ประวัติความเป็นมาของงานใบตอง

เรื่อง ประวัติความเป็นมาของใบตองและองค์ประกอบของงานใบตอง บรรพบุรุษของเราแต่โบราณได้คิดน าใบตองใบไม้มาห่อขนมอาหารต่างๆ ใช้ในชีวิตประจ าวัน ตลอดจนคิดประดิดประดอยให้มีรูปร่างรูปทรงสวยงามขึ้นยิ่งในงานพิธีตามประเพณีไทย เช่น การท าบุญต่างๆแล้วยิ่งท าพิถีพิถันแสดงฝีมืออวดกันให้น่าชื่นชมยินดี เป็นการยากที่จะตอบค าถามที่ว่างานใบตองมีมาแต่สมัยใดใครเป็นผู้ริเริ่มและผู้สืบทอดมรดก ทางวัฒนธรรมแขนงนี้แม้แต่ศาสตราจารย์พระยาอนุมานราชธนผู้รอบรู้ทางศิลปะประเพณีไทย และสากล ท่านยังมิอาจจะบอกได้แน่ชัดลงไปว่าเกิดขึ้นเมื่อใดใครคิดใครสอนต่อ ๆ มาเพียงแต่ อ้างหลักฐาน ที่ปรากฏในพระราชนิพนธ์เรื่องพระราชพิธี๑๒ เดือน ตอนที่ว่าด้วยลอยประทีปกล่าว ว่า“การลอยพระประทีป ลอยกระทงนี้เป็นงานนักขัตฤกษ์ที่รื่นเริงทั่วไปของชนทั้งปวง ไม่เฉพาะแต่ การหลวง แต่จะนับเป็นพระราชพิธีอย่างใดก็ไม่ได้ด้วยไม่ได้มีพิธีสงฆ์พิธีพราหมณ์อันใดเกี่ยวข้อง เนื่องในการลอยพระประทีปนั้นเว้นไว้แต่จะเข้าใจว่าตรงกับค าที่ว่าลอยโคมลงน้ าแต่ควรนับว่าเป็น ประเพณีซึ่งมีมาในแผ่นดินสยามแต่โบราณตั้งแต่พระนครยังอยู่ฝ่ายเหนือ” ต่อไปทรงอ้างถึง นางนพมาศซึ่งมียศเป็นท้าวศรีจุฬาลักษณ์พระสนมเอกแต่ครั้งพระเจ้าอรุณมหาราช คือ พระร่วง ซึ่งเป็นพระเจ้าแผ่นดินสยามมีกรุงสุโขทัยเป็นราชธานี ท้าวศรีจุฬาลักษณ์ได้คิดตกแต่งโคมลอยให้ งามประหลาดกว่าโคมของพระสนมทั้งปวงได้เลือกผกาเกสรสีต่าง ๆ ประดับเป็นรูปดอกไม้ซ้อนสี สลับให้เป็นลวดลาย แล้วเอาผลพฤกษาลดาชาติมาแกะสลักเป็นรูปมยุระคณานกวิหคหงส์ ให้จับจิกเกสรบุปผาชาติอยู่ตามกลีบดอกกระมุทเป็นระเบียบเรียบเรียงวิจิตรไปด้วยสีย้อมสดสวย ควรทอดทัศนายิ่งนักทั้งเสียบแซมเทียนธูปและประทีปน้ ามันเปรียงเจือด้วยไขข้อพระโค ด้วยหลักอันนี้แสดงชัดว่าบรรพบุรุษของเรามีศิลปะการประดิษฐ์ดอกไม้ใบไม้ผลไม้และวัสดุ ต่างๆ มาก่อนหน้านี้คือ ก่อนสุโขทัยเป็นราชธานีแต่ไม่มีผู้ใดได้เขียนไว้เป็นหลักฐานให้อนุชนรุ่นหลัง ได้สืบค้น ในสมัยรัตนโกสินทร์สมเด็จกรมพระยาด ารงราชานุภาพทรงเล่าประทานว่า เจ้าคุณตานี ธิดาเจ้าพระยามหาเสนา (บุนนาค) ซึ่งเป็นเจ้าจอมในรัชกาลที่ ๑ และเป็นพระมารดาของกรมหมื่น ใบความรู้ที่ 1

