9.ระบบป้องกันอัคคีภัย

เอกสารประกอบการบรรยาย
ระบบปองกนั อคั คภี ัย

สารบัญ หนา

เครอ่ื งสบู นาํ้ ดับเพลิงและอปุ กรณ 3
-ชนิดเครื่องสูบนํา้ ดบั เพลงิ 8
-เครือ่ งตน กาํ ลังขับเครอื่ งสูบน้ําดับเพลิง 10
-อปุ กรณประกอบเคร่อื งยนต 13
-ตคู วบคมุ เคร่อื งสบู นา้ํ ดบั เพลิง 17
-การบํารงุ รักษาเครื่องยนต 19
-เคร่ืองสบู นาํ้ รักษาแรงดนั 21
-การตั้งคา เคร่อื งสบู นาํ้ ดับเพลิงและอุปกรณ 22
-อุปกรณว าลว ทใี่ ชในระบบดับเพลงิ 24
26
เครอื่ งดบั เพลิงชนิดยกหิ้ว 29
-การตรวจเชค็ และบํารงุ รักษาเครอ่ื งสบู น้ําดบั เพลงิ 33
-สัญลกั ษณของไฟและการเลอื กชนดิ เครอื่ งดบั เพลิง 39
46
สายสงนา้ํ ดบั เพลิง 47
ระบบสปริงเกอรแบบทอเปยก 48

-อุปกรณส ปรงิ เกอร
-การทาํ งานของสปริงเกอร

2

ระบบปอ งกนั อคั คีภยั

ซึ่งรวมถงึ ระบบหัวกระจายนา้ํ ดบั เพลงิ อตั โนมัติ, ระบบเครือ่ งสูบนา้ํ ดบั เพลงิ ระบบแจงเหตเุ พลงิ ไหม, ถัง
ดับเพลิงแบบมือถือหรือระบบอุปกรณช ว ยเหลอื ฉกุ เฉนิ ตางๆ ทใ่ี ชในการดบั ไฟจะตองไดรับการตรวจสอบซอมแซมและ
บํารงุ รักษาใหอ ยใู นสภาพพรอมใชงานไดต ลอดเวลา และเมื่อเกิดอคั คภี ัยข้นึ กส็ ามารถเตือนภยั แกผ อู าศัยและดับไฟได
ทนั ที เพ่อื เปน การชว ยลดการสญู เสยี ชีวิตและทรพั ยสนิ จากเหตเุ พลงิ ไหมได การบรรยายจะมีหวั ขอ 4 หวั ขอ โดยจะ
กลาวถึงสว นประกอบ, หนา ที่ และการดแู ลบาํ รุงรักษาของอปุ กรณแตล ะชนดิ

1. เคร่อื งสูบนาํ้ ดบั เพลงิ และอปุ กรณ
2. เครื่องดับเพลงิ ชนิดยกหวิ้
3. สายสงน้ําดับเพลงิ
4. ระบบสปรงิ เกอรแบบทอเปยก

เครื่องสูบนํ้าดับเพลิงและอุปกรณ

ระบบเครือ่ งสบู นาํ้ ดับเพลิงเปน หวั ใจหลกั ในการดับไฟที่เกดิ ข้นึ ในอาคารตา งๆ หลายครงั้ ท่เี กิดเหตุเพลงิ ไหมใ น
อาคารแลวเคร่อื งสบู นา้ํ ดบั เพลิงไมส ามารถใชง านได เนือ่ งจากขาดการซอมแซมดแู ลบํารงุ รกั ษา แตทงั้ น้เี คร่ืองสูบนา้ํ
ดับเพลงิ จะสามารถทาํ งานไดอ ยา งมีประสทิ ธิภาพนน้ั มีปจ จยั สาํ คัญอยา งอนื่ ๆ อีก อาทเิ ชน

- การตดิ ตั้งเครื่องสบู นา้ํ ดับเพลงิ ในตาํ แหนงท่ีเหมาะสม
- การตดิ ต้ังการเดนิ ทอ พรอมอุปกรณท ี่ถูกวธิ ี
- การรจู กั หนา ท,่ี สวนประกอบตา งๆ และวธิ กี ารดแู ลบํารงุ รกั ษาเครือ่ งสูบนํ้าดับเพลงิ
ตาํ แหนง ทตี่ ง้ั ของเครอ่ื งสูบนาํ้ ดบั เพลิง
เพอ่ื ใหเ ครอื่ งสบู นา้ํ ดับเพลิง (Fire pump) และเครอ่ื งสูบนํ้ารักษาแรงดัน (Jockey pump) ทํางานไดอยางมี
ประสิทธิภาพ และมกี ารใชงานทย่ี าวนานควรติดตั้งในสภาพแวดลอ มทเ่ี หมาะสมอยใู กลแหลงเกบ็ น้าํ มากที่สดุ วางอยู
บนแทน คอนกรีตทมี ีความมน่ั คงและแขง็ แรง มหี ลังคาปอ งกนั แดดและฝน

3

ตําแหนง ที่ตดิ ตง้ั ชดุ เครือ่ งสบู นํ้าดับเพลิงภายในหองปม ควรตง้ั อยใู นตาํ แหนง ทเี่ ขา ตรวจสอบและดูแล
บาํ รุงรักษาหรอื ทําการซอมแซมไดโ ดยงา ย

เน่ืองจากชุดเคร่ืองสูบน้ําดบั เพลิงมักจะมขี นาดใหญและน้าํ หนักมาก การออกแบบติดตง้ั ชุดเครื่องสบู นา้ํ
ดบั เพลิงควรอยูใกลกบั ประตูทางเขา-ออกของหอ งปม เพ่อื ใหงา ยตอ การถอดและเคลื่อนยายเม่ือตอ งการนาํ เครอื่ งสบู
นํา้ ดบั เพลงิ ไปซอ มแซมยงั สถานทอี่ นื่ และควรมอี ปุ กรณอํานวยความสะดวกในการซอ มแซมและบํารงุ รักษา หรือ
สาํ หรบั เคลื่อนยาย

4

1.2 การตดิ ต้ังและการเดินทอ พรอมอปุ กรณทีถ่ ูกวธิ ี
(ในกรณที ่บี อ นา้ํ อยูสงู กวาตวั ปม )

5

(ในกรณที ีบ่ อน้าํ อยตู าํ่ กวา ตวั ปม )

- อยา เดินทอทางดดู ไกลและใชขอตอ ตา งๆ ในระบบใหน อยที่สุด มฉิ ะนนั้ อาจมปี ญหาเร่อื งขอปม สบู น้าํ ไมข น้ึ
ได

- ใหแ ยกทอดดู ของ Fire pump และ Jockey pump ออกจากกันในกรณที ่ีใชปม ตง้ั อยเู หนอื ถงั พกั น้ํา
- Relief valve ใหตดิ ต้ังกอนถงึ Check valve กรณที ่ีตดิ ต้ังหลัง Check valve เวลา Jockey pump ทาํ งาน

