จัดท ำโดย นางสาววราพร จิตร์เดียว ครูชํานาญการ โรงเรียนสวายวิทยาคาร หลักสูตรใหม่ 2560 กรด - เบส เคมีไฟฟ้ำ
หลักสูตรใหม่ 2560 จัดท ำโดย นางสาววราพร จิตร์เดียว ครูชํานาญการ โรงเรียนสวายวิทยาคาร
ค ำชี้แจง ให้นักเรียนพิจารณาว่าสารใดต่อไปนี้เป็นกรด เบส และเมื่อแตกตัวเป็นไอออนแล้วจะได้ไอออนชนิดใดบ้าง กรด/เบส สมกำร 1. HBr(aq) → (aq) + (aq) 2. HCl(aq) → (aq) + (aq) 3. NaOH(aq) → (aq) + (aq) 4. KOH(aq) → (aq) + (aq) 5. Ca(OH)2 → (aq) + (aq) 6. HNO3 (aq) + H2O(l) → (aq) + (aq) 7. HClO4 (aq) + H2O(l) → (aq) + (aq) 8. HI(aq) + H2O(l) → (aq) + (aq) 9. (aq) + → 4 HSO (aq) + H3O + (aq) 10. (aq) → Mg2+ (aq) + 2HO- (aq)
ค ำชี้แจง สารตั้งต้นในข้อใดเป็นกรด หรือเบส ตามทฤษฎีกรด-เบส ของ เบรินสเตต – ลาวรี 1. HS - (aq) + H2O(l) ⇋ H2S(aq) + OH- (aq) 2. CO3 2−(aq) + H2O(l) ⇋ HCO3 −(aq) + OH- (aq) 3. HPO4 2−(aq) + H2O(l) ⇋ PO4 3−(aq) + H3O + (aq) 4. CH3HOO- (aq) + H2O(l) ⇋ CH3COOH(aq) + OH- (aq) 5. HCOO- (aq) + H2O(l) ⇋ HCOOH(aq) + OH- (aq) 6. F - (aq) + H2O(l) ⇋ HF(aq) + OH- (aq) กรด เบส กรด เบส กรด เบส กรด เบส กรด เบส กรด เบส
ค ำชี้แจง สารตั้งต้นในข้อใดเป็นกรด หรือเบส ตามทฤษฎีกรด-เบส ของ ลิวอีส 1. Na+ (aq) + 6H2O(l) ⇋ Na(H2O)6 + (aq) 2. CO2 (g) + H2O(l) ⇋ H2CO3 (aq) 3. F - (aq) + H2O(l) ⇋ BF4 −(aq) 4. CH3HOO- (aq) + H2O(l) ⇋ CH3COOH(aq) + OH- (aq) 5. HCOO- (aq) + H2O(l) ⇋ HCOOH(aq) + OH- (aq) 6. H + (aq) + OH- (aq) ⇋ H2O(l) กรด เบส กรด เบส กรด เบส กรด เบส กรด เบส กรด เบส
ค ำชี้แจง จงระบุคู่กรด-เบส ของสารในปฏิกิริยาต่อไปนี้ CH3COOH + H2O ⇌ CH3COO- + H3O + CH3COOH เป็นคู่…………………………………………………………………….. H2O เป็นคู่…………………………………………………………………….. CH3COO- เป็นคู่…………………………………………………………………….. H3O + เป็นคู่…………………………………………………………………….. NH3 + H2O ⇌ NH4 + + OH- NH3 เป็นคู่…………………………………………………………………….. H2O เป็นคู่…………………………………………………………………….. NH4 + เป็นคู่…………………………………………………………………….. OH- เป็นคู่…………………………………………………………………….. ค ำชี้แจง จงระบุคู่กรด คู่เบส ของสารต่อไปนี้ คู่กรด สาร คู่เบส HSHSO3 - HC2O4 - HPO4 2- H2S
ค ำชี้แจง ให้นักเรียนระบายสีความสว่างของหลอดไฟ เพื่อแสดงถึงความสามารถในการแตกตัว HCl 0.05 โมลต่อลิตร HF 0.05 โมลต่อลิตร Ka = 6.31×10-4 NaOH 0.05 โมลต่อลิตร NH3 0.05 โมลต่อลิตร Kb = 1.80×10-5 HCOOH 0.05 โมลต่อลิตร Ka = 1.78×10-4 HNO3 0.05 โมลต่อลิตร C6H5NH2 0.05 โมลต่อลิตร Kb = 7.41×10-10 Ca(OH) 2 0.05 โมลต่อลิตร จงเรียงล าดับค่า pH ของสารละลายจากมากไปน้อย.......................................................................................................
