ชุด ชุ กิจ กิ กรรมการเรีย รี นรู้ สำ หรับ รั นัก นั ศึก ศึ ษาระดับ ดั ชั้น ชั้ ประถมศึกษ ศึ า เรื่อ รื่ งที่ 5 โคกหนองนา สู่ก สู่ ารพัฒ พั นาที่ยั่ ที่ ง ยั่ ยืน ยื ตามหลัก ลั ปรัช รั ญาของเศรษฐกิจกิพอเพีย พี ง ศูนศูย์กย์ารศึกศึษานอกระบบและการศึกศึษาตามอัธอัยาศัยศัอำ เภอเมือมืงปัตปัตานี สำ นักนังานการศึกศึษานอกระบบและการศึกศึษาตามอัธอัยาศัยศัจังจัหวัดวั ปัตปัตานี
ก คำนำ ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง สำหรับนักศึกษา ระดับชั้นประถมศึกษา ของศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองปัตตานี จังหวัดปัตตานีเป็นเอกสารที่รวบรวมกิจกรรมในศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียง ด้านการศึกษา ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย อำเภอเมืองปัตตานี มีความพร้อมในการถ่ายทอดความรู้แก่นักศึกษา มีการจัดกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง โดยเน้น การน้อมนำ หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งจัดให้นักศึกษา เข้าร่วม และถอดบทเรียนเนื้อหา 2 เงื่อนไข 3 หลักการ 4 มิติ ชุดกิจกรรมเล่มนี้ประกอบด้วย กิจกรรมในฐานการเรียนรู้ 5 ฐาน ในแต่ละฐานการเรียนรู้ ประกอบด้วย จุดประสงค์การเรียนรู้ เนื้อหา สื่อการจัดการเรียนรู้ การวัดและประเมินผล ใบความรู้ และกิจกรรมรวมทั้งแบบทดสอบก่อนและหลังจัดกิจกรรมการเรียนรู้ พร้อมเฉลย ซึ่งครู กศน. สามารถนำไปใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อเสริมความรู้ให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ผู้เขียนหวังเป็นอย่างยิ่งว่า ชุดกิจกรรมเล่มนี้จะเป็นประโยชน์ในการจัดกิจกรรมได้เป็นอย่างดี นาวี มุสตาฟา
ข สารบัญ เรื่อง หน้า คำนำ ก สารบัญ ข คำชี้แจงสำหรับการใช้งานชุดกิจกรรมการเรียนรู้ 1 คำชี้แจงสำหรับครู 2 คำชี้แจงสำหรับนักศึกษา 3 บทบาทของนักศึกษา 4 สาระสำคัญ 7 จุดประสงค์การเรียนรู้ 7 แบบทดสอบก่อนเรียน 8 กระดาษคำตอบแบบทดสอบก่อนเรียน 11 ใบความรู้ที่ 1 9 ใบความรู้ที่ 2 14 ใบความรู้ที่ 3 17 กิจกรรมการเรียนรู้ที่ 1 21 กิจกรรมการเรียนรู้ที่ 2 22 แบบทดสอบหลังเรียน 23 กระดาษคำตอบแบบทดสอบหลังเรียน 26 ภาคผนวก 27 เฉลยกิจกรรมการเรียนรู้ที่ 1 28 เฉลยกิจกรรมการเรียนรู้ที่ 2 30 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน 32 เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน 33 บรรณานุกรม 34
1 คำชี้แจงสำหรับการใช้งานชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง สำหรับนักศึกษาระดับชั้น ประถมศึกษา ของศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองปัตตานี จังหวัด ปัตตานีจัดทำขึ้น มีวัตถุประสงค์ เพื่อใช้พัฒนานักศึกษา กศน. ให้มีความรู้ ในเรื่อง ของการน้อมนำ หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง จัดให้นักศึกษา เข้าร่วม และถอดบทเรียนเนื้อหา 2 เงื่อนไข 3 หลักการ 4 มิติ มีการจัดกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง มีความพร้อมในการถ่ายทอดความรู้แก่นักศึกษา โดย นำเนื้อหาสาระ รายวิชา ระดับประถมศึกษา ใน 5 สาระการเรียนรู้ ได้แก่ สาระทักษะการเรียนรู้ สาระความรู้พื้นฐาน รายวิชาวิทยาศาสตร์ สาระการประกอบอาชีพ วิชาช่องทางเข้าสู่อาชีพ สาระ การดำเนินชีวิต รายวิชาเศรษฐกิจพอเพียง และสาระการพัฒนาสังคม รายวิชาสังคมศึกษา มาบูรณาการ กับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โดยเรียนรู้ ผ่าน 5 ฐานเรียนรู้ ประกอบด้วย 1. ฐานการเรียนรู้การทำอีเอ็มบอล 2. ฐานการเรียนรู้การทำบัญชีครัวเรือน 3. ฐานการเรียนรู้การทำปุ๋ยพลังงานแสงอาทิตย์ 4. ฐานการเรียนรู้การทำหน้ากากอนามัย 5. ฐานการเรียนรู้ โคกหนองนา สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน
2 คำชี้แจงสำหรับครู ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ชุดที่ 5 ฐานการเรียนรู้ โคกหนองนา สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน ชุดนี้ ใช้ประกอบการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนนักศึกษาระดับ ประถมศึกษา ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองปัตตานีโดยมีขั้นตอน การจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ดังนี้ 1. ครูแจกชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 5 ฐานการเรียนรู้โคกหนองนา สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน ชุด นี้ให้นักศึกษา 2. ครูชี้แจงการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดนี้ให้นักศึกษาทราบก่อนลงมือปฏิบัติ 