ภาษาทีใช้ในการสื่อสาร

ภ า ษ า ที ใ ช้ ใ น ก า ร
สื อ ส า ร

ภาษาทีใช้ในการสอื สาร 
  

ภาษาทีใชใ้ นการสอื สารแบง่ เปน 2
ประเภทใหญ่ ๆ คือ     

1. วจั นภาษา ซึงเปนถ้อยคาํ คอื ภาษาพูด
ทีใช้สือสารกนั

2. อวจั นภาษา ซึงไมใ่ ช่ถ้อยคํา แต่อาจจะ
เปนภาษา สัญลักษณ์ทสี ามารถเข้าใจได้ตรง
กนั เช่น สญั ญาณไฟ สัญลักษณ์ อาการ
ฯลฯ

อวัจนภาษา

อวจั นภาษา คือ ภาษาทไี ม่ใช้ถ้อยคาํ ไดแ้ ก่ การ
แสดงกริ ยาทา่ ทางของมนษุ ย์  การแสดงสีหน้า
สายตา  นาํ เสยี ง  การใช้มือ  วตั ถุ  การใชส้ ญั ญาณ
ตา่ งๆ  เพือนาํ มาสือความหมาย และ ทาํ ความเขา้ ใจ
ตอ่ กนั จดั แบง่ ได้  7 ประเภท

1. เทศภาษา  เปนอวจั นภาษาทีใชเ้ กยี วขอ้ งกับสถานที
หรอชว่ งระยะห่างทบี คุ คลกาํ ลังสอื สารกัน เชน่ การ

ชายหญงิ คยุ กนั สองตอ่ สองในหอ้ งบง่ ได้วา่ ทงั คมู่ ีความ
สนทิ สนมคนุ้ เคยกนั

2. เนตรภาษา  เปนอวจั นภาษาทเี กียวขอ้ งกบั การใช้
ดวงตา สายตาเพอื สือสารถงึ อารมณ์  ความรู้สึกนกึ คดิ

 ทศั นคติ เชน่  การมอง  การจอ้ ง

3. กาลภาษา เปนอวจั นภาษาทเี กยี วข้องกับระยะเวลา
หรอช่วงระยะเวลาทีกําลงั สือสารกนั อยเู่ ปนอวจั น

ภาษาทสี ําคัญอยา่ งมากในทุกสังคม เพราะแสดงให้เห็น
ถึงการให้เกยี รติ

4. อาการภาษา  เปนอวจั นภาษาทีเกยี วข้องกบั การ
เคลอื นไหวอวยั วะสว่ นตา่ งๆ ของร่างกาย การเคลอื นไหว

ศรษะ  ลาํ ตัว  แขนขา เชน่ การโบกมอื แสดงการ
ทักทายหรอการลา

5.  สัมผสั ภาษา  เปนอวจั นภาษาทสี ือกับผูร้ ับสารโดย
การใชอ้ วยั วะส่วนใดสว่ นหนึงของผู้สง่ สารสมั ผสั กบั ผรู้ ับ
สารเพอื แสดงถึงความรู้สกึ ความปรารถนาและอารมณ์
ของผสู้ ง่ สารทีตอ้ งการสือ เช่น การเดินคลอ้ งแขน จบั มอื

โอบกอด

6. ปรภาษา  เปนอวจั นภาษาทหี มายถงึ สงิ ทเี กดิ ขนึ รอบๆ
ภาษา แบง่ เปน 2 ลกั ษณะ            

1. ปรภาษาเกยี วกับภาษาพูด ได้แก่ นําเสียง ความเร็ว
ความดงั จงั หวะในการพูด           

2. ปรภาษาเกียวกับภาษาเขยี น ได้แก่ การใช้รูปแบบตัว
อักษรใหญ่  เล็ก  ตัวหนา  บาง

7.  วตั ถุภาษา เปนอวจั นภาษาทเี กยี วข้องกบั การเลอื ก
ใช้วตั ถุเพอื นาํ มาสอื ถงึ ความหมายบาง ประการ เช่น
 การเลือกใช้เครองแตง่ กาย  เครองประดบั  ข้าวของ