ค ำชี้แจง จงเติมลูกศรและไอออนลงในช่องว่างให้ถูกต้อง สาร การแตกตัว ไอออนบวก ไอออนลบ 1. HClO4 (aq) 2. H2SO4 (aq) 3. HNO3 (aq) 4. HCl(aq) 5. HBr(aq) 6. HI(aq) 7. LiOH(aq) 8. Ca(OH)2 (aq) 9. KOH(aq) 10. NaOH(aq) 11. Sr(OH)2 (aq) 12. Ba(OH)2 (aq) ค ำชี้แจง ให้นักเรียนเติมความเข้มข้นของสารต่างลงในช่องว่างให้ถูกต้อง ความเข้มข้น (mol/dm3 ) HCl(aq) H + (aq) Cl- (aq) เริ่มต้น 0.01 สุดท้าย ความเข้มข้น (mol/dm3 ) Ca(OH)2 (aq) Ca2+ (aq) 2OH- (aq) เริ่มต้น 0.05 สุดท้าย
ค ำชี้แจง ให้นักเรียนเขียนสมการการแตกตัวของกรดอ่อนที่ก าหนดให้แล้วเขียนสมการแสดงค่าคงที่การแตกตัว (Ka ) 1. HF(aq) Ka= สมกำรกำรแตกตัว 2. HCOOH(aq) Ka= สมกำรกำรแตกตัว 3. CH3COOH(aq) Ka= สมกำรกำรแตกตัว 4. H2S(aq) Ka= สมกำรกำรแตกตัว 5. H2CO3 (aq) Ka= สมกำรกำรแตกตัว 6. H2PO4 (aq) Ka= สมกำรกำรแตกตัว 7. HSO4 - (aq) Ka= สมกำรกำรแตกตัว 8. HCN(aq) Ka= สมกำรกำรแตกตัว
ค ำชี้แจง ให้นักเรียนแสดงวิธีค ำนวณกำรหำควำมเข้มข้นของสำรต่ำงๆ ในสมกำรเคมี 1. กรดอ่อน HA เข้มข้น 2 โมลต่อลิตร แตกตัวได้ร้อยละ 10 จงหำควำมเข้มข้นของ H + ที่ภำวะสมดุล ควำมเข้มข้น (mol/dm3 ) สมกำรพร้อมดุล HA(aq) ⇋ A - (aq) + H + (aq) 2. ค ำนวนค่ำคงที่กำรแตกตัวของกรด HB 0.8 โมลต่อลิตร ซึ่งมีร้อยละกำรแตกตัวเท่ำกับ 0.4 ควำมเข้มข้น (mol/dm3 ) สมกำรพร้อมดุล HB(aq) ⇋ B - (aq) + H + (aq) เริ่มต้น (I) เปลี่ยนแปลง (C) สมดุล (E) เริ่มต้น (I) สมดุล (E) เปลี่ยนแปลง (C) ค ำตอบ ค ำตอบ
3. สำรละลำยกรดฟอร์มิก HCOOH เข้มข้น 0.3 โมลต่อลิตร มีไฮโดรเนียมไอออน (H3O + )เข้มข้นร้อยละเท่ำใด ก ำหนดให้ค่ำคงที่กำรแตกตัว (Ka ) ของกรดฟอร์มิกเท่ำกับ 1.78 × 10-4 ควำมเข้มข้น (mol/dm3 ) สมกำรพร้อมดุล HCOOH(aq) + H2O(l) ⇋ HCOO- (aq) + H3O + (aq) 4. CH3COOH เข้มข้น 0.5 โมลต่อลิตร มีค่ำ Ka = 1.8 x 10-5 มี % กำรแตกตัวเท่ำใด ควำมเข้มข้น (mol/dm3 ) สมกำรพร้อมดุล CH3COOH(aq) + H2O(l) ⇋ CH3COO- (aq) + H3O + (aq) เริ่มต้น (I) สมดุล (E) เปลี่ยนแปลง (C) ค ำตอบ เริ่มต้น (I) สมดุล (E) เปลี่ยนแปลง (C) ค ำตอบ
ค ำชี้แจง ให้นักเรียนแสดงวิธีค ำนวณกำรหำควำมเข้มข้นของสำรต่ำงๆ ในสมกำรเคมี 1. สำรละลำยแอมโมเนีย (NH3 ) เข้มข้น 0.5 โมลต่อลิตร แตกตัวได้ร้อยละเท่ำใด ก ำหนดให้ Kb=1.8*10-5 ควำมเข้มข้น (mol/dm3 ) สมกำรพร้อมดุล NH3 (aq) + H2O(l) ⇋ NH4 + (aq) + OH- (aq) 2. ค ำนวนร้อยละกำรแตกตัวของเอทิลเอมีน (C2H5NH2 ) ในสำรละลำยที่มีควำมเข้มข้น 0.3 โมลต่อลิตร ก ำหนดให้ Kb=4.47*10-4 ควำมเข้มข้น (mol/dm3 ) สมกำรพร้อมดุล C2H5NH2 (aq) + H2O(l) ⇋ C2H5NH3 + (aq) + OH- (aq) เริ่มต้น (I) เปลี่ยนแปลง (C) สมดุล (E) เริ่มต้น (I) สมดุล (E) เปลี่ยนแปลง (C) ค ำตอบ ค ำตอบ
