แผนการจัดการเรียนรู้

5. สมรรถนะสาคญั ของผเู้ รียน
5.1 ความสามารถในการสอื่ สาร
- อธบิ ายสว่ นประกอบของดนิ ได้
5.2 ความสามารถในการคดิ
- ลงความเหน็ จากข้อมูลเกีย่ วกับส่วนประกอบของดินได้
5.3 ความสามารถในการใชท้ ักษะชีวิต
- มุ่งมั่นในการท้างานใหส้ า้ เร็จ

6. คณุ ลกั ษณะอันพงึ ประสงค์
6.1 มวี ินัย
6.2 ใฝ่เรียนรู้

7. กจิ กรรมการเรยี นรู้
ข้นั ท่ี 1 สร้างความสนใจ (Engagement) (20 นาที)

1. ครูทักทายกบั นักเรียน แล้วแจง้ จุดประสงคก์ ารเรียนรูใ้ ห้นักเรยี นทราบ จากนน้ั นกั เรยี นทา้
แบบทดสอบก่อนเรยี น หน่วยการเรยี นรทู้ ่ี 6 ดนิ ในท้องถน่ิ ของเรา เพื่อวัดความรเู้ ดิมของนักเรียน
กอ่ นเข้าสูก่ จิ กรรม

2. นกั เรียนสงั เกตภาพหนา้ หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 6 ดินในทอ้ งถน่ิ ของเรา แลว้ ใหน้ ักเรียนแสดงความ
คดิ เหน็ รว่ มกันอย่างอสิ ระว่า เดก็ ผู้ชายในภาพน้ีก้าลงั ทา้ อะไร โดยครคู อยเสริมข้อมูลในส่วนทีบ่ กพร่อง
ข้ันท่ี 2 ขัน้ สารวจและคน้ หา (Exploration) (20 นาท)ี

1. นกั เรยี นเรยี นร้คู ้าศัพท์และอ่านค้าศัพท์ในหนงั สือเรยี นวทิ ยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2 หน้า 55 พร้อม
บอกคา้ แปล

Soil (ซอยล) ดิน
Clay (เคล) ดินเหนยี ว
Loamy sand (โลมมี แซน็ ด) ดินทราย

Loam (โลม) ดินรว่ น

2. ครูสนทนากับนกั เรียนว่า “ดนิ แตล่ ะชนิดมีสว่ นประกอบเหมือนกัน หรอื ไมอ่ ยา่ งไร” แล้วให้
นกั เรยี นแต่ละคนร่วมกันอภิปรายแสดงความคิดเหน็ อย่างอสิ ระโดยไมม่ กี ารเฉลยว่าถูกหรือผดิ (แนวตอบ : ดนิ
แต่ละชนดิ อาจมีลกั ษณะของดนิ ที่เหมือนกัน ขึ้นอยู่กบั สว่ นประกอบท่ีผสมอยู่ภายในดนิ หรือท่ีปะปนอยู่ในดนิ )

3. นกั เรยี นแตล่ ะคนอ่านกจิ กรรมน้าสกู่ ารเรียน เม่อื อา่ นจบ ครูใหน้ ักเรียนตอบค้าถามลงในแบบฝึก
วิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2

ข้ันที่ 3 ขนั้ อธิบายและลงขอ้ สรปุ (Explanation) (5 นาที)
1. นกั เรยี นรว่ มกนั สรปุ ความรทู้ ่ีไดจ้ ากการเรยี นในวนั น้ี

ข้นั ท่ี 4 ขยายความรู้ (Elaboration) (5 นาที)
1. นักเรยี นและครูรว่ มกันเฉลยคา้ ตอบของกจิ กรรมน้าสูก่ ารเรยี น จากนัน้ ให้นกั เรยี นช่วยกนั อภปิ ราย

ค้าตอบของเพ่ือน และสรปุ คา้ ตอบทถ่ี ูกตอ้ งรว่ มกนั โดยครตู รวจสอบความถูกตอ้ ง
ขน้ั ท่ี 5 ประเมินผล (Evaluation) (10 นาท)ี

1. ครูตรวจสอบผลการทา้ แบบทดสอบกอ่ นเรียน
2. ครูตรวจสอบผลการทา้ กิจกรรมนา้ ส่กู ารเรยี นในแบบฝึกวทิ ยาศาสตร์ ป.2 เลม่ 2

8. ส่อื /แหลง่ เรียนรู้
8.1 หนงั สอื เรยี นวิทยาศาสตร์ ป.2 เลม่ 2 หน่วยการเรยี นร้ทู ี่ 6 ดินในทอ้ งถิ่นของเรา
8.2 แบบฝกึ หัดวทิ ยาศาสตร์ ป.2 เลม่ 2 หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 6 ดินในท้องถนิ่ ของเรา

9. ชิ้นงาน/ภาระงาน

8.1 แบบทดสอบก่อนเรยี น
8.2 แบบฝึกหัดกิจกรรมน้าสูก่ ารเรยี น

10. การวัดและประเมนิ ผล

ประเด็นการประเมิน วิธกี าร เครอ่ื งมือ เกณฑ์การตัดสนิ

1) อธิบายสว่ นประกอบ สังเกตการตอบค้าถามใน แบบประเมินการตอบ คะแนน 9 – 10 หมายถงึ ดีมาก

