ชุมชนบ้านแม่เอาะ

ชุมชนท้องถิ่น หมู่บ้านแม่เอาะ จัดท ำโดย นำงสำวธิดำรัตน์ ใจจิระสกุล ม.5/1 เลขที่ 17 เสนอ คุณครู กรวรรณ โกฏิมูล โรงเรียนแม่แจ่ม ส ำนักงำนเขตพื้นที่กำรศึกษำมัธยมศึกษำเชียงใหม่ ส ำนักงำนคณะกรรมกำรกำรศึกษำขั้นพื้นฐำน กระทรวงศึกษำธิกำร

คำนำ รายงานเล่มนี้จัดทำขึ้นเพื่อเป็นส่วนหนึ่งของรายวิชาวิถีชุมชน ส32227 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/1 เพื่อให้ได้ศึกษาหาความรู้ในเรื่องชุมชนท้องถิ่น หมู่บ้านแม่เอาะ และได้ศึกษาอย่างเข้าใจเพื่อเป็นประโยชน์กับการ เรียน ผู้จัดทำหวังว่า รายงานเล่มนี้จะเป็นประโยชน์กับผู้อ่าน หรือนักเรียน นักศึกษา ที่กำลังหาข้อมูลเรื่องนี้อยู่ หากมีข้อแนะนำหรือข้อผิดพลาดประการใด ผู้จัดทำขอน้อมรับไว้และขออภัยไว้ ณ ที่นี้ด้วย ผู้จัดทำ 8/3/2566

กิตติกรรมประกาศ รายงานเรื่องชุมชนท้องถิ่น หมู่บ้าน สามารถสำเร็จลุล่วงไปได้ด้วยดี เนื่องจากบุคคลหลายท่านได้กรุณาให้ ความช่วยเหลือ ให้ข้อมูล ข้อเสนอแนะ คำปรึกษาแนะนำ ความคิดเห็น กำลังใจและตรวจสอบความตรงตาม เนื้อหาของรายงานเล่มนี้ ขอขอบคุณผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน เพื่อนและผู้ปกครองทุกท่านที่ให้ความร่วมมือในการให้ความช่วยเหลือในการ ตอบคำถามจากการที่ได้ไปสัมภาษณ์ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้การทำรายงานของผู้จัดทำสำเร็จลุล่วงไปด้วยดี สุดท้ายนี้ผู้จัดทำขอขอบพระคุณทุกท่านที่ช่วยส่งเสริมสนับสนุน กระตุ้นเตือน และเป็นกำลังใจให้ตลอดมา ให้ผู้เขียนได้จัดทำรายงานในครั้งนี้

สารบัญ เรื่อง หน้า คำนำ ก กิตติกรรมประกาศ ข สารบัญ ค ประวัติหมู่บ้านแม่เอาะ 5 สภาพทางนิเวศวิทยา 6 -สภาพทั่วไป -อาณาเขตติดต่อ ระบบการปลูกพืชและการใช้แรงงาน 7 -ทรัพยากรธรรมชาติ -สภาพเศรษฐกิจ ประชากร ประเภทกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีการเปลี่ยนแปลงด้านวัฒนธรรมของชาติพันธุ์นั้น ๆ 8 ภูมิปัญญาท้องถิ่น 9 ข้อมูลด้านศาสนา วัฒนธรรม ความเชื่อ ประเพณีและสันทนาการ ของชุมชน 10 ระบบการเมืองและการปกครองท้องถิ่น 11 ปัญหา และแนวทางพัฒนาของหมู่บ้านแม่เอาะ 12 บรรณานุกรม ภาคผนวก

