมมขนแมว แตก่ ็มีส่วนที่เหมือนกันคือปลายเนินหนามจะมหี นาม
แหลมยาวปลายงอคลา้ ยตะขอ วธิ เี ลี้ยงคอื นำกระถางแคคตสั ไปวางในบริเวณทมี่ ีแดด
โดยตรงประมาณ 6-10 ชัว่ โมง รดน้ำอย่างน้อยสปั ดาหล์ ะคร้ัง รดทโ่ี คนต้นหรือหนา้ ดิน
โดยตรง ไม่ควรรดนำ้ ให้โดนขน และไม่ควรรดนำ้ เยอะจนดินแฉะเกนิ ไป

• แคคตสั แมมเลาอาย

แคคตัสแมมเลาอาย (Mammillaria Laui) ลำตน้ ทรงกระบอก ปกคลุมด้วยหนามยาว
แหลม สขี าว นุม่ และหนามค่อนขา้ งแน่นแทบไมเ่ หน็ ลำตน้ ทีซ่ อ่ นอยดู่ า้ นใน เป็นแคคตสั
พนั ธแ์ุ มมที่โตไว ออกดอกงา่ ย และสามารถออกดอกได้แมต้ ้นจะมีอายุน้อย มีทง้ั ดอกสี
ชมพแู ละสีขาว ขยายพันธไุ์ ดด้ ้วยการเพาะเมลด็ และแตกหนอ่ เหมาะสำหรับปลูกในดิน
โปร่งทีผ่ สมพีทมอสเล็กน้อย ชอบแสงแดดจดั ยกเว้นชว่ งบา่ ย หากแดดแรงเกินไปจะทำ
ให้ลำตน้ ไหมไ้ ด้ รดนำ้ อย่างนอ้ ยสปั ดาห์ละครง้ั หรอื เมอ่ื ดนิ แหง้ และลดปรมิ าณนำ้ ลง
ในช่วงฤดหู นาว เพอ่ื ป้องกนั ดินช้นื แฉะ

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

30

• แคคตสั แมมคาร์มเี น

แคคตสั แมมคารม์ เี น (Mammillaria Carmenae) ทน่ี ยิ มปลกู มี 3 ชนดิ โดยเรียกตาม
สีของหนาม คือ คารม์ เี นขาว คารม์ ีเนเหลือง และคารม์ ีเนแดง หากมองเผนิ ๆ คาร์
มีเนขาวและคารม์ ีเนเหลืองอาจดูคลา้ ยกบั แมมขนนก แต่จรงิ ๆ แล้วมจี ดุ ท่ีต่างกนั คือ
ลักษณะลำต้นของแคคตสั แมมคารม์ เี นเป็นทรงกลมรี ไม่แตกหนอ่ เป็นกอ ความสูงลำ
ตน้ ประมาณ 4-10 เซนติเมตร เสน้ ผ่านศนู ยก์ ลางประมาณ 3-5 เซนติเมตร
นอกจากน้ียังมีหนามส้นั และแขง็ กว่า โตและออกดอกไดง้ า่ ย ควรปลกู ในดนิ ผสมวัสดุ
ปลูกทมี่ คี วามโปร่งและระบายน้ำได้ดี เนน้ ให้นำ้ ในชว่ งฤดูรอ้ น แต่กไ็ มค่ วรรดนำ้ เยอะเกินไปจนดินแฉะ

• แคคตัสแมมผเู้ ฒา่

แคคตัสแมมผเู้ ฒ่า หรอื ตะบองผู้เฒา่ (Cephalophorus Senilis หรือ Old Man
Cactus) เป็นแคคตสั อายุยนื หากโตเตม็ ทีส่ ามารถสูงได้ถึง 15 เมตร ลำตน้
ทรงกระบอก มี 20-30 พู มลี ักษณะเด่นทห่ี นามกลางสีเหลืองอ่อนและขนสขี าวท่ัวทัง้
ต้น มดี อกสขี าวอมชมพู แตอ่ อกดอกยาก นิยมขยายพันธ์ดุ ว้ ยการเพาะเมลด็ ควรปลูก
ในดินระบายนำ้ ไดด้ ี เชน่ ดนิ ปนทราย หรือดินผสมวสั ดปุ ลูกแคคตสั วางไว้ในทีม่ ี
แสงแดดจดั หลกี เล่ยี งแดดแรงชว่ งบ่าย เพราะจะทำให้ลำตน้ ไหม้ และรดนำ้ สัปดาห์

ละ 1 คร้ัง กเ็ พียงพอ

• แคคตัสแมมเลนตา้

แคคตสั แมมเลนต้า (Mammillaria Lenta) สำหรับแคคตสั พันธแุ์ มมชนดิ น้ี มีจุดเดน่ ที่
หนามสขี าวยาวแผเ่ ป็นรศั มจี ากเนนิ หนามปกคลมุ ทั่วทง้ั ต้น ลกั ษณะคล้ายปลายหนาม
ประสานกนั มีชอ่ งวา่ งเลก็ นอ้ ยพอให้เหน็ ลำตน้ สีเขยี วด้านใน การเจริญเติบโตค่อนข้าง
ช้า และจะแตกกอเมอ่ื ต้นอายมุ าก มีดอกสีชมพอู มมว่ ง เมือ่ ออกดอกจะเรยี งกนั เปน็
วงกลมรอบลำต้นคล้ายมงกุฎดอกไม้ ชว่ งปลายฤดรู อ้ นระหวา่ งเดือนเมษายนถึงเดอื น
พฤษภาคม นยิ มขยายพนั ธุด์ ว้ ยการปักชำ ควรปลกู ในดินโปร่ง ระบายนำ้ ไดด้ ี ป้องกัน
รากเนา่ รดนำ้ สัปดาหล์ ะ 1-2 คร้งั ชอบแดดจดั ปลูกได้ในบรเิ วณทมี่ แี ดดตลอดวันท้งั

ชว่ งเชา้ และช่วงบ่าย

• แคคตัสแมมเปเรซเดลาโรเซ

แคคตัสแมมเปเรซเดลาโรเซ หรอื แมมเปเรซ (Mammillaria Perezdelarosae)
แคคตัสพนั ธแ์ุ มมอกี หน่ึงชนดิ ท่นี ยิ มปลกู ลำต้นทรงกระบอก สีเขยี วเข้ม ปกคลมุ รอบ ๆ
ด้วยหนาม 2 สี ประกอบดว้ ยหนามกลาง สนี ำ้ ตาลเข้ม ยาว ปลายงอคล้ายตะขอ สว่ น
หนามข้างมีสขี าวกระจายอยรู่ อบเนนิ หนาม เมือ่ โตเตม็ ทีจ่ ะมเี ส้นผา่ นศนู ย์กลางลำต้น
ประมาณ 3-5 เซนตเิ มตร และสงู ไดม้ ากถงึ 15 เซนติเมตร ออกดอกช่วงฤดูหนาว ดอกมี
ท้ังสขี าวครีมและชมพู เหมาะสำหรับปลกู ในดินโปร่ง ชอบแสงแดดจดั ช่วงเชา้ และยา้ ย
มาทีร่ ่มหรือแดดรำไรชว่ งบ่าย หมนั่ รดนำ้ ให้ดินชนื้ แตไ่ มแ่ ฉะ และลดปริมาณน้ำลงในช่วง
ฤดหู นาว