ของดินได้ ชั้นเรยี นและในใบงาน คา้ ถามในชั้นเรียน คะแนน 7 – 8 หมายถึง ดี

และตรวจใบงาน คะแนน 5 – 6 หมายถึง พอใช้

คะแนน 0 – 4 หมายถงึ ปรบั ปรงุ

2) ทกั ษะกระบวนการ สังเกตทกั ษะกระบวนการ แบบประเมนิ ทักษะ คะแนน 3 หมายถึง ดี

ทางวิทยาศาสตร์ ทางวทิ ยาศาสตร์ในการ กระบวนการทาง คะแนน 2 หมายถึง พอใช้

- สังเกตสว่ นประกอบ ท้ากิจกรรม วิทยาศาสตร์ คะแนน 1 หมายถงึ ปรบั ปรุง

ของดินได้

2) สงั เกตพฤติกรรมการมี สงั เกตด้านคณุ ลกั ษณะ แบบประเมิน คะแนน 3 หมายถึง ดี

วินยั และใฝ่เรยี นรู้ อันพงึ ประสงค์ คณุ ลกั ษณะอันพึง คะแนน 2 หมายถึง พอใช้

ประสงค์ คะแนน 1 หมายถงึ ปรบั ปรุง

แบบประเมินการตอบคาถามในช้ันเรียนและตรวจใบงาน
แผนการจัดการเรยี นรู้

รายการประเมิน/ระดับคะแนน รวมคะแนน
(10 คะแนน)
ช่อื – สกลุ การตอบคาถาม การสรปุ ความรู้

ในชัน้ เรียน (6) (4)

เกณฑป์ ระเมนิ

ประเด็น ระดบั คณุ ภาพ น้าหนกั คะแนน
การประเมิน รวม
1.การตอบค้าถาม 4 (ดมี าก) 3 (ด)ี 2 (พอใช)้ 1 (ปรบั ปรุง)
ในช้นั เรยี น
ตอบคา้ ถามได้ ตอบคา้ ถามได้ ตอบค้าถาม ตอบค้าถามไม่
2. การสรุปความรู้
ถกู ตอ้ งท้ังหมด ถกู ตอ้ งเปน็ สว่ น ถกู ตอ้ งบางส่วน ถกู ตอ้ ง 1.5 6

ใหญ่

สรุปความรู้ สรปุ ความรู้ สรปุ ความรู้ สรปุ ความรู้

ความเขา้ ใจ ความเข้าใจ ความเข้าใจ ความเขา้ ใจ

เกย่ี วกบั เร่ืองที่ เกี่ยวกับเร่อื งที่ เกย่ี วกบั เรอื่ งท่ี เก่ียวกับเรอ่ื งที่ 1.0 4

ศึกษาได้ ศึกษาได้ ถูกตอ้ ง ศกึ ษาได้ ถูกตอ้ ง ศกึ ษาได้ไม่

ถกู ต้องและ แต่ไม่ครบถว้ น บางสว่ นและไม่ ถูกต้องและไม่

ครบถว้ น ครบถว้ น ครบถว้ น

เกณฑก์ ารตัดสนิ
คะแนน 9 – 10 หมายถึง ดมี าก
คะแนน 7 – 8 หมายถึง ดี
คะแนน 5 – 6 หมายถึง พอใช้
คะแนน 0 – 4 หมายถึง ปรบั ปรุง

แบบประเมินด้านทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์
แผนการจดั การเรียนรู้

ชอ่ื – สกุล รายการประเมิน/ระดับคะแนน ผลการประเมิน
การสังเกต (3)

เกณฑ์ประเมนิ

ทักษะกระบวนการ ระดับความสามารถ
ทางวิทยาศาสตร์
ดี (3) พอใช้ (2) ควรปรับปรุง (1)
การสงั เกต
สามารถใช้ประสาท สามารถใช้ประสาทสมั ผัส สามารถใช้ประสาท
สัมผสั ในการรวบรวม
ข้อมูลเกย่ี วกับส่ิงท่ีท้า ในการรวบรวมข้อมลู สมั ผัสในการรวบรวม
ให้เกิดแสงไดด้ ้วย
ตนเอง เกย่ี วกบั สิง่ ท่ที ้าให้เกิด ข้อมูลเกยี่ วกบั สิง่ ท่ีทา้

แสงได้ โดยการชี้แนะของ ให้เกดิ แสงไดบ้ างอยา่ ง

ครหู รือผู้อน่ื แมไ้ ด้รบั คา้ แนะน้าจาก

ครูหรือผู้อื่น

เกณฑ์การตัดสนิ
คะแนน 3 หมายถึง ดี
คะแนน 2 หมายถึง พอใช้
คะแนน 1 หมายถึง ปรับปรุง

แบบประเมินด้านคณุ ลกั ษณะอันพงึ ประสงค์
แผนการจัดการเรียนรู้

ท่ี ลักษณะ/พฤตกิ รรมบง่ ชี้ ระดับพฤติกรรม
เกดิ = 1 ไมเ่ กิด = 0
1 มวี ินยั
2 ใฝเ่ รียนรู้

รวมคะแนนทีไ่ ด้ท้งั หมด

เกณฑ์การประเมนิ คุณลักษณะอันพงึ ประสงค์

มากกว่า 80 % ได้ 3 คะแนน
50 % - 79 % ได้ 2 คะแนน
ต้่ากว่า 50 % ได้ 1 คะแนน

เกณฑ์การตัดสิน
คะแนน 3 หมายถึง ดี
คะแนน 2 หมายถึง พอใช้
คะแนน 1 หมายถงึ ปรับปรงุ

แบบทดสอบก่อนเรยี น

หน่วยการเรียนรทู้ ี่ 6

คาชแ้ี จง : ให้นักเรยี นเลือกคาตอบท่ีถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว

1. ดนิ ทมี่ ีเมด็ ดินเลก็ มากถา้ โดนนา้ แลว้ จะเหนยี วตดิ มอื 6. ดินทม่ี ีเน้อื ละเอยี ด และอุ้มน้าไดด้ ีควรปลูก
น่าจะเปน็ ดนิ ท่ีมีลักษณะตามขอ้ ใด พืชในขอ้ ใด
ก. เนื้อดินหยาบ ก. ขา้ ว
ข. เน้ือดินละเอยี ด ข. มะพร้าว
ค. เนื้อดนิ ละเอียดปานกลาง ค. มะม่วง