3. ครูให้นักศึกษาทำแบบทดสอบก่อนเรียน เพื่อดูว่านักศึกษามีพื้นฐาน ความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับ โคกหนองนาโมเดล สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน มากน้อยเพียงใด 4. ครูให้นักศึกษา ศึกษาชุดกิจกรรมและทำกิจกรรมที่ 1 – 2 เพื่อให้นักศึกษาได้ทบทวนและ เกิดความรู้ ความเข้าใจอย่างถูกต้อง 5. ครูทำการสุ่มนักศึกษามานำเสนอ จากการศึกษาชุดกิจกรรม 6. ครูให้นักศึกษาทำแบบทดสอบหลังเรียน เพื่อดูว่านักศึกษามีความรู้ ความเข้าใจหลังเรียน มากน้อยเพียงใด 7. ครูตรวจคะแนนและบันทึกผลลงในแบบเก็บคะแนนระหว่างภาค(แบบทดสอบย่อย) 8. ครูนำนักศึกษา ศึกษาจากฐานการเรียนรู้เพิ่มเติม
3 คำชี้แจงสำหรับนักศึกษา ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ชุดที่ 5 ฐานการเรียนรู้ โคกหนองนา สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน ชุดนี้ ใช้ประกอบการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนนักศึกษาระดับ ประถมศึกษา ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองปัตตานีโดยมีขั้นตอน การจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ดังนี้ ศึกษาก่อนลงมือปฏิบัติกิจกรรม 1. ให้นักศึกษาทุกคนรับชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 5 ฐานการเรียนรู้โคกหนองนา สู่การ พัฒนาที่ยั่งยืน 2. นักศึกษาฟังคำชี้แจงการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 3. นักศึกษาเริ่มทำแบบทดสอบก่อนเรียน เพื่อดูว่านักศึกษามีพื้นฐาน ความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับ โคกหนองนา สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน มากน้อยเพียงใด 4. ให้นักศึกษาศึกษาเนื้อหาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ทำความเข้าใจให้ดีตั้งแต่หน้าแรกถึงหน้า สุดท้ายตามลำดับอย่าข้ามขั้นตอนและทำกิจกรรมที่1-2 5. นักศึกษาออกมานำเสนอจากการศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ 6. นักศึกษาร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับครู และร่วมกันสรุป 7. เมื่อนักศึกษาทุกคนทำกิจกรรมครบแล้วให้นักศึกษาทำแบบทดสอบหลังเรียน จากชุด กิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 5 ฐานการเรียนรู้โคกหนองนา สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน ด้วยความตั้งใจและ ซื่อสัตย์ 8. นักศึกษาไปศึกษาเรียนรู้ที่ฐานการเรียนรู้เพิ่มเติม
4 บทบาทของนักศึกษา ครูต้องแจ้งให้นักศึกษาทราบถึงบทบาทของนักศึกษา ดังต่อไปนี้ 1. นักศึกษาต้องอ่านคำสั่งและปฏิบัติตามขั้นตอนอย่างรอบคอบ 2. นักศึกษาควรพยายามทำกิจกรรมต่างๆ ด้วยความกระตือรือร้น 3. นักศึกษาต้องตั้งใจปฏิบัติงานอย่างจริงจัง ไม่ชวนเพื่อนพูดคุยออกนอกเรื่อง 4. หลังจากปฏิบัติกิจกรรมแล้ว นักศึกษาจะต้องจัดเก็บอุปกรณ์ทุกชิ้นเข้าที่ ให้เรียบร้อย 5. เนื่องจากมีเวลาจำกัด นักศึกษาต้องตั้งใจทำกิจกรรมให้เสร็จอย่างรวดเร็ว 6. นักศึกษาต้องใช้สื่อหรืออุปกรณ์อย่างระมัดระวัง สาระสำคัญ การทำเกษตรทฤษฎีใหม่ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียงสู่โคกหนองนาโมเดล โดยมีการผสมผสาน กับภูมิปัญญาพื้นบ้านให้สอดคล้องกัน จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. เพื่อให้นักศึกษา กศน. มีความรู้ ความเข้าใจ เกษตรทฤษฎีใหม่ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง สู่โคกหนองนาโมเดล 2. เพื่อให้นักศึกษา กศน. เข้าใจถึงแก่นแท้ หลักปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียง 2 เงื่อนไข 3 หลักการ 4 มิติ นำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน
5 แบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง โคกหนองนา สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน คำสั่ง ให้นักศึกษาเลือกคำตอบที่ถูกที่สุดเพียงคำตอบเดียว และทำเครื่องหมายกากบาท () ลงใน กระดาษคำตอบ (10 คะแนน) 1. หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ประกอบด้วย ก. 3 ห่วง 2 เงื่อนไข 4 มิติ ข. 3 ห่วง 3 เงื่อนไข 3 มิติ ค. 3 ห่วง 2 เงื่อนไข 3 มิติ ง. 4 ห่วง 2 เงื่อนไข 4 มิติ 2. ข้อใดไม่ใช่องค์ประกอบของ 3 ห่วง ก. พอประมาณ ข. สามัคคี ค. มีเหตุผล ง. มีภูมิคุ้มกัน 3. ข้อใดหลัก 2 เงื่อนไข ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ก. ความดี คุณธรรม ข. ความดี คู่คุณธรรม ค. ความรู้ คู่คุณธรรม ง. ความรู้ คุณธรรม
