ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๒
หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน
กลุ่มสาระ
สุขศึกษาและพลศึกษา
เรื่อง
อาหาร 5 หมู่
บทที่ 5 อาหาร 5 หมู่ 1
มารู้จักกับความหมายของคำว่า "อาหาร"กัน
อาหาร คือ สิ่งที่มีประโยชน์เมื่อร่างกายกินเข้าไปก็สามารถย่อย ดูด
ซึม และนำไปใช้ประโยชน์ได้ ทำให้ร่างกายเจริญเติบโตซ่อมแซมส่วนที่
สึกหรอของร่างกาย ให้พลังงานแก่ร่างกาย
ดังนั้นในวันหนึ่ง ๆ เราควรกิน อาหารให้ครบ 5 หมู่ ได้แก่
หมู่ที่ 1 เนื้อสัตว์ ไข่ นม ถั่ว
หมู่ที่ 2 ข้าว แป้ง น้ำตาล เผือก มัน
หมู่ที่ 3 ผักใบเขียวต่าง ๆ
หมู่ที่ 4 ผลไม้ต่าง ๆ
หมู่ที่ 5 ไขมันและน้ำมัน
บทที่ 5 อาหาร 5 หมู่ 2
อาหาร 5 หมู่ มีอะไรบ้างมาดูกัน
หมู่ที่ 1 โปรตีน
อาหารหมู่ที่ 1 เนื้อสัตว์ ไข่ นม และถั่วต่าง ๆ อาหารหมู่นี้ส่วน
ใหญ่จะให้โปรตีน ประโยชน์ที่สำคัญคือ ทำให้ร่างกายเจริญเติบโต
ทำให้ร่างกายแข็งแรง มีภูมิต้านทานโรค นอกจากนี้ยังช่วย
ซ่อมแซมส่วนต่าง ๆ ของร่างกายที่สึกหรอจากบาดแผล อุบัติเหตุ
หรือจากการเจ็บป่วย
อาหารหมู่นี้จะถูกนำไปสร้างกระดูก กล้ามเนื้อ เลือด เม็ดเลือด
ผิงหนัง น้ำย่อย ฮอร์โมน ลอดจนภูมิต้านทานเชื้อโรคต่าง ๆ เป็น
อาหารหลักที่สำคัญในการสร้างโครงสร้างของร่างกายในการ
เจริญเติบโต และทำให้อวัยวะต่าง ๆ ในร่างกายทำงานได้เป็นปกติ
ประโยชน์
1.ช่วยให้ร่างกายเจริญเติบโต
2.เป็นส่วนประกอบของสารเคมีที่ให้อำนาจในการต้านทานโรค
3.ให้พลังงาน ในกรณีที่ได้รับคาร์โบไฮเดรทไม่เพียงพอ
4.เป็นส่วนประกอบของสารเอ็นไซม์และฮอโมน เพื่อควบคุมการ
ทำงานของอวัยวะต่างๆ เช่น การย่อย การหายใจ การดูดซึม
บทที่ 5 อาหาร 5 หมู่ 3
อาหาร 5 หมู่ มีอะไรบ้างมาดูกัน
หมู่ที่ 2 คาร์โบไฮเดรต
หมู่ที่ 2 ข้าว แป้ง น้ำตาล เผือก มัน จะให้สารอาหารประเภท
คาร์โบไฮเดรต ซึ่งจะให้พลังงานแก่ร่างกาย ทำให้ร่างกายสามารถ
ทำงานได้ และยังให้ความอบอุ่นแก่ร่างกายอีกด้วย พลังงานที่ได้
จากหมู่นี้ส่วนใหญ่จะใช้ให้หมดไปวันต่อวัน เช่น ใช้ในการเดิน
ทำงาน การออกกำลังกายต่าง ๆ แต่ถ้ากินอาหารหมู่นี้มากจนเกิน
ความต้องการของร่างกาย ก็จะถูกเปลี่ยนเป็นไขมัน และทำให้เกิด
โรคอ้วนได้
ประโยชน์
1. มีความจำเป็นต่อการเผาผลาญไขมันในร่างกายให้เป็นไปตามปกติ
2.มีความสำคัญต่อการทำงานของสมอง
3. สงวนคุณค่าของโปรตีนไม่ให้เกิดการเผาผลาญเป็นพลังงาน หาก