2. ขอ้ ใดข้อใดคอื ลักษณะของดนิ ทใี่ ชป้ ลกู พืชโดยทว่ั ไป 7. ข้อใดไมใ่ ชล่ กั ษณะทางกายภาพของดิน
ก. เน้ือดินหยาบ ไม่อุ้มน้า ก. ดินเค็ม
ข. เนอ้ื ดนิ ละเอียดอุ้มน้าไดม้ าก ข. ดินสีนา้ ตาล
ค. เนื้อดนิ ปานกลางอุ้มน้าได้ปานกลาง ค. เน้อื ดินละเอียด

3. ข้อใดคอื ลักษณะของดินทเ่ี หมาะสา้ หรับปลกู พืช 8. ข้อใดคือลักษณะของดนิ ทราย
ที่ต้องการน้ามาก ก. เนื้อดินหยาบ
ก. เนือ้ ดินละเอยี ดปานกลางไม่อุ้มน้า ข. เหนียวตดิ มือ
ข. เน้อื ดนิ ละเอียด อมุ้ น้าได้มาก ค. อ้มุ น้าได้ดี
ค. เนื้อดินโปรง่ มอี ากาศแทรกอยใู่ นดนิ มาก
ไม่อมุ้ น้า 9. ซากพชื ซากสัตว์ท่ีเนา่ เป่ือยอยู่ในดินเรยี กวา่
อะไร
4. ถ้วยชามดนิ เผาท้ามาจากดนิ ชนิดใด ก. ฟอสซลิ
ก. ดินทราย ข. ฮวิ มสั
ข. ดนิ เหนยี ว ค. อนนิ ทรียวัตถุ
ค. ดนิ รว่ น
10. ใครใชป้ ระโยชน์จากดินได้ถกู ต้อง
5. ข้อใดไมใ่ ชส่ ่วนประกอบของดนิ ก. แกว้ ใช้ดนิ ร่วนมาปั้นเปน็ ต๊กุ ตา
ก. เศษหิน ข. ก้อยปลกู บัวในดนิ ทราย
ข. ซากพืชซากสตั ว์ ค. ไก่ใช้ดนิ เหนียวใสล่ งในอา่ งก่อนแลว้
ค. ถุงพลาสติก เอาบัวลงไปปลกู

เฉลย 1. ข 2. ค 3. ข 4. ข 5. ค 6. ก 7. ก 8. ก 9. ข 10. ค

แผนการจัดการเรยี นรูท้ ี่ 9

กลุ่มสาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รหัสวิชา ว 12101

รายวชิ าวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ภาคเรียนที่ 2

หน่วยการเรยี นรทู้ ่ี 5 ดนิ ในทอ้ งถ่นิ ของเรา ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี 2

เรื่อง สว่ นประกอบของดนิ เวลา 2 ชั่วโมง

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….....

1. มาตรฐานการเรยี นรู้และตัวช้วี ัด

มาตรฐาน ว 3.2

เข้าใจองค์ประกอบและความสัมพนั ธข์ องระบบโลก กระบวนการเปล่ยี นแปลงภายในโลก
และบนผิวโลก ธรณพี บิ ตั ภิ ยั กระบวนการเปลี่ยนแปลงลมฟ้าอากาศและภมู ิอากาศโลก

รวมท้งั ผลตอ่ สิ่งมีชีวิตและสงิ่ แวดลอ้ ม
ตัวชี้วัด
ป. 2/1 ระบสุ ว่ นประกอบของดินและจา้ แนกชนิดของดิน โดยใชล้ ักษณะเน้อื ดินและการจบั ตัวเปน็

เกณฑ์

2. สาระสาคัญ
ดินเปน็ ทรัพยากรธรรมชาติ ซง่ึ ประกอบด้วย เศษหิน ซากพชื ซากสัตว์ผสมอยูใ่ นเนือ้ ดินมีอากาศ

และนา้ แทรกอยู่ตามช่องว่างในเน้ือดิน ดินจ้าแนกเป็น ดินร่วน ดินเหนียว และดินทราย ตามลักษณะเน้ือดิน

และการจับตัวของดินซ่ึงมีผลต่อการอุ้มน้าท่ีแตกต่างกันเราจึงสามารถน้าดินแต่ละชนิดไปใช้ประโยชน์ได้
แตกตา่ งกนั

3. จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้
3.1 ความรู้
นกั เรียนสามารถอธิบายสว่ นประกอบของดินได้
3.2 ทกั ษะ

นักเรยี นมที ักษะในการสังเกตส่วนประกอบของดนิ ได้
3.3 คณุ ลักษณะ

1. นักเรียนมีวนิ ัย

2. นกั เรียนใฝเ่ รียนรู้

4. สาระการเรียนรู้
ดิน ประกอบดว้ ย เศษหิน ซากพืชซากสัตว์ผสมอยู่ในเนอื้ ดิน มอี ากาศและนา้ แทรกอยูต่ ามชอ่ งว่าง

ในเนอ้ื ดนิ ดินจ้าแนกเปน็ ดนิ รว่ น ดินเหนยี ว และดนิ ทราย ตามลกั ษณะเนอ้ื ดนิ และการจับตวั ของดิน ซึง่ มีผล
ตอ่ การอ้มุ น้าทแี่ ตกต่างกนั

5. สมรรถนะสาคญั ของผเู้ รียน
5.1 ความสามารถในการสื่อสาร
- อธบิ ายสว่ นประกอบของดนิ ได้
5.2 ความสามารถในการคิด
- ลงความเห็นจากข้อมูลเกย่ี วกับส่วนประกอบของดินได้
5.3 ความสามารถในการใชท้ ักษะชีวติ
- มุง่ มัน่ ในการทา้ งานให้ส้าเร็จ