6 4. ข้อใด ไม่ใช่ หลัก 4 มิติตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ก. เศรษฐกิจ ข. วัตถุ ค. วิทยาศาสตร์ ง. วัฒนธรรม 5. ข้อใด ไม่ใช่ คุณธรรมตามหลัก 2 เงื่อนไข ก. อดทน ข. ความระมัดระวัง ค. มีสติ ง. ความเพียร 6. เศรษฐกิจสร้างสรรค์ เป็นการสร้างสินค้าเกิดจากสิ่งใดเป็นอันดับแรก ก. ความคิดมนุษย์ ข. เทคโนโลยี ค. นวัตกรรม ง. ถูกทุกข้อ 7. แนวทางการพัฒนาเศรษฐกิจสร้างสรรค์ของไทยในปัจจุบัน ประกอบด้วยกี่ด้าน ก. 2 ด้าน ข. 3 ด้าน ค. 4 ด้าน ง. 5 ด้าน
7 8. โคกหนองนาโมเดล มีการแบ่งพื้นที่สำหรับทำนา ปลูกข้าว กี่เปอร์เซ็นต์ ก. 10 % ข. 20 % ค. 30 % ง. 40 % 9. โคกหนองนาโมเดล มีการแบ่งพื้นที่สำหรับที่อยู่อาศัยเปอร์เซ็นต์ ก. 10 % ข. 20 % ค. 30 % ง. 40 % 10. ข้อใดไม่ใช่วิธีกักเก็บน้ำ ตามหลักโคกหนองนาโมเดล ก. เก็บน้ำไว้ในหนอง ข. เก็บน้ำไว้บนโคก ค. เก็บน้ำไว้ในนา ง. เก็บน้ำไว้ในแม่น้ำที่ไหลผ่าน
8 กระดาษคำตอบแบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง โคกหนองนา สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน ชื่อ - สกุล......................................................................................... เลขที่................. ข้อ ก ข ค ง 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. รวม ประเมิน ผ่าน (6-10 คะแนน) ผ่าน (0-5 คะแนน)
9 ใบความรู้ที่ 1 ทบทวนหลักปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียง 2 เงื่อนไข 3 หลักการ 4 มิติ พระราชดำริว่าด้วยเศรษฐกิจพอเพียง “...เราไม่เป็นประเทศร่ำรวย เรามีพอสมควร พออยู่ได้ แต่ไม่เป็นประเทศที่ก้าวหน้าอย่างมาก เราไม่อยากจะเป็นประเทศก้าวหน้าอย่างมาก เพราะถ้าเราเป็นประเทศก้าวหน้าอย่างมากก็จะมีแต่ ถอยกลับ ประเทศเหล่านั้นที่เป็นประเทศอุตสาหกรรมก้าวหน้า จะมีแต่ถอยหลังและถอยหลังอย่างน่า กลัว แต่ถ้าเรามีการบริหารแบบเรียกว่าแบบคนจน แบบที่ไม่ติดกับตำรามากเกินไป ทำอย่างมีสามัคคี นี่แหละคือเมตตากัน จะอยู่ได้ตลอดไป...” พระราชดำรัส เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา ณ ศาลาดุสิดาลัย วันที่ 4 ธันวาคม 2534 “เศรษฐกิจพอเพียง” เป็นปรัชญาที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานพระราชดำริ ชี้แนะแนวทาง การดำเนินชีวิตแก่พสกนิกรชาวไทยมาโดยตลอดนานกว่า ๒๕ ปี ตั้งแต่ก่อนเกิด
10 วิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจ และเมื่อภายหลังได้ทรงเน้นย้ำแนวทางการแก้ไขเพื่อให้รอดพ้น และ สามารถดำรงอยู่ได้อย่างมั่นคงและยั่งยืนภายใต้กระแสโลกาภิวัตน์และความเปลี่ยนแปลงต่างๆ ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เศรษฐกิจพอเพียง เป็นปรัชญาชี้ถึงแนวการดำรงอยู่และปฏิบัติตนของประชาชนในทุกระดับ ตั้งแต่ระดับครอบครัว ระดับชุมชน จนถึงระดับรัฐ ทั้งในการพัฒนาและบริหารประเทศให้ดำเนินไป ในทางสายกลาง โดยเฉพาะการพัฒนาเศรษฐกิจ เพื่อให้ก้าวทันต่อโลกยุคโลกาภิวัตน์ ความพอเพียง หมายถึง ความพอประมาณ ความมีเหตุผล รวมถึงความจำเป็นที่จะต้องมีระบบภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี พอสมควร ต่อการกระทบใดๆ อันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงทั้งภายในภายนอก ทั้งนี้ จะต้องอาศัย ความรอบรู้ ความรอบคอบ และความระมัดระวังอย่างยิ่งในการนำวิชาการต่างๆ มาใช้ในการวางแผน และการดำเนินการ ทุกขั้นตอน และขณะเดียวกัน จะต้องเสริมสร้างพื้นฐานจิตใจของคนในชาติ โดยเฉพาะเจ้าหน้าที่ของรัฐ นักทฤษฎี และนักธุรกิจในทุกระดับ ให้มีสำนึกในคุณธรรม ความซื่อสัตย์ สุจริต และให้มีความรอบรู้ที่เหมาะสม ดำเนินชีวิตด้วยความอดทน ความเพียร มีสติ ปัญญา และ ความรอบคอบ เพื่อให้สมดุลและพร้อมต่อการรองรับการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและกว้างขวาง ทั้ง ด้านวัตถุ สังคม สิ่งแวดล้อม และวัฒนธรรมจากโลกภายนอกได้เป็นอย่างดี
11 ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 3 ห่วง คือทางสายกลาง ประกอบไปด้วย ดังนี้ ห่วงที่ 1 คือ พอประมาณ หมายถึง พอประมาณในทุกอย่าง ความพอดีไม่มากหรือว่าน้อย จนเกินไปโดย ต้องไม่เบียดเบียนตนเอง หรือผู้อื่นให้เดือดร้อน ห่วงที่ 2 คือ มีเหตุผล หมายถึง การตัดสินใจเกี่ยวกับระดับของความพอเพียงนั้น จะต้อง เป็นไปอย่างมีเหตุผล โดยพิจารณาจากเหตุปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนคำนึงถึงผลที่คาดว่าจะเกิดขึ้น จากการกระทำนั้นๆ อย่างรอบคอบ ห่วงที่ 3 คือ มีภูมิคุ้มกันที่ดีในตัวเอง หมายถึง การเตรียมตัวให้พร้อมรับผลกระทบและการ เปลี่ยนแปลง ด้านต่างๆ ที่จะเกิดขึ้นโดยคำนึงถึงความเป็นไปได้ของสถานการณ์ต่างๆ ที่คาดว่า จะเกิดขึ้นในอนาคตทั้งใกล้และไกล
