คีย์โฮล Keyhole Garden

KM ศูนยศ์ ึกษาและ
พฒั นาชุมชน
คียโ์ ฮล KEYHOLE GARDEN
ชลบุรี

องค์ความรทู้ ีบง่ ชี เสรมิ สรา้ งองค์กรใหม้ ขี ดี สมรรถนะสงู

นางสาวเมทิณี วงค์สถิตย์ ที มาและความสาํ คั ญ
นกั จดั การงานทัวไปปฏิบตั ิการ ในการจัดทําองค์ ความรู้

กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย ได้น้อมนํา
แนวพระราชดํารขิ องสมเด็จฃพระกนิษฐาธิราชเจ้า
กรมสมเด็จพระเทพรตั นราชสุดาฯ สยามบรมราช
กุมารี สู่แผนปฏิบัติการ 90 วันปลูกผักสวนครวั เพือ
สรา้ งความมันคงทางอาหาร” เชิญชวนข้าราชการทุก
ระดับ และครวั เรอื นทัวไทย หนั มาใช้พืนทีบรเิ วณทีอยู่
อาศัยของตนเอง เปลียนเปนแปลงผักสวนครวั ตาม
กําลัง ลงมือปลูกด้วยตัวเอง เปดโอกาสเข้าถึงผัก
ปลอดสารพิษ มันใจปลอดภัย 100% ทังยังเปนการ
ความมันคงทางอาหารในครวั เรอื น ปลูกแล้วช่วยลด
รายจ่ายจากการซอื ผักได้วันละ 50 บาท หรอื จะเอา
ผักทีมีไปแบ่งปน ความสุขเล็ก ๆ ทีสรา้ งจากการปลูก
ผักสวนครวั

หลักและวธิ กี ารสาํ คัญในการสรา้ งแปลงผักแบบ KEYHOLE มดี ังนี

วสั ดุสาํ หรบั ทําแปลงคีย์โฮล

สิงสาํ คัญในการเลือกวัสดุทําแปลงปลูกคีย์โฮล
คือความแข็งแรงและความสามารถเก็บความชืน
ในแปลงไว้ได้นาน เช่น ก้อนหิน อิฐมอญ เเละ
บล็อกคอนกรีต หรือจะใช้ไม้ไผ่สานก็ทําได้เช่นกัน
ซึงถือเปนวัสดุ ทีหาได้ง่าย ใช้งบน้อยว่าวัสดุอืน
ๆ แต่อายุการใช้งานก็สันตามไปด้วย

ส่วนประกอบของคีย์โฮล

–แปลงปลูก ซึงควรมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง –ท่อปุยหมักตรงกลาง หรือรูกุญแจ ทําจากวัสดุ
180 เซนติเมตร สามารถปรับเปลียนตามขนาด
TOO TRENDY!หลายชนิด ตะแกรงเหล็ก แผงตาข่ายทีมีความ
พืนทีทีมีได้ แต่ไม่ควรมีขนาดใหญ่เกินกว่านี เพราะ
แข็งแรง หรือซีไม้ไผ่กันเปนแท่งวงกลม สูง
จะทําให้ผักได้ธาตุอาหารไม่ทัวถึง แต่ไม่ควรน้อย ประมาณ 100 เซนติเมตร ขนาดเส้นผ่าน
กว่า 120 เซนติเมตร แปลงควรมีความสูง 30 ศูนย์กลาง 30 เซนติเมตร
–เศษอิฐ ก้อนหิน เศษกิงไม้ นํามาใช้รองก้น
เซนติเมตร ขึนไป เพือจะได้ใช้งานสะดวก ไม่ต้อง
แปลงชันล่าง วัสดุเหล่านีจะช่วยระบายนําและ
ก้มปลูก หรือก้มเก็บผัก เเละควรเว้นช่องทาง
เข้าไปยังกลางแปลงประมาณ 60 เซนติเมตร หรือ รักษาความชืนให้อยู่ในแปลงไม่ให้ไหลลงพืนดิน

