2475 ปฏิวัติสยาม

2475 ปฏิวัติสยาม

คำนำ

หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ หรือ E-Book เรื่อง 2475 ปฏิวัติสยาม ซึ่งประกอบด้วย
สถานการณ์ก่อนการเปลี่ยนแปลงการปกครอง สาเหตุของการเปลี่ยนแปลงการปกครอง
ลำดับเหตุการณ์ช่วงปฏิวัติยึดอำนาจ เหตุการณ์หลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ซึ่งเป็น
ส่วนหนึ่งของรายวิชา การเมืองการปกครองไทย จัดทำขึ้นเพื่อใช้เป็นแนวทางในการใช้
หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ E-Book สร้างเสริมองค์ความรู้ให้กับผู้ที่มีความสนใจศึกษาการ
การเมืองการปกครองของไทย อีกทั้งยังสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้สำหรับครูผู้สอน
นักเรียน และบุคคลทั่วไป เพื่อใช้ในการเรียนรู้ ศึกษาเพิ่มเติม

ผู้จัดทำหวังว่าคู่มือฉบับนี้จะเป็นประโยชน์ต่อการเรียนรู้โดยถ่ายทอดเนื้อหา
สาระ ผ่านการใช้หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ ต่อครูผู้สอนและนักเรียนและบุคคลทั่วไปได้

คณะผู้จัดทำ

สารบัญ

เรื่อง หน้า

สถานการณ์ก่อนการเปลี่ยนแปลงการปกครอง .......................................................5
สาเหตุของการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ................................................................8
ลำดับเหตุการณ์ช่วงปฏิวัติยึดอำนาจ.......................................................................15
เหตุการณ์หลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง............................................................19

2475 ปฏิวัติสยาม

การปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475 เป็นจุด
เปลี่ยนสำคัญของประวัติศาสตร์ไทย เกิดขึ้นเมื่อ
วันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 ซึ่งมีผลทำให้ราช
อาณาจักรสยามเปลี่ยนรูปแบบประเทศจาก
ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ไปเป็นราชาธิป
ไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ และเปลี่ยนรูปแบบการ
ปกครองไปเป็นระบอบประชาธิปไตยแบบ
รัฐสภา และผลพวงจากการเปลี่ยนแปลงทาง
ประวัติศาสตร์โลก ตลอดจนการเปลี่ยนแปลง
ทางสังคมและการเมืองภายในประเทศ การ
ปฏิวัติที่ทำให้ประเทศสยามมีรัฐธรรมนูญฉบับ
แรก เกิดขึ้นจากคณะนายทหารและพลเรือนที่
ประกอบกัน เรียกตนเองว่า "คณะราษฎร"

1

2475 ปฏิวัติสยาม

คณะราษฎร คือใคร ?

คณะราษฎร คือ กลุ่มบุคคลที่ดำเนิ น
การ ปฏิวัติ ยึดอำนาจจาก รัชกาลที่ 7
เปลี่ยนแปลงการปกครอง ของสยาม จาก
ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ มาเป็น
ระบอบประชาธิปไตย ในวันที่ 24 มิถุนายน
พ.ศ. 2475 โดยมี พ.อ. พระยาพหลพล
พยุหเสนา เป็นหัวหน้ าคณะราษฎร




2

2475 ปฏิวัติสยาม

คณะราษฎร

ประกอบด้วย

ฝ่ายทหารชั้นยศสูง ฝ่ายทหารบก
นายพันตรี หลวงพิบูลสงคราม
นายพันเอกพระยาพหลพลพยุหเสนา
(แปลก ขิตตะสังคะ)

3

2475 ปฏิวัติสยาม

คณะราษฎร

ประกอบด้วย

ฝ่ายทหารเรือ ฝ่ายพลเรือน
นายนาวาตรี หลวงสินธุสงครามชัย อำมาตย์ตรี หลวงประดิษฐ์มนูธรรม

(สินธุ์ กมลนาวิน) (ปรีดี พนมยงค์)

4

สถานการณ์

ก่อน

การเปลี่ยนแปลงการปกครอง

2475 ปฏิวัติสยาม

กลุ่มก้าวหน้า ร.ศ. 103 : กลุ่มบุคคลที่เรียกร้องให้มี
การเรียกร้องให้มีการเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็น
ครั้งแรก โดย คณะทูตไทยที่กรุงลอนดอน ประเทศ