จะทาํ ให Relief valve ระบายนาํ้ ในระบบออกทําให Jockey pump ทํางานบอ ย
- เวลาตอ ทอ Discharge ของ Jockey pump เขากบั ระบบทอ Fire pump ใหต อหลงั จาก Check valve
- Fire pump ดานsuction NFPA กําหนดใหตดิ ตั้งวาลว ชนิด OS2Y GATE VALVE เทา นนั้
ในบางครงั้ บอ พกั นา้ํ ซงึ่ อยูตาํ่ กวา ระดบั ปม น้าํ แตผ ูอ อกแบบไมส ามารถตดิ ตง้ั เครอ่ื งสูบน้าํ ดบั เพลิงเปนชนดิ
VERTICAL TURBINE FIRE PUMP ไดเนอ่ื งจากหองปมไมไ ดอ ยเู หนือบอพกั นาํ้ ซง่ึ อาจจะตดิ ตั้งเปน แบบ
HORIZONTAL SPLIT CASE แทน แตค วรมี PRIMING TANK ติดต้งั เพม่ิ เขา ไปในระบบ เพอื่ เตมิ น้ําในกรณี FOOT
VALVE เกิดมปี ญ หาร่ัวซมึ

6

และทอ ของระบบ PRIMING TANK ควรเดนิ ทอ ไปตอ กบั check valve ทางดาน discharge ของปม น้ําใน
priming tank จะคอยเตมิ นา้ํ ใหก บั เครอ่ื งสบู นาํ้ ดับเพลิงเองโดยอัตโนมตั ิ ตามรูปแบบการติดตงั้ ในภาพ

- ในกรณที ่ดี ูดนาํ้ จากบอ ท่ตี าํ่ กวา ไมจาํ เปน ตองใส gate valve หรือ butterfly valve ที่ดา นดดู อีก เพราะจะเปน
การเพม่ิ Friction loss ในทอ ทางดูด และบางคร้ังถา ติดตง้ั ไมดีจะทาํ ใหอ ากาศร่วั เขา ไปในทอ ทางดดู ได

7

1.3 หนา ท,่ี สว นประกอบของระบบเครอื่ งสูบนาํ้ ดับเพลงิ และวิธกี ารดูแลบาํ รุงรักษา
1.3.1 เครือ่ งสูบน้ําดบั เพลงิ เครือ่ งสูบนํ้าดับเพลงิ ทน่ี ิยมใชม ี 3 แบบคอื
ƒ 1) เคร่ืองสบู นา้ํ ชนิด END SUCTION CENTRIFUGAL PUMPS
ƒ 2) เครอ่ื งสบู นาํ้ ชนดิ HORIZONTAL SPLIT CASE PUMPS
ƒ 3) เครื่องสบู นาํ้ ชนดิ VERTICAL TURBINE PUMPS

1) เคร่ืองสบู นาํ้ ดบั เพลิงชนิด End Suction centrifugal pumps
ปม น้าํ ชนิดนเ้ี หมาะสาํ หรบั ปริมาณสงู (Flow rate) ท่ไี มมากนกั และควรเลือกใชในกรณที บี่ อ พกั นํ้า

อยูสูงกวา ตัวปม
การตดิ ต้งั ปม นาํ้ ชนิดนต้ี องระวงั เรอ่ื ง support ทีร่ องรบั นา้ํ หนกั ทอ เน่ืองจากน้าํ หนกั ทอ ทง้ั ดานดูด

และดานสงจะกดลงอยูดานหนา ของตัวปม และถาตดิ ตง้ั เดินทอ ไมด ีจะทําใหห นา แปลนปม นา้ํ ดา นดดู หรอื คอ
ปม เกิดการแตกราวหรอื หักได

สว นประกอบของเครื่องสูบนํ้าชนดิ นม้ี สี วนสําคญั ดังนี้
- Casing ทําดวย cast iron มคี า working pressure อยูที่ 10-16 bars ออกแบบเปนชนดิ back full out
- ใบพัด สวนมากทําดว ย cast iron or cast bronze ออกแบบเปนชนิด enclosed type
- Seal ในกรณที ่ีใชกบั ระบบดบั เพลิงจะเปน แบบปะเกน็ เชอื ก (packing seal) จาํ นวน 1 ชุด อยูดา น

beaking housing
- Bearing (ตลับลูกปน) มีอยู 2 ชดุ โดยอยทู ดี่ านหนา และดานหลงั ของ bearing housing อยา งละชุด

การดูแลบาํ รงุ รกั ษา
- ตรวจเช็คอัดจารบีลูกปน โดยตามปกตทิ างบริษทั ผูผลติ ไดห ลอ ลื่นลูกปน(Bearing) ไวอ ยา งเพยี งพอกอน

สงออกจากโรงงาน ไมมคี วามจาํ เปน ตอ งเตมิ จารบี เวน แตวา ไดเ กบ็ เครื่องสบู นํ้าไวน านจนจารบีเดมิ
เส่ือมสภาพจงึ จําเปน ตอ งเปล่ยี นจารบีใหม ในระหวา งการใชง านใหต รวจสอบและเพม่ิ จารบีทุกๆ 3 เดือน
จารบีท่ีใชใ หไ ชเฉพาะสาํ หรบั Ball bearing โดยเฉพาะ และในการอัดจารบีน้นั อยาอัดจารบมี ากเกนิ ไปจะ

8

ทําใหลกู ปน รอ น และเมอ่ื ใชงานเปน ระยะเวลานานควรถอดตลบั ลกู ปนออกเพื่อทาํ ความสะอาดภายใน
ท้งั หมดและเปลีย่ นจารบใี หมโ ดยเติมจารบีเพยี ง 3 ใน 4 สว นของปริมาณหอ งแบรงิ่
- ตรวจเชค็ packing seal โดยปกตpิ acking seal จะมนี า้ํ ในระบบเครอื่ งสูบนา้ํ ไหลมาเล้ียงท่ี packing seal
และจะหยดออกมาประมาณนาทลี ะ 3-4 หยด ในกรณีที่มีนาํ้ ไหลออกมาทาง packing seal จาํ นวนมาก
ใหทาํ การขนั อดั packing ใหแนน ขึ้น แตต อ งระวังเพราะถาขนั packing seal แนน ไปจะทาํ ให packing
seal แนน ไปจะทําให packing เกิดการเสยี ดสกี ับเพลาปม ทาํ ใหเพลาปม เกดิ การสกึ กรอนเปน รอ งได และ
ถา packing seal สกึ หรอื เสอ่ื มสภาพไมสามารถขนั อัดไดอีกใหทาํ การเปลย่ี นpacking seal ใหมโดยให
รอยตอแตละวงวางสลบั กนั
ปม ชนดิ End suction centrifugal นีเ้ วลาถอดซอมแซมจะคอนขางยงุ ยากเนือ่ งจากจะตอ งถอดเครื่องตน
กําลัง เชน มอเตอร หรือเครอื่ งยนตออกกอ นจึงจะสามารถถอดชิน้ สว นของเครอ่ื งสบู น้ําดับเพลงิ ออกมาได
( Back pull out)