เครองใช้ในการแตง่ บ้าน

วัจนภาษา

วจั นภาษา คอื ภาษาทีใช้ถอ้ ยคาํ โดยมี
การจัดภาษาของออกเปนระดบั ระดบั
ของภาษา  หมายถงึ  ความลดหลนั

ของถอ้ ยคาํ  และการเรยบเรยง
ถ้อยคําทีใชต้ ามโอกาส  กาลเทศะ
 และความสัมพันธร์ ะหวา่ งบุคคลทเี ปน
ผูส้ ง่ สารและผู้รับสาร  แบง่ เปน 5

ระดับ

1. ภาษาระดบั ปากหรอระดบั กันเองใชก้ บั บคุ คลที
สนิทสนมคนุ้ เคยกันเปนพิเศษ เช่น  ระหวา่ ง เพือน

สนิท ระหวา่ งบุคคลในครอบครัว สือสารกนั ใน
เนือหาทรี ับรู้กันได้เฉพาะคู่สนทนาเทา่ นนั

2. ภาษาระดบั สนทนา ใช้สือสารกันระหวา่ งบคุ คลทีมี
ความสมั พนั ธ์ยงั ไมถ่ งึ ขันสนิทสนม เช่น การสนทนา
ในการตดิ ตอ่ ธรุ การงาน  แนะนําตัวในสังคม  ภาษา

ระดับนีอาจจะนาํ ไปถ่ายทอดในงานเขยี นประเภท
บันเทิงคดี  เชน่ เรองสนั

3. ภาษาระดบั กงึ ทางการ ใชเ้ พอื สอื สารให้เกิด
ความเขา้ ใจกันด้วยความรวดเร็ว  เชน่ การพูด
ในทีสาธารณะทมี ุ่งใหผ้ ู้ฟงเขา้ ใจง่ายและรวดเร็ว
 ภาษาทีใชใ้ นจดหมายกึงทางการ  การพูดทาง

วทยุหรอโทรทัศน์ทีผ้ฟู งเปนบคุ คลทวั ไป

4. ภาษาระดับทางการ เปนภาษาทใี ช้ในหนังสือ
ราชการ  คําสังหรอประกาศเพือให้สาธารณชน
ทราบ  ภาษาทีใช้ในการเขียนตาํ ราทางวชาการ
 การประชมุ ทมี ีแบบแผน  การอภปิ รายหรอ

ปาฐกถาอย่างเปนทางการ

5. ภาษาระดับพิธกี าร  เปนภาษาทีใช้ในโอกาส
สําคัญเปนพเิ ศษ เช่น  ประกาศสําคญั ๆงานพระราช
พิธี หรอรัฐพธิ ี  การชแี จงเรองราวทีมีความสาํ คญั

แกก่ ิจการบ้านเมือง

ตัวอย่าง
การใชอ้ วัจนภาษา

เมือคณุ ครูพลอยเขา้ สอนในห้องเรยน
นักเรยนกจ็ ะทําความเคารพดว้ ยการ
พนมมอื ไหวค้ ุณครู เปนอวจั นภาษา

ประเภท อาการภาษา

คอนนีเห็นผหู้ ญงิ สวมชดุ
พยาบาลจึงทราบวา่ เขาเปน
พยาบาล เปนอวจั นภาษา

ประเภท วตั ถุภาษา

ตัวอย่าง
การใชว้ ัจนภาษา

เอลมมี ักจะชอบพดู กับ
ชปิ ปวา่ เธอมนั เปนติง
เกาหลตี ัวแม่ เปนวจั น

ภาษา ระดบั ปาก

เมอื แซมมไี ปทํางานที
บรษทั ใหมว่ นั แรกก็พดู
แนะนําตวั กบั ทกุ คนในที
ทํางาน เปนวจั นภาษา

ระดับสนทนา

น.ส.พทั ธ์ธรี า ประดษิ ฐ ม.5/3 เลขท2ี 1