รายวิชา การงานอาชีพ1 ความหมาย ประเภท และ หลักการท างานประดิษฐ์ วิชาการงานอาชีพ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ผู้สอน นางกฤตพร แผนสมบูรณ์
งานประดิษฐ์คือ อะไร
งานประดิษฐ์ หมายถึง งานที่เกิดจากการใช้ความคิดสร้างสรรค์ของมนุษย์ ประดิษฐ์ขึ้นตามวัตถุประสงค์ที่หลากหลาย เช่น เพื่อ ความสวยงาม ใช้ประดับตกแต่ง หรือ เพื่อประโยชน์ใช้สอย งานประดิษฐ์คือ อะไร
1. ฝึกให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ 2. สามารถน าวัสดุที่มีในท้องถิ่นมาใช้ให้เกิดประโยชน์ได้ 3. ฝึกให้รู้จักการวางแผนท างานอย่างมีระบบ เป็นขั้นตอน 4. ให้นักเรียนรู้จักใช้และดูแลรักษาเครื่องมือในงานประดิษฐ์อย่างถูกต้อง ความส าคัญและประโยชน์ของงานประดิษฐ์
5. ฝึกการใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ 6. ฝึกให้นักเรียนรู้จักประหยัด 7. เป็นการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น 8. สามารถเพิ่มพูนรายได้ให้กับผู้ประดิษฐ์ 9. เกิดความภูมิใจในชิ้นงานของตนเอง ความส าคัญและประโยชน์ของงานประดิษฐ์
ลักษณะของงานประดิษฐ์ แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ 1. งานประดิษฐ์ทั่วไป เป็นงานประดิษฐ์ที่บุคคลทั่วไปเรียนรู้จาก ต าราหรือแหล่งข้อมูลต่าง ๆ แล้วน ามาประดิษฐ์เอง เช่น ดอกไม้ จากเศษวัสดุเหลือใช้ หมวก ตุ๊กตา เครื่องใช้ต่าง ๆ
ลักษณะของงานประดิษฐ์ แบ่งออกเป็น 2 ประเภท 2. งานประดิษฐ์ที่เป็นเอกลักษณ์ไทย คือ สืบทอดมาจากบรรพบุรุษ หรือมีเฉพาะในท้องถิ่นนั้น ๆ ประดิษฐ์ขึ้นเพื่องานประเพณีต่าง ๆ เช่น พานพุ่ม มาลัย เครื่องแขวน บายศรี พวงมโหตร
ตัวอย่างสิ่งประดิษฐ์ที่เป็นเอกลักษณ์ไทย งานจักสาน งานใบตอง งานปั้น งานดอกไม้สด งานแกะสลักผักผลไม้ งานแกะสลักไม้
ประเภทของงานประดิษฐ์ ตามโอกาสใช้สอย 1. ประดิษฐ์เครื่องเล่น ส่วนใหญ่เป็นการเรียนรู้และฝึกฝนจากผู้ใหญ่มาสู่ ลูกหลาน เช่น ตุ๊กตา ว่าว และรถลาก
ประเภทของงานประดิษฐ์ ตามโอกาสใช้สอย 2. ประเภทเครื่องใช้ เป็นชิ้นงานที่ท าขึ้นเพื่อความสะดวกสบายและเป็น เครื่องทุ่นแรงในการด าเนินชีวิตหรือประกอบอาชีพในชีวิตประจ าวัน เช่น เสื้อผ้า แจกัน หมวก ตะกร้า กระจาดและเข่ง
ประเภทของงานประดิษฐ์ ตามโอกาสใช้สอย 3. ประเภทเครื่องตกแต่ง ท าขึ้นเพื่อความสวยงามและเป็นสิ่งประดิษฐ์ใช้กับ บ้านเรือน เช่น กรอบรูป โคมไฟ ภาพวาด งานแกะสลัก
ประเภทของงานประดิษฐ์ ตามโอกาสใช้สอย 4. ประเภทเครื่องใช้ในพิธี ท าขึ้นเพื่อใช้ในพิธีทางศาสนา งานประเพณี ส าคัญ เช่น งานลอยกระทง งานวันเข้าพรรษา ออกพรรษา งานศพ งาน ประดิษฐ์เครื่องใช้ เช่น มาลัย บายศรี การจัดดอกไม้ในงานศพ
1. ศึกษารายละเอียดของงานที่จะน ามาประดิษฐ์ ให้เข้าใจ 2. วางแผนการท างาน ก าหนดขั้นตอนการ ท างานให้สะดวก รวดเร็ว ประหยัดเวลา แรงงาน และค่าใช้จ่าย 3. จัดเตรียมวัสดุอุปกรณ์ที่จะใช้ในการท างาน ประดิษฐ์ไว้ให้ครบถ้วนและเหมาะสม 4. ลงมือปฏิบัติงานตามขั้นตอนที่วางแผนไว้ เมื่อ เกิดปัญหาก็ปรึกษาครูหรือผู้ปกครอง อย่าท้อถอย ควรพยายามปฏิบัติงานจนกว่างานจะส าเร็จ หลักการท างานประดิษฐ์
ลดปริมาณขยะ ด้วยแนวคิด 7R 1.REFUSE หลีกเลี่ยงสิ่งของหรือ บรรจุภัณฑ์ที่จะสร้างปัญหาขยะ 2.REFILL เลือกใช้สินค้าชนิดเติม ซึ่ง ใช้บรรจุภัณฑ์น้อยกว่า ขยะก็จะน้อยลง
ลดปริมาณขยะด้วยแนวคิด 7R 3.RECYCLE แยกขยะ เช่น พลาสติก แก้ว กระป๋ อง เพื่อง่ายต่อการจัดเก็บและ ส่งแปรรูปหรือหลอมน ามาใช้ใหม่ 4.RETURN เลือกใช้สินค้าที่สามารถ ส่งคืนบรรจุภัณฑ์กลับสู่ผู้ผลิตได้ เช่น ขวดเครื่องดื่มประเภทต่าง ๆ
ลดปริมาณขยะด้วยแนวคิด 7R 5.REPAIR การซ่อมแซมเครื่องใช้ให้ สามารถใชป้ ระโยชนไ์ ดต ้ อ ่ ไปโดยไม ่ ท ้ ิ ง เป็ นขยะ 6.REDUCE ลดการบริโภคและ หาทางเพิ่มประสิทธิภาพการใช้งาน สิ่งของเครื่องใช้ต่าง ๆ
ลดปริมาณขยะด้วยแนวคิด 7R 7. REUSE การน าบรรจุภัณฑ์ที่ใช้แล้วกลับมาใช้ใหม่ เช่น ขวด โหลบรรจ ุ ขนมมาใชบ ้ รรจ ุ น ้ า ตาลทราย กระดาษท ี ่ใชแ ้ ลว ้ 1 หน้า เป็ นต้น
สินค้าวัฒนธรรมคืออะไร...? คือ สินค้าที่เกิดจากภูมิปัญญา ความคิดสร้างสรรค์โดย การใช้วัสดุธรรมชาติมาดัดแปลงให้เกิดประโยชน์