SMK DATO' USMAN AWANG, Johor Bahru & UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA Pengalaman Di Luar Kampus Bersama Komuniti
Pengalaman Di Luar Kampus Bersama Komuniti SMK DATO' USMAN AWANG, JOHOR BAHRU & UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA Sekolah Hijau : Merealisasikan Pendidikan Holistik
ISBN 978-629-97531-7-9 EDISI PERTAMA 2023 Hak cipta terpelihara. Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian artikel, ilustrasi, dan isi kandungan buku ini dalam apa juga bentuk dan dengan cara apa jua sama ada secara elektronik, fotokopi, mekanik, rakaman, atau cara lain sebelum mendapa izin bertulis daripada Timbalan Naib Cancelor (Penyelididkan dan Inovasi), Universiti Teknologi Malaysia , 81310 UTM Johor Bahru, Johor Darul Takzim, Malaysia. Perundingan tertakluk kepada perkiraan royalti atau honorarium. Diatur huruf oleh: Zainudin Hassan Mohd Rustam Rameli Muhamad Ikram Zakaria Mohd Fadzil Abdul Hanid Diiterbitkan di Malaysia oleh: Sekolah Pendidikan Fakulti Sains Sosial dan Kemanusiaan Universiti Teknologi Malaysia 81310 Skudai, Johor Malaysia Dicetak di Malaysia oleh: 55, Jalan Kebudayaan 2, Taman Universiti, 81300 Skudai, Johor, Malaysia Pereka Bentuk: Muhamad Syafiq Izwan Muhamed Yani Editor: Roslizam Hassan Muhamad Syafiq Izwan Muhamed Yani Hakcipta © 2023 Sekolah Pendidikan Fakulti Sains Sosial dan Kemanusiaan Universiti Teknologi Malaysia 81310 Skudai, Johor
Buku ini dihasilkan adalah mengenai sesuatu yang istimewa yang dipanggil "Pembelajaran Servis." Ia bukan sekadar pembelajaran biasa ia adalah pembelajaran yang melangkaui keseluruhan kampus dan membantu komuniti di sekolah. Di dalam buku yang dihasilkan ini menunjukan sebuah perjalanan yang memberi inspirasi di mana pendidikan dan perkhidmatan servis bersatu untuk mencipta impak yang amat bermakna. Pendidikan adalah kunci yang membuka banyak pintu, dan Program Pembelajaran Servis UTM membawanya selangkah lebih jauh. Melalui Program Pembelajaran Servis UTM, mahasiswa bukan sekadar menimba ilmu malah mereka memperoleh kemahiran penting dalam organisasi, kepimpinan, komunikasi dan kerjasama. Perkongsian diantara Universiti Teknologi Malaysia bersama komuniti di sekolah dapat membentuk komuniti Sekolah Hijau yang mantap, mewujudkan warisan penglibatan aktif pelajar sekolah dan mahasiswa yang bertanggungjawab. Selain itu, teras program ini adalah kepercayaan bahawa sekolah bukan sahaja tempat pembelajaran, tetapi juga agen perubahan. Semoga penghasilan buku ini dapat memberi manfaat kepada mahasiswa betapa pentingnya pembelajaran servis ini dilaksanakan dan dapat memberi impak kepada jati diri mahasiswa dan membentuk warganegara yang bertanggungjawab serta komited untuk meningkatkan kesejahteraan komuniti dalam kehidupan mereka. PRAKATA i
M A K L U M A T A K T I V I T I P R O G R A M ii SENARAI KANDUNGAN J A W A T A N K U A S A P R O G R A M M A K L U M A T P R O G R A M M A K L U M A T S E K O L A H M A K L U M A T M A J L I S P E R A S M A N & P E N U T U P M A K L U M A T P E M E N A N G P O S T E R D A N V I D E O P R O G R A M C A N V A M A K L U M A T P E N Y A M P A I A N C E N D E R A M A T A M A K L U M A T L I P U T A N M E D I A D I G I T A L 1 1-5 6-8 9-51 52-55 56-57 58-59 60-62