ประวัติหมู่บ้านแม่เอาะ ชุมชนบ้านแม่ออกเป็นหมู่บ้าน"ชาวป่ากากะญอ" ซึ่งตั้งอยู่หมู่ที่ 10 ตำบลแม่นาจร อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นหมู่บ้านที่อยู่บนชนบทและมีข้อจำกัดด้านการพัฒนาการคมนาคมที่ห่างไกลบ้านแม่เอาะแต่ เดิมมีคนมาตั้งรกรากเพียง 3 ครอบครัว ต่อมามีคนมาอยู่เพิ่มมากขึ้นอยู่ในเขตพื้นที่บ้านแม่สะงะ- ห้วยมะคะ หมู่ที่4 ตำบลแม่นาจรในขณะนั้น ต่อมาได้แยกออกจากบ้านแม่สะงะเมื่อ ปีพ.ศ. 2446และยากลำบากย่อมส่งผลกระทบใน ด้านการพัฒนาคุณภาพชีวิตและความเป็นอยู่ของประชาชนแต่อย่างไรก็ตามความจำเป็นพื้นฐานของหมู่บ้าน ดังกล่าวอาจจะแตกต่างจากความจำเป็นพื้นฐานของคนในเมืองเพราะแม้ว่าถนนหนทางเข้าสู่หมู่บ้านจะยากลำบาก บ้านเรือนอาศัยก็อยู่แบบพออยู่พอกินเจ็บป่วยก็มีสมุนไพรป่าอาหารก็หาได้รวยทั่วไปในผืนป่าคนในหมู่บ้านซึ่งส่วน ใหญ่เป็นชาวปากกากะญอมีวิถีชีวิตผูกพันกับธรรมชาติดินน้ำและป่าจนสังคมภายนอกยอมรับและสร้างภาพลักษณ์ ทางสังคมที่ยกย่องว่าเป็นชนเผ่าที่อยู่ร่วมกับทรัพยากรได้อย่างสมดุลในขณะเดียวกันชาวบ้านก็ภาคภูมิใจใน อัตลักษณ์ที่ได้รับการยอมรับดังกล่าวเช่นกันแต่สิ่งที่หมู่บ้านแม่เอาะและหลายๆ หมู่บ้านร่มกังวลคือการหลั่งไหล เข้ามาในพื้นที่อำเภอแม่แจ่มขอการส่งเสริมปลูกพืชเชิงเดี่ยวซึ่งจากเดิมเป็นการเพาะปลูกจากแบบยังชีพโดยอาศัย ภูมิปัญญาท้องถิ่นเป็นหลักชาวบ้านจำนวนไม่น้อยปรับตัวเข้ากับกระแสดังกล่าวด้วยการเป็นส่วนหนึ่งของระบบทุน นิยมกลไกลตลาด เป็นพ่อค้าคนกลางเป็นหัวจุดรับซื้อผลผลิตและมีชาวบ้านส่วนหนึ่งก็ยอมรับเงื่อนไขรูปแบบการ ผลิตใหม่แม้ว่าจะนำไปสู่การมีรายได้ที่เพิ่มขึ้นแต่ผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อชุมชนสังคมวัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อมเป็น สิ่งที่น่าวิตกและมีแนวโน้มว่าหากไม่มีการจัดการสร้างภูมิคุ้มกันสังคมไว้ชุมชนจะถูกระบบทุนนิยมแยกให้แตกเป็น เสี่ยงๆได้โดยง่าย

สภาพทางนิเวศวิทยา สภาพทั่วไป บ้ำนแม่เอำะมีสภำพพื้นที่เป็นที่รำบในหุบเขำ มีจ ำนวนเนื้อที่ 7,420 ไร่ อาณาเขตติดต่อ ทิศเหนือ ติดต่อกับบ้านแม่แจ๊ะ ทิศใต้ ติดต่อกับบ้านแม่นาจร ทิศตะวันตก ติดต่อกับบ้านแม่สะงะ ทิศตะวันออก ติดต่อกับบ้านแม่ขอ

