หวั ข้อเรื่อง (Topis)
7.1 โปรแกรมสำเร็จรปู ทางด้านสถิติ
7.2 ความร้เู บอ้ื งต้นเก่ยี วกับโปรแกรม SPSS for Windows
7.3 ความสามารถของโปรแกรม SPSS for Windows
สมรรนะย่อย (Element of Competncy)
ใช้โปรแกรมสำเร็จรปู ทางสถติ ใิ นการจัดทำรายงานข้อมูลทางสถิติ
จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม (Behavioral Obiectives)
1. บอกลกั ษณะโดยสงั เขปของโปรแกรมสำเร็จูรปทใี่ ชว้ ิเคราะหข์ อ้ มูลทางสถติ ิได้
2. อธบิ ายความรเู้ บอ้ื งตน้ เก่ยี วกับโปรแกรม SPSS for Windows ได้
3. บอกความสามารถของโปรแกรม SPSS for Windows ได้
1
โปรแกรมสำเร็จรปู ทีม่ ีความสามารถในการวเิ คราะห์ข้อมูลทางสถติ ใิ นปัจจุบนั มีมากมายหลายชนิด
ซ่ึงได้มีผพู้ ัฒนาโปรแกรมสำเรจ็ รูปที่ใช้กับงานทางดา้ นสถิตเิ ชน่ SAS MINITAB SP ISP SPSS
Microsoft excel เปน็ ต้น ซ่งึ จะแยกตัวอยา่ งถงึ โปรแกรมสำเรจ็ รปู ทางสถิติเพอ่ื ใหผ้ ู้เรยี นได้รู้จกั
พอสงั เขป ดงั นี้
7.1 โปรแกรมสำเร็จรูปทางดา้ นสถติ ิ
7.1.1 โปรแกรมSPSS (Statistical Packages for Social Science)
โปรแกรม SPSS เป็นโปรแกรมสำเร็จรูปทางสถิติที่ใช้กันอย่างแพร่หลาย เนื่องจากเป็น
โปรแกรมท่มี คี วามสามารถในการวิเคราะหแ์ ละวจิ ัยงานท่ีมีขอ้ มลู จำนวนมาก
โปรแกรม SPSS สามารถใช้งานไดด้ ังนี้
1. การดัดแปลงข้อมูล (Data Trnsfomation) โดยใช้ข้อมูลที่มีอยู่มาคำนวณสร้างเป็นตัว
แปรหรอื กลุม่ ขอ้ มลู ใหม่
2. การคดั เลอื กขอ้ มลู (Data Selection) เร่อื งข้อมลู ตามเง่ือนไขทกี่ ำหนดหรือเลือกค่าของ
นางตัวแปลมาทำการวิเคราะห์
3. การวเิ คราะหข์ อ้ มูลเบอ้ื งต้นค่าสถติ ิเชงิ พรรณา (Descripive Statistic) มีการสรา้ งตาราง
แจกแจงความถ่ี และการนำเสนอข้อมลู ในรูปต่างๆ
4. การสรา้ งตาราง Contingency
5. การทดสอบความสมั พนั ธ์ระหว่าง2ตวั แปร
6. การทดสอบคา่ เฉล่ียของประชากร2กลุ่มขนึ้ ไป
7. การวเิ คราะหค์ วาม ถดถอยสหสัมพันธ์ระหวา่ งตวั แปรอสิ ระกับตวั แปรตาม
8. การทดสอบโดยไม่ใชพ้ ารามเิ ตอร์ ฯลฯ
2
7.1.2 โปรแกรม SP (Statistical Package)
โปรแกรม SP เป็นโปรแกรมสำเร็จรูปทางด้านสถิตทิ ี่ใช้บนระบบปฎิบัติการ DOS ทำงาน
บนไมโคคอมพิวเตอร์เขยี นขึน้ โดยใช้ภาษาเหล็กการใช้งานผใู้ ชจ้ ะเลือกจากเมนูที่แสดงบนจอภาพ
พร้อมทั้งใส่ข้อมลู ผลลัพธ์ท่ีได้จะแสดงออกจอภาพและสามารถเลอื กแสดงออกทางเคร่อื งพิมพ์ได้
ดังน้ันในการใช้งานจึงต้องมีตัวแปลภาษา BASIC เช่น BASICA หรือ GWBASIC อยู่ใน
หนว่ ยความจำหลักของเครอ่ื งคอมพวิ เตอรด์ ว้ ย
โปรแกรม SP สามารถใช้งานได้ดงั น้ี
1.สร้างตารางแจกแจงความถ่ี
2. คำนวณค่าสถติ เิ บือ้ งต้นเชน่ ค่าเฉลี่ยเลขคณติ การวัดการกระจายเปอรเ์ ซน็ ไทล์คะแนน