สุรินทรรักษ์ เป็นช่างดอกไม้มีชื่อเสียงมากในสมัยนั้น (ราว พ.ศ. ๒๓๕๙) เมื่อประมาณ ๑๑๘ ปีมานี้ ทั้งก่อนสมัยรัชกาลที่๕ และในรัชกาลที่ ๕ มีเจ้านายหลายพระองค์รวมทั้งบริวารที่มีฝีมือในการ ประดิษฐ์ดอกไม้ร้อยกรองมาลัย ตาข่ายวิมานเครื่องแขวนดอกไม้สด พานดอกไม้ตลอดจน น าวัสดุอื่น เช่น ขี้ผึ้งมาประดิษฐ์เป็นดอกไม้เทียมเลียนแบบดอกไม้สด แต่ไม่มีใครกล่าวเฉพาะ ถึงงานใบตองไว้เลย คงมีใช้เฉพาะเป็นส่วนประกอบงานดอกไม้และใช้เป็นภาชนะใส่ขนม-อาหาร เท่านั้น ในงานชุมนุมแม่บ้านครั้งที่ ๑๐ พ.ศ.๒๕๑๑ วิทยาลัยครูสวนดุสิตเป็นผู้จัดและได้เชิญอาจารย์ เยื้อนภาณุทัตมาแสดงการเย็บใบตองเป็นภาชนะต่างๆมากมายเช่น กระทงดอกไม้ แจกันดอกไม้ ชาม กระปุก กระถางธูป เชิงเทียน ถาดใส่ผักเครื่องจิ้ม เป็นต้น นับเป็นงานใบตองที่สวยงามวิจิตร จริง ๆ สถานศึกษาต่างๆรวมทั้งหน่วยงานเอกชนต่างก็ตื่นตัวกันมากในเรื่องงานใบตอง อันเนื่องมาจากผลการจัดนิทรรศการของวิทยาลัยครูสวนดุสิตการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย เคยขอความร่วมมือให้วิทยาลัยครูสวนดุสิตไปจัดแสดงนิทรรศการงานใบตองงานแกะสลัก ในงานเทศกาลเที่ยวเมืองไทยที่จัดขึ้นที่พระราชวังสวนอัมพรเมื่อปีพุทธศักราช ๒๕๒๔ จนเป็นที่ประทับใจทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศนับว่าเป็นมหากุศลอันยิ่งใหญ่ที่เราเกิดมา ในผืนแผ่นดินไทยอันอุดมสมบูรณ์มีพระพุทธศาสนาประจ าชาติและมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข มาหลายยุคหลายสมัยจนถึงปัจจุบันทุกๆพระองค์ทรงพระปรีชาสามารถด้วยพระบารมีปกเกล้า ปกกระหม่อมเหล่าทวยราษฎร์จึงด าเนินชีวิตมาด้วยความสงบสุขและเห็นได้ชัดว่าบ่อเกิด แห่งศิลปวัฒนธรรมทุกแขนงของไทยเราคือสถาบันศาสนาและสถาบันพระมหากษัตริย์โดยเฉพาะ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทุกพระองค์ได้ทรงท านุบ ารุงศาสนาและศิลปวัฒนธรรมให้เจริญวัฒนา มาโดยตลอดบรรดาพระมเหสีพระเทวีเจ้าจอมและข้าราชบริวารต่างช่วยกันประดิดประดอยดอกไม้ ต่างๆ ถวายให้ทรงใช้เป็นเครื่องสักการะพระรัตนตรัยเมื่อมีพระราชพิธีต่างๆและพระราชทาน แก่แขกบ้านแขกเมืองเช่นพานเมี่ยงหมากที่นางนพมาศประดิษฐ์ขึ้น

ในการประดิษฐ์งานใบตองในรูปแบบต่าง ๆ ที่พบเห็นนั้น ในชิ้นงานมักประกอบไปด้วย หลาย ๆ ส่วน ซึ่งสามารถแยกได้เป็น 2 ส่วนใหญ่ๆ ดังนี้ 1. ส่วนประกอบหลัก ได้แก่ ใบตองที่พับเป็นกลีบรูปแบบต่าง ๆ เพื่อน ามาใช้ประกอบ เป็นรูปทรงต่าง ๆ เช่น ใบตองที่พับเป็นรูปกลีบผกาซ้อน รูปกลีบเล็บครุฑ หรือ รูปหักคอม้า เป็นต้น ที่มา : ภาพถ่ายงานใบตอง ชนัญชิดา บุญมี. 2. ส่วนประกอบตกแต่ง ได้แก่ ใบตองที่พับเป็นรูปต่าง ๆ เพื่อน ามาใช้ตกแต่งผลงาน ให้เรียบร้อยดูประณีต และสวยงามยิ่งขึ้น เช่น ใบตองที่พับเป็นลายนมสาว น ามาถักตะขาบ หรือพับลายกลีบล าดวน เป็นต้น ที่มา : ภาพถ่ายงานใบตอง ชนัญชิดา บุญมี องค์ประกอบของงานใบตอง