เปรียบเทียบง่าย ๆ มีลักษณะเหมือนกับก้อนเค้กที ชันล่าง
–ดินปลูกผัก โดยใส่ดินตรงกลางแปลงให้สูง
ถูกตัดตรงกลางออก
กว่าปลายแปลงลักษณะเปนเนินดิน ก่อนย้าย

กล้าผัก ลงปลูกให้เตรียมดินโดยรดนําให้ชุ่มแล้ว
ทิงไว้ 1 สัปดาห์ก่อนปลูก

คีย์โฮลทํางานอย่างไร

การทํางานของคีย์โฮลคือ การทําปุยหมักใน
แปลงผักโดยทีไม่ต้องให้ปุยผัก โดยท่อปุย
หมักทีเกิดจากเศษอาหารในครัวเรือนทับทม
กันจะค่อยๆ ซึมไปกับนําทีรดไปสู่รากผักทีอยู่ใน
ดิน เศษอาหารทีใช้ทําปุยหมักได้แก่ ผัก ผลไม้
ข้าว เเละใบไม้ เเต่ไม่ควรใส่เนือสัตว์ หรือนาํ
แกงลงไป เพราะจะทําให้เกิดกลินแรงและ
แมลงรบกวน หากมีเศษเปลือกไข่ เเละเปลือก
หอย จะใช้เวลาในการย่อยสลายนาน จึงควร
ทุบให้ละเอียดก่อน จากนันรดนําให้ชุ่ม แล้ว
ปดปากท่อด้วยผ้าบางกันแมลงเข้า ทัวไปแล้ว
ปุ ย ห มั ก จ า ก เ ศ ษ อ า ห า ร จ ะ ใ ช้ เ ว ล า ย่ อ ย ส ล า ย
ประมาณ 1 เดือน จึงควรกะระยะเวลาในการ
ปลูกผักให้สัมพันธ์กันด้วย หรือจะใช้จุลินทรีย์
ช่วยย่อยก็ร่นระยะเวลาได้เช่นกัน

ขันตอนการทําแปลง

ขันตอนการทําแปลง 5.ใส่ดินทีปรุงแล้วลงให้แปลง โดยด้านล่างควรหากิง
1.หาพืนทีทีเหมาะสมสาํ หรับการปลูกผัก คือได้
รับแดดเต็มวันหรืออย่างน้อยครึงวัน ไม้ เศษอิฐ เศษหิน มาใส่รองก้นก่อน เพือช่วยการ
2.วางแปลงผักเปนรูปวงกลม เส้นผ่าน
ศูนย์กลางประมาณ 180 เซนติเมตร โดยเว้นที ระบายนําและกักเก็บนํา ทีสาํ คัญวิธีการใส่ดินต้องให้
ตรงกลางทําเปนทางเข้ารูปสามเหลียมมีปลาย
แหลมไปยังจุดศูนย์กลางแปลง ด้านกว้างของ ดินตรงกลางสูงกว่าตรงปลายแปลง คือให้ดินลาดลง
ทางเข้าประมาณ 60 เซนติเมตร (คล้ายการตัด
เค้กหรือพายออกมา) ตรงปลายรอบแปลง
3.ทําช่องเปนคล้ายท่อตรงกลางแปลง สาํ หรับ 6.ใส่เศษผัก ผลไม้ ใบไม้ เศษอาหารต่างๆ ลงในท่อ
ใส่เศษผัก ผลไม้ ฯลฯ โดยท่อนีอาจจะทําจากไม้
หรือทําจากตะแกรงก็ได้ โดยให้มีเส้นผ่านศูนย์ ตรงกลางแปลง
กลางประมาณ 30 เซนติเมตร สูงประมาณ 7.รดนําให้ชุ่มทัวบริเวณดินในแปลง และในท่อตรง
100 เซนติเมตร กลาง ทิงไว้ประมาณ 1 อาทิตย์
4.ก่อแปลงโดยรอบเปนวงกลม อาจจะใช้หิน ใช้ 8.จากนันเริมลงมือปลูกผักลงแปลงได้
อิฐ ใช้ไม้ หรือวัสดุอืนๆทีสามารถหาได้และ
สร้างสรรค์มาทําเปนแปลงผัก