มาตรฐานเปน็ ต้น
3. คำนวณคา่ ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งตวั แปร
4. การทดสอบคา่ เฉลี่ยของประชากร 2 กลมุ่ ขน้ึ ไป
5. การสรา้ งตาราง Contingncy
6. การวิเคราะหค์ วามแปลปวน
7. การทดสอบโดยไมใ่ ชพ้ ารามเิ ตอร์
3
7.1.3 โปรแกรม ISP (Ineractive Satanical Program)
โปรแกรม ISP เป็นโปรแกรม สำเร็จรูปทางสถิติทำงานบนไมโครคอมพิวเตอร์ด้วยระบบ
ปฎิบัติการดอส (DOS) เป็นโปรแกรมที่เขียนข้ึนด้วยโปรแกรมภาษาเบสิกผู้ใช้จะเลอื กใชง้ านจาก
เมนูทีป่ รากฏบนจอ
โปรแกรม ISP สามารถใชง้ านไดด้ ังน้ี
1. การดดั แปลงขอ้ มลู
2. การคำนวณค่าสถติ พิ น้ื ฐานต่างๆ
3. การกระจายของขอ้ มูลและความแปลปวน
4. การวเิ คราะหก์ ารทดถอย
5. การนำเสนอข้อมลู
4
7.1.4 โปรแกรม Microsoft Excel
โปรแกรม Microsoft Excel เป็นโปรแกรมตารางกระดาษทำการใช้ระบบปฏิบัติการ
Window สามารถบันทึกข้อมูลลงในตารางแล้วคำนวนค่าต่างๆ ตลอดจนค่าสถิติ ทำกราฟ
โปรแกรมสำเร็จรูป Microsoft Excel เป็นโปรแกรมหนึ่งในชุดของ Microsoft Excel ที่ผลิตโดย
บริษทั ไมโครซอฟท์จำกดั ผู้ใช้จะเลือกใช้งานจากแถบของเมนู
โปรแกรม Microsoft Excel สามารถใชเ้ งนิ ได้ดังน้ี
1. คำนวณค่าสถิตเิ บือ้ งตน้ เช่น ค่าเฉลย่ี เลขคณิตหาคา่ ศูนย์ หาคา่ ต่ำสดุ
2. การกระจายของข้อมลู
3. การวิเคราะหค์ วามทดถอย
4. การหาคา่ สหสมั พันธ์
5. การนำเสนอข้อมูลในรูปแบบของตารางและกราฟแบบต่างๆ
5
7.2 ความรู้เบอ้ื งต้นเกีย่ วกับโปรแกรมวนิ SPSS for Windows
โปรแกรมสำเร็จรูปที่มีความสามารถในการวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติในปัจจุบันมีหลาย
โปรแกรม แต่โปรแกรมที่นิยมใช้กันมากคงจะเป็นโปรแกรม SPSS for Windows เป็นโปรแกรม
SPSS (Statistical Package for Social Sciences) มกี ารใชม้ านานเรม่ิ ตง้ั แตก่ ารใชง้ านบนเคร่ือง
คอมพวิ เตอร์ขนาดใหญจ่ นถงึ รนุ่ ที่ใชก้ ับเคร่อื งไมโครคอมพวิ เตอร์
โปรแกรมSPSS for Windows version 25 สามารถนำข้อมูล SPSS หรือข้อมูลโปรแกรม
เดิมที่สั่งมาจาก SPSS version 3.0-24.0 ทั้งในระบบ DOS ระบบปฏิบัติการ Windows กลับมา
ใช้ได้และสามารถรับข้อมูลที่สร้างจากโปรแกรมประเภทต่างๆได้เช่น Excel MATHCAD
Microsoft Word ฯลฯ นอกจากนี้โปรแกรม SPSS for Windows ยังสามารถบันทึกคำส่ังทีเ่ กดิ
จากขน้ั ตอนการทำงานตามลำดบั ต่างๆจากการใช้เมาส์เลอื กเมนูของโปรแกรมท่ีมอี ยูม่ าบันทึกเป็น
ชดุ คำส่ัง (Command Language) เพื่อประโยชน์ในการเรยี กคำสง่ั เหลา่ น้ีมาใช้ไดอ้ ีกในครั้งต่อๆไป
ภายหลงั ผู้ทีเ่ คยใช้โปรแกรมอนื่ ๆทีท่ ำงานบน Windows สามารถเรียนรู้การใช้งานโปรแกรม SPSS