6. คุณลกั ษณะอันพงึ ประสงค์
6.1 มวี ินยั
6.2 ใฝเ่ รียนรู้

7. กจิ กรรมการเรียนรู้
ข้นั ท่ี 1 สร้างความสนใจ (Engagement) (15 นาที)

1. ครูสนทนากบั นกั เรียนเกย่ี วกบั ลกั ษณะของดิน โดยครนู ้าบตั รภาพดนิ ร่วน และดินเหนียว
มาให้นกั เรยี นดู จากนัน้ ครถู ามค้าถามเพอื่ ใหน้ กั เรียนร่วมกันอภิปรายแสดงความคดิ เหน็
อยา่ งอสิ ระโดยไมม่ กี ารเฉลยว่าถูกหรอื ผิด โดยใช้แนวคา้ ถามดังน้ี

1.1 นกั เรียนคิดว่า ดนิ ทั้งสองภาพมีลกั ษณะเหมือนกันหรือแตกต่างกัน
(แนวตอบ : ไมเ่ หมือนกนั )
1.2 นักเรียนคดิ ว่า ดินในภาพทง้ั สองเหมาะกับการปลูกพชื ชนิดใด
(แนวตอบ : ดนิ รว่ น เหมาะกับการปลูกพืช ผัก เละดนิ เหนยี ว เหมาะกับการปลูกข้าว)
ข้ันที่ 2 ขน้ั สารวจและค้นหา (Exploration) (45 นาท)ี
1. นักเรยี นศกึ ษากิจกรรมท่ี 1 ส่วนประกอบของดนิ จากหนังสือเรียน วทิ ยาศาสตร์ ป.2 เลม่ 2 หนา้
58 – 59
2. ครูแจ้งจุดประสงคข์ องกิจกรรมท่ี 1 สว่ นประกอบของดิน ให้นักเรยี นทราบ เพ่อื เป็นแนวทางการ
ปฏบิ ัติท่ีถูกตอ้ ง จากนนั้ นกั เรียนสา้ รวจและเก็บตัวอยา่ งดินในบริเวณโรงเรยี นมา 1 บริเวณ โดยเก็บตัวอย่างดนิ
มากลุ่มละ 3 ถงุ

3. นักเรยี นรว่ มกนั ตั้งสมมติฐานว่า “ดินมสี ว่ นประกอบอะไร” แล้วทา้ การทดลองเพอ่ื ตรวจสอบ
สมมติฐาน โดยให้สมาชกิ ภายในกลมุ่ ปฏิบัตกิ ิจกรรม ดังน้ี

- น้าตัวอยา่ งดินถุงท่ี 1 เทบนแผ่นกระดาษสขี าว แลว้ ใช้แว่นขยายสังเกตเนอ้ื ดนิ สี รปู ร่างและ
ขนาดของเม็ดดิน แลว้ บนั ทกึ ผล จากนั้นเทน้าลงในบกี เกอร์ ปริมาตร 200 มลิ ลลิ ติ ร แล้วนา้ ตวั อย่างดินถุงที่ 2
เทลงในบกี เกอร์ และใช้แท่งแก้วคนสารคนดินที่อยู่ในน้า ต้ังท้งิ ไว้ 5 นาทีสังเกตขณะทดี่ ินจมน้าวา่ เหน็
อะไรบ้าง แลว้ บันทกึ สิง่ ทีส่ งั เกตได้ลงในสมดุ ประจ้าตวั

- นักเรยี นแตล่ ะกลุ่มนา้ หนงั ยางมดั ปากถงุ ตัวอย่างดินถุงท่ี 3 สงั เกตภายในถุง แล้วบันทกึ ผลลงใน
สมดุ แลว้ น้าตวั อย่างดนิ ถงุ ท่ี 3 ไปวางไว้กลางแดดประมาณ 10 นาที สังเกตภายในถงุ แลว้ บันทกึ ผลลงใน
แบบฝกึ หัดวิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2
ขั้นท่ี 3 ขน้ั อธบิ ายและลงขอ้ สรุป (Explanation) (15 นาท)ี

1. นกั เรียนรว่ มกันวเิ คราะห์ผลการปฏิบตั ิกิจกรรม แล้วอภิปรายผลและสรุปผลการทดลอง
2. นักเรยี นร่วมกันสรปุ ความรูท้ ่ไี ด้จากการเรียนในวนั น้ี
ขน้ั ท่ี 4 ขยายความรู้ (Elaboration) (30 นาท)ี
1. นักเรยี นและครูรว่ มกนั พิจารณาแผนภาพแสดงกระบวนการเกิดดิน จากหนังสือเรียนวทิ ยาศาสตร์
ป.2 เลม่ 2 จากนน้ั ครูอธิบายเพม่ิ เติมให้นักเรยี นเข้าใจวา่ “ถ้าเวลาผา่ นไปหลายปี ดินจะเกิดการทับถมกันเป็น
ชน้ั ซง่ึ สามารถแบ่งชัน้ ดนิ ได้ คอื ดนิ ชนั้ บน จะหนาประมาณ 2-3 เซนตเิ มตร และดนิ ช้ันล่าง เป็นดินทม่ี คี วาม
เหนยี ว”
2. ครตู ้งั ค้าถามกระตุ้นความคิดนกั เรยี นว่า “ดนิ ชนั้ ใดทมี่ คี วามอดุ มสมบูรณ์ เพราะเหตุใด” โดยให้
นกั เรยี นร่วมกนั อภิปรายแสดงความคดิ เหน็ เพ่ือหาคา้ ตอบ (แนวตอบ : ดนิ ชนั้ บน เพราะมีอินทรียวัตถุมาก
เหมาะกบั การเจริญเตบิ โตของพืช)
3. นกั เรียนทา้ กจิ กรรมหนูตอบไดล้ งในแบบฝกึ หดั วิทยาสตร์ ป.2 เล่ม 2
ขัน้ ที่ 5 ประเมนิ ผล (Evaluation) (15 นาท)ี
1. ครตู รวจสอบผลการท้ากจิ กรรมที่ 1 สว่ นประกอบของดนิ ในแบบฝึกวทิ ยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2
2. ครตู รวจสอบผลการทา้ กจิ กรรมหนูตอบไดใ้ นแบบฝกึ วิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2