JAWATANKUASA PROGRAM SERVICE LEARNING 2023 Penasihat Prof. Dr. Arieff Salleh bin Rosman Pengarah Prof Madya Dr Zainudin bin Hassan Penolong Ketua Projek Dr. Mohd Rustam bin Mohd Rameli Setiusaha Dr. Roslizam bin Hassan Bendahari Ts. Dr.Mohd Fadzil bin Abdul Hanid Kolabrasi Dr. Mohamad Ikram bin Zakaria Ahli Jawatankuasa Program Cik Dharsiny A/P Ravi (Program Kitar Semula 3R Baja Kompos) Cik Sharifah Razan binti Syed Abdullah (Program Cendawan Tiram) En Mohd Shafiq Khaleed bin Kamarulzaman (Program Taman Herba) En Muhamad Syafiq Izwan bin Muhamed Yani (Program E-Bahan Aplikasi Canva Poster dan Video) 1
Program M A K L U M A T 2
Program Pembelajaran Servis (Service Learning) UTM mengumpulkan pelbagai pelajar yang masing-masing dilengkapi dengan kemahiran, minat dan aspirasi yang unik. projek perkhidmatan ini menjadi pemangkin kepada perubahan positif dalam diri mereka. Program Pembelajaran Servis menyediakan pelbagai perkhidmatan sama ada penjagaan kesihatan, perkongsian ilmu dan pelbagai yang diberikan kepada populasi yang kurang mendapat perkhidmatan, menjalankan penyelidikan untuk menangani kebimbangan alam sekitar, atau membimbing belia yang berisiko, setiap usaha direka untuk memupuk pertumbuhan peribadi, membangunkan pemikiran kritis dan memupuk kualiti kepimpinan yang akan berkhidmat dengan baik dalam kerjaya masa depan mereka dan di luar. Pendekatan pelbagai aspek program ini mengintegrasikan kerja kursus akademik dengan pembelajaran berasaskan pengalaman dengan lancar dan ini akan memastikan pelajar mendapat pemahaman yang komprehensif tentang isu yang mereka tangani. Program yang akan dijalankan adalah di sekolah dan bertemakan Sekolah Hijau : Merealisasikan Pendidikan Holistik Sekolah merupakan agen perubahan yang memainkan peranan penting dalam memastikan konsep Bumi Hijau Sekolah Hijau. Aktiviti yang dirancang ialah penghasilan sudut kitar semula, cendawan tiram, Taman Herba Pintar serta E-GREEN melalui perkongsian pengalaman, ceramah, penghasilan bahan pembelajaran dalam menghasilkan produk tangible yang bersifat lestari. Komuniti sasaran ialah para pelajar, guru-guru dan komuniti sekitar Sekolah Menengah Dato’ Usman Awang, Johor Bahru. Jangkaan hasil ialah pengetahuan dan kemahiran dalam menganjurkan Program Sekolah Hijau, menerapkan kemahiran kepimpinan, komunikasi, kolaborasi bersama Pihak Universiti Teknologi Malaysia dalam membentuk komuniti Sekolah Hijau. Melalui Program Pembelajaran Servis UTM, pelajar menemui kesalinghubungan yang mendalam antara pengetahuan akademik dan dunia sebenar, menyedari bahawa tindakan mereka berpotensi untuk membentuk masyarakat yang lebih adil dan saksama. Berbekalkan perspektif baharu, daya tahan dan rasa belas kasihan yang mendalam, sarjana yang berorientasikan perkhidmatan ini menamatkan pengajian sebagai ejen perubahan, bersedia untuk menangani cabaran global dan membina masa depan di mana perkhidmatan kepada orang lain kekal sebagai prinsip panduan. PENGENALAN PROGRAM 3
