คุณพ่อสะไกร สามเสน

คุณพ่อสะไกร สามเสน ๒๔๕๘ - ๒๕๔๓

ประวัติครอบครัว เป็นบุตรคนที่ ๓ ของคุณปู่มังกร สามเสน มีพี่น้องร่วมบิดา ๙ คนดังนี้ ๑. นายสกล สามเสน มีบุตร ๒. นายสกูล สามเสน มีบุตร สกุณา สกุณี สกุลน้อย ๓. นายสะไกร สามเสน ๔. คุณหญิงบุญเกื้อ สมรสกับ นายนิวัติ เบญจกาญจน์ มีบุตรชื่อ นายกวีวงศ์เบญจกาญจน์ ๕. นางกิ่งแก้ว สมรสกับ นายชาญ จารุวัสตร์ ๖. นายสเกล สามเสน มีบุตรคือ นายสังกาศ สามเสน และ นายนรการ สามเสน ๗. คุณหญิงกนิษฐา สมรสกับ ดร.อดุล วิเชียรเจริญ มีบุตรคือ นายเอม วิเชียรเจริญ นางอานิก สมรสกับ นายปยิะสวัสดิ์อัมร นันท์ และนายอาจ ๘. นายสกรรจ์ สามเสน ๙. คุณหญิงกนก สามเสน แต่งงานกับ โรเบิร์ต (บ๊อบ) วิล มี บุตรสาวคือ นิกกี้ สามเสน วิล

และมีบุตรธิดารวม ๕ คน บุตรคุณแม่หมอลักษณา ๓ คน ได้แก่ ๑. นายแพทย์มัยธัช สามเสน อดีตผู้อ านวยการสถาบันประสาท วิทยา ปัจจุบัน ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายปฏิบัติการ รพ.เมดพาร์ค สมรสกับ พญ. ภัทนี ฮุนตระกูล บุตร นายนิธิภัค สามเสน และ นส.อัมภิกา สามเสน ๒. นายธนัชชัย สามเสน ที่ปรึกษาอาวุโสกลุ่มบริษัทน้าตาลกุม ภวาปีและน้าตาลเกษตรผล จ ากัด อดีตประธานหอการค้า จังหวัดอุดรธานีสมรสกับนางอัจฉรา สามเสน บุตร ๑ คน ธนุส สามเสน ๓. นายไตรภพ สามเสน บุตรธิดานางสมพร แก้วกลาง ๒ คน ได้แก่ ๑. นายไกรสร สามเสน ผู้อ านวยการสายงานด้านวัตถุดิบ โรงงานน ้ าตาลไทยอุดรธานีสมรสกับนางเพิ่มพร สามเสน (เสียชีวิต) บตรสาว นางสาวพริมพริสสร สามเสน บุตรชาย นายธีมากร สามเสน ๒. นางสะคราณ สามเสน สามีนายเอกภพ ศรีสร้อย บุตรสาว นางสาวอาทิติยา ศรีสร้อย

ชีวิตวัยเด็ก คุณปู่มังกร สามเสน บิดาของคุณพ่อ เป็นทนายความ นัก ธุรกิจ เคยด ารงต าแหน่งยกกระบัตรเมือง(ปัจจุบันหมายถึงอัยการ จังหวัด) กาญจนบุรีเป็นหนึ่งในผู้ก่อการคณะราษฎร ๒๔๗๕ สาย พลเรือน ในวัยเด็ก คุณพ่อสะไกรเติบโตมากับพี่ๆ น้องๆ ที่บ้าน ปากคลองสามเสน ซึ่งประกอบกิจการโรงสีข้าว โรงน้ามัน ท่านเรยีนชนั้ประถมและมัธยมที่ โรงเรียนเซนต์คาเบรียล ถนนสามเสน นักเรียนเซนต์ร่วมรุ่น มีอาทิเช่น ดร.ป๋วย อึ๊งภากรณ์อดีตผู้ว่า การธนาคารแห่งประเทศไทย, อธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ นายจรูญพันธ์อิศรางกูร ณอยุธยา อดีตองคมนตรี