8. สือ่ /แหล่งเรียนรู้

8.1 หนังสอื เรียนวิทยาศาสตร์ ป.2 เลม่ 2 หน่วยการเรยี นรู้ที่ 6 ดนิ ในทอ้ งถิ่นของเรา
8.2 แบบฝึกหัดวทิ ยาศาสตร์ ป.2 เลม่ 2 หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 6 ดนิ ในท้องถนิ่ ของเรา
8.3 บัตรภาพ

9. ช้นิ งาน/ภาระงาน

8.1 แบบบนั ทึกผลการทา้ กิจกรรมท่ี 1 ส่วนประกอบของดนิ
8.2 แบบฝกึ หัดกิจกรรมหนตู อบได้

10. การวัดและประเมนิ ผล

ประเดน็ การประเมนิ วธิ กี าร เคร่ืองมือ เกณฑก์ ารตัดสิน

1) อธบิ ายส่วนประกอบ สังเกตการตอบค้าถามใน แบบประเมนิ การตอบ คะแนน 9 – 10 หมายถึง ดีมาก

ของดินได้ ชั้นเรียนและในใบงาน ค้าถามในชนั้ เรียน คะแนน 7 – 8 หมายถึง ดี

และตรวจใบงาน คะแนน 5 – 6 หมายถึง พอใช้

คะแนน 0 – 4 หมายถงึ ปรบั ปรงุ

2) ทักษะกระบวนการ สงั เกตทกั ษะกระบวนการ แบบประเมนิ ทกั ษะ คะแนน 3 หมายถงึ ดี

ทางวิทยาศาสตร์ ทางวทิ ยาศาสตร์ในการ กระบวนการทาง คะแนน 2 หมายถงึ พอใช้

- สังเกตส่วนประกอบ ท้ากิจกรรม วทิ ยาศาสตร์ คะแนน 1 หมายถึง ปรับปรุง

ของดินได้

2) สงั เกตพฤติกรรมการมี สงั เกตด้านคณุ ลกั ษณะ แบบประเมนิ คะแนน 3 หมายถงึ ดี

วินยั และใฝเ่ รียนรู้ อันพึงประสงค์ คณุ ลักษณะอันพงึ คะแนน 2 หมายถึง พอใช้

ประสงค์ คะแนน 1 หมายถงึ ปรับปรงุ

แบบประเมินการตอบคาถามในช้ันเรียนและตรวจใบงาน
แผนการจัดการเรยี นรู้

รายการประเมิน/ระดับคะแนน รวมคะแนน
(10 คะแนน)
ช่อื – สกลุ การตอบคาถาม การสรปุ ความรู้

ในชัน้ เรียน (6) (4)

เกณฑป์ ระเมนิ

ประเด็น ระดบั คณุ ภาพ น้าหนกั คะแนน
การประเมิน รวม
1.การตอบค้าถาม 4 (ดมี าก) 3 (ด)ี 2 (พอใช)้ 1 (ปรบั ปรุง)
ในช้นั เรยี น
ตอบคา้ ถามได้ ตอบคา้ ถามได้ ตอบค้าถาม ตอบค้าถามไม่
2. การสรุปความรู้
ถกู ตอ้ งท้ังหมด ถกู ตอ้ งเปน็ สว่ น ถกู ตอ้ งบางส่วน ถกู ตอ้ ง 1.5 6

ใหญ่

สรุปความรู้ สรปุ ความรู้ สรปุ ความรู้ สรปุ ความรู้

ความเขา้ ใจ ความเข้าใจ ความเข้าใจ ความเขา้ ใจ

เกย่ี วกบั เร่ืองที่ เกี่ยวกับเร่อื งที่ เกย่ี วกบั เรอื่ งท่ี เก่ียวกับเรอ่ื งที่ 1.0 4

ศึกษาได้ ศึกษาได้ ถูกตอ้ ง ศกึ ษาได้ ถูกตอ้ ง ศกึ ษาได้ไม่

ถกู ต้องและ แต่ไม่ครบถว้ น บางสว่ นและไม่ ถูกต้องและไม่

ครบถว้ น ครบถว้ น ครบถว้ น

เกณฑก์ ารตัดสนิ
คะแนน 9 – 10 หมายถึง ดมี าก
คะแนน 7 – 8 หมายถึง ดี
คะแนน 5 – 6 หมายถึง พอใช้
คะแนน 0 – 4 หมายถึง ปรบั ปรุง

แบบประเมินด้านทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์
แผนการจดั การเรียนรู้

ชอ่ื – สกุล รายการประเมิน/ระดับคะแนน ผลการประเมิน
การสังเกต (3)

เกณฑ์ประเมนิ

ทักษะกระบวนการ ระดับความสามารถ
ทางวิทยาศาสตร์
ดี (3) พอใช้ (2) ควรปรับปรุง (1)
การสงั เกต
สามารถใช้ประสาท สามารถใช้ประสาทสมั ผัส สามารถใช้ประสาท
สัมผสั ในการรวบรวม
ข้อมูลเกย่ี วกับส่ิงท่ีท้า ในการรวบรวมข้อมลู สมั ผัสในการรวบรวม
ให้เกิดแสงไดด้ ้วย
ตนเอง เกย่ี วกบั สิง่ ท่ที ้าให้เกิด ข้อมูลเกยี่ วกบั สิง่ ท่ีทา้