ร่างกายได้รับพลังงานจากคาร์โบไฮเดรตที่เพียงพอ
4.คาร์โบไฮเดรตเป็นสารอาหารที่ให้พลังงานไม่ต่ำกว่าร้อยละ 50 ของ
แคลอรีทั้งหมดที่ร่างกายได้รับแต่ละวัน
บทที่ 5 อาหาร 5 หมู่ 4
อาหาร 5 หมู่ มีอะไรบ้างมาดูกัน
หมู่ที่ 3 วิตามิน
อาหารหมู่ที่ 3 ประกอบไปด้วยผักต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นตำลึง ผัก
กาด ผักบุ้ง ผักใบเขียวต่างๆ และผักชนิดอื่นๆ ที่สามารถนำมารับ
ประทานได้โดยไม่ก่อให้เกิดอันตราย ซึ่งอาหารประเภทนี้จะมีส่วน
ในการให้วิตามินและเกลือแร่แก่ร่างกาย อีกทั้งยังช่วยเสริมสร้าง
เพื่อให้ร่างกายมีความแข็งแรงมากยิ่งขึ้น ให้ร่างกายได้มีแรง
ต้านทานต่อเชื้อโรคชนิดต่างๆ แถมยังทำให้อวัยวะต่างๆ ใน
ร่างกายสามารถทำงานได้เป็นปกติอีกด้วย
ประโยชน์
1. ช่วยในการมองเห็นของดวงตา โดยเฉพาะในสถานที่ที่มีแสงสว่าง
น้อย
2. ช่วยเผาผลาญโปรตีนที่อยู่ในร่างกาย เพื่อให้เกิดพลังงาน
3. มีส่วนสำคัญต่อการทำงานของเซลล์ในร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นระบบ
ประสาท ไขกระดูก หรือทางเดินอาหาร
บทที่ 5 อาหาร 5 หมู่ 5
อาหาร 5 หมู่ มีอะไรบ้างมาดูกัน
หมู่ที่ 4 เกลือแร่
อาหารประเภทนี้ประกอบไปด้วยผลไม้ชนิดต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น
กล้วย ส้ม มะละกอ แอปเปิล ลำไย มังคุด และอื่นๆ ซึ่งผลไม้เหล่านี้
จะให้สารอาหารประเภทวิตามินและเกลือแร่ ซึ่งเป็นสารที่จะช่วย
ทำให้ร่างกายของคนเรามีความแข็งแรงพร้อมทั้งมีแรงในการ
ต้านทานโรค แถมยังมีกากใยอาหารที่ช่วยทำให้การขับถ่ายของ
ลำไส้เป็นไปตามปกติอีกด้วย
ประโยชน์
1. ช่วยควบคุมความเป็นกรด – ด่างในร่างกาย เพราะ โพแทสเซียม
คลอรีน ฟอสฟอรัส และโซเดียม มีหน้าที่สำคัญในการช่วยควบคุมความ
เป็นกรด – ด่างในร่างกาย
2. ช่วยควบคุมสมดุลน้ำ เนื่องจากโพแทสเซียมและโซเดียมมีส่วนช่วยใน
การควบคุมความสมดุลของน้ำทั้งที่อยู่ภายในและภายนอกเซลล์
3. มีส่วนช่วยในการเร่งปฏิกิริยา เนื่องจากปฏิกิริยาหลายชนิดที่อยู่ใน
ร่างกายจะดำเนินไปได้นั้น ต้องมีเกลือแร่เป็นตัวเร่ง เช่น แมกนีเซียม ถือ
เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาที่มีความเกี่ยวข้องกับการเผาผลาญกลูโคสให้เกิด
พลังงาน
บทที่ 5 อาหาร 5 หมู่ 6
อาหาร 5 หมู่ มีอะไรบ้างมาดูกัน
หมู่ที่ 5 ไขมัน
หมู่ที่ 5 ไขมันและน้ำมัน จะให้สารอาหารประเภทไขมันมาก จะให้