ประโยชนข์ ององค์ 5.ใชเ้ วลาดแู ลนอ้ ย 8.มคี วามมนั คงทางอาหาร มี
ความรู้
6.เปนของตกแต่งสวนได้ อาหารไวก้ ินเอง ประหยดั ค่าใช้
1.ใชพ้ นื ทีนอ้ ยมากสาํ หรบั การ
ทําแปลงผกั เพอื ปลกู ไวก้ ิน อยา่ งสวยงามและลงตัว จา่ ยในครวั เรอื น
สาํ หรบั ครอบครวั 2-5 คน
2.ประหยดั นาํ รดนาํ ในหลมุ 7.ใชว้ สั ดทุ ีมใี นท้องถินทําได้ 9.ชว่ ยกันกําจดั ขยะในครวั เรอื น
ตรงกลาง ก็เพยี งพอสาํ หรบั
การดแู ลผกั ในหลมุ ทังหมด เลย ไมจ่ าํ เปนต้องหาวสั ดทุ ี มกี ารแยกขยะสด เอามากําจดั ใน
3.กําจดั ขยะสดในครวั เรอื น
เศษอาหารต่างๆ เศษผกั ผล ราคาแพง สามารถนาํ อิฐ ดนิ บอ่ หมกั ชว่ ยกันรกั ษ์โลก
ไม้ ในครวั เรอื น สามารถนาํ มา
กําจดั ทิงลงในหลมุ ไดเ้ ลย นาํ หนิ มาทําแปลงผกั ไดเ้ ลย 10.ลดค่าใชจ้ า่ ยเรอื งการซอื ผกั
หมกั ต่างๆทีเกิดจากในหลมุ
เปนปุยใหผ้ กั ในหลมุ ไดเ้ ลยใน ใชต้ ้นทนุ นอ้ ย ประหยดั เงิน
ทันที
4.ไดผ้ กั ปลอดสารพษิ ไวก้ ิน การ
ทําแปลงผกั แบบ KEYHOLE
จาํ นวน 1 หลมุ สามารถปลกู ผกั
หมุนเวยี นรบั ประทานในครวั
เรอื นไดเ้ ลยทังป

ปญหาทีพบและแนวทางการแก้ไขปญหา

เนืองจากแปลงผกั ทีเราปลกู เปนการปลกู ผกั ทีไมใ่ ชส้ ารเคมจี งึ ประสบกับ
ปญหาหอยทากกัดกินผลผลิตทําใหผ้ ลลิตเสยี หาย

วธิ กี ารแก้ไขปญหา 2.เมอื กําจดั หอยทากออกจากแปลง
1.การเก็บหอยทากทิงใหไ้ กลจาก ได้แล้วใหน้ ําเปลือกไขท่ ีล้างสะอาด
สวน โดยเลือกเก็บชว่ งเวลากลาง ตากแดดจนแหง้ มาทบุ ใหแ้ ตกเปน
คืน ซงึ เปนจะเปนเวลาทีหอยทากจะ ชนิ ๆแล้วโรยไวร้ อบแปลง หรอื อาจใช้
ออกหากินและปรากฏตัวใหเ้ หน็ ได้ แกลบดิบโรยรอบแปลง เพอื ปองกัน
ชดั ไมใ่ หห้ อยทากเขา้ มาในแปลงอีก
เพราะผวิ ของเปลือกไข่ และแกลบดิบ
จะทําใหห้ อยทากรูส้ กึ ระคายเคือง
เนืองจากผวิ ของหอยทากมคี วาม
บางมาก