แสงได้ โดยการชี้แนะของ ให้เกดิ แสงไดบ้ างอยา่ ง

ครหู รือผู้อน่ื แมไ้ ด้รบั คา้ แนะน้าจาก

ครูหรือผู้อื่น

เกณฑ์การตัดสนิ
คะแนน 3 หมายถึง ดี
คะแนน 2 หมายถึง พอใช้
คะแนน 1 หมายถึง ปรับปรุง

แบบประเมินด้านคณุ ลกั ษณะอันพงึ ประสงค์
แผนการจัดการเรียนรู้

ท่ี ลักษณะ/พฤตกิ รรมบง่ ชี้ ระดับพฤติกรรม
เกดิ = 1 ไมเ่ กิด = 0
1 มวี ินยั
2 ใฝเ่ รียนรู้

รวมคะแนนทีไ่ ด้ท้งั หมด

เกณฑ์การประเมนิ คุณลักษณะอันพงึ ประสงค์

มากกว่า 80 % ได้ 3 คะแนน
50 % - 79 % ได้ 2 คะแนน
ต้่ากว่า 50 % ได้ 1 คะแนน

เกณฑ์การตัดสิน
คะแนน 3 หมายถึง ดี
คะแนน 2 หมายถึง พอใช้
คะแนน 1 หมายถงึ ปรับปรงุ

แผนการจดั การเรยี นร้ทู ่ี 10

กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รหัสวชิ า ว 12101

รายวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ภาคเรียนท่ี 2

หน่วยการเรียนรูท้ ่ี 5 ดนิ ในทอ้ งถน่ิ ของเรา ชน้ั ประถมศกึ ษาปีท่ี 2

เรื่อง ลกั ษณะทางกายภาพของดนิ เวลา 2 ชั่วโมง

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….....

1. มาตรฐานการเรียนรู้และตวั ชว้ี ัด

มาตรฐาน ว 3.2

เขา้ ใจองคป์ ระกอบและความสัมพันธ์ของระบบโลก กระบวนการเปลี่ยนแปลงภายในโลกและบนผิว
โลก ธรณีพิบัติภัย กระบวนการเปล่ียนแปลงลมฟ้าอากาศและภูมิอากาศโลก รวมท้ังผลต่อส่ิงมีชีวิตและ

ส่งิ แวดล้อม
ตัวชี้วัด
ป. 2/1 ระบสุ ว่ นประกอบของดนิ และจา้ แนกชนิดของดิน โดยใช้ลักษณะเนื้อดินและการจับตวั เป็น

เกณฑ์

2. สาระสาคัญ
ดินเป็นสิง่ แวดล้อมทางธรรมชาตทิ ่ปี ระกอบด้วย เศษหนิ ซากพชื ซากสัตว์ ซ่ึงดินในแตล่ ะทอ้ งถ่นิ

มสี มบตั ิทางกายภาพแตกต่างกนั ออกไป

3. จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้

3.1 ความรู้
นักเรียนสามารถอธบิ ายลักษณะทางกายภาพของดนิ ได้

3.2 ทักษะ

นกั เรียนมที ักษะในการสงั เกตลักษณะทางกายภาพของดนิ ได้
3.3 คณุ ลกั ษณะ

1. นักเรยี นมีวินยั
2. นกั เรียนใฝ่เรียนรู้

4. สาระการเรยี นรู้
ดนิ ประกอบดว้ ย เศษหนิ ซากพชื ซากสัตวผ์ สมอยู่ในเน้อื ดิน มอี ากาศและน้าแทรกอยู่ตามชอ่ งว่าง

ในเนื้อดิน ดินจา้ แนกเป็น ดนิ ร่วน ดนิ เหนียว และดินทราย ตามลักษณะเนือ้ ดนิ และการจับตวั ของดิน ซ่ึงมผี ล
ตอ่ การอุ้มน้าท่ีแตกตา่ งกัน

5. สมรรถนะสาคัญของผเู้ รียน
5.1 ความสามารถในการสือ่ สาร
- อธบิ ายลกั ษณะทางกายภาพของดนิ ได้
5.2 ความสามารถในการคดิ
- สังเกตลกั ษณะทางกายภาพของดนิ ได้
5.3 ความสามารถในการใชท้ ักษะชีวติ
- มุ่งมนั่ ในการท้างานให้ส้าเร็จ

6. คุณลักษณะอันพึงประสงค์
6.1 มวี นิ ัย
6.2 ใฝ่เรยี นรู้

7. กจิ กรรมการเรยี นรู้
ขนั้ ท่ี 1 สรา้ งความสนใจ (Engagement) (20 นาท)ี

1. นกั เรยี นและครรู ่วมกันร้องเพลงเมอื งไทยเรานี้ และทา้ ท่าทางประกอบเพลงตามจนิ ตนาการ
จากน้ันครนู ้าร้องเพลงใหน้ ักเรยี นร้องตามกอ่ นแลว้ ค่อยรอ้ งพร้อมกนั ดงั น้ี