3. สำรละลำยฟีนิลเอมีน (C6H5NH2 ) ควำมเข้มข้น 0.2 โมลต่อลิตร มีร้อยละกำรแตกตัวเท่ำใดก ำหนดให้ Kb=7.41× 10-10 ควำมเข้มข้น (mol/dm3 ) สมกำรพร้อมดุล C6H5NH2 (aq) + H2O(l) ⇋ C6H5NH3 + (aq) + OH- (aq) 4. สำรละลำยแอมโมเนีย (NH4OH) มีควำมเข้มข้น 0.4 โมลต่อลิตรจะมีควำมเข้มข้นของแอมโมเนียมไออน (NH4 + ) เท่ำใด ก ำหนดให้ Kb=1.8*10-5 ควำมเข้มข้น (mol/dm3 ) สมกำรพร้อมดุล NH4OH (aq) + H2O(l) ⇋ NH4 + (aq) + OH- (aq) เริ่มต้น (I) สมดุล (E) เปลี่ยนแปลง (C) ค ำตอบ เริ่มต้น (I) สมดุล (E) เปลี่ยนแปลง (C) ค ำตอบ
ค ำชี้แจง ให้นักเรียนเติมข้อมูลลงในตารางให้ถูกต้อง กรด Ka คู่เบส Kb HCO3 - 4.68× 10-11 HCOOH 1.78× 10-4 CH3COOH 1.80× 10-5 NH4 + 5.56× 10-10 H2CO3 4.47× 10-7
ค ำชี้แจง ให้นักเรียนหาค าตอบลงในช่องว่างให้ถูกต้อง ทบทวนค่ำ log [H3O + ] [OH- ] pH=-log[H + ] pOH สมบตัิกรด-เบส 1. 3× 10-8 2. 5× 10-4 3. 7× 10-10 4. 2× 10-12 5. 6× 10-2 ค่ำlog ค่ำlog log1 log6 log2 log7 log3 log8 log4 log9 log5 log10
ค ำชี้แจง ให้นักเรียนแสดงวิธีค ำนวณหำค่ำ pH และ pOH ของสำรละลำยต่อไปนี้ 1. จงค ำนวณหำปริมำณค่ำ pH ของสำรละลำยกรด HCl เข้มข้น 0.1 mol/dm3 วิธีท ำ 2. ถ้ำเติมกรด HI 1 mol/dm3 จ ำนวน 2 cm3 ลงในน ้ำ 200 cm3 สำรละลำยใหม่ที่ได้มี pH เท่ำใด วิธีท ำ
3. เมื่อน ำสำรละลำย pH = 5 จ ำนวน 10 cm3 มำผสมน ้ำให้ได้ 100 cm3 pH มีค่ำเท่ำใด วิธีท ำ 4. Ca(OH)2 เป็นเบสแก่ น ้ำปูนใสมี Ca(OH)2 ละลำยอยู่ 0.37 g/100 cm3 จงหำควำมเข้มข้นของ H3O + ในสำรละลำยเป็น mol/dm3 (Ca = 40) วิธีท ำ 5. HClO3 เข้มข้น 1.0 x 10-7 mol/dm3 จะมีค่ำ pH เท่ำใด วิธีท ำ
ค ำชี้แจง ให้นักเรียนระบายสีความสว่างของหลอดไฟ เพื่อแสดงถึงความสามารถในการแตกตัว 1. สารละลายกรด HCN เข้มข้น 2.5 x 10-1 mol/L มีค่า pH เท่าใด (Ka = 4 x 10-10) วิธีท า 2. กรด HF เข้มข้น 1 mol/dm3 ปริมาตร 5 cm3 พบว่า แตกตัวได้ 1 % จงหาค่า pH และ pOH วิธีท า
3. สารละลายแอมโมเนีย เข้มข้น 0.01 mol/dm3 มี % การแตกตัว 4.2 % จงค านวณหา pH และ pOH ของสารละลาย วิธีท า (ก าหนดให้ log4.2=0.62) 4. สารละลายกรดไนตรัส เข้มข้น 0.2 mol/dm3 จ านวน 20 cm3 มีค่า pH ต่างจากสารละลายกรดแอซีติกซึ่งเข้มข้น 0.056 mol/dm3 จ านวน 10 cm3 อยู่เท่าใด (Ka ของ HNO2 = 5 x 10-4 ) (Ka ของ CH3COOH = 1.8 x 10-5 ) วิธีท า 5. สารละลายเบสชนิดหนึ่งมีความเข้มข้น 0.05 mol/dm3 และมีค่า pH = 10 สารนี้แตกตัวกี่เปอร์เซ็นต์ วิธีท า
ค ำชี้แจง จงเขียนปฏิกิริยาระหว่างกรด-เบสต่อไปนี้พร้อมทั้งระบุสมบัติของเกลือ ปฏิกิริยาสะเทิน สูตรทางเคมีของเกลือ สมบตัิของเกลือ 1) H2SO4 + Ca(OH)2→ 2) Ba(OH)2+ HBr → 3) NaOH + HCN → 4) Ca(OH)2+ HI → 5) HCl + Ca(OH)2→ 6) HCl + Ba(OH)2→ 7) H2SO4+ Mg(OH)2→ 8) HNO3+ NH4OH → 9) H2CO3 + Sr(OH)2→ 10) H3PO4+ LiOH →
ค ำชี้แจง จงวาดกราฟการไทเทรตต่อไปนี้ กรณีที่ 1 ข้อมูลการไทเทรตระหว่าง 0.10 M HCl ปริมาตร100.00 cm3 กับ 0.1 M NaOH ที่เติมลงไป ปริมาตรของ NaOH (cm3 ) pH 0.00 1.00 20.00 1.17 50.00 1.48 90.00 2.28 99.00 3.30 99.50 3.60 100.00 7.00 100.50 10.40 110.00 11.68 120.00 11.96 จงน าข้อมูลที่ได้มาเขียนกราฟ สรุป