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

31

• แคคตสั แมมนกฮูก แคคตัสแมมนกฮกู (Mammillaria Perbella หรือ Owl Eye Cactus) แคคตสั ทมี่ ลี ำ
ต้นทรงกลม หนามสั้น สขี าว เม่ือโตจะแตกหน่อเปน็ 2 ยอด ลกั ษณะคลา้ ยกบั ตานก
คอ่ นข้างโตช้า ฮูก มีดอกสีชมพเู ขม้ ส่วนใหญจ่ ะขนึ้ พรอ้ มกนั หลายดอกเรยี งตวั รอบต้นเหมอื นมงกุฎ
• แคคตัสแมมลกู กอลฟ์ ของเจ้าหญงิ และออกดอกเยอะเปน็ พิเศษในชว่ งปลายหนา้ ร้อนระหวา่ งเดอื นเมษายน
ถงึ เดือนพฤษภาคม ขยายพันธ์ไุ ดท้ ง้ั การเพาะเมล็ดและแยกหนอ่ เหมาะสำหรบั ปลกู
ในดินท่รี ะบายน้ำไดด้ ี แสงแดดเตม็ วัน ทนแล้งได้ดี ดแู ลง่าย ไมต่ ้องรดน้ำบ่อย แต่

แคคตสั แมมลูกกอลฟ์ (Mammillaria Humboldtii) ลำต้นทรงกลม โตไว แต่หนอ่ เป็น
กอ มจี ุดเดน่ ทหี่ นามสีขาวออกเปน็ กระจุกแน่นปกคลุมรอบลำตน้ คล้ายลูกกอลฟ์ ความ
กว้างเส้นผ่านศนู ย์กลางของแต่ละต้นไมเ่ กิน 7 เซนติเมตร มดี อกสชี มพูอมมว่ ง ช่วง
ปลายฤดรู ้อนระหวา่ งเดือนเมษายนถงึ เดอื นพฤษภาคม นิยมขยายพนั ธด์ุ ว้ ยการแตก
หน่อ ควรปลกู ในดินโปร่งผสมวัสดปุ ลูกท่มี รี พู รุน และระบายนำ้ ไดด้ ี ทนตอ่ ทุกสภาพ
อากาศ ชอบน้ำปานกลาง แดดช่วงเช้า หลกี เล่ียงแดดชว่ งบ่าย เพราะจะทำใหล้ ำต้น
ไหม้และหนามเปลย่ี นสี หม่ันรดนำ้ ใหด้ ินชุ่มอยู่เสมอ โดยเฉพาะในชว่ งหน้าร้อน แตไ่ ม่
ควรรดเยอะจนดนิ แฉะเกนิ ไป

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิติวชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

32

แอสโตรไฟตมั
แอสโตรไฟตมั (Sand Dollar Cactus) หรือเรียกสั้น ๆ ว่า แอสโตร (Astro) มชี อ่ื
วทิ ยาศาสตรว์ ่า Astrophytum Asterias (Zucc.) Lem. มตี ้นกำเนดิ มาจากแถบ
อเมริกากลาง ลกั ษณะลำต้นกลม มพี ู 5-13 พู สเี ขียวเข้ม ผวิ เรียบ มจี ุดหรื
อดอทสีขาว และมขี นสขี าวปกคลมุ แตล่ ะตมุ่ เนนิ หนาม เม่อื อายุได้ปกี ว่า ๆ จะ
เริม่ ออกดอก โดยดอกมสี เี หลอื งหรือสสี ม้ อมแดง ออกดอกได้ตลอดทัง้ ปี โดยเฉพาะ
ชว่ งหนา้ รอ้ น นิยมขยายพนั ธ์ดุ ้วยการเพาะเมลด็ ชอบดินร่วนปนทราย ชอบนำ้
นอ้ ยถงึ ปานกลาง ชอบแสงแดดจดั และทนแล้งไดด้ ี

แมมมลิ ลาเรยี พลโู มซา (แมมขนนก)
แมมมลิ ลาเรีย พลโู มซา หรือทีร่ ู้จกั ในชอ่ื แมมขนนก (Feather Cactus) มชี ่อื
วิทยาศาสตร์วา่ Mammillaria Plumosa F.A.C.Weber ตน้ กำเนดิ มาจากแถบ
อเมรกิ ากลาง ลักษณะลำตน้ เป็นทรงกลม มพี แู ต่มองเห็นไมช่ ดั มหี นามออ่ นสี
ขาวอ่อนรอบต้นคลา้ ยพ่ขู นนก ดอกมีสีขาวอมเหลอื งหรอื สชี มพู มกั ออกดอกชว่ ง
ฤดูหนาว นิยมขยายพนั ธด์ุ ว้ ยการเพาะเมลด็ และปักชำ ชอบดินร่วนปนทราย ชอบ
นำ้ น้อยถงึ ปานกลาง ชอบแสงแดด และทนแล้งได้ดี

แมมมลิ ลาเรีย เพอร์เบลลา (แมมนกฮกู )
แมมมลิ ลาเรีย เพอรเ์ บลลา หรอื เรยี กสั้น ๆ วา่ แมมนกฮูก (Owl Eye Cactus) มี
ชอื่ วิทยาศาสตร์วา่ Mammillaria Perbella Hildmann ex K. Schumann มี
ต้นกำเนิดมาจากประเทศเมก็ ซิโก ลำตน้ ทรงกลมมน หนามสน้ั สขี าว เรียงตวั เปน็
ระเบยี บ มองดสู วยงาม เม่ือโตขึ้นจะแตกหนอ่ เป็น 2 ยอดลกั ษณะคล้ายตานก
ฮกู มีดอกสีชมพอู มม่วง เมือ่ ออกดอกพรอ้ มกนั จะเรยี งตวั รอบ ๆ ตน้ ลกั ษณะคลา้ ย
มงกุฎ นยิ มขยายพันธดุ์ ้วยการเพาะเมลด็ และตดั กิง่ ชอบดินที่อุดมไปด้วยแร่ธาตุ
และระบายน้ำดี ชอบแสงแดดจดั เต็มวัน ทนแลง้ ไดด้ ี ไมต่ อ้ งการนำ้ มาก บำรงุ ดว้ ย
ปยุ๋ ทมี่ โี พแทสเซียมสงู ในช่วงฤดรู อ้ น

ตะบองผเู้ ฒา่ (แมมพอ่ เฒ่า)
ตะบองพ่อเฒา่ หรือ แมมพอ่ เฒ่า (Old Man Cactus) มีช่อื วิทยาศาสตร์
วา่ Cephalocereus Senilis (Haw.) Pfeiff. ตน้ กำเนิดมาจากประเทศเม็กซโิ ก
เปน็ ไม้อวบนำ้ อายหุ ลายปี อาจสงู ไดถ้ งึ 15 เมตร ลำต้นเป็นทรงกระบอก มี 20-30
พู สเี ขยี วเขม้ สวย มขี นสขี าวและหนามกลางสเี หลืองอ่อนปกคลมุ ทั่วลำตน้ มี
ดอกไมส้ ีขาวอมชมพู แต่ออกดอกยาก ส่วนใหญน่ ิยมขยายพันธด์ุ ว้ ยเพาะเมลด็
มกั จะปลกู เป็นไมก้ ระถางในอาคาร ชอบดินรว่ นปนทราย ชอบน้ำนอ้ ย และชอบ
แสงแดดจดั

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิติวชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

