หอพระอิศวร หอพระนารายณ์

Magazine ฉบับล่าสุด

หอพระอิศวร
หอพระนารายณ์

MAGAZINE

หอพระอิศวร นครศรีธรรมราช

www.paiduaykan.com

109. -

คำนำ

THE PREFACE

นิตยสารการท่องเที่ยว " หอพระอิศวร หอพระนารายณ์ "
เล่มนี้จัดทำขึ้นเพื่อนำเสนอข้อมูลของ " หอพระอิศวร หอพระนารายณ์ "
โดยผู้จัดทำได้รวบรวมภาพที่เกี่ยวข้องมาใส่ลงในนิตยสาร เพื่อให้ผู้ที่

T สนใจในการเดินทางท่องเที่ยวเข้าไปท่องเที่ยว ตามความสนใจ
H
E

ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่านิตยสารเล่มนี้จะเป็นประโยชน์ต่อผู้ที่

P สนใจ ใน " หอพระอิศวร หอพระนารายณ์ " หากเกิดข้อผิดพลาด
R ประการใด ต้องขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย
E
F
A
C ธนิสร ทองไชย
E

สารบัญ

LIST OF CONTENTS

1 ตำแหน่งที่ตั้ง
2 ประวัติ "หอพระอิศวร "
5 ประวัติ " หอพระนารายณ์ "

7 ข้อมูลทั่วไป "หอพระอิศวร หอพระนารายณ์ "
1 5 คำขวัญประจำจังหวัดนครศรีธรรมราช
1 6 อ้างอิง

ตำแหน่งที่ตั้ง 1

LOCATION

1186 ถ. ราชดำเนิน ตำบลในเมือง
อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช นครศรีธรรมราช 80000

ประวัติ " หอพระอิศวร " 2

สันนิษฐานว่าสร้างในสมัยอยุธยา แต่ของเดิม
ชำรุดไปหมดแล้วอาคารที่ปรากฏทุกวันนี้เป็นอาคารที่
กรมศิลปากรบูรณะขึ้นใหม่ เมื่อ พ.ศ. 2509 ทางด้าน
เหนือของหอพระอิศวรเป็นวัดเสมาเมือง ทางด้านใต้
เป็นเสาชิงช้า ซึ่งสร้างขึ้นใหม่แทนของเก่าซึ่งใช้ใน
พิธียัมปวาย และตรีปวาย ของพราหมณ์
เมืองนครศรีธรรมราช

3

โ ด ย จำ ล อ ง แ บ บ ม า จ า ก เ ส า ชิ ง ช้ า
ในกรุงเทพฯ แต่มีขนาดเล็กกว่า
และ เพิ่งเลิกไปเมื่อ พ.ศ. 2468
เ ดิ ม ห อ พ ร ะ อิ ศ ว ร เ ป็ น ที่
ประดิษฐานเทวรูป พระอิศวร
หลายองค์ เป็นปางหรือภาค
ต่างๆ กัน ซึ่งเป็นเทพสูงสุดตาม
ค ว า ม เ ชื่ อ ข อ ง พ ร า ห ณ์ ลั ท ธิ ไ ศ ว นิ
กาย แต่เดิมใกล้ๆ กับเสาชิงช้า
มีโบสถ์พราหมณ์อยู่หลังหนึ่ง แต่
ปั จ จุ บั น ผุ พั ง ล ง จ น ไ ม่ เ ห ลื อ ซ า ก
แล้ว ภายในบริเวณโบสถ์เป็น
แ ห ล่ ง ที่ พ บ ชิ้ น ส่ ว น เ ท ว รู ป ที่ ห ล่ อ
ด้ ว ย สำ ริ ด อ า ยุ ร ะ ห ว่ า ง พุ ท ธ
ศตวรรษที่ 18 - 25 หลายองค์
ด้วยกัน อาทิ พระพิฆเนศวร

4

พระศิวะนาฏราช พระอุมา

และรูปหงส์ นับว่าเก่าแก่มีค่ายิ่งนัก

ซี่งต่อมาได้ย้ายมาไว้ในหอพระ

อิศวรชั่วคราว และจากนั้นทาง

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเกรงว่าจะ

สูญหายไป จึงได้ย้ายมาเก็บรักษาไว้

ในห้องจัดแสดงของทางพิพิธภัณฑ์

โดยหล่อรูปจำลองไว้แทนที่ในหอ

พระอิศวร

5

ประวัติ " หอพระนารายณ์ "