12 https://economy.kutcudon.ac.th 2 เงื่อนไข ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง ได้แก่ เงื่อนไขที่ 1 เงื่อนไขความรู้ คือ มีความรอบรู้เกี่ยวกับ วิชาการต่างๆที่เกี่ยวข้องอย่างรอบด้าน ความรอบคอบที่จะนำความรู้เหล่านั้นมาพิจารณาให้เชื่อมโยงกัน เพื่อประกอบการ วางแผน และ ความระมัดระวังในขั้นตอน ปฏิบัติ คุณธรรมประกอบด้วย มีความตระหนักในคุณธรรม มีความ ซื่อสัตย์สุจริต และมีความอดทน มีความเพียร ใช้สติปัญญาในการดำเนินชีวิต เงื่อนไขที่ 2 เงื่อนไขคุณธรรม คือ มีความตระหนักในคุณธรรม มีความซื่อสัตย์สุจริตและ มีความอดทน มีความเพียร ใช้สติปัญญาในการดำเนินชีวิตนั่นคือสรุปรวบยอดของ เศรษฐกิจพอเพียง สรุปได้เป็น 3 ห่วง 2 เงื่อนไข ดังที่ได้กล่าวมา หลายๆคนอ่านมาจนถึงบรรทัดนี้ แล้วคงกระจ่างกัน สักทีเกี่ยวกับเศรษฐกิจพอเพียงแบบ 3 ห่วง 2 เงื่อนไข ดังที่ได้กล่าวไปแล้วนั้น
13 https://economy.kutcudon.ac.th 4 มิติ เศรษฐกิจพอเพียง ได้แก่ มิติด้านเศรษฐกิจ คือ เศรษฐกิจพอเพียงเป็นเศรษฐกิจแบบพออยู่พอกิน ให้มีความ ขยันหมั่นเพียรประกอบ สัมมาอาชีพ เพื่อให้พึ่งตนเองได้ ให้พ้นจากความยากจน มิติด้านภูมิคุ้มกันในด้านวัตถุ คือ เศรษฐกิจพอเพียงเน้นที่จิตใจที่รู้จักพอคือ พอดี พอประมาณและพอใจ ในสิ่งที่มียินดีในสิ่งที่ได้ไม่โลภ เศรษฐกิจพอเพียงจะต้องเริ่มที่ตัวเอง โดยสร้าง รากฐานทางจิตใจที่มั่นคง มิติด้านสังคม คือ เศรษฐกิจพอเพียงมุ่งให้เกิดสังคมที่มีความสุขสงบ ประชาชนมีความเมตตา เอื้ออาทรช่วย เหลือซึ่งกันและกัน ไม่ใช่ต่างคนต่างอยู่ มุ่งให้เกิดความสามัคคีร่วมมือกัน เพื่อให้ทุกคน อยู่ร่วมกันได้โดยปราศจาก การเบียดเบียนกัน การเอารัดเอาเปรียบกัน การมุ่งร้ายทำลายกัน มิติด้านวัฒนธรรม คือ วิถีชีวิตของประชาชน เศรษฐกิจพอเพียงมุ่งให้เกิดวัฒนธรรมหรือ วิถีชีวิตที่ประหยัด อดออม มีชีวิตที่เรียบง่าย ไม่ฟุ่มเฟือย ไม่ตกเป็นทาสของวัตถุนิยมและบริโภคนิยม ซึ่งทำให้เกิดการเป็นหนี้เป็นสิน
14 ใบความรู้ที่ 2 เศรษฐกิจสร้างสรรค์กับการพัฒนาประเทศไทย https://www.innohubkku.com/content/11873/creative-economy เศรษฐกิจสร้างสรรค์ (Creative Economy) คือ การสร้างมูลค่าสินค้า หรือบริการที่เกิดจาก ความคิดของมนุษย์ สำหรับสาขาการผลิตที่พัฒนาไปสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์จะเรียกว่า“อุตสาหกรรม สร้างสรรค์” (Creative Industry) ซึ่งหมายถึงกลุ่มกิจกรรมการผลิตที่ต้องพึ่งพาความคิดสร้างสรรค์ เป็นสิ่ง สำคัญ “เศรษฐกิจสร้างสรรค์” คือแนวคิดการขับเคลื่อนเศรษฐกิจบนพื้นฐานของการใช้องค์ ความรู้(Knowledge) การศึกษา (Education) การสร้างสรรค์งาน (Creativity) และการใช้ทรัพย์สิน ทางปัญญา (Intellectual property) ที่เชื่อมโยงกับรากฐานทางวัฒนธรรม การสั่งสมความรู้ทาง สังคม และเทคโนโลยี/นวัตกรรมสมัยใหม่ เศรษฐกิจสร้างสรรค์มาจากคำว่า Creative Economy โดยใช้แนวคิดการขับเคลื่อน เศรษฐกิจบนพื้นฐานของการใช้องค์ความรู้ การศึกษา การสร้างสรรค์งาน และการใช้ ทรัพย์สินทาง ปัญญาที่เชื่อมโยงกับรากฐานทางวัฒนธรรม สังคม และเทคโนโลยีหรือนวัตกรรมสมัยใหม่ เพื่อผลิต สินค้าและบริการที่สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจ และคุณค่าทาง สังคมที่สามารถตอบสนองความต้องการ
15 ของผู้บริโภคได้ โดยที่ตัวสินค้าและบริการเองนั้นจะมีมูลค่าเพิ่มขึ้นในทุกชั่วโมงเกิดเป็นความยั่งยืนใน ตัวเอง หากจะใช้คำที่สามารถเข้าใจ ได้ง่ายๆก็คือ “การสร้างมูลค่าที่เกิดจากความคิด” แนวทางการพัฒนาเศรษฐกิจสร้างสรรค์ของไทยในปัจจุบัน แนวทางการพัฒนาภายใต้กรอบการพัฒนาประกอบด้วย 3 ด้าน ดังนี้ https://www.posttoday.com/aec/column/563096 1. นโยบายรัฐบาล นโยบายการพัฒนาอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ของรัฐบาล ได้เริ่มปรากฏให้เห็นเด่นชัดมาตั้งแต่ ปี 2545 โดยมีการจัดตั้งองค์กรอิสระที่ทำหน้าที่พัฒนาองค์ความรู้และดำเนินกิจกรรม ที่เกี่ยวข้องกับ เศรษฐกิจสร้างสรรค์ หลายองค์กร เช่น สำนักงานพัฒนาองค์ความรู้ ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ สำนักงานพัฒนาการท่องเที่ยว และสำนักงานส่งเสริม อุตสาหกรรมซอฟต์แวร์แห่งชาติ เพื่อเป็นรากฐานสำหรับการพัฒนาอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ของแต่ละ กลุ่มในระยะยาว อย่างไรก็ตาม นโยบายและการดำเนินงานขององค์กรเหล่านี้ในระยะที่ผ่านมายังขาด ความต่อเนื่อง และการบูรณาการนโยบายรัฐบาลของคณะรัฐมนตรี นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ มีการ กำหนดนโยบายการพัฒนาเศรษฐกิจสร้างสรรค์ที่ชัดเจนมากขึ้น และเล็งเห็นความสำคัญของการ พัฒนาเศรษฐกิจสร้างสรรค์มาตั้งแต่แรกเริ่มเข้า บริหารประเทศ โดยได้ระบุไว้ในคำแถลงนโยบายของ คณะรัฐมนตรีต่อรัฐสภาในวันที่ 29 ธันวาคม 2551 ในหัวข้อ 4.2.3.1 ว่า “ขยายฐานบริการใน โครงสร้างการผลิตของประเทศ และเชื่อมโยงธุรกิจภาคบริการ อุตสาหกรรม และเกษตรเข้าด้วยกันให้