อังกฤษ และที่กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส

การถวายบังคมทูลของกลุ่มก้าวหน้า ร.ศ.103 :
รัชกาลที่ 5 ทรงแจ้งว่าประเทศไทยขัดสนในเรื่อง
ความรู้ ไม่พร้อมที่จะปกครองภายใต้รัฐธรรมนูญ

6

2475 ปฏิวัติสยาม

หลังกบฏ ร.ศ.130 ท่านทรงพยายามชี้ให้เห็นว่า
ระบอบประชาธิปไตยเหมาะสมที่สุด โดยการ
ปกครองแบบประชาธิปไตยควรค่อยเป็นค่อยไป
จึงทำให้พระองค์ทรงจัดตั้งดุสิตธานี ซึ่งมีลักษณะ
เป็นเมืองประชาธิปไตยในบริเวณพระราชวังดุสิต

รัชกาลที่ 7 ทรงพยายามปรับปรุงการปกครองและ 7
การเมืองหลายประการ เช่น พัฒนาระบบการปกครอง
ส่วนท้องถิ่นให้เป็นประชาธิปไตย กระจายความรับผิด

ชอบด้านการปกครอง สนับสนุนการปกครองที่มา
จากประชาชน และให้ความสำคัญต่อการปกครองส่วน

ท้องถิ่นในรุปแบบของเทศบาล

สาเหตุ

การเปลี่ยนแปลง
การปกครอง

2475 ปฏิวัติสยาม

2.1 ความเสื่อมของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์

การที่คณะนายทหารของ ร.อ.ขุนทวยหาญพิทักษ์ (เหล็ง
ศรีจันทร์) ได้วางแผนยึดอำนาจการปกครอง เพื่อเปลี่ยนแปลง
การปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์มาเป็นระบอบที่
จำกัดพระราชอำนาจของพระมหากษัตริย์ให้อยู่ในฐานะประมุข
ของประเทศภายใต้รัฐธรรมนูญ เมื่อ พ.ศ.2454 แต่ไม่ประสบความ
สำเร็จเพราะถูกจับกุมก่อนลงมือปฏิบัติงาน แสดงให้เห็นถึงความ
เสื่ อมของระบอบนี้ อย่างเห็นได้ชัด

ขณะเดียวกันในสมัยรัชกาลที่ 6 ได้มีการวิพากษ์วิจารณ์กัน
อย่างกว้างขวางเกี่ยวกับการใช้จ่ายเงินงบประมาณ ที่ไม่ดุลกับ
รายรับ ทำให้มีการกล่าวโจมตีรัฐบาลว่าใช้จ่ายฟุ่มเฟือยเกินไป

9

2475 ปฏิวัติสยาม

2.1 ความเสื่อมของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์

ขณะเดียวกันในสมัยรัชกาลที่ 6 ได้มีการวิพากษ์วิจารณ์กัน
อย่างกว้างขวางเกี่ยวกับการใช้จ่ายเงินงบประมาณ ที่ไม่ดุลกับ
รายรับ ทำให้มีการกล่าวโจมตีรัฐบาลว่าใช้จ่ายฟุ่มเฟือยเกินไป

ครั้งต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 7 พระองค์ก็ถูกโจมตีว่าทรงตก
อยู่ใต้อิทธิพลของอภิรัฐมนตรีสภา ซึ่งเป็นสภาที่ปรึกษาที่
ประกอบด้วยสมาชิกที่เป็นพระบรมวงศานุวงศ์ชั้นสูง และบรรดา
พระราชวงศ์ก็มีบทบาทในการบริหารบ้านเมืองมากเกินไป ควรจะ
ให้บุคคลอื่นที่มีความสามารถเข้ามีส่วนร่วมในการบริหารบ้าน
เมืองด้วย ปรากฎการณ์ดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงความไม่พอใจ
ต่อระบอบการปกครองที่มีพระ มหากษัตริย์อยู่เหนือกฎหมายซึ่ง
นั บวันจะมีปฏิกิริยาต่อต้านมากขึ้น