ระบบการปลูกพืชและการใช้แรงงาน ทรัพยากรธรรมชาติ บ้านแม่เอาะ มีประชากรประกอบอาชีพด้านการเกษตรเป็นส่วนใหญ่แยกเป็น ทำนา 75 ราย ทำไร่ 30 ราย สภาพเศรษฐกิจ อาชีพของคนส่วนใหญ่ในหมู่บ้านไร่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม และรับจ้างทั่วไป ดังนี้ พืชเศรษฐกิจหลัก -ข้าวโพด -ปลูกข้าว พืชเศรษฐกิจรอง –กะหล่ำปี อาชีพเสริมนอกภาคเกษตรที่ทำรายได้ให้กับครอบครัว -

ประชากร ประเภทกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีการเปลี่ยนแปลงด้านวัฒนธรรมของชาติพันธุ์นั้น ๆ ชุมชนบ้านแม่เอาะ เป็นชนเผ่ากระเหรี่ยง นับถือศาสนาคริสต์มีการพึ่งพาอาศัยและเอื้อการต่อ กัน มีความสามัคคีมีการร่วมมือกันสูงและมีการอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่น

ภูมิปัญญาท้องถิ่น ด้านหัตกรรม (การทอผ้า) ข้อมูลส่วนบุคคล ชื่อ-สกุล : นางศรีแก้ว พรบบรรพต วัน/เดือน/ปี : 30 ธันวาคม 2526 เลขประจำตัวประชาชน : 3500300033846 ศาสนา : คริสต์ ระดับการศึกษา : ม.6 สถานภาพ : สมรส อาชีพหลัก : ทอผ้ากระเหรี่ยง ที่อยู่ : 40 หมู่ที่10 ตำบลแม่นาจร อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียง เบอร์โทร : - ความชำนาญด้านภูมิปัญญาท้องถิ่น ชื่อภูมิปัญญาท้องถิ่น : ผ้าทอกระเหรี่ยง ลักษณะภูมิปัญญา : การทอผ้ามีหลากหลายและไม่ใช่แค่ซิ่น เช่น ทอเสื้อ ทอกระเป๋า

ข้อมูลด้านศาสนา วัฒนธรรม ความเชื่อ ประเพณีและสันทนาการ ของชุมชน บ้านแม่เอาะ มีวัฒนธรรมประเพณีท้องถิ่นที่สำคัญ และได้ปฏิบัติสืบทอดกัน มาตั้งแต่สมัยโบราณ มีดังนี้ 3. ประเพณีผกูข้อมือครั้งที่1 ปฏิบัติในช่วงเดือนธันวาคม ของทุกปี 4. ประเพณีผกูข้อมือครั้งที่2 ปฏิบัติในช่วงเดือนกรกฎาคม ของทุกปี 5. ประเพณีคริสมาสต์ ปฏิบัติในช่วงเดือนธันวาคม ของทุกปี 6. ประเพณีกองบุญข้าว ปฏิบัติในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ของทุกปี

ระบบการเมืองและการปกครองท้องถิ่น ผังโครงสร้างการบริหารงานองค์กรชุมชนหมู่บ้านแม่เอาะ

ปัญหา และแนวทางพัฒนาของหมู่บ้านแม่เอาะ ปัญหาที่พบในชุมชนบ้านแม่เอาะ ได้แก่ ปัญหาภูเขาหัวล้น แนวทางการพัฒนา แก้ไขของหมู่บ้านแม่เอาะ คือ ปลูกป่าทดแทน แล้วรงค์นรง ไม่ให้ตัดไม้ทำลายป่า

บรรณานุกรม ข้อมูลหมู่บ้านที่ได้รับผลกระทบจากโครงการเขื่อนแม่แจ่ม.เข้าถึงข้อมูลได้จาก : http://www.livingriversiam.org/3river-thai/maejam/maejam_a2.pdf 1 พฤษภาคม 2556

ภาคผนวก

ภาพ : ทางระหว่างบ้านแม่เอาะ-สบผาหลวง-แม่ตะละ ภาพ : จิตอาสา ณ โรงเรียนบ้านแม่เอาะ