พลังงานแก่ร่างกาย ทำให้ร่างกายเจริญเติบโต ร่างกายจะสะสม
พลังงานที่ได้จากหมู่นี้ไว้ใต้ผิวหนังตามส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย
เช่น บริเวณสะโพก ต้นขา เป็นต้น ไขมันที่สะสมไว้เหล่านี้จะให้ความ
อบอุ่นแก่ร่างกาย และให้พลังงานที่สะสมไว้ใช้ในเวลาที่จำเป็นระยะ
ยาว
ประโยชน์
ไขมันและน้ำมันจะให้สารอาหารประเภทไขมันมากจะให้พลังงานแก่
ร่างกายทำให้ร่างกายเจริญเติบโต ร่างกายจะสะสมพลังงานที่ได้จากหมู่นี้
ไว้ใต้ผิวหนังตามส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย เช่น บริเวณสะโพก ต้นขา
เป็นต้นไขมันที่สะสมไว้เหล่านี้จะให้ความอบอุ่นแก่ร่างกาย และให้พลังงาน
ที่สะสมไว้ใช้ในเวลาที่จำเป็นระยะยาว
บทที่ 5 อาหาร 5 หมู่ 7
โภชนาการอาหาร 5 หมู่ ที่เหมาะสมต่อวัน
•โปรตีน •คาร์โบไฮเดรต
ผู้ใหญ่ที่แนะนำต่อวัน คือ สำหรับผู้ใหญ่ที่แนะนำต่อ
ระหว่าง 46 – 63 กรัม วัน คือ ระหว่าง 45 – 65
หญิงตั้งครรภ์ให้นมบุตร
ต้องการโปรตีนมากถึง 65 กรัม
กรัมต่อวัน •เกลือแร่
สำหรับผู้ใหญ่ที่แนะนำ
•วิตามิน ต่อวัน คือ ระหว่าง
920 – 2300
สำหรับผู้ใหญ่ที่แนะนำต่อ มิลลิกรัม
วัน คือ ระหว่าง 60
มิลลิกรัม และสำหรับหญิง •ไขมัน
ตั้งครรภ์ให้นมบุตร
สำหรับผู้ใหญ่ที่
ต้องการวิตามินประมาณ แนะนำต่อวัน
70 – 96 มิลลิกรัม ประมาณ 70 กรัม
บทที่ 5 อาหาร 5 หมู่ 8
ปริมาณแคลอรี่ที่ร่างกายต้องการต่อวัน
แต่ละวันร่างกายจะนำพลังงานจากสารอาหารที่ได้รับออกมาใช้แตก
ต่างกันตามเพศ วัย และกิจกรรม โดยแต่ละคนจะต้องได้รับสารอาหาร
ให้ครบถ้วนตามความต้องการของร่างกาย หากน้อยไปก็จะทำให้ขาด
สารอาหาร หากมากไปก็ทำให้อ้วนได้ ซึ่งสามารถแบ่งปริมาณแคลอรีที่
ควรได้รับต่อวันออกเป็น 3 กลุ่มหลัก ดังนี้
ปริมาณแคลอรี่
•กลุ่มเด็ก ผู้หญิงวัย •กลุ่มวัยรุ่นผู้ชาย – • กลุ่มนักกีฬา
ทำงาน และผู้สูงอายุ ผู้หญิง และผู้ชายวัย เกษตรกร กรรมกร
ควรได้รับปริมาณ ทำงาน ควรได้รับปริ ควรได้รับปริมาณ
แคลอรี่ต่อวันอยู่ที่ มาณแคลอรี่ต่อวัน แคลอรี่ต่อวันอยู่ที่
1,600 กิโลแคลอรี 2,400 กิโลแคลอรี
อยู่ที่ 2,000 กิโล
แคลอรี
แบบฝึกหัดท้ายบท
ให้นักเรียนนำข้อความที่กำหนดให้ใส่ช่องว่างให้ถูกต้อง
หมู่ 4 คาร์โบไฮเดรต ไขมัน หมู่ 2 หมู่ 1 โปรตีน
วิตามิน หมู่ 5 เกลือแร่ หมู่ 3
หมู่ที่.............ชื่อ................... หมู่ที่.............ชื่อ...................