10

2475 ปฏิวัติสยาม2.2 การได้รับการศึ กษาตามแนวความคิดตะวันตก
ของบรรดาชนชั้นนำในสั งคมไทย

อิทธิพลจากการปฏิรูปการศึกษาในสมัยรัชกาลที่ 5 ทำให้คนไทย
ส่วนหนึ่งที่ไปศึกษายังประเทศตะวันตก ได้รับอิทธิพลแนวคิด
ทางการเมืองสมัยใหม่ และนำกลับมาเผยแพร่ในประเทศไทย ทำให้
คนไทยบางส่วนมีแนวความคิดดัง กล่าวด้วย

นักหนังสือพิมพ์อย่าง เทียนวรรณ ได้เรียกร้องให้ปกครองบ้าน
เมืองในระบบรัฐสภา และยังได้กล่าววิพากษ์วิจารณ์สังคม กระทบ
กระเทียบชนชั้นสูงที่ทำตัวฟุ้งเฟ้อ ซึ่งตัวเทียนวรรณเองก็ได้กราบ
บังคมทูลถวายโครงร่างระบบการปกครองที่เป็น ประชาธิปไตยแด่
รัชกาลที่ 5

ต่อมาในรัชกาลที่ 6 กลุ่มกบฏ ร.ศ.130 ที่วางแผนยึดอำนาจการ
เปลี่ยนแปลงการปกครอง ก็เป็นบุคคลที่ได้รับการศึกษาแบบตะวัน
ตกแต่ไม่เคยไปศึกษาในต่างประเทศ แต่คณะผู้ก่อการเปลี่ยนแปลง
การปกครองใน พ.ศ.2475 เป็นคณะบุคคลที่ส่วนใหญ่ผ่านการศึกษา
มาจากประเทศตะวันตกแทบทั้งสิ้ น

11

2475 ปฏิวัติสยาม

2.3 ความเคลื่อนไหวของบรรดาสื่อมวลชน

สื่อมวลชนมีบทบาทในการกระตุ้นให้เกิดความตื่นตัวในการ
ปกครองแบบใหม่และ ปฏิเสธระบบการปกครองแบบ
สมบูรณาญาสิทธิราชย์ ต่างก็เรียกร้องให้มีการปกครองในระบบ
รัฐสภาที่มีรัฐธรรมนูญเป็นหลักในการปกครองประเทศ โดยชี้ให้เห็น
ถึงความดีงามของระบอบประชาธิปไตยที่จะเป็นแรงผลักดันให้
ประชาชาติมีความเจริญก้าวหน้ามากกว่าที่เป็นอยู่ ดังเช่นที่ปรากฎเป็น
ตัวอย่างในหลายๆประเทศที่มีการปกครองในระบอบรัฐธรรมนูญ
กระแสเรียกร้องของสื่ อมวลชนในสมัยนั้ นได้มีส่ วนต่อการสนั บสนุน
ให้การดำเนิน ของคณะผู้ก่อการในอันที่จะเปลี่ยนแปลงการปกครอง
บรรลุผลสำเร็จได้เหมือนกัน

12

2475 ป2ฏิว.ัต4ิสยเามกิดภาวะเศรษฐกิจตกต่ำภายในประเทศ

หลังจบสงครามโลกครั้งที่ 1 ซึ่ง 13
ประเทศไทยได้เข้าร่วมสงครามใน
ครั้งนี้ด้วย โดยรัชกาลที่ 6 ได้ส่งกอง
ทหารไปร่วมรบที่ยุโรป แต่เมื่อหลัง
จากสงครามครั้งที่ 1 เสร็จสิ้น
ประเทศยุโรปหลาย ๆ ประเทศมี
สภาวะเศรษฐกิจที่ตกต่ำลง เ
ประเทศไทยจึงไม่สามารถจำหน่ าย
สินค้าเกษตรกรรมที่ประเทศไทยส่ง
ไปยังประเทศยุโรปเป็นหลัก
เนื่ องจากยุโรปมีเศรษฐกิจตกต่ำ
ทำให้ซื้อสินค้าได้น้อยลง ทำให้
ประเทศไทยเองได้รับผลกระทบใน
ส่วนนี้ด้วย และมีผลกระทบต่อ
ประชาชนในประเทศ