กรณีที่ 2 ข้อมูลการไทเทรตระหว่าง 0.10 M CH3COOH ปริมาตร 100.00 cm3 กับ 0.1 M NaOH ที่เติมลงไป ปริมาตรของ NaOH (cm3 ) pH 0.00 2.87 20.00 4.14 50.00 4.74 90.00 5.69 99.00 6.73 99.50 7.04 100.00 8.72 100.50 10.40 110.00 11.68 120.00 11.96 จงน าข้อมูลที่ได้มาเขียนกราฟ สรุป
กรณีที่ 3 ข้อมูลการไทเทรตระหว่าง 0.10 M NH3 ปริมาตร 100.00 cm3 กับ 0.1 M HCl ที่เติมลงไป ปริมาตรของ HCl (cm3 ) pH 0.00 11.13 20.00 9.86 50.00 9.26 90.00 8.31 99.00 7.27 99.50 6.96 100.00 5.28 100.50 3.60 110.00 2.32 120.00 2.05 จงน าข้อมูลที่ได้มาเขียนกราฟ สรุป
ค ำชี้แจง จงแสดงวิธีท ำต่อไปนี้ 1. จงหำว่ำจะต้องใช้ NaOH 5 mol/L กี่ cm3 จึงท ำปฏิริยำพอดีกันกับ H2SO4 2 mol/Lจ ำนวน 200 cm3 โมล (mol) สมกำรพร้อมดุล 2. ในกำรติเตรตสำรละลำย Al(OH) 3 เข้มข้น 2 mol/L50 cm3 กับ H2SO4 เข้มข้น 1 mol/L จะต้องใช้กรดนี้กี่cm3 โมล (mol) สมกำรพร้อมดุล โมลเริ่มต้น โมลเหลือ โมลใช้ โมลเริ่มต้น โมลเหลือ โมลใช้ วิธีทำ = วิธีทำ =
3. ยำลดกรดชนิดหนึ่งมี Mg(OH) 2 ผสมแป้ง ถ้ำน ำยำชนิดนี้ มี 0.1 g มำติเตรตจนถึงจุดยุติด้วย HCl เข้มข้น 0.01 mol/L จ ำนวน 100 cm3 จงหำว่ำ ในยำ 1 g จะมี Mg(OH) 2 เป็นองค์ประกอบเท่ำใด โมล (mol) สมกำรพร้อมดุล 4. ยำแก้ปวดมีองค์ประกอบที่ส ำคัญ คือ แอสไพริน ซึ่งเป็นกรดมอนอโปรติก มีสูตรว่ำ HC9H7O4 มำ 0.5 g มำวิเครำะห์ โดยกำรติเตรตกับ NaOH เข้มข้น 0.1 mol/dm3 พบว่ำ ต้องใช้ NaOH ไป 20 cm3 จงหำ % ของแอสไพรินในยำนี้ โมล (mol) สมกำรพร้อมดุล โมลเริ่มต้น โมลเหลือ โมลใช้ วิธีทำ = โมลเริ่มต้น โมลเหลือ โมลใช้ วิธีทำ =
ค ำชี้แจง ให้นักเรียนเติมเครื่องหมาย ลงในช่องของไอออนที่สามารถเกิดปฏิกิริยาไฮโดรลิซีสได้และเครื่องหมาย×ลง ในช่องของไอออนที่ไม่สามารถเกิดปฏิกิริยาไฮโดรลิซีสได้ ค ำชี้แจง ให้นักเรียนพิจาณาไอออนใดสามารถเกิดปฏิกิริยาไฮโดรลิซีสได้และเขียนสมการเคมีแสดงปฏิกิริยาไฮโดรลิซีส ของเกลือต่อไปนี้ พร้อมระบุความเป็นกรด เบสของสารละลายเกลือ Na + Cl - 2. NaCl Na + CH3COO - 3. CH3COONa NH4 + Cl - 4. NH4Cl 2Na + CO3 2- 5. Na2CO3 K + HCOO - เกลอืมสีมบตัเิป็น....................................................... ปฏิกิริยาไฮโดรลิซีส 1. HCOOK K + CN - 2. KCN ปฏิกิริยาไฮโดรลิซีส เกลอืมสีมบตัเิป็น....................................................... NN4 + CH3CO2 - 3. NH4CH3CO2 ปฏิกิริยาไฮโดรลิซีส เกลอืมสีมบตัเิป็น....................................................... NN4 + Cl - เกลอืมสีมบตัเิป็น....................................................... 4. NH4Cl ปฏิกิริยาไฮโดรลิซีส K + Cl - 1. KCl