ความสนใจด้านการเมือง คุณพ่อเคยเล่าให้ฟังว่า เป็นผู้น าการประท้วงผู้บริหารโรงเรียน ร่วมกับเพื่อนนักเรียนเซนต์และอัสสัมชัญ เนื่องจากไม่เห็นด้วยกับ ระเบียบบางประการของกลุ่มโรงเรียน ซ่งึในเวลานั้นด้วยความที่อยาก ให้เก่งภาษา จึงให้นักเรียนใช้ภาษาอังกฤษหรอืฝรงั่เศสตลอดเวลาท่ี อยู่ในโรงเรียน แม้จะพูดกับเพื่อนก็ตาม คงไม่ต้องกราบเรียนท่าน ผู้มีเกียรติว่าประท้วงส าเร็จหรือไม่ เหตุการณ์คราวนั้นคงจะเปน็เพราะท่านได้รบัการปลูกฝัง ความสนใจเรื่องการเมืองจากคุณปู่มังกร ทั้งน้ีในชว่งเวลาเดียวกันมีกระแสความเปล่ียนแปลงบ้านเมือง ค่อนข้างรุนแรงจากสถานการณ์เศรษฐกิจ สมาชิกคณะราษฎรมา ประชุมลับๆ ที่บ้านสามเสนหลายครงั้ ต่อมามีการเปลี่ยนแปลงการ ปกครอง ๒๔๗๕ อย่างท่ีทราบกัน ขณะนั้นคุณพ่อสะไกรมีอายุ๑๗ ปีคุณพ่อเข้าเรียนเตรียมธรรมศาสตร์แต่ชีวิตอาจจะจืดชืดเกินไป จึง ลาออกและลงไปปักหลักค้าขายร่วมกับนายสกูล สามเสน พี่ชายต่าง มารดา ใช้ชีวิตโลดโผนในวัยหนุ่มทางปักษ์ใต้ณ จังหวัดยะลา โดยท าธุรกิจหลายอย่างเชน่ ป๊ัมน ้ ามัน โต๊ะบิลเลียด ฯลฯ ประมาณปี๒๔๘๐ ด้วยเหตุที่สนใจกิจกรรมสังคมและ บ้านเมือง คุณพ่อเป็นหนึ่งใน "สมาชกิผู้เรมิ่การ" ของสภาเทศบาล เมืองยะลา ขณะนั้นมีอายุเพียง ๒๒ ปี

คุณพ่อเคยเล่าว่า 'มีแฟน' ที่ยะลา ซึ่งในที่สุดหญิงคนรักของ ท่านเสียชีวิต น้องๆ ชวนท่านมาช่วยกันค้าขาย จึงเดินทางกลับมา ตั้งรกรากจรงิจังที่กรุงเทพ คุณพ่อสะไกรพบรักอีกครงั้และแต่งงานคุณแม่หมอลักษณา เมื่อปี๒๔๙๒ ขณะที่ท่านอายุ๓๔ ปีคุณแม่๒๕ ปีเพิ่งจบแพทย์ จากศิริราชมาหมาดๆ ท างานที่วชิรพยาบาล ท่านรู้จักกันในฐานะ คุณหมอคนสวยกับผู้ป่วยรูปหล่อ