2475 ปฏิวัติสยาม

ต่อมาสมัยรัชกาลที่ 7 ทรงดำเนินนโยบายตัด
ทอนรายจ่ายของรัฐบาลลดจำนวนข้าราชการใน
กระทรวงต่างๆให้ น้อยลง และทรงยินยอมตัด
ทอนงบประมาณรายจ่ายส่ วนพระองค์ให้น้ อยลง
เมื่อ พ.ศ.2469 ทำให้รัฐบาลมีรายได้เพิ่มขึ้นปีละ 3
ล้านบาท แต่เนื่องจากเศรษฐกิจของโลกเริ่ม
ตกต่ำมาเป็นลำดับตั้งแต่ พ.ศ. 2472 ทำให้มีผลก
ระทบต่อประเทศไทยอย่างไม่มีทางหลีกเลี่ยงได้

14

ลำดับเหตุการณ์
ช่วงปฏิวัติ

ยึด อำนาจ

2475 ปฏิวัติสยาม - สิ้นเดือน เมษายน 2475 รัชกาลที่ 7
เสด็จไปประทับวังไกลกังวล และมอบ
หมายให้สมเด็จฯเจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์
เป็นผู้สำเร็จราชการแทน

- 23 มิถุนายน พ.ศ. 2475 เพื่อเป็นการขู่ คณะ
ราษรเกณฑ์เรือปืนมาเตรียมเล็งใส่พระราชวัง
ของสมเด็จฯเจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์

- 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 คณะราษฎรได้นำกำลังทหารและ
พลเรือนเข้ายึดอำนาจ จับกุมข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ เป็นตัวประกัน
จากนั้น จึงประกาศแถลงการณ์ของคณะราษฎรถึงเหตุและความ
ตั้งใจในการเปลี่ยนแปลงการปกครอง จากนั้นคณะผู้รักษา
พระนครฝ่ายทหารก็ได้มีหนังสือ และส่ง ไปกราบบังคมทูล
อัญเชิญรัชกาลที่ 7 เสด็จกลับพระนคร

16

2475 ปฏิวัติสยาม

- 25 มิถุนายน พ.ศ. 2475 พระบาทสมเด็จ
พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงยอมรับการ
เปลี่ยนแปลงการปกครองของคณะราษฏร
เพราะทรงเห็นแก่ความสงบเรียบร้อยของ
ราษฎรและไม่อยากให้เสียเลือดเนื้อ รวมทั้ง
พระองค์ก็ทรงมีพระราชดำริที่เปลี่ยนแปลง
การปกครองเป็นประชาธิปไตยอยู่แล้ว

- 27 มิถุนายน 2475 พระบาทสมเด็จ
พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ลงพระ
ปรมาภิไธยในธรรมนูญการปกครอง
ประเทศ โดยทรงเพิ่มคำว่า "ชั่วคราว"
ต่อท้ายธรรมนูญการปกครองประเทศ
ซึ่งหลวงประดิษฐ์มนูธรรมเป็นผู้ร่าง

17

2475 ปฏิวัติสยาม

- 28 มิถุนายน 2475มีการประชุมสภาผู้แทนราษฎรสมัยแรกตาม
ธรรมนูญการปกครองประเทศชั่วคราว มีสมาชิก 70 คน โดยแต่ง
ตั้งจากคณะราษฎร 31 คน และจากข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ในระบอบ
เดิม 39 คน เลือกพระยามโนปกรณ์นิติธาดา เป็นประธาน
กรรมการราษฎร ถือว่าเป็นนายกรัฐมนตรีไทยคนแรก

- 25 สิงหาคม 2475 พระยานิติศาสตร์ไพศาล
จดทะเบียนจัดตั้ง สมาคมคณะราษฎร ซึ่งอาจ
ถือได้ว่าเป็นพรรคการเมืองแรกของไทย

- 10 ธันวาคม 2475 สภาผู้แทนราษฎรเห็นชอบรัฐธรรมนูญ

ฉบับถาวรฉบับแรก ได้รับพระราชทานจากพระบาทสมเด็จ

พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว และได้มีพระบรมราชโองการโปรด