33

ถงั ทอง
ถงั ทอง (Golden Barrel Cactus) มชี ือ่ วทิ ยาศาสตร์ว่า Echinocactus Grusonii
Hildm. ตน้ กำเนดิ จากเมก็ ซิโกและอเมริกากลาง ลำตน้ ลักษณะก่ึงทรงกลมแป้น สี
เขยี วอ่อนถึงสเี ขียวเขม้ ปกคลุมด้วยหนามสขี าวอมเหลอื ง ลกั ษณะแตกออกเป็นรศั มี
เม่อื ต้นโตสว่ นบนสดุ ของลำตน้ จะเวา้ ลงมาคลา้ ยปากถงั และออกดอกบริเวณยอด
ของลำต้นสเี หลืองทอง สว่ นใหญ่นยิ มขยายพนั ธดุ์ ว้ ยการเพาะเมล็ด เหมาะสำหรบั
ปลกู ในดนิ ร่วนปนทราย ระบายนำ้ ไดด้ ี ชอบนำ้ ปานกลาง และชอบแสงแดดจดั ทน
แลง้ ไดด้ ี

เรนโบว์
เรนโบว์ (Rainbow Hedgehog Cactus) มีช่ือวิทยาศาสตรว์ า่ Echinocereus
rigidissimus (Engelm.) Rose ตน้ กำเนดิ มาจากประเทศสหรฐั อเมริกาและ
เม็กซโิ ก ลกั ษณะลำตน้ ทรงกระบอก เมือ่ โตจะมคี วามสงู ประมาณ 6-20 เซนติเมตร
หนามราบไปกับลำตน้ มจี ดุ เด่นอย่ทู ี่หนามสีแดง-ชมพูเขม้ ไลเ่ ฉดสคี ล้ายร้งุ ส่วน
ดอกออกสชี มพูสดที่ปลายยอด บานชว่ งพฤษภาคม-กรกฎาคม นยิ มขยายพันธด์ุ ว้ ย
การเพาะเมลด็ โตชา้ ชอบดินที่ระบายน้ำดแี ละมคี วามเปน็ กรดเล็กนอ้ ย ชอบแสงแดด
จ้า ตอ้ งการน้ำเล็กน้อย ลดการใหน้ ำ้ ชว่ งหนา้ ฝน พรอ้ มระวงั น้ำขงั เพราะอาจจะทำให้
รากเน่าไดง้ า่ ยด้วย

คลืน่ สมอง
คลื่นสมอง มชี อ่ื วทิ ยาศาสตร์วา่ Echinofossulocactus Phyllacanthus Lawr. in
Loudon ต้นกำเนิดมาจากประเทศเม็กซโิ ก ลำตน้ คอ่ นข้างกลม พหู ยกั คล้ายสมอง
มตี ุ่มหนามประมาณ 1-3 ตมุ่ ในแต่ละพู และหนามยาวสขี าว-น้ำตาลเกอื บทั่วลำ
ตน้ ไมแ่ ตกหนอ่ สว่ นดอกเปน็ ทรงกรวยขนาดเลก็ สีชมพอู มขาว ออกตรงกลางยอด
บานช่วงฤดูรอ้ น นิยมขยายพันธุด์ ว้ ยการเพาะเมล็ด ชอบดินท่ัวไปทร่ี ะบายน้ำดี ชอบ
แสงแดดจดั ทนรอ้ น ทนแลง้ ไดด้ ี แต่ไม่ทนความเยน็ ต้องการนำ้ ไมม่ าก ให้รดตอนดิน
แห้ง

เทอรบ์ ินิคารป์ สั
เทอรบ์ ินิคารป์ สั มชี อื่ วิทยาศาสตรว์ ่า Turbinicarpus Krainzianus Var.
Minimus เป็นตน้ ไมป้ ลูกง่าย ขนาดเล็ก มหี ัวใต้ดนิ ลำตน้ สีเขยี วเขม้ ข้นึ เป็นกอ ปก
คลุมดว้ ยหนามสขี าว มีดอกสีครมี ข้นึ ปลายยอดสเี หลืองครมี และสเี ขียวออ่ น นิยม
ขยายพนั ธ์ุดว้ ยการเพาะเมลด็ ชอบดินรว่ นระบายนำ้ ไดด้ ี ชอบนำ้ และชอบแสงแดด
จัด ทนแลง้ ไดด้ ี

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิติวชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

34

คามิเน่ แดง
คามเิ น่ แดง มีช่อื วทิ ยาศาสตรว์ า่ Mammillaria Carmenae f. rubrispina
hort. ต้นกำเนดิ มาจากเนเธอร์แลนด์ ลกั ษณะลำตน้ ทรงกระบอก ขนออ่ นสที อง-แดง
ขน้ึ เปน็ กระจกุ ปลายหนามกระจายเป็นแฉก ส่วนดอกมตี งั้ แตส่ ีขาวครีม ชมพู และ
ชมพอู อ่ น มักข้นึ เรยี งรอบยอดตน้ คลา้ ยมงกุฎ ขยายพันธด์ุ ว้ ยการแบง่ แยกส่วนและ
เพาะเมล็ด ชอบดนิ ทีร่ ะบายนำ้ ดี ชอบแสงแดดจัด ควรรดน้ำในหนา้ รอ้ นอยา่ ง
สมำ่ เสมอ แตร่ ะวังอย่าใหแ้ ฉะ เพราะจะทำใหร้ ากเน่าได้

แมมมลิ าเรยี อลี องกาตา้ (แมมน้ิวทอง)
แมมมลิ าเรยี อลี องกาตา้ หรือแมมน้ิวทอง (Ladyfinger Cactus, Gold Lace Cactus)
มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Mammillaria Elongata DC. เป็นพชื ท้องถ่นิ ของ
เมก็ ซิโก ลกั ษณะลำต้นต้งั ตรงสเี ขยี วออ่ น แตกหน่อจากตุ่มหนาม มีหนามขนาดเลก็
โคนสีเหลือง ปลายสแี ดง ส่วนดอกเปน็ ดอกเดีย่ วสขี าว ขนาดเลก็ ออกตามซอกตุ่ม
หนาม นิยมขยายพันธุ์ดว้ ยการเพาะเมลด็ และปักชำหน่อ ชอบดินร่วนปนทรายท่ีระบาย
นำ้ ดี ชอบน้ำปานกลาง-น้อย และชอบแสงแดดจัด ๆ ทนแล้งไดด้ ี

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิติวชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

35

ยมิ โน (Gymnocalycium)
“ยิมโนคาไลเซียม” หรือท่ีนยิ มเรยี กสน้ั ๆ กันว่า “ยมิ โน” นน้ั เป็นหน่ึงในสายพนั ธุ์แคคตสั ท่คี นนิยมเลีย้ งกันมากทส่ี ดุ ลกั ษณะ
ของยิมโนนัน้ จะแตกตา่ งกนั ไปตามสายพันธุ์ยอ่ ยโดยจะมที ้งั แบบทเ่ี ปน็ หวั สีเขียวธรรมดา ไปจนถึงยมิ โนด่างซึง่ จะมสี สี ันตา่ ง ๆ
แทรกอยบู่ นผิว ยมิ โนนั้นจะออกดอกในชว่ งหนา้ รอ้ นซง่ึ ดอกจะมีหลายสีด้วยกัน ไดแ้ ก่ สขี าว สชี มพู สเี ขยี ว สีเหลอื ง

แอสโตร (Astrophytum)
“แอสโตร” เป็นหน่ึงในแคคตสั สายพนั ธุ์ที่ไม่มหี นามจึงเหมาะกบั คนทอี่ ยากเล้ียงแคคตสั แตก่ ลวั ถูกหนามตำมอื ลกั ษณะเด่น
ของแอสโตรคือจะเป็นหวั กลม มที ง้ั แบบที่เป็นผิวสเี ขยี วธรรมดาไปจนถึงแบบมีลวดลายสีขาวและแบบมจี ดุ เป็นตมุ่ ขน แอสโตร
เป็นแคคตสั ที่ให้ดอกบ่อย โดยทว่ั ไปดอกมกั จะเปน็ สีเหลอื งแตก่ ็สามารถพบชนดิ ทีด่ อกเป็นสีชมพหู รอื สแี ดงได้