16 เป็นกลุ่มสินค้า เช่น ธุรกิจสุขภาพ อาหารและการท่องเที่ยว รวมทั้งสินค้าบริการที่ใช้ความคิด สร้างสรรค์บนพื้นฐานวัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทยที่เชื่อมโยงกับเทคโนโลยีสมัยใหม่” ซึ่งการกำหนด นโยบายดังกล่าวส่งผลให้มีการใช้ศักยภาพและการพัฒนาต่อยอดของ อุตสาหกรรมและบริการ สร้างสรรค์ไทยได้มีการริเริ่มและต่อยอดจากการดำเนินงาน ที่มีอยู่บ้างแล้ว ให้ เป็นไปอย่างมีทิศทาง และจริงจังมากขึ้น 2. แนวทางการพัฒนาเศรษฐกิจสร้างสรรค์ภายใต้แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม ภายใต้แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 8 จนถึงแผนพัฒนาฯ ฉบับปัจจุบัน มีการดำเนินการผลักดันเรื่องการเพิ่มคุณค่า (Value creation) ของสินค้าและบริการบนฐานความรู้ และนวัตกรรม เพื่อสร้างมูลค่าการผลิตสินค้าและบริการให้เพิ่มสูงขึ้นมาอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ ในปี 2550 ได้ทำการศึกษาและเริ่มขับเคลื่อนการสร้างมูลค่าเชิงเศรษฐกิจจากทุนทาง วัฒนธรรม ซึ่งเป็น การให้ความสำคัญกับจุดแข็งและข้อได้เปรียบทางวัฒนธรรมของประเทศแล้ว นำมาใช้ประโยชน์โดย หาแนวทางเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ 3. การขับเคลื่อนพัฒนาศักยภาพเศรษฐกิจสร้างสรรค์ภายใต้แผนฟื้นฟูเศรษฐกิจ รัฐบาลได้ดำเนินการแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจภายใต้แผนฟื้นฟูเศรษฐกิจระยะเร่งด่วนในช่วง ระยะ 6 -9 เดือนแรกของปี 2552 และต่อมาได้มีการจัดทำแผนฟื้นฟูเศรษฐกิจระยะที่ 2 เพื่อสร้าง งานและสร้างรายได้โดยการลงทุนของภาครัฐในโครงการที่จะสร้างขีด ความสามารถในการแข่งขัน ของประเทศในอนาคต พร้อมกับสร้างโอกาสของภาคเอกชนในการลงทุน ทั้งนี้ ได้กำหนดให้มีการ ดำเนินการพัฒนาศักยภาพเศรษฐกิจสร้างสรรค์เป็นแผนงานภายใต้ แผนฟื้นฟูเศรษฐกิจระยะที่ 2 (SP2) แผนงานพัฒนาศักยภาพเศรษฐกิจสร้าง สรรค์ ครอบคลุมสาขาการพัฒนา 6 ด้าน ได้แก่ (1) มรดกทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญา และความหลากหลายทางชีวภาพ (2) เอกลักษณ์ศิลปะและวัฒนธรรม (3) งานช่างฝีมือและหัตถกรรม (4) อุตสาหกรรมสื่อ บันเทิง และซอฟต์แวร์ (5) การออกแบบและพัฒนาสินค้าเชิงสร้างสรรค์ (6) การขับเคลื่อนและสนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจสร้างสรรค์
17 ใบความรู้ที่ 3 เกษตรทฤษฎีใหม่สู่โคกหนองนาโมเดล https://www.opsmoac.go.th “โคก หนอง นา” เป็นโมเดลต้นแบบที่สถาบันเศรษฐกิจพอเพียงและมูลนิธิกสิกรรมธรรมชาติ น้อมนำพระราชดำรัส ในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 ด้านการทำ เกษตรทฤษฎีใหม่ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้บริหารจัดการน้ำและพื้นที่การเกษตร ผสมผสานกับ ภูมิปัญญาพื้นบ้านได้อย่างสอดคล้องกันโดยแบ่งพื้นที่ เป็นสัดส่วน 30 : 30 : 30 : 10 ดังนี้ 30% สำหรับแหล่งน้ำ โดยการขุดบ่อทำหนองและคลองไส้ไก่ 30% สำหรับทำนา ปลูกข้าว 30% สำหรับทำโคกหรือป่า ปลูกป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง ก็คือปลูกไม้ใช้สอย ไม้กินได้ และไม้เศรษฐกิจ เพื่อให้ได้ประโยชน์ คือ 1. มีกิน คือ มีผัก มีอาหารไว้กิน 2. มีอยู่ คือ สามารถตัดไม้ไปสร้างบ้าน ทำที่อยู่ได้ 3. มีใช้ คือ มีไว้ใช้สอยในครัวเรือน ใช้เป็นยาและสมุนไพร ใช้เป็นฟืน เป็นเครื่องมือใช้สอย ในบ้าน
18 4. มีความสมบูรณ์ และความร่มเย็น 10% สำหรับที่อยู่อาศัย และเลี้ยงสัตว์ เช่น ไก่ ปลา วัว และควาย เป็นต้น ทุกอย่างทั้งหมดนี้อยู่รวมกันบูรณาการเป็นวรรณะเกษตร ทางมูลนิธิฯ ได้อธิบายให้ชาวบ้าน เข้าใจแนวคิดนี้อย่างง่ายๆ โดยเรียกว่า “โคก หนอง นา” ปลูกพืช 3 อย่างเพื่อประโยชน์ 4 อย่างบนพื้นที่โคก การออกแบบพื้นที่ด้วยภูมิสังคม การออกแบบพื้นที่จะต้องคำนึงถึง "ภูมิสังคม" ภาวะภูมิสังคม ถือเป็นปัจจัยหลักที่สำคัญของการออกแบบพื้นที่ ภูมิ คือ สภาพทางกายภาพ เช่น สภาพดิน น้ำ ลม สังคม คือ วัฒนธรรม ความเชื่อ ภูมิปัญญาดั้งเดิมที่อยู่ในพื้นที่นั้น ซึ่งในการ ออกแบบจะให้ความสำคัญกับ “สังคม” มากกว่า “ภูมิ” คือต้องออกแบบตามสังคมและวัฒนธรรม ของคนที่อยู่ แม้ว่าภูมิประเทศจะเหมือนกันก็ตาม หากสังคมต่างกันการออกแบบก็จะต่างกันโดย สิ้นเชิง