ใบตอง คือ ใบของกล้วย ต้นกล้วยเป็นต้นไม้ที่มีความเกี่ยวพันธ์กับวิถีชีวิตของคนไทย เป็นอย่างยิ่ง ประโยชน์จากกล้วยได้ทั้งต้น เช่น ต้น ต้นกล้วยมีกาบกล้วย ที่สามารถฉีกฝอยตากแห้ง ท าเป็นเชือกกล้วยได้สามารถท าเป็นอาหาร กาบกล้วยใช้แกะสลักเป็นลวดลายไทยประกอบฐาน จิตกาธาน ฐานเชิงตะกอน เรียกว่า “ลายแทงหยวก” ปลี(ดอก) ใช้เป็นเครื่องเคียงรับประทานสด ย า หรือต้มกะทิกาบปลีใช้ตกแต่งประดับเป็นกลีบดอกไม้หรือเครื่องประกอบการจัดดอกไม้ ผล ใช้รับประทานทั้งสุกดิบ สามารถน ามาประกอบอาหารทั้งคาวและหวาน เป็นต้น ใบ น ามาใช้ งานโดยน ามาเป็นภาชนะส าหรับใส่ขนมหรืออาหารต่าง ๆ อาทิขนมกล้วย ข้าวเหนียวปิ้ง ข้าวต้มมัด ห่อหมก ฯลฯ มักใช้ใบกล้วยน้ าหว้า ส่วนกล้วยที่นิยมใช้ในงานใบตองได้แก่ กล้วย ตานีเนื่องจากมีใบที่ใหญ่เหมาะกับงานประดิษฐ์

งานใบตอง เป็นงานที่แสดงถึงเอกลักษณ์และภูมิปัญญาของบรรพบุรุษไทยที่สามารถ ประดิษฐ์ประดอยวัสดุธรรมชาติที่มีอยู่ทุกบ้านเรือนมาใช้เป็นภาชนะห่อหุ้มอาหารและอีก หลากหลายรูปแบบได้อย่างวิจิตร สวยงาม ซึ่งความส าคัญและคุณค่าเหล่านั้น ได้แก่ 1. ประโยชน์ในชีวิตประจ าวัน ในชีวิตประจ าวันของคนไทยนั้น มีการน าใบตองมาห่อขนม ห่ออาหารต่างๆ เช่น การห่อทรงสูง การห่อทรงเตี้ย ห่อขนมครก ห่อหมก ห่อขนมสอดไส้ห่อข้าวต้ม มัด ฯลฯ ช่วยทาให้ขนมและอาหารมีกลิ่นหอมน่ารับประทานและเป็นการใช้วัสดุที่ย่อยสลายได้ง่าย ไม่เกิดมลพิษต่อสิ่งแวดล้อม 2. ประโยชน์โอกาสพิเศษ 2.1 งานประเพณีใบตองมีประโยชน์มากมายในชีวิตและความเป็นอยู่ของคนไทย จากอดีตจนถึงปัจจุบันสะท้อนรูปแบบชีวิตที่เรียบง่าย การสร้างสรรค์วัสดุจากธรรมชาติจนกลายเป็น งานประณีต วิจิตร สวยงาม และมีคุณค่า จนเป็นส่วนหนึ่งในวิถีชีวิตของความเป็นไทย เช่น บายศรี กระทงลอย เทียนจ าพรรษา กระทงดอกไม้ซึ่งเป็นงานประเพณีอันดีงามของชาวไทยและ ยังสืบทอดกันมาจนทุกวันนี้ 2.2 งานวันส าคัญ สามารถใช้ใบตองมาประดิษฐ์ภาชนะใส่อาหารหรือขนมได้ หลากหลายแบบ เช่น ถาดใบตอง กระเช้าใบตอง จานใบตอง เพื่อมอบให้บุคคลหรือผู้ใหญ่ที่เคารพ นับถือในวันส าคัญต่างๆ เช่น วันขึ้นปีใหม่การจัดเลี้ยงในโอกาสพิเศษต่างๆ วันคล้ายวันเกิด เป็นต้น ซึ่งแสดงถึงความตั้งใจ ความเคารพนับถือ ก่อให้เกิดความซาบซึ้งทั้งผู้ให้และผู้รับและยังช่วยรักษา และอนุรักษ์วัฒนธรรมไทยตลอดจนรักษาสิ่งแวดล้อม คุณค่าของงานใบตอง ใบความรู้ที่ 2 เรื่อง คุณค่าและประโยชน์ของงานใบตอง