for Windows version 25 ได้อย่างรวดเร็วและสามารถนำคุณสมบัติของ Windows มาใช้ได้
อยา่ งเต็มที่ เช่น copy cut paste การย้าย การคัดลอก การพิมพ์การ แลกเปล่ียนข้อมลู
ระหวา่ งโปรแกรม ฯลฯ
คอมพวิ เตอรท์ ี่สามารถทำงานกับโปรแกรม SPSS for Windows
ความต้องการของเครื่องคอมพิวเตอร์ฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ที่สามารถนำโปรแกรม SPSS
for Windows ไปใช้ไดค้ วรมคี ุณสมบัตดิ ังต่อไปน้ี
1. เครอ่ื งคอมพิวเตอร์ ทใี่ ช้ Windows 7,8,10
2. หน่วยความจำ RAM ในคอมพิวเตอร์ส่วนใหญ่มักจะมี 4,8 GB หรือมากกว่า
3. Hard dis ควรมีพืน้ ทีว่ า่ ง 2 GB หรอื มากกวา่
4. จอภาพตอ้ ง (Monitor)สามารถแสดงผลทางดา้ นกราฟิกได้
6
5. โปรแกรมระบบปฎบิ ัติการ Microsoft Windows 7,8,10
6. โปรแกรม SPSS for Windows version 25
7.3 ความสามารถของโปรแกรม SPSS for Windows
7.3.1 ความสามารถในการวเิ คราะหข์ ้อมูล
ความสามารถในการวิเคราะห์ข้อมูลเปน็ ความสามารถที่ จะทำการวิเคราะห์ข้อมูลดว้ ยวิธีการทาง
สถติ ิดังตอ่ ไปนี้
1. การคำนวณค่าสถติ เิ บอื้ งต้น (Descriptive Statistics) สามารถคำนวณค่าสถิตพิ ้นื ฐานทั่วไป
เช่นค่าเฉลี่ย (Meen) มัธยฐาน (Median) ฐานนิยม (Mode) พิสัย (Range) ความแปลปวน
(Variance) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation)
2. การแจกแจงความถี่(Frequency Distribution) สามารถแจกแจงค่าของตวั แปรตามจำนวน
ที่นับได้ทั้งแบบทางเดียวและแบบปลายทาง (Crosstabs) พร้อมทั้งแสดงค่าสถิติที่เกี่ยวข้องเช่น
ค่าเฉลี่ย (Meen) มัธยฐาน (Median) ฐานนิยม (Mode) พิสัย (Range) ความแปลปวน
(Variance) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation) เปอร์เซ็นไทล์ (Percentiles) กราฟ
แทง่ หรอื คา่ สถิตทิ ่ีเกย่ี วขอ้ งกบั การทดสอบทางสถิติ เชน่ Chi-Squared. Phi
3. การเปรยี บเทียบค่าเฉล่ีย (Mean Groups Comparison) สามารถเปรยี บเทยี บและทดสอบ
ค่าเฉลี่ยระหว่าวกลุ่ม 2 กลุ่มตัวอย่างด้วยค่าสถิติ t (Students’s t) และสำหรับ LINE กลุ่ม
ตัวอย่างโดยค่าสถิติ F ด้วยการวิเคราะห์ความแปลปวน (Analysis of variance: ANOVA) ท้ัง
แบบทางเดียวและแบบหลายทาง
4. การหาความสัมพนั ธร์ ะหว่างตัวแปร (Correlation) สามารถคำนวณหาค่าสัมพันธป์ ระสิทธิ์
สหสัมพันธ์ระหวา่ งตัวแปรแบบต่างๆ เช่น Pearson, Kendall, Spearman
7
5. การวิเคราะหก์ ารทดถอย (Regression Analysis) สามารถหาความสัมพนั ธ์เพือ่ การพยากรณ์
แบบการทดถอยเชงิ เส้น (Linear Regression Analysis)ทั้งชนดิ 1 ตัวแปรอสิ ระและตัวแปรอิสระ
มากกว่า 1 ตัวและสามารถดูรูปแบบความสัมพันธ์ในลักษณะอื่นที่ไม่ใช่เส้นตรงเช่น Linear