เกล้าฯ แต่งตั้งผู้บริหารชุดใหม่ในนามใหม่ คือ นายกรัฐมนตรี

และรัฐมนตรีจำนวน 20 นาย คณะบริหารชุดใหม่มีพระยามโน

ปกรณ์ นิ ติธาดาเป็นนายกรัฐมนตรี 18

เหตุการณ์

หลั
ง

การเปลี่ยนแปลง
การปกครอง

2475 ปฏิวัติสยาม เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 นั้น ถือได้ว่า
เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญยิ่งในประวัติศาสตร์ไทย
4.1 การประกาศ เชิงการเมืองการปกครอง เมื่อคณะราษฎร ร่วม
ใช้รัฐธรรมนูญ กันทำการยึดอำนาจการปกครองประเทศจาก
พระมหากษัตริย์ เพื่อเปลี่ยนแปลงการ
ปกครองประเทศจากระบอบ
สมบูรณาญาสิทธิราชย์ มาเป็นระบอบ
ประชาธิปไตย อันมีรัฐธรรมนูญเป็นกฎหมาย
สูงสุด และมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
ภายใต้รัฐธรรมนูญ วันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ.
2475 ได้มีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญชั่วคราว
เรียกว่า "พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครอง
แผ่นดินสยามชั่วคราว"

20

2475 ปฏิวัติสยาม

" สาระสำคัญของธรรมนูญการปกครองฉบับนี้ ได้แก่ การที่กำหนด

ว่า อำนาจสูงสุดในการปกครองประเทศหรืออำนาจอธิปไตยเป็น

ของราษฎรทั้งหลาย การใช้อำนาจสูงสุดก็ให้มีบุคคล คณะบุคคล

เป็นผู้ใช้อำนาจแทนราษฎรดังนี้ คือ

3. คณะกรรมการราษฎร 4. ศาล

2.สภาผู้แทนราษฎร 21

1. พระมหากษัตริย์

2475 ปฏิวัติสยาม

4.2 รัฐประหารในประเทศสยาม มิถุนายน พ.ศ. 2476

ยึดอำนาจ

เกิดการรัฐประหารเป็นครั้งที่ 2 หลังการปฏิวัติ 2475 เมื่อวันอังคารที่
20 มิถุนายน 2476 นำโดย พันเอกพระยาพหลพลพยุหเสนา ที่ทำการ
ยึดอำนาจการปกครองของนายกรัฐมนตรีพระยามโนปกรณ์ นิ ติธาดา

22

2475 ปฏิวัติสยาม

ในเวลาหัวค่ำของคืนวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2476
คณะทหารบก, ทหารเรือ กองทัพอากาศ และพลเรือน นำ
โดยพระยาพหลพลพยุหเสนา, หลวงพิบูลสงคราม และ
หลวงศุภชลาศัย ได้ทำรัฐประหารยึดอำนาจจากพระยา
มโนปกรณ์นิติธาดา โดยระบุเหตุผลว่าเพราะรัฐบาล
กระทำการเป็นเผด็จการ ทำลายระบอบใหม่

วันที่ 2 เมษายน รัฐบาลพระยามโนปกรณ์นิติธาดา
ได้ออกพระราชบัญญัติว่าด้วยคอมมิวนิสต์ โดยไม่ผ่านการ
พิจารณาของสภา บีบให้หลวงประดิษฐ์ฯ ต้องเดินทางไป
ต่างประเทศในวันที่ 12 เมษายน

ในช่วงนี้ มีหนั งสื อพิมพ์หลายฉบับที่ไม่เห็นด้วยกับ
การใช้อำนาจของพระยามโนปกรณ์ นิ ติธาดาถูกสั่ งปิดไป
หลายสำนัก เช่น กรุงเทพวารศัพท์ ด้วยข้อหาเป็นเสี้ยน
หนามต่อแผ่นดิน หลักเมือง ในข้อหาความผิดตาม พ.ร.บ.
คอมมิวนิสต์ ตามมาด้วย ประชาชาติ และ ไทยใหม่