19 การกักเก็บน้ำด้วยโคก หนอง นา โมเดล น้ำฝนอาจไร้ค่าและอาจสร้างปัญหาในยามที่มีมากเกินไป แต่หากฝนทิ้งช่วง น้ำเพียงน้อยนิด ก็มีคุณค่ามหาศาล ความไม่สมดุลนี้สามารถแก้ไขได้ด้วยการ “เก็บน้ำ” ในตอนนี้จะเล่าถึงวิธีการกัก เก็บน้ำไว้ในพื้นที่ ซึ่งมี 3 วิธี คือ 1. เก็บน้ำไว้ในหนอง : การขุดหนองจะต้องขุดให้คดโค้ง และมีระดับตื้นลึกแตกต่างกันไปใน แต่ละจุด ก่อนขุดต้องมีการคำนวณปริมาตรน้ำที่สามารถเก็บได้ในหนองเพื่อให้พอใช้งาน 2. เก็บน้ำไว้บนโคก : ทำได้โดยการปลูกป่าและเก็บในระบบรากของต้นไม้ที่ปลูกไว้ 5 ระดับ ได้แก่ ไม้ระดับสูง ไม้กลาง ไม้เตี้ย ไม้เรี่ยดิน และไม้หัวใต้ดิน ไม้แต่ละระดับควรจะมีอย่างน้อยไม่น้อย กว่า 21 ชนิด เพื่อสร้างความหลากหลายของระบบราก เมื่อฝนตกลงมาระบบรากจะช่วยอุ้มน้ำไว้ในดิน 3. เก็บไว้ในนา : ยกคันนาให้สูงและกว้าง สามารถเก็บน้ำไว้ใช้ในช่วงฝนทิ้งช่วง นอกจากนี้เรา ยังสามารถปลูกพืชผักไว้บนคันนาได้อีกด้วย
20 โคก หนอง นา เพื่อการจัดการน้ำอย่างยั่งยืน ด้วยพื้นฐานสังคมไทยเป็นสังคมเกษตรกร “โคก หนอง นา โมเดล” ถือเป็นแนวคิดและ แนวทางที่เหมาะสมกับสภาพชีวิตคนไทยที่มีเกษตรกรเป็นฐานรากของสังคม หลักปรัชญาเศรษฐกิจ พอเพียงและหลักการทางวิชาการต่างๆ ถูกนำมาปรับเป็นคำพูดที่ง่ายต่อการเข้าใจแล้วนำไปสอนและ ถ่ายทอดแก่ชาวนาเพื่อให้พวกเขาสามารถช่วยเหลือตนเองได้และมีชีวิตที่ดีขึ้น เมื่อพื้นฐานชีวิตมี มาตรฐานมีความมั่นคงแล้ว ชีวิตคนไทยจึงจะมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน ดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ pattaninfe.com/lbmueang/2021/02/11/โคกหนองนาโมเดล-กศน-อำเภอ
21 กิจกรรมที่ 1 ความสำคัญของการพัฒนา/ตนเอง/สังคม คำชี้แจง จงตอบคำถามต่อไปนี้ 1. การพัฒนาตนเองคือ ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. ให้นักศึกษาบอกความสำคัญของการพัฒนาตนเองมา 3 ข้อ ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. จงบอกถึงแนวทางในการพัฒนาตนเอง ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 4. พัฒนาชุมชน คือ ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 5. จงบอกถึงความสำคัญของพัฒนาชุมชนมา 5 ข้อ ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………
22 กิจกรรรมที่ 2 คำถามสะท้อนคิด ดังนี้ -โคกหนองนา สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน ในการออกแบบพื้นที่ใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น ด้านใด -โคกหนองนา สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน ในการปฏิบัติใช้องค์ความรู้ เรื่องใดบ้าง -โคกหนองนา สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง อย่างไร -โคกหนองนา สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ได้อย่างไร เรื่อง การถอดบทเรียน หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 2 เงื่อนไข 3 หลักการ 4 มิติ 1. เงื่อนไขความรู้ คือ............................................................................................................................. 2. เงื่อนไขคุณธรรม คือ......................................................................................................................... 3. ความพอประมาณ คือ...................................................................................................................... 4. ความมีเหตุผล คือ............................................................................................. ............................... 5. มีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี คือ................................................................................................................... 6. ด้านวัตถุคือ............................................................................................................................ 7. ด้านสังคม คือ................................................................................................................................. 8. ด้านสิ่งแวดล้อม คือ......................................................................................................................... 9. ด้านวัฒนธรรม คือ...........................................................................................................................