OBJEKTIF PROGRAM Projek dirancang untuk membantu pihak sekolah untuk membina Sekolah Hijau di sekolah menengah Kebangsaan Dato’ Usman Awang, Johor Bahru. Terdapat beberapa perkara yang boleh di bantu dan diperbaiki di sekolah ini. Oleh itu, Objektif projek adalah: Memberi pendedahan informasi kepada pelajar mengenai Sekolah Hijau dalam memelihara alam sekitar; Meningkatkan kreativiti pelajar dalam menyelamatkan alam sekitar dengan menggunakan bahan-bahan terbuang; Membantu komuniti sekolah menggunakan platform media dalam menghasilkan maklumat mengenai kesedaran Konsep Sekolah Hijau. 1. 2. 3. KAEDAH PERLAKSANAAN PROJEK Sub-projek : Cendawan Tiram 1. Pemilihan dan pembersihan kawasan 2. Penanaman cendawan tiram mengikut kawasan 3. Penjagaan cendawan tiram secara berkala 4. Penuaian hasil tanaman 5. Penjualan hasil tanaman Sub-projek : Penanaman Herba 1. Pemilihan dan pembersihan kawasan 2. Penanaman anak pokok mengikut kawasan dan meletakkan kod imbasan augmented reality (AR) 3. Penjagaan anak pokok sehingga dewasa 4. Penuaian hasil tanaman 5. Penjualan hasil tanaman Sub-projek : Program Kitar Semula 3R 1. Pemilihan dan pembersihan kawasan 2. Membangunkan kawasan rumah kitar semula 3. Mewujudkan lorong ilmu kitar semula 4. Melancarkan rumah kitar semula dan lorong ilmu 5. Ceramah,aktiviti dan pameran kitar semula Sub-projek : Program e-Green 1. Bengkel e-bahan menggunakan aplikasi CANVA 2. Pertandingan e-bahan konsep Green School menggunakan aplikasi CANVA 3. Bengkel video konsep Green School menggunakan aplikasi CANVA 4. Pertandingan e-bahan konsep Green School menggunakan aplikasi CANVA 4
Senarai Penglibatan MahasiswaUTM 1 2 3 4 5 6 7 8 NAMA Muhamad Syafiq Izwan Bin Muhamed Yani Mohamad Nuzul Taufiq Bin Mohd Norawi Nor Farah Nadhirah Binti Shamsul Anuar Muhammad Taqiuddin Bin Mohd Daim Muhammad Zarif Bin Md Yusof Hannie Nabilah Binti Hanafiah Khairul Fahmi Bin Ramli Gabriel Angkui 9 10 11 12 13 14 15 16 Muhammad Khairul Ashraf Bin Abdul Kahar Sharifah Razan Binti Syed Abdullah Nur Ain Nadhirah Binti Kamaruddin Saiyidahtul Aqilah Binti Samsul Mohd Fahmi Bin Mohd Rosli Nurul Maisarah Binti Zailan Nurul Izzati Binti Mazlan Syamimi Binti Mr Solpi Muhammad Amir Haqim Bin Abdul Razak Mohd Shafiq Khaleed Bin Kamarulzaman Effa Natasha Binti Mohamad Khir Mohd Rifqi Syahmi Bin Basry Fatin Ashyikin Binti Hamdani Muhammad Nadzrin Bin Azli Nabil Fiqri Bin Shaiforrizam Nur Adiba Binti Rosle Muhammad Nazarul Ikmal Bin Nasir Nur Solehah Binti Noor Mohammad Che Nur Amalina Binti Che Hashim Aida Khairina Binti Khairul Anuar Nur Aqilah Binti Zulkefli Nur Izzati Binti Ismail Dharsiny A/P Ravi 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 IJAZAH SARJANA MUDA TEKNOLOGI SERTA PENDIDIKAN (ELEKTRIK & ELEKTRONIK) DENGAN KEPUJIAN IJAZAH SARJANA MUDA TEKNOLOGI SERTA PENDIDIKAN (BINAAN BANGUNAN) DENGAN KEPUJIAN IIJAZAH SARJANA MUDA TEKNOLOGI SERTA PENDIDIKAN (MEKANIKAL) DENGAN KEPUJIAN IJAZAH SARJANA MUDA TEKNOLOGI SERTA PENDIDIKAN (KEMAHIRAN HIDUP) DENGAN KEPUJIAN NO PROGRAM 5
