ตกผลึกทางความคิด

ไวกณู ฐ์ สีตลพฤกษ์

ตกผลึก

บอ ยครงั้ ท่เี ราไดยินสาํ นวน "ตกผลกึ ทางความคดิ " ฟงดกู ็
พอเขาใจ แมจะไมเ ขา ใจทัง้ หมด ใครก็ตามทไ่ี ดต กผลกึ ทาง
ความคดิ ตามสํานวน เรากพ็ อจะเขาใจไดวา ใครคนนั้นเขาคงได
บรรลุอะไรบางอยา ง และก็ดูมีความนาเชื่อถือขึ้นมาพอสมควร
ทีเดยี ว

สาํ นวนน้ี ดวยตวั ของมันเอง ก็ถือวา เปนการตกผลึกของการตงั้
ช่ือ ของคนท่ีประดิษฐสาํ นวนนีข้ ้ึนมาครัง้ แรก ดว ยเชน กนั

การตกผลกึ ในทางเคมี ท่มี กี ารใหคาํ อธิบายกันมา ก็คอื การตก
ผลึกเปนปรากฏการณทีเ่ กดิ ข้นึ ใน"สารละลาย" ทีเ่ ปนของไหล
บรสิ ทุ ธ์ิ ท่ีมกี ารรวมตัวเปน ภาคของแข็งจากขนาดเลก็ ๆ แลวมี
การเพ่ิมขนาดขนึ้ ตามลาํ ดบั

"สารละลาย" หมายถงึ ของผสมตง้ั แต 2 ชนดิ ขึ้นไป ผสมเขา เปน
เน้ือเดยี วกัน ในสารละลายจงึ แบงออกไดเปน 2 สว นใหญ ๆ คือ

1. ตวั ทําละลาย (Solvent)
2. ตัวถกู ละลาย (Solute)

สภาพละลายไดเราจะวดั ความสามารถในการละลายในตวั ถกู
ละลาย ถา ตวั ถกู ละลายละลายไดดใี นตวั ทําละลาย เรียกวา มี
Solution Paressure สูง หรอื มีสภาพละลาย ไดส ูง การละลาย
จะขึน้ อยกู บั อุณหภมู ดิ ว ย โดยการละลายจะดีขน้ึ เม่ืออุณหภมู ิเพิ่ม
สูงขึ้น ณ อณุ หภมู ิหนึง่ เมือ่ เราเพ่มิ ปริมาณตวั ถูกละลายลงไปใน
ตวั ทําละลาย จนถงึ คาหน่งึ ทตี่ ัวถกู ละลายไมส ามารถละลายได

เราจะเรียกสารละลายนัน้ วา สารละลายอิม่ ตัว (Saturated
solution) ตวั อยางเชน นํา้ เกลอื แกงมีคา อิม่ ตัวที่ 26.5% โดย
มวล และนา้ํ เช่อื มจากนํา้ ตาลทราย 35% โดยมวล ทรี่ ะดับความ
ดันบรรยากาศ อยา งไรก็ตามเราสามารถ ทําใหก ารละลายเพ่ิมขนึ้
ไดโดยการใหค วามรอนแกระบบ ซ่งึ ถา หากเราปลอยใหเ กิด การ
เยน็ ตวั ลงอยา งชา ๆ เราจะไดเกลด็ ที่มีขนาดใหญ ถาทาํ การลด
อุณหภูมิอยางเร็ว ก็จะเกดิ ผลกึ ขนาดเลก็

สรปุ คราวๆ ไดว า
การตกผลกึ คือการไดสารทเี่ ปนรปู ราง เปนผลึก และบริสทุ ธิ์ขึน้
สามารถนําไปใชป ระโยชนต ามวัตถุประสงคบางอยา งได เชน นาํ้
ทะเลเปน สารละลายอม่ิ ตัว เม่อื ทาํ ใหตวั ทําละลาย คอื นาํ้ คอ ยๆ
ระเหยไปดวยแสงแดด เรากไ็ ดเ กลอื แกง ที่นําไปปรุงอาหารได
นานาชนิด