2) เครอื่ งสบู น้าํ ดบั เพลงิ ชนิด Horizontal split case pump

เครือ่ งสบู นาํ้ ชนิดน้ีเหมาะสาํ หรับปรมิ าณการสูบนา้ํ นอยไปจนถงึ ปรมิ าณสูบน้าํ มาก (ประมาณ
500-5000 GPM) และควรเลือกใชในกรณที ีร่ ะดับนาํ้ ในบอ พกั นาํ้ อยูส ูงกวา ตัวปม ในกรณีทหี่ ลีกเลีย่ งไมไ ดใ หตดิ ตง้ั
priming tank เพื่อใหแ นใจวา เคร่ืองสูบนาํ้ ดบั เพลิงสามารถสูบน้ําไดต ลอดเวลา

ปม ชนิด Horizontal split case น้ีสามารถเปด casing ดานบนออกได เพอื่ ใหงา ยตอการซอ มแซม
บาํ รุงรักษาโดยไมต อ งถอยเคร่อื งตน กาํ ลงั ออก เพราะดานดูดและดา นสง ของเคร่อื งสูบนาํ้ ชนดิ น้ีถกู ออกแบบใหอ ยู
ดา นขา ง และอยูต รงขามกนั ดา นดูดของปมเปนแบบ Double suction นํ้าทเี่ ขาทอ ดูดจะแบง เปน 2 ทางเขา ทงั้ 2 ดา น
ของใบพัด ทําใหส ามารถ Balance load ของใบพัดไดดี

สวนประกอบสําคัญของเคร่อื งสบู นา้ํ ชนดิ นี้มดี งั นี้

9

- Casing ทาํ ดว ย cast iron มคี า working pressure อยทู ่ี bars สามารถเปด ฝาดา นบน เพื่อซอ มแซม
บาํ รงุ รักษาเครอ่ื งสูบน้ําไดโดยงา ย

- Bearing (ตลับลูกปน ) เปน แบบ Ball Bearing มีอยู 2 ชุดอยดู า นหวั และทา ยของปม
- Seal เคร่ืองสูบน้าํ ดบั เพลงิ ชนดิ นม้ี ี packing seal จาํ นวน 2 ชดุ อยทู ี่หวั และทา ยของปม

การดูแลบํารงุ รกั ษา
- ตรวจเชค็ อดั จารบลี กู ปน ดูแลรกั ษาเชน เดยี วกับ End suction pump
- ตรวจเชค็ packing seal ดูแลรกั ษาเชน เดยี วกับ End suction pump

3) เคร่ืองสบู นาํ้ ดบั เพลิงชนิด Vertical Turbine pump
เคร่อื งสูบนาํ้ ดบั เพลงิ ชนดิ นเี้ หมาะสําหรบั ติดต้ังในกรณีท่ีถงั เก็บนํ้าอยใู ตดินระดบั ต่าํ กวา เคร่ืองสูบ
นา้ํ เราสามารถออกแบบใหเ คร่ืองสูบน้ําดบั เพลงิ เปนชนดิ หลายใบพัด (Mulit-stage) ในกรณที ี่ใบพดั เดยี วไมส ามารถทาํ
Head ไดต ามตองการ เวลาสง่ั ซื้อเครอื่ งสบู น้าํ ชนดิ นีจ้ ะตองทราบความลกึ ของถงั เก็บนาํ้ ใตด นิ กอ น เพ่อื แจง ความยาว
ของ TPL (Total Pipe Length) ของเครอ่ื งสบู นาํ้ ใหโ รงงานผผู ลิตจดั ทาํ ตามความยาวทก่ี าํ หนด โดยเวลาติดตงั้
Column, Blow, Impeller, พรอม Stainer จะถกู ตดิ ต้ังภายในบอ นาํ้ ใตด นิ โดยมี Discharge head ซง่ึ ประกอบดว ย
หนา แปลนดา นจาย, packing seal และชุด couplingติดต้ังอยูบนปากบอ ในการเลอื กเครื่องยนตด ีเซลเปนตน กาํ ลังขับ
ตองติดต้งั right angle gear เม่อื เปลยี่ นกาํ ลังในการขับเคร่ืองสบู น้ําเปนแนวตัง้ ฉากกับเครอื่ งยนต

เครอ่ื งตนกําลังขบั ของเครือ่ งสบู น้าํ ดบั เพลงิ
ในระบบเครอื่ งสูบนา้ํ ดับเพลิง เครือ่ งตน กาํ ลังท่ีใชขับสามารถเลือกได 2 แบบคือ

1. ชนิดขับดว ยมอเตอรไฟฟา
2. ชนดิ ขบั ดว ยเคร่อื งยนตดีเซล

10

1. เคร่อื งตนกําลังชนดิ ขบั ดว ยมอเตอรไ ฟฟา

เปนเครื่องตน กาํ ลงั ในการขบั เครอื่ งสบู น้าํ ดบั เพลงิ มีความสะดวกในการตดิ ต้ัง และบาํ รุงรักษา ราคาคา ใชจ า ย
จะถูกกวา เคร่อื งตนกาํ ลังชนดิ เคร่อื งยนต แตตอ งคํานึงถงึ วา ทางโครงการไดจัดเตรียมเครื่อง Generator สําหรบั จา ยไฟ
ใหเครอ่ื งสูบนา้ํ ดบั เพลงิ กรณีไฟฟา ดบั ดวยหรือไม เพราะในกรณีเกิดเพลงิ ไหม การไฟฟาจะตัดไฟที่จา ยมาในโครงการ
เพื่อปองกนั ไฟฟา ลดั วงจรซึ่งจะกอใหเ กิดความเสยี หายตา งๆ มากข้ึน ถา ไฟฟา ยงั ไมถ กู ตดั เคร่ืองสูบนาํ้ ดบั เพลิงกจ็ ะ
ทาํ งานตามปกตโิ ดยใชมอเตอรข บั แตถาไฟฟา ถูกตดั Automatic transfer switch จะทําการสลับวงจรเขาวงจรของ
เคร่อื งกาํ เนดิ ไฟฟา ฉุกเฉนิ เพอื่ จา ยไฟใหก บั มอเตอรใ นการขบั เคร่ืองสูบนาํ้ ดบั เพลงิ ตอ ไป