โลบเิ วีย (Lobivia)
“โลบเิ วยี ” นั้นเปน็ แคคตสั ท่ดี ภู ายนอกจะไมโ่ ดดเดน่ ลกั ษณะจะมผี ิวสเี ขยี วและหนามไมแ่ หลมปกคลมุ ทั่วลำต้น สามารถ
ขยายพนั ธ์ุไดง้ ่ายดว้ ยการเดด็ หนอ่ ที่งอกจากต้นแม่ไปชำ และจุดเดน่ ของโลบเิ วียกค็ อื ดอก โลบเิ วยี นนั้ จะมีดอกทม่ี ีความ
สวยงามหลากหลายสสี นั ไม่ว่าจะเปน็ สแี ดง ชมพู เหลอื ง ขาว ส้ม ไปจนถึงหลายสใี นดอกเดียว จงึ ทำใหห้ ลาย ๆ คนตกหลมุ รัก
แคคตัสสายพนั ธุน์ ไี้ ด้ไม่ยาก

เมโลแคคตสั (Melocactus)
“เมโล” เปน็ แคคตสั ท่ีมีลักษณะหวั กลมมีหนามข้ึนตามสันพู ซง่ึ ตอนท่ตี ้นยงั อายุน้อยอาจจะดูไมโ่ ดดเดน่ เทา่ ไรนกั แตเ่ มโลเป็น
แคคตัสทก่ี นิ เก่งแถมยงั โตไว เมอ่ื อายถุ ึงเกณฑ์เมโลก็จะเริ่มมสี ว่ นทเ่ี รยี กวา่ เซฟาเลยี ม (Cephalium) เป็นลักษณะกลมุ่ หนาม
และเสน้ ขนข้ึนปกคลมุ ที่บรเิ วณหัวซง่ึ ถอื เป็นจุดเด่นทส่ี ดุ ของเมโลเลยก็ว่าได้

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

36

แมมขนแมว (Mammillaria bocasana)
“แมมขนแมว” นนั้ เปน็ แคคตสั ในตระกลู แมมมลิ าเรียทจี่ ะมเี ส้นขนสขี าวฟูฟ่องข้นึ ปกคลุมท่วั ตวั ลกั ษณะคล้ายกับขนแมว จึง
ทำให้แคคตัสสายพนั ธน์ุ ้ีถูกตัง้ ชือ่ ว่าแมมขนแมว และจะมหี นามแหลมท่ีมปี ลายโค้งงอแอบซอ่ นอยูใ่ ตเ้ สน้ ขนนน้ั นอกจากจะมี
หนา้ ตาท่ีน่ารกั แล้ว ดอกของแมมขนแมวก็ดตู ะมตุ ะมิน่ารักดว้ ยเชน่ กัน โดยดอกจะมีขนาดเลก็ สีชมพูขึ้นอยู่ดา้ นบน

แมมขนนกขาว (Mammillaria Plumosa)
“แมมขนนกขาว” เปน็ แคคตัสตระกลู แมมมลิ าเรยี เชน่ เดยี วกบั แมมขนแมว ขอ้ แตกตา่ งกค็ อื แมมขนนกขาวนัน้ จะมหี นามทม่ี ี
ลกั ษณะคล้ายกบั ขนนกสีขาวปกคลุมท่วั ลำตน้ และไมม่ ีหนามแหลม จงึ เป็นแคคตสั อกี หน่ึงสายพันธ์ุทีส่ ามารถหยบิ จบั ไดโ้ ดยไม่
เจบ็ มอื ดอกของแมมขนนกขาวนนั้ จะมีลกั ษณะคล้ายกบั ดอกแมมขนแมวแตจ่ ะมีสที ีอ่ ่อนกวา่ เชน่ สีขาว สชี มพอู อ่ น

แมมขนนกเหลือง (Mammillaria Schiedeana)
ถงึ แมว้ ่าจะชื่อแมมขนนกเช่นเดียวกนั แตห่ นามของแมมขนนกเหลอื งจะมสี เี หลืองและไม่หนาเท่าแมมขนนกขาว จึงทำใหเ้ ห็น
สว่ นแหลมของลำตน้ ท่ยี นื่ ยาวออกมาไดอ้ ยา่ งชดั เจน ดอกของแมมขนนกเหลอื งสว่ นใหญจ่ ะเปน็ สขี าว แตก่ ็มีบางตน้ ท่จี ะใหด้ อก
สีเข้มอยา่ งเช่นสชี มพู สีสม้ และสแี ดงได้

ชแู มน (Mammillaria schumannii)
“ชแู มนนไิ อ” หรอื เรยี กสั้น ๆ ว่า “ชูแมน” ลักษณะท่วั ไปจะมสี ีเขยี วโทนเขียวอ่อน มหี นามแยกออกเปน็ แฉกและหนามตรง
กลางยื่นยาวมีปลายโค้งง้มุ ลงเปน็ ตะขอ แคคตสั สายพันธ์นุ เี้ ป็นแคคตัสแมมมลิ าเรยี อีกตวั หนง่ึ ทน่ี ่าเลยี้ งแบบสดุ ๆ เพราะเป็น
แคคตสั ทเี่ ลีย้ งง่าย อดทน แถมยังใหด้ อกสีชมพูสวยสดใสอกี ดว้ ยนะ

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

37

เรนโบว์แคคตัส (Rainbow cactus)
แคคตัสสายพันธุ์นี้ถูกเรยี กว่า “เรนโบว์” กเ็ นือ่ งมาจากหนามทีม่ สี ีสนั เปน็ สชี มพูสวดสดงดงามของมนั นั่นเอง เรนโบวจ์ ดั เปน็
แคคตสั สายพนั ธุเ์ ดียวท่มี ีหนามเปน็ สชี มพูโดดเดน่ และโรนโบว์น้นั จะมีลกั ษณะเปน็ ไมล้ ำ คือส่วนลำตน้ จะยืดยาวสูงขึน้ ไปเร่อื ย
ๆ และจะมดี อกสีชมพูสวยสดใสขนาดใหญด่ ้านบน

เทโลแคคตัส ไบคัลเลอร์ (Thelocactus bicolor)
เจา้ “เทโลแคคตัส ไบคลั เลอร”์ นัน้ อาจจะเปน็ แคคตสั ทีค่ นสว่ นใหญไ่ มค่ อ่ ยค้นุ ช่อื แต่แคคตสั สายพันธน์ุ ีถ้ อื เป็นอกี หน่ึงสาย
พนั ธ์ุที่มีความโดดเด่น เนอื่ งจากหนามทงี่ อกจากสว่ นบนของลำตน้ นนั้ จะมลี ักษณะเป็นสแี ดงไลส่ สี วยงาม แถมยังมีดอกเป็นสี
ชมพูขนาดใหญ่บานออกจากตรงกลางตน้ อกี ด้วยนะ

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิติวชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