23 แบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง โคกหนองนา สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน คำสั่ง ให้นักศึกษาเลือกคำตอบที่ถูกที่สุดเพียงคำตอบเดียว และทำเครื่องหมายกากบาท () ลงใน กระดาษคำตอบ (10 คะแนน) 1. โคกหนองนาโมเดล มีการแบ่งพื้นที่สำหรับที่อยู่อาศัยเปอร์เซ็นต์ ก. 10 % ข. 20 % ค. 30 % ง. 40 % 2. ข้อใดไม่ใช่วิธีกักเก็บน้ำ ตามหลักโคกหนองนาโมเดล ก. เก็บน้ำไว้ในหนอง ข. เก็บน้ำไว้บนโคก ค. เก็บน้ำไว้ในนา ง. เก็บน้ำไว้ในแม่น้ำที่ไหลผ่าน 3. ข้อใดไม่ใช่องค์ประกอบของ 3 ห่วง ก. พอประมาณ ข. สามัคคี ค. มีเหตุผล ง. มีภูมิคุ้มกัน
24 4. ข้อใด ไม่ใช่ หลัก 4 มิติตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ก. เศรษฐกิจ ข. วัตถุ ค. วิทยาศาสตร์ ง. วัฒนธรรม 5. ข้อใด ไม่ใช่ คุณธรรมตามหลัก 2 เงื่อนไข ก. อดทน ข. ความระมัดระวัง ค. มีสติ ง. ความเพียร 6. เศรษฐกิจสร้างสรรค์ เป็นการสร้างสินค้าเกิดจากสิ่งใดเป็นอันดับแรก ก. ความคิดมนุษย์ ข. เทคโนโลยี ค. นวัตกรรม ง. ถูกทุกข้อ 7. ข้อใดหลัก 2 เงื่อนไข ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ก. ความดี คุณธรรม ข. ความดี คู่คุณธรรม ค. ความรู้ คู่คุณธรรม ง. ความรู้ คุณธรรม
25 8. แนวทางการพัฒนาเศรษฐกิจสร้างสรรค์ของไทยในปัจจุบัน ประกอบด้วยกี่ด้าน ก. 2 ด้าน ข. 3 ด้าน ค. 4 ด้าน ง. 5 ด้าน 9. โคกหนองนาโมเดล มีการแบ่งพื้นที่สำหรับทำนา ปลูกข้าว กี่เปอร์เซ็นต์ ก. 10 % ข. 20 % ค. 30 % ง. 40 % 10. หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ประกอบด้วย ก. 3 ห่วง 2 เงื่อนไข 4 มิติ ข. 3 ห่วง 3 เงื่อนไข 3 มิติ ค. 3 ห่วง 2 เงื่อนไข 3 มิติ ง. 4 ห่วง 2 เงื่อนไข 4 มิติ
26 กระดาษคำตอบแบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง โคกหนองนา สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน ชื่อ - สกุล......................................................................................... เลขที่................. ข้อ ก ข ค ง 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. รวม เกณฑ์การประเมิน ผ่าน (6-10 คะแนน) ไม่ผ่าน (0-5 คะแนน)
27 ภาคผนวก
28 เฉลยกิจกรรมที่ 1 ความสำคัญของการพัฒนา/ตนเอง/สังคม คำชี้แจง จงตอบคำถามต่อไปนี้ 1. การพัฒนาตนเองคือ ตอบ การพัฒนาตนเองคือการปรับปรุงด้วยตนเองให้ดีขึ้นกว่าเดิม ทั้งด้าน ร่างกาย จิตใจ อารมณ์และ สังคม เพื่อให้สามารถทำกิจกรรมที่พึงประสงค์ตาม เป้าหมายที่ตนตั้งไว้เพื่อการดำรงชีวิตร่วมกับผู้อื่น ได้อย่างปกติสุข รวมทั้ง เพื่อให้เป็นสมาชิกที่ดีของครอบครัวชุมชน และสังคม 2. ให้นักศึกษาบอกความสำคัญของการพัฒนาตนเองมา 3 ข้อ ตอบ 1. มีความเข้าใจตนเอง เห็นคุณค่าของตนเอง ทำให้สามารถทำหน้าที่ ตามบทบาทของตนเอง ในครอบครัว ชุมชน และสังคมได้อย่างเต็มกำลังความสามารถ 2. สามารถปรับปรุงการปฏิบัติตน และแสดงพฤติกรรมให้เป็นที่ ยอมรับของบุคคลรอบข้าง ในครอบครัว ชุมชน และสังคม 3. สามารถกำหนดแนวทางการพัฒนาตนเอง ให้พัฒนาไปสู่เป้าหมาย สูงสุดของชีวิตตามที่ วางแผนไว้ 3. จงบอกถึงแนวทางในการพัฒนาตนเอง ตอบ 1. การสำรวจตนเอง 2. การปลูกฝังคุณสมบัติที่ดีงาม 3. การปลุกใจตนเอง 4. การส่งเสริมตนเอง 5. การลงมือพัฒนาตนเอง
29 4. พัฒนาชุมชน คือ ตอบ พัฒนาชุมชน คือการกระทำที่มุ่งปรับปรุง ส่งเสริม ให้กลุ่มคนที่อยู่ รวมกันมีการเปลี่ยนแปลงไป ในทิศทางที่ดีขึ้นในทุกๆด้าน ทั้งด้านที่อยู่อาศัย อาหาร เครื่องนุ่งห่มสุขภาพร่างกาย อาชีพที่มั่นคง ความปลอดภัยในชีวิตและ ทรัพย์สิน โดยอาศัยความร่วมมือจากประชาชนภายในชุมชน และ หน่วยงาน องค์กรต่างๆทั้งจากภายในและภายนอกชุมชน 5. จงบอกถึงความสำคัญของพัฒนาชุมชนมา 5 ข้อ ตอบ 1. ส่งเสริมและกระตุ้น ให้ประชาชนได้มีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหา พัฒนาตนเองและชุมชน 2. เป็นการส่งเสริมให้ประชาชนมีจิตวิญญาณ รู้จักคิด ทำ พัฒนาเพื่อ ส่วนรวมและเรียนรู้ซึ่ง กันและกัน 3. เป็นการส่งเสริมการรวมกลุ่มในการดำเนินชีวิตตามระบอบ ประชาธิปไตย 4. ทำให้ปัญหาของชุมชนลดน้อยลงและหมดไป 5. ทำให้สามารถหาแนวทางป้องกันไม่ให้ปัญหาในลักษณะเดียวกัน เกิดขึ้นอีก
30 เฉลยกิจกรรรมที่ 2 คำถามสะท้อนคิด ดังนี้ -โคกหนองนา สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน ในการออกแบบพื้นที่ใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น ด้านใด -โคกหนองนา สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน ในการปฏิบัติใช้องค์ความรู้ เรื่องใดบ้าง -โคกหนองนา สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง อย่างไร -โคกหนองนา สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ได้อย่างไร เรื่อง การถอดบทเรียน หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 2 เงื่อนไข 3 หลักการ 4 มิติ 2 เงื่อนไข 1. ความรู้ - การบริหารจัดการน้ำ หลุมขนมครก คลองไส้ไก่ -การบริหารจัดการพื้นที่ ป่า 3 อย่าง ประโยชน์4 อย่าง - ไม้5 ระดับ -ปุ๋ยหมักแห้ง ปุ๋ยหมักน้ำ -หลักกสิกรรมธรรมชาติ -ทฤษฎีบันได 9 ขั้นสู่ความพอเพียง 2. คุณธรรม -ความเสียสละ -ความอดทน -ความขยัน -ความสามัคคี
