1 เรียนวิทยาศาสตร์อย่างไร

45

9. ภาพใดแตกต่างจากพวก

ก. ภาพ 1
ข. ภาพ 2
ค. ภาพ 3
ง. ภาพ 4
10. ภาพใดแตกต่างจากพวก

ก. ภาพ 1
ข. ภาพ 2

ค. ภาพ 3
ง. ภาพ 4

คะแนนที่ได้.........................คะแนน

46

เรื่อง กระบวนกำรทำงวิทยำศำสตร์ (ทกั ษะกำรจำแนกประเภท)

ทักษะกำรจำแนกประเภท
การจาแนก หมายถึง การจาแนกหรอื การจดั จาพวกวตั ถุหรอื เหตกุ ารณ์ ออกเป็นประเภทตา่ ง ๆ โดย

มีเกณฑ์ในการจาแนกหรือจัดจาพวก เกณฑ์ท่ีใช้อาจพิจารณาจากลักษณะท่ีเหมือนกัน แตกต่างกัน หรือ
สัมพันธก์ ัน อย่างใดอย่างหน่ึงก็ได้ การกาหนดเกณฑ์อาจทาได้โดย การกาหนดขึน้ เอง หรือมีผู้อ่ืนกาหนดให้
การจาแนกประเภทอาจทาได้หลายรูปแบบ ทั้งน้ีขึ้นอยู่กับเกณฑ์ที่กาหนด เช่น การแบ่งประเภทสิ่งของ
เกณฑ์ทใี่ ช้มักเป็น สี ขนาด รูปร่าง ลักษณะผิว วสั ดทุ ่ีใช้ทา ราคา หรอื การนาไปใช้ ส่วนพวกสิ่งท่ีมีชีวติ มักจะ
ใชเ้ กณฑ์ ลักษณะ รูปร่าง อาหาร ทอ่ี ย่อู าศัย การสืบพนั ธุ์ ประโยชน์ เปน็ ตน้ การจาแนกประเภทไม่จากัดอยู่
เฉพาะในวงการวิทยาศาสตรเ์ ทา่ นนั้ แต่สามารถนาไปใชใ้ นสาขาวิชาอ่ืน และในชวี ิตประจาวันได้ เชน่ การจัด
ส่ิงของภายบ้านที่ต้องแยกออกตามประโยชน์ใช้สอย เช่น ของใช้ภายในครัว ของใช้ภายในห้องน้า ของใช้
ภายในห้องนอน หรือของใช้ในรา้ นค้าต่าง ๆ หา้ งสรรพสินค้าในปัจจุบนั จะพบว่าสนิ ค้าต่าง ๆ ที่วางขายในแต่
ละส่วนน้ัน จะถูกแบ่งแยกออกตามประโยชน์ใชส้ อยทั้งส้ิน เช่นสว่ นขายเส้ือผา้ เดก็ สว่ นขายเสอื้ ผ้าผหู้ ญิง ส่วน
ขายเคร่ืองไฟฟ้า เปน็ ต้น ในการจาแนกส่ิงต่าง ๆ ในชีวิตประจาวันจะช่วยให้เกิดความสะดวกในการหยิบใช้
และเป็นระเบยี บสวยงาม

จดุ มงุ่ หมำยของทกั ษะกำรจำแนก
โดยใช้เกณฑ์ทีต่ นเองกาหนดขึ้น
1. แบ่งพวกสิ่งของ โดยใช้เกณฑ์ที่ผู้อืน่ กาหนดให้ หรอื โดยใช้เกณฑ์ท่ตี นเองกาหนดขึ้น
2. เรยี งลาดบั ส่ิงของ โดยใชเ้ กณฑ์ทผ่ี ู้อนื่ กาหนดให้ หรือในการแบง่ พวกสง่ิ ของท่ผี ้อู ่ืนจาแนกไวแ้ ลว้
3. บอกเกณฑ์ ในการเรยี งลาดับสง่ิ ของทีผ่ ้อู นื่ เรยี งลาดับไว้แลว้

47

แบบฝึกหัด
เรื่อง กระบวนกำรทำงวิทยำศำสตร(์ ทักษะกำรจำแนกประเภท)

คำชแี้ จง ให้นกั เรียนทากิจกรรมต่อไปน้เี พ่อื นาลกั ษณะของนกั วิทยาศาสตรม์ าใชใ้ นการแก้ปัญหา
กจิ กรรมท่ี 1 : ให้นักเรียนตอบคาถามตอ่ ไปนี้ใหถ้ ูกตอ้ ง

“เหมอื นกันอย่างไร”

1. ช้างกับหมู เหมือนกนั อย่างไร

1. ..................................................................................................................................
2. ..................................................................................................................................
3. ..................................................................................................................................
2. ดินสอกับปากกา เหมอื นกันอย่างไร

1. .....................................................................................................................................
2. ....................................................................................................................................
3. ....................................................................................................................................