38

แคคตัสยิมโน

พันธแ์ุ รกทีร่ าคามาแรงในปี 2020 กค็ ือ Gymnocalycium ยิ่งน้องมสี ีด่าง และเป็นสายพันธ์ทุ ีไ่ ดร้ ับการพฒั นาจนได้
สดี า่ งสมำ่ เสมอกนั ทุกพยู ง่ิ สง่ ผลใหน้ อ้ งมรี าคาสูง ราคาของแคคตัสยมิ โนดา่ งขึ้นอยูก่ ับ ขนาด สดี ่าง และคุณค่าทางจติ ใจ บาง
คนชอบลกั ษณะตน้ ท่สี มมาตร แตห่ ากเปน็ แคคตสั ยมิ โนไมค้ รสิ (มีการเจรญิ เตบิ โตดา้ นขา้ งเป็นกำแพง) จะเปน็ ทีต่ ้องตาต้องใจ
ของนกั สะสม

สีของยิมโนด่าง มตี ้ังแต่ สีเหลือง สสี ม้ สีแดง จนไปถงึ สหี ายากอยา่ งสมี ่วง สีดำ ยมิ โนดา่ งบางสายพนั ธถุ์ กู พัฒนาใหไ้ ร้
หนาม หากคณุ เจอร้านขายยมิ โน 1 ตน้ อย่าลืมถามวา่ เปน็ ไมห้ น่อ หรือไมเ้ มลด็ เนือ่ งจากสเี ดียวกนั แตร่ าคาจะตา่ งกนั โดยไม้
หนอ่ จะไดโ้ คลน DNA เหมือนกบั ตน้ แม่ ส่วนไมเ้ มล็ดจะไดล้ ุ้นความสวยงามท่เี กดิ จากการผสม
แคคตัสแอสโตรไฟตัมวี

ในตระกูล Astrophytum มลี กั ษณะทน่ี กั สะสมแยง่ เก็บกัน กค็ อื แอสโตรไฟตมั วไี ทป์ เช่น Astrophytum asterias
"Super kabuto V type" และลกั ษณะวไี ทป์อ่ืนๆ ท่ีทำใหแ้ คคตสั แอสโตรไฟตมั ราคาสูงเกิดจากการพฒั นาสายพนั ธใ์ุ หเ้ กดิ
ลักษณะวที ่ีหนาขนึ้ ส่งผลใหค้ ่าตัวแรงข้ึน

แอสโตรไฟตมั เปน็ แคคตสั เล้ียงง่าย เหมาะสำหรับผเู้ ร่มิ ตน้ เกดิ ดอกงา่ ย ติดผลง่าย เพาะเมลด็ กง็ ่ายอกี แตค่ วามยากกค็ อื กว่า
จะเจอต้นทใี่ หท้ รงวีสวยๆ จะต้องผ่านการคดั และเพาะเมลด็ หลายรอ้ ย หลายพนั ต้นกวา่ จะเห็นต้นวที รงสวยสักต้นหนึง่

แตบ่ างท่านชอบแคคตัสแอสโตรไฟตมั พเู กล้ยี งๆ ไมม่ ีสขี นขาวๆ ท่เี รยี กวา่ แคคตสั นดู ัมกม็ นี กั สะสมเลน่ อย่มู าก และ
น้อง Astrophytum cv. Fukuryu คือการมผี ิวที่ขรขุ ระข้นึ ระหว่างพกู ็ยังเปน็ ทนี่ ิยม หากคุณเริ่มต้นเลี้ยงแคคตสั จ๋ิว กไ็ มค่ วร
พลาดทจ่ี ะเริม่ จากแอสโตรไฟตัม
แคคตัสแอรโิ อคาร์ปัส

Ariocarpus Cauliflower แอรโิ อคารป์ ัสเป็นสายพนั ธุ์แคคตสั หายากทีน่ ำเข้ามาจากตา่ งประเทศ และสามารถ
เพาะเล้ยี งในสภาพอากาศประเทศไทยได้ แคคตสั แอริโอคารป์ ัสทรี่ าคาแรงอยใู่ นปจั จุบนั น้ี ไดแ้ ก่ Ariocarpus fissuratus cv.
“Godzilla” หรอื ท่เี รยี กกนั เลน่ ๆ วา่ แคคตสั ก็อตซลิ ลา่ กบั อกี สายพนั ธ์ุทีน่ กั สะสมต้องมคี ือ Ariocarpus cv.
“Cauliflower” ราคาเร่มิ ตน้ หลกั พันถึงหลกั แสน

ความทา้ ทายของนกั เพาะพันธุค์ ือแอรโิ อคารป์ สั เหนยี มอายออกดอกฤดเู ดยี ว คือฤดหู นาว ถ้าต้องการผสมเกสรรอฝกั กท็ ำไดป้ ี
ละครงั้ เทา่ นั้น และช่วง 1-2 ปีแรก ต้องการความดูแลมาก โตช้า นักเล่นสายพนั ธุ์น้ีจงึ ตอ้ งมคี วามอดทนและเอาใจใส่

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

39

แคคตสั โลโฟโฟร่า

แคคตสั Lophophora fricii นอ้ งแคคตสั โลโฟโฟรา่ เปน็ กระบองเพชรจิ๋วทไี่ ดร้ บั ความนยิ มทกุ ยุค ทุกสมัย เพราะมี
ความนา่ รักจากทรงลำต้น และสีของดอก แคคตัสโลโฟโฟรา่ บางสายพันธุด์ ูเผินๆ คล้ายกบั แคคตสั แอสโตรไฟตมั แตกตา่ งกนั
ตรงพูของโลโฟโฟร่าที่มลี กั ษณะเปน็ ลวดลายคลา้ ยหลงั เต่า ส่วนใหญจ่ ะพบลำตน้ สเี ขยี ว สเี ขยี วนวลตอง สีเขยี วนวลฟ้า เพราะ
มีสารเคลือบผวิ เกิดข้ึนมา แตห่ ากเปน็ ตน้ สดี ่างจะราคาสูงข้ึน รวมถงึ ลักษณะพบู ดิ เกลียวที่เรยี กวา่ เกิดคริส กจ็ ะย่ิงหายากขน้ึ
แคคตัสสายพนั ธ์โุ ลโฟโฟรา่ ทนี่ ิยม ได้แก่ Lophophora williamsii และ Lophophora fricii
แคคตัสแมมมิลลาเรยี

แคคตัสแมมมลิ ลาเรยี ตน้ แคคตสั แมมมลิ ลาเรยี มหี ลายสายพันธุ์ทจ่ี ำหน่ายกนั อาทิ แมมมลิ ลาเรียขนนก, แมมมิลลา
เรยี นกฮูก, แมมมลิ ลาเรยี หนามแดง ในแคคตสั สกลุ แมมมิลลาเรยี มรี าคาเริม่ ตน้ หลักสบิ บาท ตง้ั แตไ่ ม้ชำหนอ่ ปักลงกระถาง ไป
จนถึงหลกั พนั บาท แตห่ ากเปน็ แมมมลิ ลาเรยี บางสายพันธ์ุ เช่น แมมมลิ ลาเรยี เลนต้าเล้ยี งรวมเป็นกอ อาจจะพบว่ามีราคาสูง
หลกั หม่ืน

แมมมลิ ลาเรีย เป็นแคคตสั ท่นี ยิ มมาก เรยี กได้วา่ เป็นไมเ้ บสิกทผี่ เู้ ล้ียงแคคตสั เร่มิ ต้นต้องมี และบางคนชนื่ ชอบสสี นั
ของดอกและหนาม แม้ว่าตอ้ งรอเปน็ เวลานานกวา่ จะเห็นดอกบานสกั ครง้ั หน่งึ