2.3 งานพิธีทางศาสนา ใบตองถือว่าเป็นใบไม้มงคล น ามาประดิษฐ์เป็นงานที่ใช้ใน พิธีกรรมทางศาสนา เช่น กระทงดอกไม้กระทงลอย กระทงสังฆทาน กรวยอุปัชฌาย์เป็นต้น 3. สร้างศิลปะมรดกทางวัฒนธรรมและสังคม ศิลปะการประดิษฐ์ใบตอง เป็นสิ่งต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการประดิษฐ์กระทง บายศรีพานสินสอด การประดิษฐ์ใบตองแต่ละอย่างล้วน สวยสดงดงาม ประณีตซึ่งแสดงถึงความเป็นคนที่มีจิตใจที่ละเอียดอ่อน ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของไทย แขนงหนึ่งที่ไม่เหมือนชาติใดในโลก จึงสมควรที่เยาวชนรุ่นหลังจะต้องสืบทอดมรดกของชาตินี้ ด้วยการรัก และหวงแหนไว้เป็นศิลปวัฒนธรรมประจาชาติสืบไป 4. คุณค่าทางด้านจิตใจ ผลพลอยได้ที่เกิดจากการประดิษฐ์งานใบตองคุณค่าทางจิตใจ ขณะปฏิบัติงานย่อมเกิดความเพลิดเพลิน ความสุข ความละเอียดอ่อน ซึ่งเป็นการฝึกสมาธิใน ขณะท างานท าให้มีจิตใจ เยือกเย็น สุขุม รอบคอบ มีความประณีต มีระเบียบวินัย อดทน รวมทั้ง เกิดความภาคภูมิใจในผลงานที่ส าเร็จ 5. คุณค่าทางเศรษฐกิจ การประดิษฐ์งานใบตองนี้สามารถน าไปสร้างรายได้ให้แก่ผู้ที่มี ความสามารถทางด้านนี้ไม่ว่าจะเป็นการน าไปประกอบเป็นอาชีพถาวรหรืออาชีพเสริม เช่น กระทงลอย การท าบายศรีกระทงดอกไม้การจัดท าพานต่าง ๆ ในงานมงคลสมรส 1. ประโยชน์ใช้ในชีวิตประจ าวัน ในชีวิตประจ าวัน คนไทยนั้น มีการน าใบตองมาห่อขนม ห่ออาหารต่างๆ เช่น การห่อขนม ทรงสูง ห่อขนมทรงเตี้ย ห่อข้าวต้มมัด ห่อขนมสอดไส้ ฯลฯ นอกจากจะได้รับความสะดวกในการ หยิบและยังช่วยให้อาหารและขนมบางอย่างมีกลิ่นหอมชวนน่ารับประทาน 1.1 ใช้ใส่อาหาร ห่ออาหาร ห่อขนม ห่อของ ห่อผัก และห่อดอกไม้ช่วยให้สดทนทาน 1.2 ช่วยให้ขนมและอาหารสีสวยและมีกลิ่นหอมชวนรับประทาน ประโยชน์ของงานใบตอง

ที่มา : ภาพถ่ายงานใบตอง ชนัญชิดา บุญมี 2. ประโยชน์ในโอกาสพิเศษ 2.1 งานวันส าคัญ ประดิษฐ์ภาชนะใส่ดอกไม้ขนมผลไม้ หรือใส่อาหารน าไปให้บุคคลซึ่งเป็นที่เคารพนับถือในวันคล้ายวัน เกิด วันปีใหม่ วันขึ้นบ้านใหม่ วันประสบความส าเร็จ วันฉลองโชคชัยวันเยี่ยมไข้ ภาชนะที่ประดิษฐ์จากใบตอง จะเป็นสื่อแสดงออกซึ่งความรู้สึกที่ลึกซึ้งแห่งจิตใจที่ผู้ให้บรรจงประดิษฐ์ ผู้รับย่อมซาบซึ้ง และชื่นชมในไมตรีจิต รวมทั้งภูมิใจในศิลปวัฒนธรรมประจ าชาติด้วย ที่มา : ปรัชญา แพมงคล.งานใบตอง. หน้า ๑๓๑,๑๔๕.