48

“ต่างกนั อยา่ งไร”
1. มะเขอื กับกลว้ ย ต่างกันอยา่ งไร

1. .....................................................................................................................................
2. ....................................................................................................................................
3. ....................................................................................................................................
2. รถยนต์กับรถจกั รยานยนต์ ต่างกนั อยา่ งไร

1. ....................................................................................................................................
2. ....................................................................................................................................
3. ....................................................................................................................................

49

กิจกรรมที่ 2 ให้นักเรียนศึกษาภาพสัตว์สิ่งมชี ีวติ ที่กาหนดใหแ้ ลว้ ตอบคาถาม

กุ้ง ปลาฉลาม จิง้ จก มด

ช้าง ปู หนอน สุนัข(หมา)

แมว วัว หอยขม

หนู ปลำช่อน ต้กั แตน คน

คำสง่ั 1. ใหจ้ าแนกสัตวใ์ นภาพทีก่ าหนดใหอ้ อกเปน็ 2 กลุ่มใหญ่
2. บอกเกณฑ์หรอื ลักษณะท่ีใช้ในการนามาจัดจาแนก

50

เกณฑ์ที่ใช้จาแนก…………………………………………………..

………………………………………………… …………………………………………………

………………………………………………… …………………………………………………
………………………………………………… …………………………………………………
………………………………………………… …………………………………………………
………………………………………………… …………………………………………………
………………………………………………… …………………………………………………
………………………………………………… …………………………………………………
………………………………………………… …………………………………………………
……………………………………………… …………………………………………………
………………………………………………… …………………………………………………
………………………………………………… …………………………………………………
………………………………………………… …………………………………………………
………………………………………………… …………………………………………………
………………………………………………… …………………………………………………
………………………………………………… …………………………………………………

51

แบบทดสอบหลังเรียน
เร่ือง ทักษะกำรแยกประเภท

วิชำวทิ ยำศำสตร์ (ว21101) ชน้ั มัธยมศึกษำปที ่ี 1
เวลำ 10 นำที คะแนน 10 คะแนน

คำช้ีแจง ให้นกั เรยี นทำเคร่ืองหมำย  ทบั ตวั เลอื ก ก ข ค และ ง ท่ีถูกต้องท่ีสดุ เพียงขอ้ เดยี ว

1. ภาพใดเหมอื นกัน

ก. ภาพ 1,2
ข. ภาพ 1,3
ค. ภาพ 2,3
ง. ภาพ 2,4

2. ภาพใดเหมอื นกนั

ก. ภาพ 1,2

ข. ภาพ 1,3
ค. ภาพ 2,3
ง. ภาพ 2,4

52

3. ภาพใดเหมอื นกัน

ก. ภาพ 1,2
ข. ภาพ 1,3
ค. ภาพ 2,3
ง. ภาพ 1,4
4. ภาพใดเหมอื นกนั

ก. ภาพ 1,2
ข. ภาพ 1,3
ค. ภาพ 2,3
ง. ภาพ 2,4
5. ภาพใดเหมือนกนั

ก. ภาพ 1,2
ข. ภาพ 1,3
ค. ภาพ 1,4
ง. ภาพ 2,4

53

6. ภาพใดเหมือนกนั

ก. ภาพ 1,2
ข. ภาพ 1,3
ค. ภาพ 2,3
ง. ภาพ 2,4
7. ภาพใดเหมอื นกัน

ก. ภาพ 1,2
ข. ภาพ 1,4
ค. ภาพ 1,3
ง. ภาพ 2,4

8. ภาพใดเหมอื นกัน

ก. ภาพ 4,2
ข. ภาพ 1,3
ค. ภาพ 2,3
ง. ภาพ 2,1

54

9. ภาพใดแตกตา่ งจากพวก

ก. ภาพ 1
ข. ภาพ 2
ค. ภาพ 3
ง. ภาพ 4

10. ภาพใดแตกต่างจากพวก

ก. ภาพ 1

ข. ภาพ 2
ค. ภาพ 3
ง. ภาพ 4

คะแนนที่ได้.........................คะแนน

55

แบบบันทึกคะแนน
เรื่อง ทักษะกำรแยกประเภท

ชื่อ-สกลุ ...................................................................ช้นั .............เลขท.ี่ ...............