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

40

ยมิ โน คาไลเซียม
Variegated Gymnocalycium
เปน็ แคคตสั ท่ีมีอยมู่ ากกว่า 120 ชนิด มีลกั ษณะท่ีแตกตา่ งกันไป สว่ นใหญ่จะมสี ขี องต้นเป็นสเี ขยี ว แตด่ ้วยความแปลกของต้น
ทจี่ ะมาแนะนำคอื เจา้ ยมิ โนดา่ ง ทมี่ สี ที แ่ี ปลกเปน็ สดี ำปนแดง สีของเจา้ ยิมโนดา่ งน้นั มมี ากมายหลายสี เนื่องจากการพฒั นาสี
ของมนั จากการผสมเกสรข้ามตน้ ทำใหไ้ ด้สที ี่แปลกออกไปเร่ือยๆ เมอื่ เลีย้ งจนโตจะมดี อกและหนอ่ ทสี่ ามารถเอาไปขยายพนั ธ์ุ
ต่อได้

แอสโตรไฟตัม วี
Astrophytum asterias (V-type)
เป็นแคคตสั ทแ่ี ปลก ตรงท่ไี มม่ หี นาม ลักษณะหัวกลม และมลี วดลายเป็นรูปตวั วเี รยี งกนั ลงมาตามลำต้น ชาวญป่ี ุน่ เป็นชาติแรก
ทนี่ ำแอสโตรไฟตมั มาพัฒนาพนั ธใ์ุ ห้มีความสวยงามมากขึน้ และตงั้ ชอ่ื ตามลกั ษณะไว้เปน็ ภาษาญ่ปี ุ่น สำหรับใครท่ชี อบแคคตสั
แตไ่ มช่ อบแบบท่มี หี นาม กล็ องนำเจ้าแอสโตรไฟตมั ไปลองเลี้ยงกันดู

แอสโตรไฟตัม กิ๊กโกะ
Astrophytum asterias (kikko)
เปน็ แคคตสั ท่ีไมม่ ีหนามเชน่ กัน มีลกั ษณะเปน็ บงั้ หยักเวา้ เข้าไปเปน็ ร่อง สำหรับต้นนมี้ คี วามแปลกตรงที่มีลกั ษณะต้นคล้ายกบั
กระดองเตา่ เมอ่ื มองจากด้านบนตน้ ถ้าเล้ยี งดูดๆี ใหโ้ ดนแดดทเี่ หมาะสม กจ็ ะมดี อกสวยๆ ให้เราไดช้ มกนั ถ้าใครอยาก
ขยายพนั ธเุ์ พมิ่ ก็สามารถใช้ดอกของตน้ มาเขย่ี ผสมเกสรกันกบั อีกต้น เพ่ือเอาเมลด็ ไปเพาะพนั ธุข์ ยายจำนวนไดอ้ กี ดว้ ย

โลโฟโฟรา
Lophophora
เป็นแคคตสั อีกสายพนั ธุ์ทไี่ มม่ หี นาม มลี กั ษณะลำตน้ อว้ นกลม ผิวเรยี บ มปี ุ่มหนามเปน็ ขนสขี าวขนาดเลก็ รากอวบอ้วนสะสม
อาหารในดนิ สามารถแตกกอไดเ้ มอื่ อายมุ าก ออกดอกเป็นสชี มพูบรเิ วณกลางลำต้น เปน็ แคคตสั ทช่ี อบแสงแดดและดนิ ท่ี
สามารถระบายนำ้ ไดด้ ี ใครทชี่ อบแคคตสั นา่ รกั ๆ แบบไม่มหี นามรับรองว่าตอ้ งตดิ ใจเจ้าต้นโลโฟโฟราน้แี นน่ อน

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

41

ยิมโนคาไลเซยี ม แอลบี 2178
Gymnocalycium Friedrichii LB2178 Agua Dulce
เป็นยิมโนอกี ตระกลู ท่ีมีความแปลกตรงทม่ี หี นามเปน็ หนามเดีย่ วเรยี งยาวลงมาตามพู มรี าคาท่คี ่อนขา้ งสูงเม่อื เทยี บกับยมิ โน
ทัว่ ๆ ไป เพราะเปน็ ไมท้ ่ใี หมแ่ ละหายาก ยิง่ ถ้าเปน็ Cristata อาจมีราคาสูงถงึ หลักหมน่ื เลยทเี ดยี ว วิธสี งั เกตยุ ิมโนหนามเดย่ี ว
น้นั ใหส้ งั เกตุตอนอายไุ มเ้ ล็กๆจะมีหนาม 3 หนาม เม่ือโตขึ้นจะเหลอื เพียงหนามเดยี ว มพี ู 10 ถงึ 13 พู

มะพรา้ วทะเลทราย
Dorstenia foetida
เป็นไม้ทม่ี คี วามแปลก ลักษณะคลา้ ยตน้ มะพร้าว มีใบเรยี วยาว ถ้าจะปลูกใหส้ วยตอ้ งใหโ้ ดนแดดตลอดทัง้ วัน ลำต้นถึงจะไม่ยดื
จนเกินไป ขยายพนั ธ์กุ ง็ า่ ยมาก ด้วยวิธกี ารเพาะเมลด็ หรือปลูกทิ้งๆ ไว้ เมลด็ ก็จะดดี ไปหาตน้ ไม้อื่นๆ เอง

ฮาโวเทีย
Haworthia
อีกตน้ ที่จะมาแนะนำน่ันกค็ อื เจา้ ฮาโวเทยี เปน็ ไมท้ ีม่ คี วามแปลกไปตามแตล่ ะสายพันธุ์ อย่างต้นในรูปมคี วามแปลกตรงที่
ลักษณะตน้ มคี วามใสเหมอื นหยดน้ำ จงึ ได้ชือ่ เรียกว่าเจา้ ฮาโวเทียหยดนำ้ (cooperi) ที่มคี วามสวยแปลกไมเ่ หมือนใคร ใครท่ไี ม่
ชอบกระบองเพชรแบบมหี นาม ลองหนั มาเลน่ ไม้อวบน้ำแบบเจา้ ฮาโวเทยี รับรองว่าต้องชอบจนต้องหาซื้อเพิ่มกันแน่นอน

แมมนกฮกู หรอื แมมมลิ ลาเรยี เพอเบลล่า
Mammillaria perbella

แคคตสั สายพันธแ์ุ มมมิลลาเรียมมี ากมายกวา่ 400 ชนิด โดยชอื่ สกุล Mammillaria มาจากภาษาละตนิ ว่า Mammilla
( nipple ) หมายถึง โครงสรา้ งท่ีเป็นเนินหนามขนาดเล็กเหมือนนมสาวนนั่ เอง โดยความแปลกของเจา้ แมมนกฮูกนี้ เมื่อมอง
จากด้านบนจะมลี ักษณะคล้ายดวงตาของนกฮกู ถา้ เลีย้ งไปนานๆ จะมีดอกเลก็ ๆ รอบลำต้นใหเ้ ราไดช้ มกันอกี ด้วย นอกจากนี้
แมมมลิ ลาเรียยงั มีอกี หลายชนิดทแี่ ปลกและมคี วามสวยงามทไี่ ม่เหมอื นใคร ใครสนใจกล็ องซื้อเอามาเลย้ี งกนั ดู

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิติวชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