Quadratic Logarithmic ฯลฯ
6. การทดสอบแบบนอนพาราเมตริกสามารถวิเคราะหข์ ้อมูลโดยวิธขี องนอนพาราเมตริกสำหรบั
การทดสอบแบบตา่ งๆ เช่น Sign Test,Wilcoxon,Friedman,Kolmogorov-Smirnovฯลฯ
7. การวิเคราะห์ข้อมูลสำหรับคำตอบ (Multiple Response Analysis)แบบหลายคำตอบ
สามารถวิเคราะห์ข้อมูลแบบสอบถามที่มีตัวเลือกมาให้และผู้ตอบสามารถตอบได้มากกว่า 1
คำตอบ
7.3.2 ความสามารถในการนำเสนอดว้ ยกราฟ
โปรแกรม SPSS for Windows สามารถนำเสนอข้อมูลในรปู ของกราฟหรือตารางแบบตา่ ง
ๆ กราฟแท่ง (Bar, Histogram) กราฟเสน้ (Line) กราฟวงกลม (Pie) และกราฟชนิดอ่ืน ๆ
7.3.3 ความสามารถในการทำงานดา้ นอ่ืน ๆ
ในการใช้งานโปรแกรม SPSS นอกจากจะทำการวเิ คราะห์ข้อมูลด้วยวธิ ีการทางสถิติแล้ว
ผู้ใช้ อาจจะมีการดำเนินการกับข้อมูลในลักษณะต่าง ๆ เช่น การสร้างตัวแปรเพิ่ม
เรียงลำดับขอ้ มูล คดั เลือก ข้อมลู มาทำการวเิ คราะห์ ฯลฯ ซ่งึ สามารถแบง่ เป็นประเภทต่าง
ๆ ไดด้ ังน้ี
1. การเปลี่ยนรูปแบบข้อมูล (Data Transformation) โดยการเปลี่ยนคำใหม่ จัดค่าใหม่ หรือ
สร้างตวั แปรใหมด่ ้วยฟังก์ชันพิเศษตา่ ง ๆ ทางคณิตศาสตร์ที่มีในโปรแกรม SPSS
2. การจดั กลุ่มตัวแปร (Define Set of Variable) โดยการเลือกตัวแปรหรือจัดกลมุ่ ตัวแปรไว้ เป็น
ชดุ ต่าง ๆ เพ่ือนำมาวิเคราะหเ์ ป็นชดุ ๆ ในภายหลัง
3. การเลือกข้อมูล (Select Case) โดยการกำหนดเงื่อนไขต่าง ๆ หรือการเลือกข้อมูลแบบสุ่ม 4.
การสร้างข้อมลู แบบอนกุ รมเวลา (Create Time Series) โดยการสรา้ งขอ้ มูลท่เี กดิ ขึ้นตาม
เวลา เช่น วนั เดอื น ไตรมาส ฯลฯ สำหรบั การวเิ คราะห์แบบอนุกรมเวลา
8
5. การดำเนินการกับข้อมูลในลักษณะอื่น ๆ โดยการเรียงลำดับข้อมูล การให้น้ำหนักหรือ
ความสำคัญแก่ชดุ ข้อมลู การสลับท่ขี ้อมูลระหว่างแถวและคอลัมน์ 222 แมน acc
6. การจดั การกับข้อมลู โดยการรวมแฟม้ ขอ้ มลู ต้งั แต่ 2 แฟ้ม เช่น รวมตัวแปร รวมชดุ ขอ้ มูล ฯลฯ
7.3.4 ความสามารถในการเชื่อมโยงข้อมลู กบั โปรแกรมอืน่ ๆ
การทำงานของโปรแกรม SPSS for Windows version 25 เป็นการทำงานภายใต้ระบบ
ปฏบิ ัตกิ าร Windows ดงั นัน้ สามารถใช้ความสามารถขนั้ พื้นฐาน เชน่ การเลือกบริเวณเพื่อ copy,
cut, paste ฯลฯ แล้วนำข้อมูลนั้นไปใช้กับโปรแกรมอื่น ๆ เช่น Excel, Microsoft Word,
Mathcad หรอื นำขอ้ มลู จาก Excel, Microsoft Word, Mathcad มาใชก้ บั SPSS for Windows
ตัวอย่างเช่น ข้อมูลในรูปแบบของ คอลัมน์ (Column) สามารถนำมาเป็นข้อมูลในรูปแบบของตัว
แปร SPSS for Windows ได้ หรอื ขอ้ มลู ท่ี วิเคราะห์ไดจ้ าก SPSS for Windows สามารถ copy
รปู แบบตารางไปเป็นตารางของ Microsoft Word ได้ทันที