เพลง เมอื งไทยเราน้ี

เมอื งไทยเราน้ี แสนดีหนกั หนา

ในน้ามปี ลา ในนามขี า้ ว

ท้ามาหากนิ แผน่ ดนิ ของเรา

ปลูกเรือนสร้างเหย้า อยู่รว่ มกันไป

เราอย่เู ปน็ สุข สนกุ สนาน

เราสร้างถิน่ ฐาน เสียจนยง่ิ ใหญ่

เมืองไทยเรานี้ แสนดีกระไร

เรารักเมืองไทย ยิ่งชพี เราเอย

2. นักเรียนศึกษา เรอ่ื ง ลักษณะทางกายภาพของดิน จากหนังสอื เรียนวิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2
3. ครูตั้งค้าถามกระตุ้นความสนใจนกั เรยี นวา่ “ดินมลี กั ษณะทางกายภาพที่เราสังเกตได้อะไรบ้าง”
โดยใหน้ ักเรียนแตล่ ะกลุม่ รว่ มกนั อภิปรายแสดงความคดิ เห็นเพื่อหาคา้ ตอบ (แนวตอบ : สีของดิน เน้ือดิน การ
จับตวั ของดิน)
ข้นั ที่ 2 ขั้นสารวจและค้นหา (Exploration) (50 นาที)
1. นักเรียนศึกษากจิ กรรมท่ี 2 ลักษณะทางกายภาพของดิน
2. ครแู จ้งจดุ ประสงคข์ องกิจกรรมที่ 2 ลักษณะทางกายภาพของดิน ใหน้ กั เรยี นทราบ เพือ่ เปน็ แนว

ทางการปฏิบัตทิ ี่ถกู ตอ้ ง จากนัน้ ใหน้ กั เรียนแต่ละกลุม่ สง่ ตวั แทนออกมารับตวั อย่างดนิ 3 ชนิด
3. นกั เรยี นปฏิบตั ิกิจกรรมตอนที่ 1 โดยนา้ ตัวอยา่ งดิน 3 ชนดิ มาเทลงบนกระดาษขาวชนดิ ละ 1

แผน่ แลว้ สังเกตสีของดนิ และเน้อื ดนิ แต่ละชนดิ โดยใชแ้ ว่นขยายส่องดูเนอื้ ดนิ จากนนั้ บันทกึ ผลที่ไดจ้ ากการ
สังเกตลงในแบบฝึกหดั วทิ ยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2 เพ่ือเปรยี บเทียบสแี ละเน้อื ของดินทงั้ 3 ชนดิ

4. นกั เรียนปฏิบตั ิกจิ กรรมตอนท่ี 2 โดยเทดนิ ท้งั 3 ชนดิ ลงในกะละมงั ชนดิ ละใบ จากนัน้ เทนา้
ปริมาตร 50 มิลลิลิตร ลงกะละมงั ทีม่ ดี นิ อยู่ แล้วใช้มือ 2 ข้าง ขย้าและปนั้ ดนิ แลว้ คลายมอื อก สงั เกตการจับตวั
ของดินแต่ละชนดิ แลว้ บนั ทกึ ผลลงในสมดุ ประจา้ ตัว หรอื แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2 เพอ่ื เปรยี บเทียบ
การจับตวั ของดนิ ท้ัง 3 ชนดิ
ข้ันที่ 3 ขั้นอธิบายและลงข้อสรปุ (Explanation) (15 นาท)ี

1. นกั เรยี นร่วมกันวิเคราะหผ์ ลการปฏิบัติกิจกรรม แล้วอภปิ รายผลและสรุปผลการ ซง่ึ ได้ขอ้ สรุป
รว่ มกนั ว่า “ดนิ แต่ละชนดิ มีลักษณะบางอย่างที่เหมอื นกัน หรอื แตกตา่ งกัน เช่น ดนิ เหนยี ว จะจับตัวเป็นก้อน
น้ามาปั้นเป็นสง่ิ ต่าง ๆ ได้ ดินร่วน เปน็ ดนิ ทนี่ ้าซึมผ่านได้งา่ ย และดนิ ทราย ไมอ่ มุ้ น้า”

2. นักเรียนรว่ มกันสรปุ ความรทู้ ไ่ี ดจ้ ากการเรยี นในวันนี้
ข้ันที่ 4 ขยายความรู้ (Elaboration) (20 นาที)

1. นกั เรียนท้ากจิ กรรมหนตู อบได้ โดยตอบค้าถามลงในแบบฝกึ หัดวิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2
2. ครูตง้ั คา้ ถามกระต้นุ ความคิดนกั เรยี นว่า “ดนิ ชั้นใดท่ีมคี วามอดุ มสมบูรณ์ เพราะเหตุใด” โดยให้
นกั เรยี นรว่ มกนั อภปิ รายแสดงความคดิ เห็นเพื่อหาคา้ ตอบ (แนวตอบ : ดนิ ชั้นบน เพราะมอี นิ ทรียวตั ถมุ าก
เหมาะกับการเจรญิ เติบโตของพชื )
ขนั้ ที่ 5 ประเมนิ ผล (Evaluation) (15 นาท)ี
1. ครตู รวจสอบผลการท้ากจิ กรรมที่ 2 ลกั ษณะทางกายภาพของดนิ
2. ครตู รวจสอบผลการท้ากจิ กรรมหนูตอบได้ในแบบฝึกวทิ ยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2

8. สือ่ /แหล่งเรียนรู้

8.1 หนงั สือเรยี นวิทยาศาสตร์ ป.2 เลม่ 2 หนว่ ยการเรียนร้ทู ่ี 6 ดินในทอ้ งถนิ่ ของเรา
8.2 แบบฝกึ หัดวิทยาศาสตร์ ป.2 เลม่ 2 หนว่ ยการเรยี นรู้ที่ 6 ดนิ ในท้องถิ่นของเรา

9. ชน้ิ งาน/ภาระงาน

8.1 แบบบนั ทึกผลการท้ากิจกรรมที่ 2 ลกั ษณะทางกายภาพของดนิ
8.2 แบบฝึกหัดกิจกรรมหนูตอบได้

10. การวัดและประเมินผล

ประเด็นการประเมิน วธิ ีการ เคร่ืองมอื เกณฑ์การตัดสิน

1) อธิบายลกั ษณะทาง สงั เกตการตอบค้าถามใน แบบประเมนิ การตอบ คะแนน 9 – 10 หมายถงึ ดีมาก