ค ำชี้แจง จงบอกว่ำสำรผสมคู่ใดเป็นสำรละลำยบัฟเฟอร์หรือสำรละลำยที่ไม่เป็นบัฟเฟอร์ 1. สำร ควำมเข้มข้น ปริมำตร เป็นสำรละลำยบัฟเฟอร์หรือไม่ CH3COOH 2 mol/dm3 10 cm3 NaOH 3 mol/dm3 5 cm3 2. สำร ควำมเข้มข้น ปริมำตร เป็นสำรละลำยบัฟเฟอร์หรือไม่ HNO2 1 mol/dm3 20 cm3 NaOH 1 mol/dm3 10 cm3 3. สำร ควำมเข้มข้น ปริมำตร เป็นสำรละลำยบัฟเฟอร์หรือไม่ HCN 2 mol/dm3 20 cm3 KOH 1 mol/dm3 40 cm3 4. สำร ควำมเข้มข้น ปริมำตร เป็นสำรละลำยบัฟเฟอร์หรือไม่ HF 1 mol/dm3 30 cm3 LiOH 2 mol/dm3 30 cm3 5. สำร ควำมเข้มข้น ปริมำตร เป็นสำรละลำยบัฟเฟอร์หรือไม่ KNO2 0.5 mol/dm3 5 cm3 HNO2 0.05 mol/dm3 10 cm3 6. สำร ควำมเข้มข้น ปริมำตร เป็นสำรละลำยบัฟเฟอร์หรือไม่ CH3COOH 0.2 mol/dm3 4 cm3 CH3COONa 0.2 mol/dm3 10 cm3 7. สำร ควำมเข้มข้น ปริมำตร เป็นสำรละลำยบัฟเฟอร์หรือไม่ NaHSO4 0.6 mol/dm3 3 cm3 NaOH 0.8 mol/dm3 7 cm3
ค ำชี้แจง จงแสดงวิธีทำ ให้ถกูต้อง 1. สารละลายคู่กรดเบนโซอิกกับโซเดียมเบนโซเอต 10 cm3 มี pH เท่าใด ถ้าความเข้มข้นของกรดเบนโซอิกเป็น 2 เท่า ของโซเดียมเบนโซเอตเมื่อปริมาตรเท่ากัน (Ka ของกรดเบนโซอิก = 5 x 10-5 ) วิธีทำ = 2. สารละลายผสมของเบสอ่อน BOH และเกลือของเบสนี้ BX เข้มข้นอย่างละ 0.1 mol/dm3 จะมี pH เท่าใด (Kb = 1 x 10-5 ) วิธีทำ = 3. สารละลายบัฟเฟอร์ที่ประกอบด้วยกรดฟอร์มิก และโพแทสเซียมฟอร์เมตมี pH = 4 อัตราส่วนระหว่างความเข้มข้น ของเกลือ : กรดควรมีค่าประมาณเท่าใด (Ka = 1.8 x 10-4 ) วิธีทำ =
4. จะต้องใช้ NaCN กี่โมล ละลายใน HCN 0.2 mol/dm3 ปริมาตร 1 dm3 จึงท าให้สารละลายมี [H3O + ] เท่ากับ 1.0 x 10-6 mol/dm3 (Ka ของ HCN = 5 x 10-10) วิธีทำ = 5. ถ้าต้องการเตรียมสารละลายบัฟเฟอร์ pH 8 ปริมาตร 40 cm3 จากเบสอ่อน 0.05 mol/dm3 ปริมาตร 20 cm3 ผสมกับ เกลือของเบสนั้น 5 กรัม ในสารละลาย 20 cm3 มวลโมเลกุลของเกลือของเบสที่ใช้ต้องมีค่าเท่าใด (ก าหนดให้ Kb ของเบสอ่อนเท่ากับ 1.0 x 10-6 ) วิธีทำ = 6. จงค านวณค่า pH ของสารละลายที่ได้จากการผสม NaOH 0.1 mol/dm3 จ านวน 200 cm3 กับ CH3COOH 0.2 mol/dm3 จ านวน 300 cm3 ก าหนด Ka ของ CH3COOH = 1.8 x 10-5 วิธีทำ =
ตาราง แสดงช่วงการเปลี่ยนสีของอินดิเคเตอร์ อินดิเคเตอร์ ช่วง pH ที่มีการเปลี่ยนสี สีที่เปลี่ยน Thymol blue 1.2-2.8 Red-Yellow Methyl yellow 2.9-4.0 Red-Yellow Methyl orange 3.1-4.4 Red -Yellow Bromocresol green 3.8-5.4 Yellow- Blue Methyl red 4.2-6.2 Red -Yellow Limus 5.0-8.0 Red-Blue Phenol red 6.8-8.4 Yellow-Red Cresol purple 7.4-9.0 Yellow-Purple Thymol blue (base) 8.1-9.6 Yellow-Blue Phenolpthalein 8.3-10.0 None color-red Thymolphthalein 9.3-10.5 None color -blue Bromothymol blue 6.0-7.1 Yellow-Blue 1. ให้นักเรียนระบายสีอินดิเคเตอร์ต่อไปนี้ pH 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Phenolphthalien Methyl Red Phenol red Methyl yellow Thymol blue Methyl orange Cresol purple