42

เมโลแคคตัส
Melocactus
เปน็ แคคตสั สายพนั ธแ์ุ รกๆ ท่ีถูกคน้ พบ ถือวา่ เป็นแคคตัสต้นทเ่ี กา่ แก่ต้นนงึ เลยกว็ า่ ได้ ความแปลกของเจา้ เมโลแคคตสั นน่ั กค็ อื
เม่อื โตข้นึ จนถึงชว่ งให้ดอกจะมปี ยุ น่มุ Cephalium ท่บี ริเวณบนสุดของตน้ ซง่ึ ใชเ้ วลานานมากกวา่ จะปลกู ใหป้ ยุ ข้นึ มาได้ ใครท่ี
เลยี้ งเจ้าเมโลแคคตสั ตอ้ งอดทนรอกันหน่อยกวา่ จะได้เหน็ ดอก แตก่ ถ็ อื ว่าเป็นการรอท่ีคุม้ คา่ แนน่ อน สำหรบั ใครทอ่ี ดทนรอไม่
ไหว กเ็ ลยี้ งแบบโชวห์ นามไปก่อน เพราะเจ้าเมโลกม็ หี นามทส่ี วยไม่เหมอื นใครเชน่ กนั

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิติวชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

43

Astrophytum myriostigma หรือ หมวกสังฆราชขาว
แคคตัสน่ารักๆ มีลักษณะเป็นเหล่ียมหลายพูติดกันจนดูค่อนข้างกลม มีลายสีขาวทั่วทั้งต้น คล้ายกับหมวกของ

พระสังฆราช ไม่มีหนาม และมักจะมีดอกสีเหลือง

Echinocactus grusonii หรือ ถังทอง
ลำต้นมีสีเขียว ลักษะค่อนข้างกลมส่วนบนสุดตัดเว้าคล้ายปากถัง มีหนาวสีขาวขนาดใหญ่รอบลำต้น

Eriocactus leninghausii หรือ กระบองทอง
ลำต้นมีลักษณะเป็นทรงกระบอกสีเขียวคล้ายกระบอง ปกคลุมด้วยหนามสีเหลืองทองท่ัวลำต้นจึงได้ชื่อว่ากระบองทอง

Echinopsis calochlora หรือ ดาวล้อมเดือน
ลำต้นมีลักษณะเป็นกลีบพูหลายๆ พูต่อกันค่อนข้างกลม ต้นมีสีเขียวท้ังต้น ท่ีแต่ละเหลี่ยมจะมีหนามสีขาว และมักจะมี

ต้นเล็กๆ ขึ้นอยู่รอบต้นใหญ่ คล้ายกับดาวท่ีล้อมอยู่รอบเดือน

echinopsis subdenudata หรือ นูปต้า
ลำต้นมีสีเขียวเข้ม รอบๆมีหนามสีขาว ที่โคนหนามมีลักษะเป็นปุยขนสีขาว เมื่อออกดอกจะมีดอกสีขาวขนาดใหญ่และ

ก้านดอกยาว

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

44

Dolichothele longimamma หรือ กล้วยหอม
ต้นแคคตัสสายพันธ์ุนี้มีลักษณะที่โดดเด่นคือลำต้นมีคล้ายผลกล้วยหลายๆ ผลอยู่รวมกัน ที่ปลายแต่ละผลจะมีหนาม

โดยทั่วไปเมื่อออกดอกมักมีดอกสีเหลืองหรือสีขาว

Mammillaria scrippsiana หรือ หนามพิกุล
ต้นมีลักษณะค่อนข้างกลมสีเขียวเข้ม มีหนามรอบต้น และมีปุยขนสีขาวแทรกอยู่ระหว่างแต่ละกลุ่มหนาม เม่ือออกดอก

มักมีดอกสีชมพู

Mammillaria bocasana หรือ ลูกแมว
แคคตัสสายพันธุ์นี้จะมีลักษณะเด่นคือมีขนสีขาวคล้ายขนแมวปลกคลุมทั่วลำต้น เมื่อออกดอกมักมีดอกสีชมพู

Mammillaria plumosa หรือ ขนนกขาว
ต้นมีลักษณะค่อนข้าวกลม บริเวณท่ีควรเป็นหนามจะเป็นแพขนสีขาวคล้ายกับขนนกปกคลุมท่ัวท้ังต้น

Mammillaria elongata หรือ นิ้วทอง
ต้นมีลักษณะเป็นทรงกระบอกสีเขียว ปกคลุมด้วยหนามสีเหลืองทอง มักขึ้นอยู่รวมกันเป็นกลุ่ม ลักษณะคล้ายนิ้วมือสี

ทอง

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

45

Faucaria tuberculosa หรือ กรามเสือ
มีลักษณะเป็นใบสามเหล่ียมสีเขียวอวบน้ำเลียงซ้อนทับกัน โดยท่ีขอบใบจะมีปุ่มหนามโดยรอบ จึงทำให้ใบมีลักษณะ

คล้ายกรามเสือ

Haworthia limifolia หรือ ม้าเวียน
ลักษะเป็นใบสามเหลี่ยมแหลมอวบน้ำสีเขียวซื้อทับกันหลายชั้น และแต่ละใบมีลายขวางสีขาวตลอดใบ

Haworthia rufescens หรือ กุหลาบดำ
เป็นแคคตัสแบบใบอวบน้ำ ในขนาดเล็กมีสีเขียวท่ีโคนใบและสีออกม่วงชมพูท่ีบริเวณปลายใบ

Dorsteria หรือ มะพร้าวทะเลทราย
เป็นแคคดัสแบบมีใบ ลักษณะคล้ายต้นมะพร้าว แต่จะมีขนาดเล็ก

Opuntia microdasys หรือ หูมิ๊กกี้เมาท์
ต้นมีลักษณะแบนแต่อวบน้ำ มีหนามเล็กๆ สีน้ำตาลอยู่ท่ัวบริเวณ และมักแตกก่ิงต้นอ่อนทีละ 2 ก่ิง ทำให้ดูคล้ายกับหู

ของตัวการ์ตูนม๊ิกก้ีเมาท์

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

46

Cereus peruvianus หรือ ปราสาทนางฟ้า
แต่ละต้นมีลักษณะเป็น 5 เหล่ียมทรงกระบอก ท่ีแต่ละแนวเหล่ียมจะมีหนามสีขาวเล็กๆ และมักแตกกอขึ้นเป็นกลุ่ม ทำ

ให้ดูคล้ายกับปราสาท

Gymnocalycium baldianum หรือ บาเนียนัม
มีลักษณะกลมแบนมีสีเข้มเข้มหรือน้ำตาลดำ มีหนามขนาดใหญ่ อยู่เป็นกลุ่มๆ รอบต้น และเม่ือออกดอกมักมีดอกสีแดง

สด

Echinocereus rigidissimus หรือ สายรุ้ง
ต้นมีสีเขียวลักษณะกลมไปจนถึงทรงกระบอก และมีกระจุกหนามสีชมพู-ขาว เรียงอัดแน่นอยู่รอบต้น

Echinofossulocactus Phyllacanthus หรือ คล่ืนสมอง
ลักษณะต้นค่อนข้างเล็กและกลมสีเขียว แต่รอบๆต้นจะมีรอยหยกเป็นคล่ืน และมีหนามสีขาวขนาดใหญ่อยู่รอบต้นปะ

ปราย

Euphorbia horrida หรือ ฮอริด้า
ต้นเป็นทรงกระบอกหลายเหล่ียมสีเขียว มีหนามตามแนวแต่ละเหลี่ยมสีดำแดง

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

47

Astrophytum

• โตเต็มท่ี ประมาน 8-10 ซ.ม.
• การใหด้ อก ปานกลาง
• ขนาดดอก 4-5 ซ.ม.
• สดี อก เหลอื งถึงชมพู
ไมห้ ัวกลม แตกพชู ดั เจน ต้นสเี ขยี ว ตามตาจะมตี มุ่ ขนสีขาวอาจมีหนามอย่ใู นขนตามสายพนั ธุ์ อาจมลี ายจดุ สขี าวหรือไม่กไ็ ด้
บางครั้งลายจดุ สขี าวอาจเรยี งตวั ตดิ กันเป็นรปู ตัว V