กายภาพของดนิ ได้ ชัน้ เรียนและในใบงาน ค้าถามในชนั้ เรียน คะแนน 7 – 8 หมายถึง ดี

และตรวจใบงาน คะแนน 5 – 6 หมายถึง พอใช้

คะแนน 0 – 4 หมายถงึ ปรับปรุง

2) ทักษะกระบวนการ สังเกตทักษะกระบวนการ แบบประเมนิ ทักษะ คะแนน 3 หมายถงึ ดี

ทางวิทยาศาสตร์ ทางวิทยาศาสตรใ์ นการ กระบวนการทาง คะแนน 2 หมายถึง พอใช้

- สังเกตลกั ษณะทาง ทา้ กิจกรรม วิทยาศาสตร์ คะแนน 1 หมายถึง ปรบั ปรงุ

กายภาพของดินได้

2) สงั เกตพฤติกรรมการมี สังเกตด้านคณุ ลกั ษณะ แบบประเมนิ คะแนน 3 หมายถงึ ดี

วนิ ยั และใฝ่เรยี นรู้ อนั พงึ ประสงค์ คุณลักษณะอันพงึ คะแนน 2 หมายถงึ พอใช้

ประสงค์ คะแนน 1 หมายถงึ ปรับปรุง

แบบประเมินการตอบคาถามในช้ันเรียนและตรวจใบงาน
แผนการจัดการเรยี นรู้

รายการประเมิน/ระดับคะแนน รวมคะแนน
(10 คะแนน)
ช่อื – สกลุ การตอบคาถาม การสรปุ ความรู้

ในชัน้ เรียน (6) (4)

เกณฑป์ ระเมนิ

ประเด็น ระดบั คณุ ภาพ น้าหนกั คะแนน
การประเมิน รวม
1.การตอบค้าถาม 4 (ดมี าก) 3 (ด)ี 2 (พอใช)้ 1 (ปรบั ปรุง)
ในช้นั เรยี น
ตอบคา้ ถามได้ ตอบคา้ ถามได้ ตอบค้าถาม ตอบค้าถามไม่
2. การสรุปความรู้
ถกู ตอ้ งท้ังหมด ถกู ตอ้ งเปน็ สว่ น ถกู ตอ้ งบางส่วน ถกู ตอ้ ง 1.5 6

ใหญ่

สรุปความรู้ สรปุ ความรู้ สรปุ ความรู้ สรปุ ความรู้

ความเขา้ ใจ ความเข้าใจ ความเข้าใจ ความเขา้ ใจ

เกย่ี วกบั เร่ืองที่ เกี่ยวกับเร่อื งที่ เกย่ี วกบั เรอื่ งท่ี เก่ียวกับเรอ่ื งที่ 1.0 4

ศึกษาได้ ศึกษาได้ ถูกตอ้ ง ศกึ ษาได้ ถูกตอ้ ง ศกึ ษาได้ไม่

ถกู ต้องและ แต่ไม่ครบถว้ น บางสว่ นและไม่ ถูกต้องและไม่

ครบถว้ น ครบถว้ น ครบถว้ น

เกณฑก์ ารตัดสนิ
คะแนน 9 – 10 หมายถึง ดมี าก
คะแนน 7 – 8 หมายถึง ดี
คะแนน 5 – 6 หมายถึง พอใช้
คะแนน 0 – 4 หมายถึง ปรบั ปรุง

แบบประเมินด้านทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์
แผนการจดั การเรียนรู้

ชอ่ื – สกุล รายการประเมิน/ระดับคะแนน ผลการประเมิน
การสังเกต (3)

เกณฑ์ประเมนิ

ทักษะกระบวนการ ระดับความสามารถ
ทางวิทยาศาสตร์
ดี (3) พอใช้ (2) ควรปรับปรุง (1)
การสงั เกต
สามารถใช้ประสาท สามารถใช้ประสาทสมั ผัส สามารถใช้ประสาท
สัมผสั ในการรวบรวม
ข้อมูลเกย่ี วกับส่ิงท่ีท้า ในการรวบรวมข้อมลู สมั ผัสในการรวบรวม
ให้เกิดแสงไดด้ ้วย
ตนเอง เกย่ี วกบั สิง่ ท่ที ้าให้เกิด ข้อมูลเกยี่ วกบั สิง่ ท่ีทา้

แสงได้ โดยการชี้แนะของ ให้เกดิ แสงไดบ้ างอยา่ ง

ครหู รือผู้อน่ื แมไ้ ด้รบั คา้ แนะน้าจาก

ครูหรือผู้อื่น

เกณฑ์การตัดสนิ
คะแนน 3 หมายถึง ดี
คะแนน 2 หมายถึง พอใช้
คะแนน 1 หมายถึง ปรับปรุง

แบบประเมินด้านคณุ ลกั ษณะอันพงึ ประสงค์
แผนการจัดการเรียนรู้

ท่ี ลักษณะ/พฤตกิ รรมบง่ ชี้ ระดับพฤติกรรม
เกดิ = 1 ไมเ่ กิด = 0
1 มวี ินยั
2 ใฝเ่ รียนรู้

รวมคะแนนทีไ่ ด้ท้งั หมด

เกณฑ์การประเมนิ คุณลักษณะอันพงึ ประสงค์

มากกว่า 80 % ได้ 3 คะแนน
50 % - 79 % ได้ 2 คะแนน
ต้่ากว่า 50 % ได้ 1 คะแนน

เกณฑ์การตัดสิน
คะแนน 3 หมายถึง ดี
คะแนน 2 หมายถึง พอใช้
คะแนน 1 หมายถงึ ปรับปรงุ