ธุรกิจโรงงานน้าตาล เมื่อลูกๆ เรมิ่จ าความได้คุณพ่อร่วมลงทุนลงแรงท าธุรกิจ โรงงานน้าตาล กับน้องๆ ของท่าน ที่อ าเภอกุมภวาปีจังหวัดอุดรธานี ในนามบริษัทบุญเกื้ออุตสาหกรรม จ ากัด โดยรับซื้อกิจการจาก องค์การน้าตาลไทย รัฐวิสาหกิจสังกัดกระทรวงอุตสาหกรรม ซึ่ง ตั้งข้ึนมาตามเค้าโครงเศรษฐกิจ ๒๔๗๖ โดยหลวงประดิษฐ์มนูธรรม เป็นการผลิตเพื่อทดแทนการน าเข้า พี่ๆ น้องๆ บริหารโรงงานด้วย นโยบายพัฒนาท้องถิ่นให้เจริญเติบโตพร้อมกับธุรกิจ ตั้งแต่นั้นคุณพ่อสะไกรก็มาท างาน และอยู่ประจ าที่โรงงาน กลับกรุงเทพเดือนละ ๒-๓ ครงั้ลูกๆ จ าได้ดีเพราะดีใจที่ได้พบพ่อ และได้ทานไก่ย่างอร่อยๆ ที่คุณพ่อซื้อมาฝากเป็นประจ า ระหว่างนั่ง รถไฟกลับกรุงเทพ แต่บางครงั้ว่างเว้นไม่ได้กลับนานเปน็เดือน ลูกๆ ถึงกับร้องไห้โฮเพราะจ าไม่ได้แต่อย่างน้อยก็มีไก่ย่าง ต่อมาเกิดภาวะน้าตาลล้นตลาดทั่วโลก ในประเทศไทยเองมี โรงงานน้าตาลมากมายหลายสิบแห่ง บริษัทบุญเกื้อตัดใจขายกิจการ ให้กลุ่มชิบาอุระของญี่ปุ่นในปี๒๕๐๖ คุณพ่อได้รับส่วนแบ่งมาลงทุน สร้าง "สามเสนคอร์ต" แต่ก็ยังท างานที่โรงงานต่อไปในต าแหน่ง ผู้จัดการฝ่ายไทย ด้วยความผูกพันและตั้งใจจะพัฒนาท้องถิ่น ส่วน การบริหารโรงงานยังคงไว้ซึ่งแนวทางการพัฒนาท้องถิ่น ควบคู่กับธุรกิจ ต่อเนื่องจากบริษัทบุญเกื้อ ประมาณปี๒๕๑๖ มีการเปลี่ยนแปลงกลุ่มผู้ถือหุ้นโดยมี บริษัทมิตซุยเข้ามาเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ และเปิดให้กลุ่มผู้ถือหุ้นเดิม

นักธุรกิจชาวไทย ชาวไร่อ้อย และพนักงานบริษัทสามารถร่วมถือหุ้น ได้ด้วย โดยมีคุณพ่อเป็นผู้ผลักดัน ทั้งน้ีเพ่ือให้ทุกคนท่ีมีส่วน เกี่ยวข้องได้มีส่วนร่วมเป็นเจ้าของ ซึ่งน้อยนักที่จะมีบริษัทกล้าท า เช่นนี้แม้ในปัจจุบัน รวมทั้งการเปล่ียนชื่อจาก บริษัทชิบาโต (ประเทศ ไทย) เป็น "บริษัทน้าตาลกุมภวาปีจ ากัด" เพื่อแสดงความเป็นกิจการ ของท้องถิ่นและชุมชน