2. ก ำหนดให้สำรละลำยมีค่ำ pH และ pOH จงหำว่ำเมื่อใช้อินดิเคเตอร์ที่ก ำหนดสำรละลำยจะปรำกฎสีใด 1. pH Limus Phenol red Methyl yellow 2 2. pH Methyl orange Cresol purple Phenolpthalein 4 3. pH Bromocresol green Cresol purple Bromothymol blue 6 4. pOH Lismus Phenol red Methyl yellow 3 5. pOH Methyl orange Cresol purple Phenolpthalein 7 6. เมื่อน าน ้าทิ้งจากโรงงานแห่งหนึ่งมากรอง ได้สารละลายใสไม่มีสี แบ่งสารละลายมาเติมอินดิเคเตอร์ต่างๆลงไปได้ผล ดังนี้ อินดิเคเตอร์ ช่วง pH ที่เปลี่ยน สีตามปกติ สีที่อินดิเคเตอร์เปลี่ยน ตามปกติ สีของสารละลายหลังจากเติม อินดิเคเตอร์ลงไป 3 หยด เมทิลเรด ลิตมัส ฟีนอลเรด เมทิลออเรนจ์ โบรโมไทมอลบลู 3.8 - 6.3 5.8- 8.1 6.6- 8.3 3.1- 4.4 6.0- 7.1 แดง- เหลือง แดง- น ้าเงิน เหลือง- แดง แดง- เหลือง เหลือง- น ้าเงิน ส้ม ม่วง เหลือง เหลือง เขียวอมเหลือง สารละลายมีช่วง pH เท่าใด ค าตอบ
จัดท ำโดย เพจ เคมีม.ปลำย by ครว ู ฒ ุ ิ หลักสูตรใหม่ 2560
ค ำชี้แจง ให้นักเรียนหาเลขออกซิเดชั่นของสารประกอบต่อไปนี้ 1. K2MnO4 2. NaClO4 3. MnO4 - 4. CO3 2- 5. H2SO4 6. CH3COOH 7. CaCr2O7 8. H2O2 9. KO2 10. K2CrO4 11. S4O6 2- 12. NH4 + 13. OF2 14. Na2Pt(NO2 )4 15. Mg(CN)2 16. Al(H2O)3 (OH)3 17. Na2HPO2 18. [Cu(H2O)6 ] 2+ 19. NiAs 20. Fe3O4
1. จากปฏิกิริยาต่อไปนี้ จงระบุว่ามีการเปลี่ยนเลขออกซิเดชันเท่าไร และเป็นปฏิกิริยาใด 1. H2 (g) 2H+ (aq) + 2eH มีการเปลี่ยนเลขออกซิเดชันจาก…………….เป็น……………………………… เป็นปฏิกิริยา…………………………………………………………………….. 2. Sn (s) Sn2+ (aq) + 2eSn มีการเปลี่ยนเลขออกซิเดชันจาก…………….เป็น……………………………… เป็นปฏิกิริยา…………………………………………………………………….. 3. Cu2+ (aq) + 2e- Cu(s) Cu มีการเปลี่ยนเลขออกซิเดชันจาก…………….เป็น……………………………… เป็นปฏิกิริยา…………………………………………………………………….. 4. Zn (s) + 2H+ (aq) Zn2+ (aq) + H2 (g) Zn มีการเปลี่ยนเลขออกซิเดชันจาก…………….เป็น……………………………… H มีการเปลี่ยนเลขออกซิเดชันจาก…………….เป็น……………………………… เป็นปฏิกิริยา…………………………………………………………………….. 5. PbO2 (s) + SO4 2- (aq) +4H+ (aq) + 2e- PbSO4 (s) +2H2O(l) Pb มีการเปลี่ยนเลขออกซิเดชันจาก…………….เป็น……………………………… เป็นปฏิกิริยา…………………………………………………………………….. 6. Mn2O Mn2O3 Mn มีการเปลี่ยนเลขออกซิเดชันจาก…………….เป็น……………………………… เป็นปฏิกิริยา…………………………………………………………………….. 7. CO(g) +NO2 (g) CO2 (g) + NO(g) C มีการเปลี่ยนเลขออกซิเดชันจาก…………….เป็น……………………………… N มีการเปลี่ยนเลขออกซิเดชันจาก…………….เป็น…………………………… เป็นปฏิกิริยา……………………………………………………………………..
8. MnO4 - (aq) + 8H+ (aq) +5e- Mn2+ (aq) + 4H2O(l) Mn มีการเปลี่ยนเลขออกซิเดชันจาก…………….เป็น……………………………… เป็นปฏิกิริยา…………………………………………………………………….. 9. Zn(s) + MnO4 - (aq) + 2H2O(l) Zn2+ (aq) + MnO2 (s) + 4OH- (aq) Zn มีการเปลี่ยนเลขออกซิเดชันจาก…………….เป็น……………………………… Mn มีการเปลี่ยนเลขออกซิเดชันจาก…………….เป็น……………………………… เป็นปฏิกิริยา…………………………………………………………………….. 10. Fe(s) +2H2O(l) Fe2+ (aq) +H2 (g) +2OH- (aq) Fe มีการเปลี่ยนเลขออกซิเดชันจาก…………….เป็น……………………………… H มีการเปลี่ยนเลขออกซิเดชันจาก…………….เป็น……………………………… เป็นปฏิกิริยา……………………………………………………………………..