หอพระนารายณ์ ตั้งอยู่ถนนราชดำเนินตรงข้ามหอ
พระอิศวรเป็นโบราณสถานในศาสนาพราหมณ์ลัทธิ
ไวษณพนิกาย ซึ่งนับถือพระนารายณ์เป็นเทพสูงสุดมี

เทวรูปพระนารายณ์ประดิษฐานอยู่อาคารหอพระ
นารายณ์เดิมไม่สามารถสืบทราบรูปแบบได้แล้ว สิ่งที่
พบภายในหอพระนารายณ์ได้แก่เทวรูปพระนารายณ์
สลักจากหินทรายสีเทาทรงหมวกรูปกระบอกปลาย
สอบและพระหัตถ์ขวาทรงสังข์มีอายุราวพุทธศตวรรษ
ที่ 10-11 นับเป็นเทวรูปที่เก่าแก่ที่สุดในเอเชียตะวัน

ออกเฉียงใต้

6

ปัจจุบันได้เก็บรักษาไว้ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ
นครศรีธรรมราชโบราณวัตถุที่ตั้งแสดงอยู่ในหอพระ
นารายณ์ขณะนี้คือเทวรูปพระนารายณ์จำลองจากองค์

จริงที่พบในแหล่งโบราณคดีแถบอำเภอสิชล

ข้อมูลทั่วไป " หอพระอิศวร 7

หอพระนารายณ์ "

ข้อมูลแนะนำ
กลุ่มนักท่องเที่ยว
- กลุ่มครอบครัว
- กลุ่มผู้สูงอายุ
- กลุ่มนักเรียนนักศึกษา / เยาวชน / วัยรุ่น
- กลุ่ม MICE / ศึกษาดูงาน

การเดินทาง
- มอเตอร์ไซด์
- รถโดยสารประจำทาง
- รถยนต์

รองรับที่จอดรถ
- 5 คัน

ราคาเข้าชม
- ไม่มีค่าใช้จ่าย

8

9

วัตถุเคารพนี้คือสัญญลักษณ์ที่สำคัญอย่างหนึ่งของพระศิวะหรืออิศวร
ซึ่งเป็นเทพเคารพสูงสุดของศาสนาพราหมณ์
ศิวลึงค์หรืออวัยวะเพศชายนี้คือต้นกำเนิดของชีวิตและความอุดมสมบูรณ์
ชีวิตทุกชีวิตในโลก ดำรงอยู่ได้เนื่องมาจากผลของการร่วมกันระหว่างสาระ
สำคัญของเพศชายและหญิง
อนึ่งอำนาจในการสร้างสรรค์และสืบต่อของอวัยวะเพศนี้ เป็นปัจจัยสำคัญที่
มีต่อความอุดมสมบูรณ์ของพื้นแผ่นดินและพืชพันธุ์ธัญญาหารในโลกอีก
ด้วย