Sekolah M A K L U M A T 6
Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK) Dato Usman Awang, Jalan Layang, Johor Bahru yang pada awalnya dikenali sebagai SMK Perling 2 mula dibina pada 21 Ogos 1998 di atas keluasan tanah 12.474 ekar oleh kontraktor Utama Bakti Insani Sdn. Bhd. Pembinaan bangunan sekolah yang terdiri daripada 4 blok bangunan iaitu Arif, Bijak, Cerdik, dan Dedikasi ini telah siapsepenuhnya pada 15 Oktober 2000. SMK Dato' Usman Awang telah memulakan sesi persekolahan pada 3 Januari 2001. Pada permulaan sekolah ini dibuka hanya terdapat pelajar Tingkatan Peralihan, Tingkatan Satu, Tingkatan Dua, dan Tingkatan Empat, Pelajar-pelajar yang belajar di sekolah ini pada asalnya dari SMK Seri Perling. Terdapat lebih kurang 1042 pelajar, iaitu 552 orang lelaki dan 490 orang perempuan telah memulakan sesi persekolahan mereka di sekolah ini. Sejumlah 55 orang guru, iaitu 19 guru lelaki dan 36 guru perempuan telah memulakan tugas menggerakkan sesi persekolahan pada tahun pertama. Ketika baru dibuka, sekolah ini telah diterajui oleh Tn, Hj. Md.Amin bin Anis. Dalam bidang kurikulum, peperiksaan awam pertama PMR dan SPM telah diduduki oleh pelajar sekolah ini pada tahun 2002. SMK Dato' Usman Awang telah meraih tempat pertama dalam kalangan sekolah baharu di daerah Johor Bahru dalam peperiksaan PMR dan tempat kedua dalam peperiksaan SPM. Hal ini merupakan hasil usaha guruguru sekolah ini yang berusaha sedaya upaya untuk menghasilkan pelajar-pelajar terbaik dalam peperiksaan. Pada 1 Januari 2004, kepimpinan sekolah ini telah diterajui oleh Pengetua yang baharu, iaitu Pn. Nilam Binti Othman. Seterusnya, mulai 1 Jun 2004, perkembangan yang berlaku ialah sebilangan pelajar SMK Dato Usman Awang telah berpindah ke SMK Bukit Indah yang baru dibuka. Mereka terdiri daripada 157 orang pelajar lelaki dan 112 orang pelajar perempuan. Kemudian, pada Januari 2007, SMK Seri Perling 2 bertukar nama kepada SMK Dato' Usman Awang, Johor Bahru sebagai satu usaha mengabadikan nama besar Sasterawan Negara yang juga anak jati negeri Johor. Majlis pertukaran nama telah dirasmikan oleh YB. Datuk Nur Jazlan bin Tan Sri Mohamed, Ahli Parlimen Pulai. Sejarah Sekolah 7
Aktiviti Program M A K L U M A T 8
PERLAKSANAAN PROGRAM ‘SERVICE LEARNING’ DI SMK DATO USMAN AWANG TAMAN PERLING BERSAMA UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA 9
TEMA SEKOLAH HIJAU: MEREALISASIKAN PENDIDIKAN HOLISTIK 10
"PROGRAM 1 : CENDAWAN TIRAM" 11
Pengenalan Program Program penanaman cendawan tiram menggunakan kaedah bongkah merupakan sebuah program secara service learning di mana 9 orang pelajar UTM berkolaborasi dengan sebuah syarikat pengusaha cendawan tiram iaitu PU Farm and Plantation untuk memberikan perkongsian tentang cara penanaman dan penjagaan tiram yang betul serta pengalaman dalam bidang keusahawanan cendawan bagi memupuk minat pelajar menanam dan mengusahakan cendawan. Pelajar-pelajar UTM dan SMK Datuk Usman Awang bersama-sama mengusahakan projek cendawan tiram di mana penjagaan secara berkala seperti memastikan rumah cendawan sentiasa bersih dan bongkah sentiasa lembap dilakukan setiap hari sehingga hasil dapat dituai. Proses pembelajaran sentiasa berlaku dan pelajar seronok untuk menjalani aktiviti penanaman cendawan tiram kerana mudah dilakukan. 12