คำช้แี จง ใหน้ กั เรียนนาคะแนนทไ่ี ด้จากการทากิจกรรมมากรอกลงในตารางใหถ้ ูกต้องและ
สมบูรณ์

แบบทดสอบก่อนเรียน แบบทดสอบหลงั เรยี น
คะแนนเต็ม คะแนนที่ได้ คะแนนเต็ม คะแนนทไ่ี ด้
10 คะแนน 10 คะแนน

คะแนนจำกกิจกรรม

กจิ กรรม เรอื่ ง คะแนน จำนวนข้อ จำนวนข้อ คดิ เปน็ คิดเปน็
ท่ี กิจกรรม เตม็ คำถำม คำถำมท่ี ร้อยละ คะแนน
ทัง้ หมด ตอบถูก ท่ไี ด้
1
10

รวม 10

56

บรรณำนกุ รม

ยุพา วรยศ และคณะ. (2556). วทิ ยำศำสตร์ เล่ม 1 ชนั้ มัธยมศกึ ษำปีที่ 1. กรุงเทพมหานคร : ไทยร่มเกลา้ .

โรงเรียนโสตศึกษาจังหวัดกาญจนบุรี. (2551). หลักสูตรสถำนศึกษำกลุ่มสำระกำรเรียนรู้วิทยำศำสตร์.
(ฉบบั ปรบั ปรุง พทุ ธศักราช 2563) เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา.

สถาบนั ส่งเสรมิ การสอนวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี. (2546). กำรจัดกำรเรยี นรู้ กลุ่มวทิ ยำศำสตร์
หลกั สตู รกำรจดั กำรศกึ ษำข้นั พื้นฐำน. กรงุ เทพฯ : สถาบนั สง่ เสรมิ การสอนวทิ ยาศาสตร์และ
เทคโนโลยี.

สานักวชิ าการและมาตรฐานการศึกษา กระทรวงศกึ ษาธกิ าร. (2551). ตัวชี้วัดและสำระกำรเรียนรู้
แกนกลำง กลุม่ สำระกำรเรียนรู้วิทยำศำสตร์. กรุงเทพมหานคร : ชมุ นมุ สหกรณ์การเกษตรแหง่
ประเทศไทย.

สรุ ยี พ์ ร ศรแี สง. (ม.ป.ป.). ทักษะกระบวนกำรทำงวทิ ยำศำสตร.์ ค้นจาก http://www.jokedarunee.
com/job/05.pdf

อานาจ ทองอรา่ ม. (ม.ป.ป.). ทักษะกระบวนกำรทำงวทิ ยำศำสตร.์ ค้นจาก http://www.kroobannok.
com/news _file/p60019980915.zip

ชื่อ-นำมสกลุ 57
วนั เดอื น ปีเกิด
ทีอ่ ยู่ ประวัตผิ ู้จดั ทำ

ตำแหนง่ หนำ้ ท่กี ำรงำน นางสาวนนั ทิตา วงศ์หวนุ
ประวัตกิ ำรศกึ ษำ
วันท่ี 20 เมษายน พทุ ธศักราช 2522
พ.ศ. 2534
พ.ศ. 2540 บ้านเลขท่ี 54 หม่ทู ี่ 5 ตาบลเขา้ น้อย อาเภอทา่ ม่วง จงั หวดั
พ.ศ. 2544 กาญจนบุรี โทร. 089-5029678
พ.ศ. 2545
พ.ศ. 2548 ครู อันดบั คศ.2 โรงเรยี นโสตศกึ ษาจงั หวดั กาญจนบรุ ี ตาบล
ปากแพรก อาเภอเมอื ง จงั หวดั กาญจนบรุ ี 71000
พ.ศ. 2558
ประถมศกึ ษาปีท่ี 6 โรงเรียนบ้านดอนคราม
อาเภอทา่ ม่วง จังหวัดกาญจนบรุ ี
มัธยมศกึ ษาปีท่ี 6 โรงเรียนท่าม่วงราษฎร์บารุง
อาเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี
ปรญิ ญาวทิ ยาศาสตรบัณฑิต (วท.บ.) วิชาเอกชีววิทยาประยกุ ต์
สถาบนั ราชภัฎนครปฐม จังหวดั นครปฐม
ประกาศนยี บัตรบณั ฑติ วชิ าชพี ครู สาขาวชิ าการศึกษา สถาบัน
ราชภัฎนครปฐม จังหวดั นครปฐม
ประกาศนียบัตรบัณฑิตล่าม (ภาษามือไทย)
วทิ ยาลัยราชสดุ า มหาวิทยาลยั มหิดล
อาเภอพทุ ธมณฑล จงั หวดั นครปฐม
ปรญิ ญาวทิ ยาศาสตรมหาบณั ฑติ (วท.ม.)
วิชาเอก วิทยาศาสตรศ์ ึกษา มหาวทิ ยาลัยราชภัฎกาญจนบุรี
จงั หวดั กาญจนบรุ ี