1. C + H2SO4 CO2 + H2O + SO2 2. AsH3 + KClO3 H3AsO4 + KCl 3. SnCl2 + H2SO4 + HCl SnCl4 + H2S + H2O 4. HMnO4 + AsH2 + H2SO4 H3AsO4 + MnSO4 + H2O 5. Fe2O3 + C Fe + CO2
6. FeSO4 + KMnO4 + H2SO4 Fe2 (SO4 )3 + MnSO4 + K2SO4 + H2O 7. FeSO4 + H2SO4 + HNO3 Fe2 (SO4 )3 + NO + H2O 8. KMnO4 + H2S + H2SO4 K2SO4 + MnSO4 + S + H2O 9. I2 + KOH KIO3 + KI + H2O 10. P + NaOH + H2O NaH2PO2 + P2H4
ค ำชี้แจง ให้นักเรียนดุลสมการต่อไปนี้ด้วยวิธีครึ่งปฏิกิริยา 1. Cu + NO3 - + H + Cu2+ + NO2 + H2O Oxidation Reduction Redox 2. H + + NO3 - + Cu2O Cu2+ + NO + H2O Oxidation Reduction Redox
3. Cr(OH)3 + OCl- + OH- CrO4 2- + Cl- + H2O Oxidation Reduction Redox 4. MnO4 - + SO3 2- + H2O MnO2 + SO4 2- + OHOxidation Reduction Redox
5. MnO2 + Fe2+ + H + Mn2+ + Fe3+ + H2O Oxidation Reduction Redox 6. Cl2 + SO2 + H2O SO4 2- + Cl- + H + Oxidation Reduction Redox
ค ำชี้แจง ให้นักเรียนตอบค ำถำมต่อไปนี้ 1. เติมค ำลงในช่องว่ำงให้สมบูรณ์โดยใช้ปฏิกิริยำระหว่ำงโลหะแมกนีเซียม (Mg) กับโลหะทองแดง (Cu) 2. จงต่อเซลล์ไฟฟ้ำเคมีต่อไปนี้ให้ครบวงจร
ค ำชี้แจง ให้นักเรียนดูภาพเซลล์กัลวานิกที่ก าหนดให้แล้วตอบค าถามให้ถูกต้อง 1. 1. ตัวรีดิวซ์ ได้แก่............................................................................................................... 2. ตัวออกซิไดส์ ได้แก่....................................................................................................... 3. ปฏิกิริยารีดักชัน คือ ...................................................................................................... 4. ปฏิกิริยาออกซิเดชัน คือ................................................................................................. 5. ปฏิกิริยารีดอกซ์ คือ........................................................................................................ 6. แผนภาพเซลล์กัลป์วานิก คือ......................................................................................... 7. ด้านใดเกิดการผุกร่อน..........................ด้านใดอิเล็กโทรดหนาขึ้น................................. 8. ด้านแอโนดมีไอออนใดในสารละลายมาก..................................................................... 9. ด้านแคโทดมีไอออนใดในสารละลายมาก................................................................... 10. สะพานไอออนท าหน้าที่อย่างไร.................................................................................. 11. อิเล็กตรอนจะไหลจากศักย์ไฟฟ้าที่มีลักษณะอย่างไร................................................... 12. อิเล็กตรอนจะหยุดไหลเมื่อใด......................................................................................
2. 1. ตัวรีดิวซ์ ได้แก่............................................................................................................... 2. ตัวออกซิไดส์ ได้แก่....................................................................................................... 3. ปฏิกิริยารีดักชัน คือ ...................................................................................................... 4. ปฏิกิริยาออกซิเดชัน คือ................................................................................................. 5. ปฏิกิริยารีดอกซ์ คือ........................................................................................................ 6. แผนภาพเซลล์กัลวานิก คือ......................................................................................... 7. ด้านใดเกิดการผุกร่อน..........................ด้านใดอิเล็กโทรดหนาขึ้น................................. 8. ด้านแอโนดมีไอออนใดในสารละลายมาก..................................................................... 9. ด้านแคโทดมีไอออนใดในสารละลายมาก................................................................... 10. สะพานไอออนท าหน้าที่อย่างไร.................................................................................. 11. อิเล็กตรอนจะไหลจากศักย์ไฟฟ้าที่มีลักษณะอย่างไร................................................... 12. อิเล็กตรอนจะหยุดไหลเมื่อใด...................................................................................... หมายเหตุกระแสไฟฟ้ากับอิเล็กตรอนจะไหลสวนทางกัน
ค ำชี้แจง ให้นักเรียนเขียนแผนภาพแซลล์กัลวานิกจากรูปที่ก าหนดให้ 1. Ag Pb AgNO3 PbSO4 แผนภาพ …………………………...... 2. A B A 3+ B 2+ แผนภาพ …………………………...... 3. Cd + Ni2+ Cd2+ + Ni แผนภาพ …………………………... 4. Zn Fe Zn2+ Fe2+ , Fe3+ แผนภาพ ………………………...... 5. H2 Au Pt HCl Au+ แผนภาพ ………………………......