ขอควรระวงั
- ตรวจเช็คทิศทางการหมนุ ของมอเตอรวา ถกู ตอ งหรือไม โดยปกติทศิ ทางการหมนุ ของเครอื่ งสบู นาํ้ จะหมนุ

ตามเข็มนาฬกิ า (ในกรณีทม่ี องจากทา ยมอเตอร)
- กรณีมอเตอรท ี่ใชเ ปนแบบ ODP (Open drip prouf) จะตองติดตั้งในทร่ี ม เพอื่ ไมใ หถ กู แดดถูกฝน
- ตรวจเช็ควา ตูค วบคมุ และมอเตอรใ ชระบบ Start แบบไหน
- เช็คขนาดและจํานวนสายไฟที่เดนิ จากตูควบคมุ มายงั มอเตอรวา ถูกตอ งหรือไม

การดแู ลและบาํ รงุ รกั ษา
- อดั จารบลี กู ปน ทกุ ๆ 1,000 ชว่ั โมง (หรอื 6 เดือน) และไมค วรอดั จารบบี อ ยกวา นน้ั เพราะจะทาํ ใหสวนทเ่ี กิน

ไหลซมึ เขาไปในมอเตอร
- ทาํ ความสะอาดครบี ระบายความรอ นท่ีตวั มอเตอรแ ละใบพัด
- ตรวจเช็คนอตยดึ ตางๆ เชน หัวขว้ั สายไฟทกุ ๆ 6 เดอื นเพราะถา นอ ตคลายตวั จากการทาํ งานของมอเตอรจ ะ

ทาํ ใหสายไฟรอนหรอื ไหมได

11

- วัดกระแสไฟของมอเตอร โดยวัดคาแอมปของมอเตอรว าไมควรสงู เกนิ กวา ท่กี าํ หนดไวห ากแอมปสูงกวา
ปกติมากจะทาํ ใหโ วลท ตก หรอื แสดงวา มกี ารใชง านหนกั เกนิ กําลงั มอเตอร

- หากมสี ตารทเตอรค วรหมน่ั ตรวจเช็คทาํ ความสะอาดหรอื ใชลมเปา ไลฝ นุ ออกเพอ่ื ปอ งกันไมใ หม สี งิ่ สกปรก
ไปตกคา งทีบ่ รเิ วณหนา Contact

- โปรดสงั เกตคอยลวา มเี สยี งดังของลูกปน หรือไม หากพบเสียงดังผดิ ปกติควรถอดเปลี่ยนลูกปน ทันที
2. เคร่ืองตนกําลังชนดิ ขับดว ยเครื่องยนตด ีเซล

ในมาตรฐาน NFPA20 (National Fire Protection Association) หวั ขอท่ี 11.1.3 กาํ หนดชนดิ
เครือ่ งยนตส ําหรบั เปนตน กาํ ลงั ขับเครื่องสูบน้ําดับเพลงิ ตอ งเปน เครือ่ งยนตส นั ดาปภายในโดยการจดุ ระเบดิ ดว ยแรงอัด
ของลกู สูบเทา นน้ั (Compression Iginition type) หา มใชเครอ่ื งยนตท ่ีจุดระเบิดดวยหัวเทยี น (Spark-ignited internal
combustion engine) และในการเลือกขนาดแรงมา ของเครื่องยนตตอ งเลอื กแรงมา ใหม ากกวา กําลงั ทใ่ี ชขบั เคร่อื งสบู
นา้ํ ทุกๆ จดุ ของ Formance curve อยางนอ ย 10% และตองเผื่อกําลงั แรงมา ทล่ี ดลง 3% ทกุ ๆ ความสูง 1000 Ft. (300
m.) หลงั จาก 300 Ft. แรกและกาํ ลงั แรงมา ที่ลดลง 1% ทกุ ๆ อุณหภูมทิ ี่เพมิ่ ขึน้ 10 oF (5.6 °C) นับจากอุณหภมู หิ อง 77
oF (25 oC) และเม่ือใช Right angle gear drive กบั Vertical turbine fire pump ตองเลอื กแรงมา ของเครื่องยนตทเ่ี พิ่ม
สงู ขน้ึ สาํ หรับการสญู เสียแรงมา ( Power loss) ของ Gear drive

12

อปุ กรณป ระกอบเครอ่ื งยนตดีเซล
1. ENGINE PANEL
จะเปนแผงหนา ปด ทีต่ ดิ ต้งั อยูกบั เครอ่ื งยนต โดยท่แี ผงหนา ปดน้จี ะประกอบไปดวยอปุ กรณต างๆ ดังนี้

TACHO
METER

HOUR WATER TEMP
METER METER

LOW OIL
PRESSURE

VOLT METER VOLT METER
BATTERY#1 BATTERY#2

Hour Meter (เกจวดั ชว่ั โมง)
จะทาํ การวดั ชว่ั โมงการทํางานของเครอื่ งยนตวา ใชง านไปแลวกชี่ ัว่ โมง เพอ่ื เปน ขอมลู ในการบาํ รุงรกั ษา
เปลยี่ นถา ยนาํ้ มันเครอ่ื งหรืออปุ กรณป ระกอบอื่นๆ

Tacho Meter (เกจวดั รอบ)
ใชส าํ หรับวัดรอบของเครอ่ื งยนตวา วง่ิ ก่ีรอบ/นาที โดยจะทาํ การรับสญั ญาณจาก Magnetic pick-up
ทตี่ ดิ ต้งั อยทู ่ี Fly wheel และกรณที ร่ี อบของเครื่องยนตส ูงกวาคา ท่ีกาํ หนดไว 20% ไฟเตือนจะโชว
Overspeed ทตี่ ูค วบคุมเครือ่ งสูบน้ําดบั เพลิง และ Tacho meter น้ยี งั มีไฟเตือนเม่อื ความดนั
นาํ้ มนั เคร่ืองตาํ่ , อณุ หภมู ิของเคร่ืองยนตสูงกวา ปกติ หรอื รอบเคร่ืองยนตสงู เกนิ พกิ ดั คาทต่ี ง้ั ไว

Water Temperature gauge (เกจวดั ความรอ น)
เกจวัดความรอ นจะแสดงคา อณุ หภูมขิ องเครอื่ งยนตโดยรับสญั ญาณจาก Temperature sensor ที่
ตดิ ต้ังอยบู ริเวณเสอ้ื สบู โดยปกตเิ ม่อื งเคร่อื งยนตท าํ งานอณุ หภมู ิของเครอ่ื งยนตจ ะอยทู ป่ี ระมาณ 85-
90 ˚c และเมอื่ อุณหภูมิสูงกวา 100 ˚c จะมี Temperature switch อกี ตัวหนึ่งซง่ึ ติดต้ังอยบู ริเวณเส้ือ
สบู เชนกนั จะสงสัญญาณไปที่ตคู วบคุมเคร่อื งสบู นา้ํ ดบั เพลิง เพอ่ื สง สัญญาณเตอื นพรอ มไฟเตอื นวา มี
อุณหภมู ิสูงเกนิ ไป