10

การขุดค้นที่เมืองฮารัปปา ผู้ขุดค้นได้พบหินเล็ก ๆ รูปทรง
กระบอกและรูปกลม หินรูปทรงกระบอกอาจหมายถึงสัญญลักษณ์ของ
ความอุดมสมบูรณ์ และตัวแทนของพระศิวะในแบบของอวัยวะเพศชาย
ส่วนหินรูปกลมแผ่นแบน ๆ ก็คือสัญญลักษณ์อวัยวะเพศหญิง ซึ่งเป็น
เครื่องหมายของชีวิต เลือดเนื้อ และการสืบต่ออายุ หรือเป็นสัญญ
ลักษณ์ของความเป็นมารดาผู้ประทานความอุดมสมบูรณ์แก่ชีวิตของ
มนุษยชาตินั่นเอง
พระศิวะนั้นพระองค์เป็นเทพที่มีทั้งความกรุณาและโหดเหี้ยมน่าสะพรึง
กลัว มีพระนามต่าง ๆ กันถึง 48 พระนาม เช่น รุทร, อิศวร, มหาเทพ,
มหากาล, ปรเมศวร, ปสุบดี, นิลกาฬ, ภูเตศวร, หรเทพ ฯลฯ เป็น ต้น
พระองค์คือเทพที่มีขี้เถ้าปกคลุมพระวรกาย พระเกศาสยายยาวเป็น
เส้นตรง มีรูปพระ จันทร์ครึ่งเสี้ยวบนมั่นมวยผม มีพระแม่คงคา แม่น้ำ
ศักดิ์สิทธิ์พุ่งออกมาจากยอดมวยผม พระเนตรโปน และมีพระเนตรที่ 3
อยู่ ตรงกลางหน้าผาก พระเนตรนี้ปิดอยู่ตลอดเวลา
พระศิวะทรงมีเครื่องประดับคือกําไล แกะ มีนาคหรืองูเห่าเป็นสังวาลพัน
รอบพระศอ และพระวรกายสรวมหนังสือ พาหนะของ พระองค์คือ
วัวนนทิ หรือนานดิน (Nandin) ซึ่งไทยเราเรียกว่าโคอสุภราช เป็นต้น

11

การบูชาพระศิวะ

โต๊ะ หรือแท่นบูชา สามารถประดิษฐานร่วมกับเทพองค์อื่นๆได้
เช่น พระพรหม พระวิษณุ ศิวลึงค์ หรือครอบครัวของพระองค์
คือ พระแม่อุมา พระแม่กาลี พระแม่ทุรคา พระพิฆเนศ พระขันทกุมาร



ควรปูโต๊ะหรือแท่นบูชาด้วย ผ้าสีขาว สีแดง สีเงิน โดยเฉพาะ ผ้าพิมพ์
ลายหนังเสือ (หนังเสือเทียม) ท่านจะโปรดมาก แท่นหรือโต๊ะควรเป็น
ลายไม้ธรรมชาติ หรือทาสีด้วย สีดำสนิท สีแดง สีเงิน โดยไม่มีลายสี
ทอง (พระองค์ไม่โปรดสัญลักษณ์ที่สื่อถึงทองคำ เนื่องจากพระองค์

ปฏิบัติโยคะอย่างสูงสุด มีความสมถะ เรียบง่าย)

12

เครื่องสังเวย ของถวาย

น้ำดื่ม นมสด (จืดหรือหวาน ไม่ปรุงแต่งกลิ่นหรือสี)



ดอกไม้ สามารถใช้ดอกดาวเรือง ดอกบัว ดอกกุหลาบ ดอกไม้ป่า
ต่างๆ ทุกสี ทุกพันธุ์

13

14

คำขวัญ 15

" ประจำจังหวัดนครศรีธรรมราช "

เราชาวนครฯ อยู่เมืองพระ มั่นอยู่ในสั จจะ ศี ลธรรม
กอปรกรรมดี มีมานะ พากเพียร ไม่เบียดเบียน
ทำอันตรายผู้ใด คติเดือนใจ ไม่ประพฤติชั่ว
ไม่ทำลายผู้อื่น มุ่งทำความดี เจริญด้วยศั กดิ์ศรี
ตั้ ง จิ ต ผ่ อ ง ใ ส
ผูกไมตรี มีมารยาทต่อทุกคน

อ้างอิง 16

1. ^ โร เชน ดาลัล (2014). ศาสนาฮินดู: คู่มือการตามตัวอักษร หนังสือเพนกวิน .
ISBN 9788184752779. รายการ: "พระอิศวร"

2. ^ สุปรามุนียสวามี, สัตคุรุ ศิวะยะ (2003). ผสานกับŚiva: อภิธรรมร่วมสมัยของ
ศาสนาฮินดู สิ่งพิมพ์ของสถาบันหิมาลัย น. 924 หน้า(ดูหน้า:844). ISBN 978-
0-945497-99-8.

3. ^ ดับบลิวเจ จอห์นสัน (2009). พจนานุกรมของศาสนาฮินดู สำนักพิมพ์มหาวิ
ทยาลัยอ็อกซ์ฟอร์ด. ISBN 978-0-19-861025-0- ผ่านทางฟอร์ด