2.2 งานประเพณี ชาวไทยนิยมประดิษฐ์ผลงานใบตองดอกไม้สดแบบประณีตศิลป์ใช้ในงานประเพณีเช่น ขันหมาก ขันสินสอด พานรับน้ าสังข์ บายศรี ใช้ในงานแต่งงาน งานลอยกระทง พิธียกเสาเอก ตั้งศาลไหว้ครูฯลฯซึ่ง ล้วนแต่เป็นประเพณีที่งดงามของชาวไทยที่ควรจะฟื้นฟูและรักษาไว้ ๒.๓ งานพิธีทางศาสนา ใบตองถือได้ว่าเป็นใบไม้มงคลน ามาประดิษฐ์งานประณีตศิลป์ในงานพิธีทางศาสนา เช่น พานดอกไม้ ธูปเทียน กระทงดอกไม้ แต่งเทียนพรรษา กระถางธูปเชิงเทียนกระทงสังฆทาน กระทงสลากภัตร พานรับน้ า พระพุทธมนต์ เป็นต้น ที่มา : ปรัชญา แพมงคล. เทียนพรรษา.หน้า ๑๑๕. พานรับน้ าพระพุทธมนต์ ที่มา : ศักรินทร์ หงส์รัตนาวรกิจ. งานใบตอง. หน้า ๒๐. กระทงดอกไม้ธูปเทียนแพ ที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ. พานขันหมาก ที่มา : ศักรินทร์ หงส์รัตนาวรกิจ. งานใบตองดอกไม้เครื่องสด ๑. หน้า ๕๑.

๓. สร้างสรรค์ศิลปะมรดกของชาติ การน าใบตองมาประดิษฐ์เป็นสิ่งสวยงามย่อมน ามาซึ่งความเพลิดเพลินความสงบร่มเย็นแห่งจิตใจเพราะ จิตใจมีสมาธิความคิดก็เกิดจินตนาการผู้ท างานใบตองจะเป็นผู้มีอารมณ์ดีคิดแต่สิ่งที่ดีงามอันน ามาซึ่งความ ประพฤติชอบไม่เป็นภัยแก่ตนเองและสังคมยิ่งไปกว่านั้นคือช่วยสร้างสรรค์สังคมให้มีแต่ความดีงาม ๔. ช่วยให้จิตใจสงบร่มเย็น ผลงานจากงานใบตองดอกไม้สดเป็นงานประณีตศิลป์เป็นศิลปะมรดกแขนงหนึ่งที่บ่งบอกถึงความเป็น ไทยเพราะมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวมีความละเอียดประณีตอ่อนโยนมีระเบียบมีความสง่างามมีความงามแบบวิจิตร พิสดารที่ไม่มีชาติใดในโลกมีเหมือน พานของหมั้นผลงานของนักเรียน ที่มาภาพ: เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ พานของหมั้นผลงานนักเรียน ที่มาภาพ: เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ

๕. เป็นอาชีพหลักและอาชีพรอง ถ้ามีใจรักงานด้านนี้และมีงานอื่นเป็นหลักอยู่ก็ใช้เป็นอาชีพเสริมหรืออาชีพรองช่วยเพิ่มรายได้ให้แก่ ครอบครัวหรือถ้ามีใจรักมากๆก็ใช้เป็นอาชีพหลักได้ นักเรียนประดิษฐ์พานบายศรีเพื่อการมีรายได้ระหว่างเรียน ที่มา: เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ

งานใบตองสามารถแบ่งเป็นประเภทตามลักษณะการน าไปใช้งานได้ดังนี้ 1. ประเภทใช้ห่อหรือบรรจุอาหาร ซึ่งงานใบตองประเภทนี้พบเห็นได้โดยทั่วไปใน ชีวิตประจ าวัน ในยุคหนึ่งใบตองไม่ได้รับการนิยม เนื่องจากความทันสมัยและความสะดวกของ พลาสติก แต่ปัจจุบันได้มีการรณรงค์ให้หันกลับมาใช้ชีวิตตามธรรมชาติจึงมีการน าใบตอง กลับมาใช้ในชีวิตประจ าวันใหม่ งานใบตองประเภทใช้ห่อหรือบรรจุอาหาร ได้แก่การห่อแบบ ต่าง ๆ กระทง ถาด และกระเช้า - การห่อขนมและอาหาร เช่น การห่อสวม ห่อทรงเตี้ย และห่อทรงสูง ซึ่งสามารถน าไปใช้ บรรจุอาหารประเภทอาหารแห้ง เช่น การห่อข้าวเหนียวหน้าต่างๆ ขนมใส่ไส้ห่อหมก เป็นต้น ที่มา : ภาพถ่ายงานใบตอง (ธนิดา ต้นทอง. กุมภาพันธ์, 2557.) ใบความรู้ที่ 3 ประเภทของงานใบตอง