13

Low Oil Pressur gauge (เกจวัดความดนั นํ้ามนั เครือ่ ง)
เมอ่ื เครอ่ื งยนตย ังไมไ ดท ํางานเข็มวัดความดันนา้ํ มนั เครอื่ งจะตกอยทู เ่ี ลข 0 หลังจากทท่ี าํ การสตารท
เครอ่ื งยนตแลว เข็มวดั ความดันจะคอ ยๆ ชข้ี ้นึ ทงั้ น้ขี นึ้ อยกู ับระดบั น้ํามนั เครอื่ งดวยแตโ ดยปกติแลว ควร
ทําการตรวจเช็คระดบั นํ้ามนั เครอื่ งจากกา นวัดระดบั อยเู ปน ประจาํ ทกุ ๆ เดือน

Volt Meter (โวทลม เิ ตอร)
โดยทว่ั ไป Volt meter บน Engine Panel จะมอี ยู 2 ตวั เพ่ือแสดงคา Volt ของแบตเตอร่แี ตล ะตวั วา อยู
สถานะใด ซ่งึ ถาเราใชแบตเตอรขี่ นาด 12 Volt. แผงหนา ปด ของ Volt meter จะแสดงคา ไมต่ํากวา 12
Volt. (ประมาณ13-14 Volt.)

วิธีการตรวจเชค็ และบาํ รงุ รกั ษา Engine Panel ทําไดดงั น้ี
- ใชลมเปา ทําความสะอาดฝนุ และสิ่งสกปรกตางๆ บนแผงหนา ปด
- ตรวจเช็คข้วั สายไฟตา งๆ ทเ่ี ขามิเตอรว า ขนั แนน ดหี รอื ไม เนือ่ งจากการ run engine ท่ีมคี วามเรว็ รอบสูงๆ

นัน้ อาจทาํ ใหข ้วั สายไฟตา งๆ อาจคลายตวั หรอื หลุดออกได
- สายไฟตางๆ ทเ่ี ดนิ จาก sensor เคร่อื งยนตตอ งรอยผานทอ Flexible ทนความรอ นสงู มฉิ ะนน้ั สายไฟอาจะ

ละลายได
2. HEAT EXCHANGER (เคร่อื งระบายความรอน)

เปนอุปกรณร ะบายความรอนของเครอื่ งยนต โดยใชน าํ้ จากดา นจา ยของเคร่อื งสูบนา้ํ ดบั เพลิงไหลเขา
ไปในตัว Heat exchanger ทจี่ ะเปน ทอทองแดงขดอยภู ายในตวั Heat exchange และปมนา้ํ เครื่องยนตจะ
circulate นาํ้ ในตวั เครื่องผา นทอระบายความรอนของตวั Heat exchange

วิธีการใชง านและบํารุงรกั ษา Heat exchanger
- ในการสตารท เครอื่ งยนตคร้ังแรกตอ งเติมนํ้าใหเตม็ Heat exchanger (นาํ้ จาก Heat exchanger จะไหล

เขา ไปในเครอ่ื งยนตเพอื่ เปน นาํ้ ทใี่ ช circulate ภายในเครื่องยนต)
- ในการเตมิ น้ําคร้งั แรกน้ันจะตองคลายปลก๊ั อดุ ที่ตวั เครอ่ื งยนตด ว ย เพ่ือเปนการไลอ ากาศภายในเคร่อื ง

ออกไป มฉิ ะนน้ั อากาศจะบล็อกนาํ้ ไวทาํ ใหเ ครอ่ื งยนตรอ นจดั ได

14

3. COOLING LOOP (ทอระบายความรอ น)

Cooling loop เปนแนวเสน ทอ ท่ีนาํ นาํ้ จากเคร่ืองสบู นาํ้ ดับเพลงิ ไปยงั Heat exchanger เพ่อื ระบาย
คาวมรอ นของเคร่อื งยนต และเนอ่ื งจากความดนั ท่ีออกจากเครือ่ งสบู น้ํามแี รงดนั สงู จึงตอ งมี Reducing Valve
ลดความดันของนาํ้ และมี Y-stainer เพอ่ื กรองนาํ้ จากส่งิ สกปรกที่มากบั นา้ํ กอนเขา ไปในตวั Heat exchanger
ตวั Cooling loop ท่ตี ิดต้งั กบั ระบบเครื่องสูบนํา้ ดบั เพลงิ นนั้ จะมี 2 Line คือ 1. Line Auto 2. Line Manual

โดย Line Auto น้ันเมือ่ เครอ่ื งสูบนา้ํ ดับเพลิงทาํ งานตคู วบคมุ จะสงให Solinoid Valve เปด เพอื่ ใหน า้ํ
จากเครอ่ื งสูบนาํ้ ดับเพลิงไหลผานเขาไปยงั Heat exchanger แตในกรณฉี กุ เฉนิ ตคู วบคุมไมส ามารถใชงานได
แตส ามารถเปด Line By-Pass ใชง านแทนได

วธิ ีการดูแลและบาํ รงุ รกั ษา Cooling Loop
- ควรตรวจสอบ Y-stainer เปน ระยะวา มสี ง่ิ อุดตันหรอื ไม
- ตรวจสอบวา ขอ ตอ ตางๆ ของเสนทอขันแนน หรอื ไม
- ตรวจสอบเกลยี วทอวา แข็งแรงดหี รือไม เนอ่ื งจากแรงสน่ั สะเทอื นจากเครือ่ งยนตเ วลาสตารทน้ันอาจทาํ ให