หมู่ที่.............ชื่อ................... หมู่ที่.............ชื่อ...................
หมู่ที่.............ชื่อ...................
เฉลยแบบฝึกหัดท้ายบท
ให้นักเรียนนำข้อความที่กำหนดให้ใส่ช่องว่างให้ถูกต้อง
หมู่ 4 คาร์โบไฮเดรต ไขมัน หมู่ 2 หมู่ 1 โปรตีน
วิตามิน หมู่ 5 เกลือแร่ หมู่ 3
หมู่ที่.ห..ม.ู.่ท.ี.่.3.....ชื่อ...ว.ิต...า.ม.ิ.น......... หมู่ที่...ห..ม.ู.่ท.ี.่.1...ชื่อ....โ.ป..ร..ต.ี.น........
หมู่ที่..ห...มู.่.ที.่..5...ชื่อ....ไ.ข..ม.ั.น.......... หมู่ที่...ห..มู.่.ที.่..4...ชื่อ....เ.ก..ล.ื.อ..แ..ร.่.....
หมู่ที่..ห...มู.่.ที.่..2...ชื่อ...ค..า..ร์.โ.บ..ไ.ฮ..เ.ด..ร..ต 10
บรรณานุกรม
นักสิทธิ์ ปัญโญใหญ่. (2021). อาหารและโภชนาการ (Food and
Nutrition). http://www.facagri.cmru.ac.th/2013/wp-
content/uploads/2013/03/1โภชนศึกษา.pdf
ฝ่ายโภชนาการ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล. (2021). โภชนาการ
สำหรับวัยรุ่น. https://www.si.mahidol.ac.th/sidoctor/e-
pl/admin/article_files/1287_1.pdf
ภารณี นิลกรณ์. (2021). ผลของโปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม
การบริโภคอาหาร โดยประยุกต์ทฤษฎีการรับรู้ความสามารถตนเองร่วม
กับแรงสนับสนุนทางสังคมของนักเรียนประถามศึกษาปีที่ 5-6 อำเภอ
บ้านหมอ จังหวัดสระบุรี.
http://digital_collect.lib.buu.ac.th/dcms/files/51912432/chapte
r2.pdf
ว่าที่ร้อยตรีนพพล สุดชารมย์. (2021). การพัฒนาสื่อการเรียนรู้เรื่อง กิน
ดีชีวิตก็เป็นสุข สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่4: กรณีศึกษา
โรงเรียนวัดบ้านหลวง (บัวราษฎร์บำรุง). http://ithesis-
ir.su.ac.th/dspace/bitstream/123456789/2120/1/58902303.pdf
สสส สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2021). 9
สุขภาพ. https://www.thaihealth.or.th/Content/23627-9%20วิธี
กินดีเพื่อสุขภาพ%20%20.html
สำนักโภชนาการ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2021). คู่มือ
แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพด้านโภชนาการ ในคลินิก
สุขภาพเด็กดี. http://nutrition.anamai.moph.go.th/images/file/
คู่มือส่งเสริมสุขภาพด้านโภชนาการ_ในคลินิกสุขภาพเด็กดี.pdf
อนาวิน ภัทรภาคินวรกุล. (2021). บทบาทนักสาธารณสุขในการส่งเสริม
โภชนาการของเด็กวัยเรียนในพื้นที่ห่างไกลและทุรกันดาร.
https://he01.tci-
thaijo.org/index.php/JCCPH/article/view/241295
อาหาร 5 หมู่
นางสาวศิรินธร แก้วเหล่าขาม เลขที่ 035 สาขาคณิตศาสตร์