31 3 หลักการ 1. พอประมาณ -มีการบริหารจัดสรรพื้นที่ในการปลูกพืชไม้5 ระดับให้เหมาะสม -การรดน้ำพอประมาณและเหมาะสมกับพืชแต่ละชนิด -ระยะเวลาในการเก็บเกี่ยว 2. มีเหตุ ผล -เป็นแหล่งเรียนรู้ใหม่สำหรับนักศึกษา บุคคลทั่วไปได้ศึกษา เรื่อง โคก หนอง นา โมเดล -เพื่อใช้พื้นที่ว่างเปล่าให้เกิดประโยชน์ -ได้รับความรู้ในการทำโคกหนองนา 3.มีภูมิคุ้มกัน -มีการวางแผนเตรียมพื้นที่และอุปกรณ์อย่างรอบคอบและมีระบบไม่ใช้ยาฆ่าแมลง -ใช้ปุ๋ยหมักแทนปุ๋ยเคมี 4 มิติ 1.วัตถุ -มีแหล่งเรียนรู้โคกหนองนา -ปลูกฝังให้ผู้เรียนรู้จักใช้วัสดุสิ่งของทรัพยากรอย่างพอเพียง 2. สังคม -รู้จักทำงานร่วมกับผู้อื่น -เกิดความสามัคคีในหมู่คณะ -รู้จักแบ่งปันเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ 3. ทรัพยากร/สิ่งแวดล้อม -นำทรัพยากรที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาใช้ให้เกิดประโยชน์ -การจัดสภาพแวดล้อมในฐานการเรียนรู้เอื้อต่อจัดกิจกรรม -ไม่สร้างมลพิษให้สิ่งแวดล้อม 4. วัฒนธรรม - มีจิตอาสา มีความสามัคคีทำงานร่วมกันเป็นทีม - ใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น เช่นการทำปุ๋ยหมัก
32 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง โคกหนองนา สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน ชื่อ - สกุล......................................................................................... เลขที่................. ข้อ ก ข ค ง 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. รวม เกณฑ์การประเมิน ผ่าน (6-10 คะแนน) ไม่ผ่าน (0-5 คะแนน)
33 เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง โคกหนองนา สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน ชื่อ - สกุล......................................................................................... เลขที่................. ข้อ ก ข ค ง 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. รวม เกณฑ์การประเมินเกณฑ์การ ผ่าน (6-10 คะแนน) ไม่ผ่าน (0-5 คะแนน)ไม่
34 บรรณานุกรม กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม. (2564). ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. สืบค้นเมื่อ 10 พฤษภาคม 2564, จาก https://www.deqp.go.th/new/ การศึกษาตลอดชีวิต. (2551). สืบค้นเมื่อ 31 มกราคม 2558, จาก http://www.suthep.crru.ac.th/mant66.doc ชัรวัฒน์ นิจเนตร. (2528). การศึกษากับการพัฒนาชุมชนเอกสารการนิเทศการศึกษา. กรุงเทพฯ: หน่วยนิเทศกรรมการฝึกหัดครู เซงยาง, ซิง. (2563). Startup Easily ทำอาชีพ ให้เป็นมืออาชีพจากรากหญ้าชาวจีนสู่สังเวียนแจ้ง เกิดใน ไทย ทำได้อย่างไร?. กรุงเทพฯ: วิช. ประสงค์สม ปุณยอุปพัทธ์ และคณะ. (2560). กระบวนการและจุลินทรีย์ที่เกี่ยวข้องในการผลิต อาหารหมัก. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. เมอริน, บาร์บารา. (2550). การเรียนรู้ตลอดชีวิต:การประเมินการเรียนรู้จากประสบการณ์. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. วันทนีย์ นามสวัสดิ์. (ม.ป.ป ). การศึกษากับการพัฒนาชุมชน. กรุงเทพฯ: ชุมนุมสหกรณ์เกษตร. สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย. (2559). หนังสือเรียนรายวิชาการพัฒนาตนเอง ชุมชน สังคม ระดับประถมศึกษา หลักสูตรการศึกษา นอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551. หนังสือเรียนรายวิชาทักษะการเรียนรู้ ระดับประถมศึกษา หลักสูตร การศึกษานอกระบบ ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551. หนังสือเรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์ระดับประถมศึกษา หลักสูตรการศึกษานอกระบบ ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551. หนังสือเรียนรายวิชาเศรษฐกิจพอเพียง ระดับประถมศึกษา หลักสูตรการศึกษานอกระบบ ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551. หนังสือเรียนรายวิชาสังคมศึกษา ระดับประถมศึกษา หลักสูตรการศึกษานอกระบบ ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551.
35 สุบัณฑิต นิ่มรัตน์. (2552). จุลชีววิทยาและการจัดการมลภาวะทางน้ำ กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย เสาวภา ประพันธ์วงศ์. (2551, มกราคม-มิถุนายน), การจัดการแหล่งการเรียนรู้ ตลอดชีวิต: ห้องสมุด, อินฟอร์เมชั่น, 15 (1) : 14-19.
ศูนศูย์กย์ารศึกศึษานอกระบบและการศึกศึษาตามอัธอัยาศัยศัอำ เภอเมือมืงปัตปัตานี สำ นักนังานการศึกศึษานอกระบบและการศึกศึษาตามอัธอัยาศัยศัจังจัหวัดวั ปัตปัตานี