อปุ กรณต างๆ หรอื ทอนนั้ ขาดได

15

4. BATTERY (แบตเตอร่)ี

หมายถงึ แหลงที่สะสมพลงั งานในรูปเคมแี ลว จา ยเปน พลงั งานไฟฟา ในแบตเตอรี่ 1 ลูกประกอบดวย
เซลส 6 เซลส ตอ กันแบบอนุกรมซงึ่ แตล ะเซลสจ ะมแี รงดัน 2 โวลทจงึ จายแรงดนั ได 12 โวลท ในระบบเครือ่ ง
สูบนํา้ ดบั เพลงิ จะตดิ ตง้ั แบตเตอร่ี 2 ลูกเพ่ือเปน แบตเตอร่สี าํ รอง 1 ลกู โดยเคร่ืองยนตขนาดเล็กจะใชแบตเตอร่ี
12 โวลทใ นการสตารท เครอ่ื งยนต สว นเครอื่ งยนตขนาดใหญจะใชแบตเตอรขี่ นาด 24 โวลทใ นการสตารท โดย
จะนาํ แบตเตอร่ี 2 ลกู มาตอ อนกุ รมกนั
การใชง านและบํารงุ รกั ษาแบตเตอรี่
4.1 แบตเตอรจี่ ะตองติดตั้งอยา งแนนหนาในทสี่ ําหรบั ติดต้ัง
4.2 สายไฟสาํ หรับตอระหวา งชว้ั ควรจะติดตั้งใหแนน หนาและยาวพอสมควร เพื่อปอ งกนั การลดั วงจร
4.3 การขันข้ัวแบตเตอรคี่ วรใชกญุ แจปากตายอยา ใชวธิ ีบดิ กบั ข้วั เพราะจะทําใหข ้วั ชํารดุ
4.4 รกั ษาแบตเตอรี่ใหสะอาด โดยเฉพาะทจี่ กุ จะมที ่รี ะบายอากาศ อยา ใหม ผี งฝุน อุดตัน
4.5 รักษาแบตเตอร่ีสวนบนใหส ะอาดอยเู สมอ ถาขัว้ สกปรกหรอื มีคราบขาวเกาะใหล า งดว ยนา้ํ รอ นและทา

วาสรินท่ีขั้วแบตเตอรี่
4.6 ถาสตารท ติดยากหรือวัดถพ.ไดต ํา่ กวา 1,200 แสดงวาไฟไมพอใหน าํ แบตเตอรีอ่ ดั ไฟจนกวา จะเตม็
4.7 ถาเกบ็ แบตเตอร่ีไวโดยไมไ ดใชอยา งสมา่ํ เสมอควรนาํ มาอดั ไฟอยา งนอ ยเดอื นละครงั้
4.8 ในกรณที แ่ี บตเตอรไ่ี ฟหมด ใหน าํ ไปตรวจทรี่ านจาํ หนา ย
4.9 แบตเตอร่ไี มควรเทน้าํ กรดทง้ิ แลวเตมิ นา้ํ กรดใหม เพราะจะทาํ ใหแบตเตอร่เี สยี หายได
คาํ เตอื น
1. ระวังแกสระเบดิ ประกายไฟฟาอาจทาํ ใหแ กสซ่งึ ระเหยจากภายในแบตเตอรี่ระเบิดได
2. ควรงดสบู บหุ รแ่ี ละอยา ตอสายบวกลบแบตเตอรีท่ ําประกายไฟเลน เปน อนั ขาด
3. ระวงั นํ้ากรดนาํ้ ยาภายในแบตเตอรใ่ี ชนา้ํ กรดกาํ มะถนั่ ซงึ่ เปนอนั ตรายตอ ตา, ผิวหนงั และเสอ้ื ผา

หากถูกนํ้ากรดใหร ีบลา งออกดวยน้าํ สะอาดและปรกึ ษาแพทย

16

ตคู วบคมุ เครอ่ื งสบู นา้ํ ดับเพลงิ (FIRE PUMP CONTROLLER)

ตคู วบคุมเครอ่ื งสูบนาํ้ ดบั เพลงิ มหี นา ทคี่ วบคมุ การทาํ งานของเคร่ืองสบู น้าํ ดับเพลงิ โดยมีหนา ที่สงั่ งานใหเครื่อง
สบู นาํ้ ดับเพลงิ ทาํ งานโดยอัตโนมตั ิและแสดงสถานะการทาํ งานของเครอื่ งสูบนาํ้ ดบั เพลงิ พรอ มสญั ญาณเตอื นเม่อื เกดิ
ปญ หาตา งๆ

โดยระบบควบคุมการสงั่ งานของเคร่อื งสบู นํา้ ดับเพลิง มที ง้ั แบบตคู วบคุมชนิดขับดว ยมอเตอรไฟฟา และ
ตูควบคมุ ชนดิ ขบั ดวยเครื่องยนตดเี ซล ซงึ่ ในกรณที เ่ี ปน ตูควบคมุ เครื่องสบู น้ําชนดิ ขบั ดวยเครอื่ งยนตดเี ซลจะมอี ปุ กรณ
ภายในตคู วบคุมมากกวา ชนิดขบั ดวยมอเตอรไฟฟา

DIESEL FIRE PUMP CONTROLLER (UL/FM) DIESEL FIRE PUMP CONTROLLER (LOCAL)

17

อุปกรณภ ายในตคู วบคมุ เครื่องสูบนํ้าดบั เพลิงชนิดขับดวยเครือ่ งยนตด ีเซล
1. BATTERY CHARGER ทอี่ ยูภ ายในตูค วบคมุ เคร่ืองสบู นํ้าดับเพลงิ ดีเซล จาํ นวน 2 ชดุ ทําหนา ท่ีชารท ไฟ
แบตเตอร่ลี กู ที่ 1 และลูกที่ 2 โดยอาศยั กาํ ลังไฟฟา 220 VAC ท่ีจายมาที่ตคู วบคมุ เปนตัวชารท ไฟกระทาํ การผา นตัว
แบตเตอร่ีชารจเจอรท อี่ ยใู นตคู วบคุมสงผา นไปยงั แบตเตอร่ีแตละลูก และยังแสดงถงึ สถานะของแบตเตอร่ีไดอ กี วา
กําลงั ไฟอยูใ นสถานะใด
2. SOLENOID VALVE มหี นา ท่ีสาํ หรบั TEST FIRE PUMP โดยส่งั งานจากตูควบคมุ โดยกดปมุ TEST
SOLENOID VALVE จะเปด ทาํ ใหน ้าํ ในระบบไหลออก และทาํ ใหค วามดันในเสน ทอ ตํา่ ลงทาํ ใหเ ครือ่ งสบู นา้ํ ดบั เพลงิ
สตารท เองโดยอตั โนมตั ิ
3. PRESSURE SWITCH ทาํ หนา ทีส่ ง สญั ญาณตามคาทตี่ ั้งไว เพอื่ ใหตคู วบคุมทํางานสง่ั ใหเครอ่ื งยนต
สตารท
4. LAMP หลอดไฟแสดงสถานะการทาํ งานของตคู วบคุม

4.1 CHARGER MAIN FUNCTION กรณที ่ีระบบชารจ เจอรมปี ญหา ไมจ ายไฟชารท แบตเตอร่ชี ดุ ชารจ
เจอรจ ะโชวห ลอด LEDสีแดง พรอมกับหลอดไฟสีแดงท่ตี คู วบคุมการทาํ งานจะติดพรอมเสียง
สญั ญาณเตือน การแกไข ทําโดยการตรวจเชค็ ไฟ 220 VAC. ทจี่ ายเขามาทต่ี ูค อนโทรลและไฟจาก
แบตเตอรม่ี าทตี่ ูค อนโทรล 12 VDC.