ผลงานทางการเมือง ด้วยปณิธานทางการเมือง คุณพ่อเคยได้รบัเลือกตั้งเปน็ สมาชิกสภาจังหวัด ๑ สมัย ลงเลือกตั้งเปน็ สมาชกิ สภาผู้แทนราษฎร จังหวัดอุดรธานี๓ ครงั้ชนะเลือกตั้งเป็นส.ส.อุดรธานี๒ สมัยคือ ปี๒๕๑๒ สังกัดพรรคสหประชาไทย ปี ๒๕๑๙ สังกัดพรรคชาติไทย คุณพ่อเคยบ่นแบบข าๆ ว่าท่านเป็น ส.ส.สองสมัย แต่สภา ผู้แทนฯ ถูกยุบโดยรัฐประหารทั้งสองครงั้ คุณพ่อสะไกรเป็นผู้สนับสนุนการเสนอพระราชบัญญัติอ้อย และน้าตาล พ.ศ.๒๕๒๗ จนส าเร็จในสมัยรัฐบาล พล.อ.เปรม ติณสู ลานนท์โดยมีดร.จิรายุอิศรางกูร ณ อยุธยา เป็นรัฐมนตรีว่าการ กระทรวงอุตสาหกรรม (ซึ่ง ดร.จิรายุเป็นบุตรของ นายจรูญพันธ์อิศ รางกูร ณ อยุธยา เพื่อนนักเรียนเซนต์คาเบรียลของคุณพ่อ) เป็นเรื่อง ที่คุณพ่อภูมิใจอย่างมาก กฎหมายฉบับนี้ได้ยุติข้อพิพาทรายปีระหว่างโรงงานกับชาวไร่ อ้อย สร้างความเป็นธรรมและวางระบบการแบ่งปันผลประโยชน์ ระหว่างชาวไร่อ้อยและโรงน้าตาลที่เรียกกันว่าระบบ ๗๐:๓๐ อย่าง ชดัเจนยั่งยืน และเปน็กฎหมายแบ่งปันผลประโยชน์ระหว่างโรงงาน กับเกษตรกรเพียงฉบับเดียวที่มีใช้ในปัจจุบัน

คุณพ่อสะไกร ท ี ่ ท ุ กคนร ู ้จัก รูปหล่อ สูงโปร่ง แข็งแกร่ง แต่งตัวดีมีบุคลิกภาพ เดินตัวตรง สง่างามเสมอ ชอบกีฬา ตั้งแต่ฟตุบอล เทนนิส แบดมินตัน ยิงปืน จนถึงดัม มี่และไพ่ตอง ท่านชวนลกูหลานเพ่ือนฝูงรวมทั้งฝ่ายปกครองและ ต ารวจมาร าพัดอย่างสนุกสนานเฮฮาที่บ้านพักโรงงานเป็นประจ า ชอบดนตรทีั้งเล่นทั้งฟัง รวมทั้งกิจกรรมที่สนุกสนานเช่น เต้นร า ร าวง และงานรื่นเริง เป็นผู้น าในกิจกรรมสังคมต่างๆ มากมาย เช่น จัดงานสังสรรค์ ส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ของอ าเภอกุมภวาปีหลายปีติดต่อกัน เหตุ เพราะอ าเภอกุมภวาปีมีหลายชุมชน คุณพ่ออยากให้มีความสามัคคี จึงรเิรมิ่ ให้จัดงานรวมกัน โดยให้ลูกๆ กับเพ่ือนตั้งวงดนตรบีรรเลง ตลอดงาน เป็นที่ครึกครื้นสนุกสนานอย่างยงิ่ เป็นผู้น าในกิจกรรมเพื่อสาธารณประโยชน์เช่นการหาทุน สร้างตึกผู้ป่วยโรงพยาบาลกุมภวาปีท่านเองก็บริจาคเงินจ านวนมาก โดยคุณพ่อได้กล่าวว่า "พ่อเป็นประธานไปเที่ยวขอเงินคนอื่น ตัวเอง ก็ต้องจ่ายให้เหมาะสมด้วย ใช่ว่าได้หน้าแต่ไม่ยอมควักกระเป๋า" เป็นผู้ไฝ่รู้ชอบอ่านหนังสือ สนทนาแลกเปลี่ยนความคิดเห็น อย่างลึกซึ้งกว้างขวาง ทั้งประเด็นการบ้านการเมือง และด้าน วิทยาการต่างๆ

ใจกว้าง เป็นกันเอง มีเมตตา วาจาจริงใจไพเราะ อารมณ์ดีเป็น นิจ ชอบพบปะผู้คน มีเพื่อนฝูง และผู้ที่เคารพรักมากมาย ทุกเพศทุกวัย คุณพ่อสะไกรท างานโรงงานและท ากิจกรรมสังคมอย่าง ต่อเนื่อง ท่านได้ใช้ชีวิตอย่างทรงคุณค่าและมีความสุข จนสิ้นอายุขัย ในวัย ๘๘ ปีด้วยโรคความดันโลหิตสูง เมื่อปี๒๕๔๓