Coryphantha

• โตเตม็ ที่ 20 ซ.ม.
• ขนาดดอก 7-12 ซ.ม.
• สีดอก ขาว เหลอื ง ชมพเู ขม้
มชี อ่ื เรียกว่าชา้ ง ไม้หัวกลม ออกดอกตามซอกหนาม ตมุ่ หนามอวบใหญ่ ดอกขนาดใหญ่ สีเหลืองออ่ นถงึ ชมพเู ข้ม ปริมาณหน่อ
ข้ึนอยกู่ บั สายพันธ์ุ ดอก Coryphantha ดอกขอบชมพู

Ferocactus

• โตเตม็ ท่ี 20-50 ซ.ม.
• ดอก 5-7 ซ.ม.
• สีดอก เหลอื ง แดง
แคคตัสต้นใหญ่ โตเตม็ ทกี่ วา้ งได้ถงึ 50 ซ.ม. ดอกขนาดใหญ่ แตอ่ าจดไู ม่ใหญน่ กั ถา้ เทยี บกบั ลำต้น โตคอ่ นขา้ งเรว็ ดแู ลง่าย โดย
ปกตไิ มม่ ีหนอ่

Echinocactus

ไมห้ วั กลม ขนาดใหญ่ เลยี้ งนานกอ่ นจะเริม่ ใหด้ อก ใหด้ อกเมอ่ื อายปุ ระมาณ 18-20 ปี ตาย
ยาก เหมาะสำหรับเลีย้ งเป็นคบู่ า้ นคเู่ รอื นถงั ทอง

Mammillaria

แคคตสั ตน้ เลก็ เรยี กยอ่ ๆ วา่ แมมเปน็ ทน่ี ยิ มในไทย หลายสายพนั ธ์มุ ขี นสขี าว ดอกขนาด
เลก็ ออกตามซอกพู หรอื ใหญ่ 2-3 ซ.ม. สีดอกมีตงั้ แต่ขาวถึงชมพู อาจคอ่ นไปทางเหลือง
บางสายพันธุ์แตกหน่อเป็นกอเมื่อโตเต็มท่ี

Thelocactus

• โตเตม็ ที่ 20 ซ.ม.
• ดอก 4-7 ซ.ม.
• สดี อก เหลอื ง ชมพู
แคคตสั ขนาดกลาง ตุม่ หนามเรียงเป็นสันชัดเจน หลายสายพันธมุ์ หี นามสีเหลอื งถึงแดงสด

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิติวชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

48

Lophophora

แคคตัสขนาดเล็ก โตช้า ต้นกลม ไมม่ หี นาม แตกหน่อมากนอ้ ยขึ้นอยกู่ บั สายพันธุ์ บางสาย
พันธ์ุต้นจะนิ่มระดับหนึ่ง อยา่ ตกใจรีบปาดนะครับ

Stenocactus

มชี ือ่ เรยี กว่าคลืน่ สมอง สันตน้ โค้งเป็นลายคลื่น หนามหลากหลายสวยงาม ดอกขนาดเล็ก

Melocactus

แคคตัสขนาดกลาง เม่ือโตเตม็ ทีจ่ ะออก Cephalium และจะเป็น Cephalium ทีโ่ ตแทนต้น โดยปกตจิ ะไมม่ หี น่อ ดอกเล็ก ติด
เมลด็ งา่ ย

Uebelmannia

แคคตสั ขนาดเลก็ โตเตม็ ทก่ี ว้าง 10-15 ซ.ม. ต้นสีเขยี วเขม้ ถงึ ดำ ในไทยมสี ายพันธุ์ยอ่ ยทเ่ี ปน็ ทน่ี ิยมคือแผงคอมา้ ราคาคอ่ นขา้ ง
สูง ให้เมลด็ นอ้ ย

Euphorbia
แคคตสั ขนาดใหญ่ ตน้ เป็นกา้ นยาว แตกกองา่ ย มียางสีขาว ยางออกงา่ ยมาก ดอกขนาดจว๋ิ ส่วนใหญใ่ หห้ น่องา่ ย

Copiapoa
โคเปยี โป แคคตสั ขนาดเล็ก ต้นแขง็ ดอกสเี หลือง

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

49

Frailea
เฟรเลยี แคคตสั ขนาดเลก็ ดอกสีเหลอื ง กลบี ดอกหนา ตดิ เมล็ดง่าย บานช่วงเชา้

Notocactus
แคคตสั ขนาดกลาง โตเรว็ เนื้อออ่ น หากสงู พับลงมาได้ ดอกสเี หลอื ง บานไดม้ ากกว่าหนง่ึ วัน หนามเปน็ สนั ชดั เจน

Parodia
แคคตัสหัวคอ่ นขา้ งกลม บางสายพนั ธหุ์ นามโค้งเปน็ ตะขอ ให้ดอกไมใ่ หญม่ าก สเี หลอื งจนถงึ แดง มักออกดอกครง้ั ละ 1-3 ดอก
พร้อมกันทก่ี ลางหวั ใหด้ อกงา่ ย ตมุ่ หนามสลบั คลา้ ยสปั ปะรด

Eriosyce

Blossfeldia liliputiana
Blossfeldia มสี ายพันธย์ุ ่อยสายพนั ธเุ์ ดียวคือ liliputiana ต้นออกหน่อเป็นกอติดกนั แน่น

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24

50

Opuntioideae
เป็นวงศย์ ่อยของแคคตัส กลมุ่ นีเ้ ปน็ ไม้ท่ีแตกหน่อเป็นกอใหญ่

• โตเต็มที่ ข้ึนอยูก่ บั สายพันธ์ุ
• สหี นาม ขาว เหลือง แดง
ไม้แผน่ แบน มีช่อื เล่นว่าหกู ระตา่ ย ขนาดต่อแผ่นข้นึ อยู่กับสายพนั ธุ์ มจี ดุ หนามเล็กๆ กระจายอย่ทู ว่ั แผน่ หลดุ ตดิ มอื งา่ ยทำให้
คนั หนามมีสขี าว เหลอื ง แดง ดอกสีเหลอื งไม่ค่อยใหด้ อก สามารถหกั แผ่นชำเพื่อขยายพันธ์ไุ ด้ เลย้ี งง่าย

Tephrocactus แคคตัสกลมๆ ขนาดเล็ก แตกหน่อเป็นกอ มีหนามเล็กๆ ทว่ั หวั หน่อหลดุ ง่าย โตชา้ มาก เลย้ี งง่าย

Pachycereeae
แคคตสั ทรงสงู ตน้ ใหญ่
Acanthocereus
แคคตัสทรงสามเหลี่ยม ขอ้ ยาว ออกดอกบานตอนกลางคืน มดี อกไมบ่ ่อยนัก
Cephalocereus
มีสายพันธุ์ย่อยทรี่ ู้จกั กนั ในช่ือพอ่ เฒ่า มีขนสขี าวปกคลมุ ตน้ มีหนามอาจสั้นหรอื ยาวทะลขุ นออกมาข้ึนอยู่กับสายพนั ธุ์

Echinocereus
ไมข้ นาดกลาง ใหด้ อกใหญ่ สเี หลอื ง

รวบรวมโดย นางสาวดาราวรรณ ธนนั ฐิตวิ ชั ร์ https://web.facebook.com/cactus.rpk24