23

2475 ปฏิวัติสยาม

หลังสิ้ นสุดรัฐประหาร
เมื่อรัฐบาลสิ้นสุด ผู้สนับสนุนรัฐบาลชุดที่แล้ว เช่น พระยาทรงสุร
เดช ถูกกีดกันออกจากแวดวงการเมือง ด้านพระยามโนปกรณ์นิติธาดา
ต้องเดินทางไปที่ปีนัง พระยาพหลพลพยุหเสนามอบหมายให้เจ้าพระยา
พิชัยญาติ ประธานสภาผู้แทนราษฎร นำความกราบบังคมทูลพระบาท
สมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ณ วังไกลกังวล หัวหิน เพื่อโปรดเกล้าฯ ให้
เปิดประชุมสภาฯ พร้อมถวายรายงานเรื่องการยึดอำนาจ

24

2475 ปฏิวัติสยาม 4.3 เหตุที่ ร.๗ สละราชสมบัติ

เมื่อเกิดการยึดอำนาจ

พระบาทสมเด็จพระปก

เกล้าฯก็ทรงโอนอ่อนตาม

คณะราษฎร เพื่อมิให้เกิด

ความขัดแย้งถึงขั้นเกิดความ

รุนแรงกันขึ้น แต่เมื่อ

รัฐธรรมนูญของคณะราษฎร

ไม่สอดคล้องกับแนวทาง

ของพระองค์ ก็ทรงทักท้วง

ให้แก้ไข แต่ก็ไม่ได้รับการ

สนองตอบ ความขัดแย้ง

ส่วนใหญ่เป็นเรื่องเกี่ยวกับ

การออกกฎหมาย 25

2475 ปฏิวัติสยาม

พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว
ทรงเป็นกษัตริย์ในราชวงศ์จักรีเพียง
พระองค์เดียวที่สละราชสมบัติ และต้องไป
สิ้นพระชนม์ในต่างแดน ทั้งนี้ก็ด้วยเหตุที่
เกิดการเปลี่ยนแปลง การปกครองขึ้นในรัช
สมัยของพระองค์ แม้จะทรงยินยอมสละพระ
ราชอำนาจให้ราษฎร แต่อำนาจนั้นกลับไม่
ถึงมือประชาชน มีคนกลุ่มหนึ่งนำอำนาจนั้น
ไปใช้โดยพละการ จึงไม่ขอมีส่วนร่วมกับใช้
อำนาจนั้นด้วย ทรงสละราชสมบัติในวันที่ ๒
มีนาคม ๒๔๗๗ โดยคำประกาศมีข้อความ
ตอนหนึ่ งว่า

26

2475 ปฏิวัติสยาม

“…ข้าพเจ้าเต็มใจที่จะสละอำนาจอันเป็นของข้าพเจ้า
อยู่เดิมให้แก่ราษฎรโดยทั่วไป แต่ข้าพเจ้าไม่ยินยอม
ยกอำนาจทั้งหลายของข้าพเจ้าให้แก่ผู้ใด คณะใดโดย
เฉพาะ เพื่อใช้อำนาจนั้นโดยสิทธิ์ขาดและโดยไม่ฟัง

เสียงอันแท้จริงของประชาราษฎร

27

อ้างอิงข้อมูล

เข้าถึงได้จาก :
https://www.silpamag.com/history/article_49539fbclid=IwAR0YFgwAFIj7Pnt
AdxTTxYzysZ4kSt27tpo9kG74vyUoDCYVlFIM9nggj6I
(วันที่สืบค้นข้อมูล : 23 มีนาคม 2565)

เข้าถึงได้จาก : https://sites.google.com/site/thassaneesrisa/home/sahetu-
kar-peliynpaelng-kar-pkkhrxng-ni-ph-s-2475
(วันที่สืบค้นข้อมูล : 23 มีนาคม 2565)

เข้าถึงได้จาก :
https://www.bbc.com/thai/thailand-53160098
(วันที่สืบค้นข้อมูล : 23 มีนาคม 2565)

อ้างอิงภาพ

WWW.CANVA.COM

คณะผู้จัดทำ

1. นางสาวปัทมพร ท อ ง ดี รหัสนั กศึ กษา 624110003
2. นางสาวพิมล เ ฉ ลิ ม สุ ข รหัสนั กศึ กษา 624110010
3. นางสาวชนกนั นท์ หมะสมาน รหัสนั กศึ กษา 624110012

ชั้นปีที่ 3
คณะครุ ศาสตร์ สาขาวิชา สั งคมศึ กษา

ม ห า วิ ท ย า ลั ย ร า ช ภั ฏ ส ง ข ล า

Thank You