ค ำชี้แจง ให้นักเรียนแสดงวิธีท ำให้ถูกต้อง 1. จงหาค่า Ecell 0 เมื่อต่อเซลล์ไฟฟ้าระหว่างครึ่งเซลล์ของ Zn กับครึ่งเซลล์ของ Cu ก าหนดค่า E 0 ให้ดังนี้ Zn2+ + 2eZn E 0 = - 0.76 V Cu2+ + 2e- Cu E 0 = + 0.34 V วิธีท ำ 2. จงหาค่า Ecell 0 เมื่อต่อครึ่งเซลล์ของ Pb กับ Al โดยก าหนดให้ศักย์ไฟฟ้าครึ่งเซลล์ให้ดังนี้ Pb Pb2+ + 2e- E 0 = - 1.20 V Al3+ + 3e- Al E 0 = - 1.71 V วิธีท ำ
3. ก าหนดให้ E o (V) Cr3+ + 3e- Cr - 0.74 Ni2+ + 2e- Ni - 0.25 ถ้าน าครึ่งเซลล์ Ni(s) / Ni2+ (1 mol/dm3 ) กับครึ่งเซลล์ Cr(s)/Cr3+ (1 mol/dm3 ) ต่อเป็นเซลล์กัลป์ วานิกจะได้ศักย์ไฟฟ้า ของเซลล์คู่นี้มีค่ากี่โวลต์ วิธีท ำ 4. ก าหนดให้ค่าศักย์ไฟฟ้ามาตรฐานของครึ่งเซลล์ (E o ) ในสารละลายที่ 29 K ดังนี้ Zn2+ + 2eZn E 0 = - 0.76 V Au2+ + 3e- Au E 0 = + 1.42 V ถ้าน าแผ่นทองค าจุ่มลงไปในสารละลายของสังกะสีไอออน ค่า E o ของเซลล์จะมีค่ากี่โวลต์ วิธีท ำ
5. MnO2 + 4H+ + 2e- Mn2+ + 2H2O E 0 = 1.23 V PbCl2 + 2e- Pb + 2Cl- E 0 = - 0.27 V จงหาศักย์ไฟฟ้ามาตรฐานของปฏิกิริยา MnO2 + 4H+ + Pb + 2Cl- Mn2+ + 2H2O + PbCl2 วิธีท ำ 6. ค่าความต่างศักย์ของครึ่งเซลล์มาตรฐานต่อไปนี้ ใช้ประกอบในการตอบค าถาม Sn4+ + 2e- Sn2+ E 0 = 0.14 V 2Hg2+ + 2e- Hg2 2+ E 0 = 0.92 V Hg2 2+ + 2e2Hg E 0 = 0.79 V ค่าความต่างศักย์ของปฏิกิริยานี้ Hg2+ + Sn2+ Hg + Sn4+ มีค่ากี่โวลต์ วิธีท ำ
7. ตารางข้างล่างนี้แสดงความต่างศักย์ของเซลล์ไฟฟ้า ดังนี้ A(s) A 3+ (aq) B 2+ (aq) B(s) E 0 = 1.08 V B(s) B 2+ (aq) C 2+ (aq) C(s) E 0 = 0.46 V เมื่อต่อครึ่งเซลล์ A(s) / A 3+ (aq) กับครึ่งเซลล์ C(s) / C + (aq) จะได้ E 0 กี่โวลต์ วิธีท ำ 8. สมการ 1 2Al + 3X2+ 2Al3+ + 3X Ecell 0 = 0.95 V สมการ 2 X + Y 2+ X 2+ + Y Ecell 0 = 0.64 V จงหาความต่างศักย์ของ Al/Al3+ // Y 2+ / Y วิธีท ำ
9. จากแผนภาพต่อไปนี้ A / A 2+ // B 2+ / B E 0 = 2 V C/ C 2+ // B 2+ / B E 0 = 3 V C / C 2+ // D 2+ / D E 0 = - 4 V B / B 2+ // E 2+ / E E 0 = - 5 V จงค านวณค่า Ecell 0 ต่อไปนี้ D / D 2+ // B 2+ / B A / A 2+ // E 2+ / E วิธีท ำ 10. A B C และ D เป็นโลหะ 4 ชนิด จุ่มอยู่ในสารละลาย A 2+ B 2+ C 2+ และ D 2+ ตามล าดับ สารละลายแต่ละ ชนิดมีความเข้มข้น 1 mol/dm3 ต่อเซลล์ดังรูป ก ข ค ง A 2+ B 2+ B 2+ C 2+ C 2+ D 2+ D 2+ A 2+ อ่านค่าต่างศักย์ไฟฟ้าของเซลล์จากโวลต์มิเตอร์ได้ดังตาราง โวลต์มิเตอร์ ก ข ค ง ศักย์ไฟฟ้าของเซลล์ (volts) 1.10 0.55 0.15 0.70 ถ้าต่อเซลล์ดังแผนภาพ B(s) / B 2+ (aq) // D 2+ (aq) / D(s) จะมีค่าศักย์ไฟฟ้าของเซลล์เท่าใด วิธีท ำ
ค ำชี้แจง ให้นักเรียนเติมปฏิกิริยาเคมีลงในช่องว่างให้ถูกต้อง สำรประกอบ ปฏิกิริยำที่ขวั้แคโทด ปฏิกิริยำที่ขวั้แอโนด 1. KI ปฏิกิริยารวม สำรประกอบ ปฏิกิริยำที่ขวั้แคโทด ปฏิกิริยำที่ขวั้แอโนด 2. Na2S ปฏิกิริยารวม สำรประกอบ ปฏิกิริยำที่ขวั้แคโทด ปฏิกิริยำที่ขวั้แอโนด 3. CaF2 ปฏิกิริยารวม สำรประกอบ ปฏิกิริยำที่ขวั้แคโทด ปฏิกิริยำที่ขวั้แอโนด 4. AlCl3 ปฏิกิริยารวม สำรประกอบ ปฏิกิริยำที่ขวั้แคโทด ปฏิกิริยำที่ขวั้แอโนด 5. NaCl ปฏิกิริยารวม