4.2 HIGH WATER TEMPERATURE แสดงวา อณุ หภมู ินา้ํ หลอเยน็ ภายในเครือ่ งสบู มอี ุณหภมู สิ งู เกนิ
100C° ตูค อนโทรลจะแสดงสญั ญาณไฟพรอ มเสยี งสัญญาณเตือนใหท ําการตรวจสอบวาเครือ่ งสบู นา้ํ
นน้ั สบู นาํ้ ขน้ึ หรือไม มีการไหล DRAIN ของนา้ํ จาก HEAT EXCHANGER หรอื ไม และระบบนาํ้ หลอ
เย็นในเครือ่ งยนตว าตาํ่ หรอื ไม

4.3 LOW OIL PRESSURE ไฟสัญญาณแรงดันนา้ํ มนั เครอ่ื งตาํ่ จะโชวใ หส ตารท เครอ่ื งยนต เมือ่ เครอ่ื งยนต
ติดหลอด LOW OIL PRESSURE กจ็ ะดบั ลง ซง่ึ แสดงวา มแี รงดนั อยปู ระมาณ 60 – 75 PSI. ถา หลอด
LOW OIL PRESSURE ยังไมด บั ใหท ําการตรวจเชค็ ระดบั น้าํ มนั เคร่ืองขึ้นมาดูวาอยรู ะดับตาํ่ กวา ท่ี
กาํ หนดหรือไม

4.4 BATTERY 1# TROUBLE แสดงวา แบตเตอรี่มปี ญหาในการจายไฟไปเล้ียงยังตคู อนโทรล การแกไ ข
ใหท าํ การกดปุม RESET BATTERY ถา หลอดไฟดบั ถือวา เปน ปกติ แตถ าหลอดไฟยังไมดับตองทําการ
ตรวจสอบชดุ ชารจ เจอรวา สามารถชารท ไฟเขา ไปยังแบตเตอร่ีไดห รือไม

4.5 BATTERY 2# TROUBLE แสดงผลเชนเดยี วกบั BATTERY 1# TROUBLE ใชว ธิ ีการแกเ ชน เดียวกนั
4.6 OVERSPEED แสดงวา เคร่อื งยนตม ีความเรว็ รอบสูงกวาท่ีกําหนดไว การแกไ ข คอื กดปุม RESET

OVERSPEED ถาหลอดไฟไมด ับ ใหแ จงบริษทั ตัวแทนจาํ หนา ยใหด ําเนินการแกไขตอ ไป
4.7 FAILET TO START แสดงวา ตคู อนโทรลทําการสตารท เครอ่ื งยนตดว ยแบตเตอร่ที งั้ 2 ลกู มปี ญ หา

ไมสามารถสตารทเคร่อื งยนตได การแกไขในเบอื้ งตน ใหทาํ การตรวจเช็คแบตเตอรี่ทั้ง 2 ลกู และ
RELAY START วาชาํ รดุ หรือไม ถา เปน ปกตดิ ีกต็ องทาํ การตรวจเชค็ ตูคอนโทรล โดยใหท า นทาํ การ
แจง ไปยงั บรษิ ทั ตัวแทนจาํ หนา ยใหม าดาํ เนินการซอมแซมใหทา น

18

หลกั การบาํ รุงรักษาเครื่องยนตดีเซล

การตรวจประจําวัน การตรวจ การตรวจ การตรวจ การตรวจทั่วไป

หรือทกุ สัปดาห ทุก 250 ชวั่ โมง ทุก 1500 ช่ัวโมง ทุก 4500 ช่ัวโมง

ตรวจรายงานผูใชเ คร่อื ง ถา ยนาํ้ มันเครอื่ ง ปรบั ต้งั วาลว และหัวฉีด นําหวั ฉีดและ ทาํ ความสะอาด

ปมเชอื้ เพลงิ ไป ระบบระบายความรอ น

ตรวจเช็คใหม

ตรวจระดับ เปล่ยี นกรองโซลา เปลี่ยนนํา้ มนั หลอล่ืนใน ตรวจเช็คทําการยก เปลี่ยนทอ ยางตา งๆ

นํ้ามนั เครอื่ ง กลไก อนีรอยด ซอมหรือเปล่ยี นแปลง เทาทจี่ าํ เปน

และในไฮดรอลิกกอฟ ชิ้นสวนตอ ไปนี้

เวอเนอร (ถามี) -ดุมใบพดั

-ปมน้าํ

-เทอรโ บชารจ เจอร

-มูเลยต า งๆ

ตรวจระดับ เปลย่ี นกรองบายพาส เปลีย่ นไสก รองระบาย ตรวจทําความสะอาด

นาํ้ มนั เชื้อเพลงิ ลมของอนีรอยด ขัว้ ไฟฟา ตางๆ และ

แบตเตอรี่

ตรวจระดบั นาํ้ เปล่ยี นกรองนาํ้ มัน ทําความสะอาดหรอื ตรวจดูเบรคลมไอเสีย

ในหมอนํา้ รงั ผงึ้ เคร่อื ง เปลย่ี นไสกรองอากาศ

ใหม

ตรวจดูรอยร่วั เปลี่ยนกรองนา้ํ ยา ตรวจดคู วามตรึงของ

อาการชาํ รดุ ตางๆ สกรูยดึ แทน เคร่ืองตางๆ

รวมทง้ั ฟง เสียงของ

เคร่อื งยนต

ตรวจดูสายพาน ตรวจเช็คระดับนา้ํ มนั ตรวจเชค็ ระยะการ

ของเครื่องยนต ในอนีรอยดห รอื ใน รนุ ของขอเหวยี่ ง

ไฮดรอลิกกอฟเวอเนอร

ตรวจเช็คกรองอากาศ ทาํ ความสะอาดทอ หาย ตรวจดรู ะบบไดชารจ

ชนิดเปยก ใจเคร่อื งยนต

ระบายน้ําออกจากถงั ลม ทําความสะอาดหรอื ตรวจดรู ะบบมอเตอร

เปลี่ยนใสกรอง สตารทและเยอเนเรเตอร

ระบายนา้ํ ออกจาก การตรวจเชค็ ตามมาตร

ถังนํา้ มนั เชือ้ เพลิง ฐานของผผู ลติ

หมายเหตุ : การเปลย่ี นนา้ํ มนั เครื่องควรจะเปล่ยี นนา้ํ มนั เคร่อื งครั้งแรกท่ี 50 ช่วั โมงแรกแลว จึงเรมิ่ นบั เวลาใหม