Pamphlet 13
Pamphlet 14
LAMPIRAN AKTIVITI 15
"PROGRAM 2 : PENANAMAN HERBA" 16
Pengenalan Program Projek yang dijalankan iaitu Program Service Learning: ‘Herbs Garden’ berupaya memberi pengetahuan yang meluas kepada pelajar berkaitan dengan tanaman herba. Program yang dijalankan ini mampu menunjukkan bahawa menghabiskan masa di alam semula jadi dan melibatkan diri dalam aktiviti berkebun boleh memberi kesan positif kepada kesihatan mental dan kesejahteraan. Antara nilai yang telah diterapkan kepada pelajar sepanjang program ini dijalankan adalah nilai kerjasama, kreatif, pendidikan dan pengetahuan, perhargaan terhadap alam sekitar dan kesihatan. 17
Pamphlet 18
Pamphlet 19
LAMPIRAN AKTIVITI 20
LAMPIRAN AKTIVITI 21
LAMPIRAN AKTIVITI 22
JENIS TANAMAN : HALIA 23
JENIS TANAMAN : DAUN PUDINA 24
JENIS TANAMAN : KESUM 25
JENIS TANAMAN : KETUMBAR 26
JENIS TANAMAN : LIDAH BUAYA 27
JENIS TANAMAN : MISAI KUCING 28
JENIS TANAMAN : PANDAN WANGI 29
JENIS TANAMAN : POKOK KARI 30
JENIS TANAMAN : POKOK SERAI 31
JENIS TANAMAN : SELASIH 32
"PROGRAM 3 : KITAR SEMULA 3R" 33
Pengenalan Program Program ini bertujuan untuk mengajar pelajar tentang pentingnya mengurangkan sisa organik, seperti sisa makanan dan daun kering, serta memanfaatkannya sebagai sumber yang berharga. Dengan melaksanakan EM1, yang merupakan gabungan mikroorganisma yang berkesan dalam proses pengkomposan, pelajar dapat belajar dan mengalami secara langsung cara menghasilkan dan menggunakan kompos secara berkelanjutan. Melalui projek ini, pelajar sekolah akan terlibat secara langsung dalam pembuatan baja kompos menggunakan baja EM1 yang berkesan, sambil mempelajari kepentingan mengurus sisa organik dan memanfaatkannya secara lestari. 34
Pamphlet 35
LAMPIRAN AKTIVITI 36
"PROGRAM 4 : E-GREEN" 37
Projek ini berupaya untuk melatih sifat kreatif dalam membina sesuatu struktur yang dianggap sukar kepada anak muda, dan terdapat pelbagai innovasi dan nilai kerjasama yang dapat diterapkan sepanjang proses menjalankan projek ini. Para pelajar akan mengikuti Bengkel membuat e-bahan menggunakan aplikasi CANVA berkaitan konsep green school di kalangan pelajar Bilangan pelajar terlibat seramai 30 orang Pengenalan Program 38
Pamphlet 39
Pamphlet 40
LAMPIRAN AKTIVITI BENGKEL POSTER 41
HASIL POSTER PELAJAR ONG WEI TING AZRA NUR AULIA DANISH AZRIL BIN AZHAR AZPRAVEEN NAIR A/L SASI KUMAR 42
HASIL POSTER PELAJAR SHASMIRNA A/P SERETHAR HARINI A/P R DHANESH NUR HAZIMAH ALI BINTI THOMAS TAN ZHI YANG JUMMA IBRAHIM ALI NURUL ALYA FAQIHAH BINTI AZMI NUR ZULAIKAH BINTI ROSLEN KIRITHIKA A/P GANESAN 43
HASIL POSTER PELAJAR LETCHUMI PRIYA A/P MURUGAN KISHORTHANA DEVI A/P CHANDRAN PANG AN QI FIONA LOW XIN YU MUHAMMAD ZULHAIRI BIN MOHD ZULHISHAMU AZLINDA BINTI MASKUR MOHAMAD RIDZUAN ARRON POONG YI WEN CHONG ZHI YU 44