การตรัสรู บรรลุโพธญิ าณ ขององคสมเด็จสมั มาสัมพทุ ธเจา
สามารถกลา วไดวา เปน การ "ตกผลกึ " ไดห รือไม

แมว า จะไมสามารถกลาวแบบนั้นไดชัดเจนนัก เพราะการบรรลุ
โพธิญาณ ลา้ํ ลกึ กวามาก แตม ีทว งทํานองไปทางเดียวกนั

แตการประกาศ ทฤษฎี สัมพทั ธภาพ (Theory of Relativity)
ของ อัลเบิรต ไอนสไตน
มาจากการตกผลกึ ทางความรู
ทางความคิด อยา งแนนอน

และการท่ี อารค ิมดิ ีส คน พบกลวิธใี นการหาปริมาตรของวัตถุ
ซ่งึ มีรปู รางแปลก ๆ ในขณะท่ีลงอา งอาบน้าํ เปน การคดิ ได
แทบจะเรียกไดว า ทันทีเลย จนตะโกนออกมาวา "ยูเรกา"

ทแี่ ปลวา

"ฉันพบแลว “

กถ็ อื วา เปน การตกผลึกทางความคิด ดว ยเชน กัน
เปนการตกผลกึ แบบทันที หรือเรว็ กวา

อยางไรกต็ าม การทส่ี ารจะตกผลึกได ยอมตอ งมาจากการเปน
สารละลายอ่ิมตัวกอน
การตกผลึกทางความคดิ กย็ อ มมาจากการมีความรู ทีอ่ ่มิ ตัว หรือ
พอเพียง หรอื มากพอ ท่ีจะตกผลึก ออกมาเปนความรูท ยี่ งิ่ ยวด
ออกมาเปน ทฤษฎี ออกมาเปนหลกั ความรูท ่ีสามารถนาํ ไปใช
ประโยชน หรือนาํ ไปตอยอดได

การตกผลึกทางความคดิ ยอมตอ งใชเ วลา
และเตมิ ความรูอ ยตู ลอดเวลา จนความรูอ ม่ิ ตัว
บางคนอม่ิ ตวั ไปกอ น ไมใชม ีความรอู ม่ิ ตัว นะครับ แตอ ่มิ ตัวไป
กอน ทจ่ี ะเติมความรจู นถงึ จดุ ทจี่ ะตกผลึกได

การมบี รรยากาศทด่ี ี หรืออยใู นสภาพแวดลอ มทเ่ี หมาะสม ก็
เปรียบเสมอื นการมีตวั ทําละลายท่ีดี ที่เหมาะกับตัวถูกละลาย

จาํ เปน อยา งทีส่ ดุ ทเ่ี ราตอ งไมทาํ ตัวเปนคนอิ่มตวั ไปกอน
เราควรทาํ ตวั เปน ตัวถกู ละลายท่พี รอมจะผสมกบั ตวั ทาํ ละลาย
เพือ่ ใหเกดิ การอิ่มตวั กอน เพื่อจะไดต กผลกึ ความคดิ ได

การสรางองคกรเปน Learning Organization และการมี KM
ในองคก ร ถือวา ไดสรา งสภาพแวดลอ มทเ่ี หมาะสมตอการ
เรียนรู ของบุคลากร ในองคกร

เราผูเปนบุคลากรในองคกร ถาสามารถหลอมละลายไปกับ KM
ขององคก ร มีการเรยี นรู มีสว นรวม มกี ารเขา ถึง และเติม
ความรอู ยางสมํ่าเสมอ จนถงึ จุดท่มี ีความรู ท่ีพอเพยี ง ท่มี าก
พอ ทอ่ี ม่ิ ตวั

เรายอมตกผลกึ ความคดิ ในงานไดแ น

อาจจะตกเปน ผลกึ เล็กๆ หรอื เปนผลึกใหญๆ ลวนมปี ระโยชน
และมคี ณุ คา ทง้ั ตอตวั เอง ตอ องคก ร และตอประเทศชาติ
อยา งแนนอน

พริ ณุ กลางราตรี
๑๒ กันยายน ๒๕๖๓