19

ขอแนะนาํ การตรวจสอบอุปกรณ
ตรวจทุกวนั : ดูแลระบบทั่วๆ ไปใหอ ยูใ นสภาพปกติ

ดมู าตรวัดแรงดันนา้ํ ในระบบ
ดเู คร่ืองบนั ทกึ แรงดนั ในระบบ
ดรู ะบบไฟฟา , กระแสแรงดนั ไฟฟา ทต่ี คู วบคุม และเครอื่ งยนต
ตรวจทุกสปั ดาห : ระดบั น้ํากลนั่ ในแบตเตอรี่
สายไฟตา งๆ ตรงึ แนน
ตรวจระดับนํ้ามนั เครอ่ื งและกรองนาํ้ มนั เคร่ือง
ตรวจถังน้าํ มนั เช้อื เพลิง
ตรวจระบบหลอ เยน็ เครือ่ งยนต
ตรวจชดุ เทอรโ บชารจ
ตรวจทกุ 6 เดอื น: ตรวจระบบทอ จา ยนาํ้ มนั เชอื้ เพลงิ
ตรวจกรองอากาศ
ตรวจสายพานขบั เครื่อง
ตรวจชุดควบคุมความเร็วรอบ
ตรวจระบบทอ ระบายไอเสีย
ตรวจสวทิ ซค นั โยกมือ
ตรวจแผงควบคุมเคร่อื ง
ทุกรายการของการตรวจทุกสัปดาห
ตรวจทุก 1 ป : เปลย่ี นนํา้ มนั เครอื่ งและกรองนาํ้ มนั เคร่ือง
เปลยี่ นกรองอากาศ
เปลย่ี นกรองนา้ํ มันเชือ้ เพลงิ
ทกุ รายการของการตรวจทกุ 6 เดือน

20

JOCKEY PUMP (เครอ่ื งสบู นํา้ รักษาแรงดนั )
ระบบทอ ดับเพลิงที่เดนิ ในอาคารหรอื โรงงานบางคร้ังอาจมกี ารรว่ั บา งเล็กนอ ย เชน รวั่ ตามขอตอตา งๆ รั่ว

ตามอุปกรณว าลว เปน ตน และจะทาํ ใหค วามดันในระบบเสนทอคอ ยๆ ตกลงมาจนถึงจุดที่ตงั้ คาความดนั สตารท ไว
เครอ่ื งสบู นา้ํ ดบั เพลิงกจ็ ะทํางานเองโดยอตั โนมตั ซิ ึ่งจะเปน การสนิ้ เปลอื งและยากแกก ารดแู ลรกั ษา เน่ืองจากเครอ่ื ง
สบู นํา้ ดบั เพลงิ เปนระบบสตารท เองอตั โนมตั ิ เมื่อความดันตกถึงคา ทตี่ ง้ั ไว แตจะเปนระบบ Stop ดวย Manual
เทานน้ั

การตดิ ต้ังเครอื่ งสูบนาํ้ รกั ษาแรงดนั จะชว ยรกั ษาแรงดนั ของเสนทอในระบบดบั เพลิงไว โดยทวั่ ไปเครอ่ื งสูบนํ้า
รกั ษาแรงดันจะมีปริมาณสบู น้ํา 1-2% ของปริมาณเคร่ืองสูบนํ้าดบั เพลงิ และHead ที่เลือกตอ งสามารถรักษาแรงดัน
ของเสนทอ ในระบบได เครอ่ื งสูบนา้ํ รักษาแรงดันจะทาํ งานพรอมตูควบคุมซ่งึ มี Pressure switch เปนตัวสง่ั งาน
เครื่องสูบน้ําทนี่ ยิ มใชเปน เคร่อื งสูบนา้ํ รักษาแรงดนั มี 2 ชนิดคอื

1. Regenernative turbine pump

2. Vertical multi-stage pump

21

การตง้ั คา Pressure setting ของเคร่ืองสบู นาํ้ ดบั เพลิงและอปุ กรณ

22

ตารางขนาดของทอ และอปุ กรณในระบบดบั เพลงิ

23

อปุ กรณว าลว ที่ใชในระบบดบั เพลิง
1. AIR RELEASE VALVE (AIR VENT)

เปนอปุ กรณวาลวสําหรบั ไลอ ากาศออกจากภายในเสนทอ โดยจะตดิ ตงั้ ที่ดา นจา ยของเคร่อื งสบู นา้ํ ดับเพลงิ
และจุดสูงทสี่ ดุ ของระบบทอ ดบั เพลงิ มาตรฐาน NFPA-20 กาํ หนดใหต ิดตง้ั Air release valve ขนาดไมต่าํ กวา
1/2” สําหรับเครือ่ งสูบนา้ํ ดบั เพลงิ แบบ Horizontal split case pump และใหติด Air release valve ขนาดไมตาํ่ กวา
1-1/2” สําหรบั เครอ่ื งสูบน้ําดบั เพลิงแบบ Vertical turbine pump
2. RELIEF VALVE

เปนอปุ กรณท ล่ี ดความดนั ในระบบทอ ดบั เพลงิ ในกรณที ค่ี วามดนั ในระบบเกนิ กวา คาท่ีตง้ั ไวโ ดย relief valve จะ
ติดตั้งทีด่ านจา ยของเครือ่ งสบู นาํ้ ดบั เพลงิ กอ นจะถงึ discharge check valve และ relief valve จะชว ยปอ งกนั
เคร่ืองสบู นํา้ ดบั เพลิงเกิด overheating เนอื่ งจากวาลว ดา นจา ยถกู ปด

วธิ ดี แู ลรกั ษา
- หม่ันถอด Y-stainer ของทอ By-pass ออกมาลา งทาํ ความสะอาดเพ่อื ปอ งกนั การอดุ ตัน
- เวลาทดสอบเครื่องสบู นํา้ ดบั เพลงิ ใหท าํ การหรีว่ าลว เพอื่ ใหค วามดนั ในเสน ทอ สูงขน้ึ เพ่ือทดสอบให relief

valve ทาํ งาน

24

3. FLOW METER (อปุ กรณว ัดปริมาณการไหลของนา้ํ )

Flow meter เปน อุปกรณวดั ปริมาณการไหลของเคร่ืองสูบนํ้าดับเพลงิ โดยมที งั้ แบบ Venturi type และแบบ Annular
type โดย Flow meter ตองสามารถอา นคา ไดไมน อ ยกวา 175% ชอง Rated pump capacity และตองมรี ะยะหางจาก
วาลว หนา และหลัง Flow meter ตามบริษทั ผผู ลติ กําหนด

วิธีดแู ลรักษา
- ทําความสะอาดหนา ปด สเกลเพื่อสะดวกตอ การอานคา
- ในกรณที ี่ไมไดใ ชงานใหป ด Gate valve หรือ Butterfly valve หนา Flow meter

25

เครอ่ื งดับเพลงิ ชนิดยกห้วิ

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

สายสงนํา้ ดบั เพลิง

39

40

41

42

43

44

45

ระบบสปริงเกอรแบบทอ เปยก (Wet Pipe Sprinkler System)

46

47

48

49

50