- กระทงใส่ขนมและอาหาร เช่น กระทงมุมเดียว กระทงสองมุม กระทงสี่มุม เราสามารถ น าไปใช้บรรจุอาหารประเภทของแห้ง หรือที่มีน้ าขลุกขลิก ได้แก่ขนมกล้วย ขนมตาล ขนมต้มแดง ต้มขาว เป็นต้น ที่มา : ภาพถ่ายงานใบตอง - ถาดใบตอง ซึ่งสามารถประดิษฐ์เป็นถาดได้หลายรูปแบบ เช่น ถาดรูปกลม ถาดรูปรีถาดรูปหัวใจ เป็นต้น โดยเย็บเป็นแบบต่างๆ เช่นลายเล็บครุฑ ลายกลีบผกา หรือลาย ผีเสื้อ เป็นต้น น ามาบรรจุอาหารหรือผลไม้ในงานเลี้ยงต่างๆ ที่มา : ภาพถ่ายงานใบตอง - กระเช้าใบตอง ส่วนมากมักพบในโอกาสพิเศษ ใช้ส าหรับบรรจุขนมไทย เพื่อน าไปกราบ ผู้ใหญ่ที่เคารพ เช่น กระเช้าแบบมีหูใส่ขนมไทยชนิดต่าง ๆ ตกแต่งด้วยดอกไม้สด สวยงาม เป็นต้น ที่มา : ภาพถ่ายงานใบตอง

2. ประเภทกระทงดอกไม้ กระทง ดอกไม้มีหลายรูปแบบ ซึ่งในแต่ละแบบผู้ประดิษฐ์พยายามพัฒนาและ สร้างสรรค์ได้อย่างสวยงาม กระทงทุก ๆ แบบสามารถน าไปใช้ได้หลายโอกาส เช่น - ใช้เป็นเครื่องสักการะบูชาพระรัตนตรัย - ใช้เป็นเครื่องสักการะพระมหากษัตริย์และพระราชวงศ์ - น าไปกราบลาอุปสมบท - กราบพ่อแม่ครูอาจารย์ - ขอขมาลาโทษ - ชุดขันหมาก เป็นต้น ที่มา : ภาพถ่ายงานใบตอง

ให้นักเรียนช่วยกันสรุปองค์ความรู้ลงในแผนผังความคิด (Mind Mapping)ต่อไปนี้ (คะแนนเต็ม ๕ คะแนน) ประวัติงาน ใบตอง พระสนมเอก ของพระร่วง งานใดที่มีความ เกี่ยวข้องกับ ใบตอง บุคคลที่เป็นผู้มี ชื่อเสียงในการ ประดิษฐ์ใบตอง พระราชพิธี 12 เดือน ค าชี้แจง กิจกรรมที่ 1.1 เรื่อง ประวัติความเป็นมาของงานใบตอง

นักเรียนจับคู่ค าและความหมายของค าที่ก าหนดให้ ให้ถูกต้อง .............1. คุณค่าทางเศรษฐกิจ ก. สร้างรายได้ .............2. คุณค่าทางจิตใจ ข. ใช้เป็นเครื่องสักการบูชาพระรัตนตรัย .............3. ประโยชน์ในชีวิตประจ าวัน ค. ภาชนะส าหรับใส่ดอกไม้ ธูปเทียน สิ่งของ .............4. ประโยชน์ในโอกาสพิเศษ ที่ลอยน้ าได้ .............5. สร้างศิลปะ มรดก ทาง ง. สะดวกในการหยิบจับและช่วยให้ขนมและ วัฒนธรรมและสังคม อาหารมีกลิ่นหอมน่ารับประทาน .............6. เพื่อใช้ในการบรรจุอาหาร จ. ท าให้มีจิตใจเยือกเย็น สุขุม รอบคอบ .............7. กระทงดอกไม้ ฉ. ภาชนะที่ตกแต่งสวยงามเป็นพิเศษเพื่อ .............8. กระทงลอย ใส่อาหารส ารับคาว-หวาน ในพิธีบูชา .............9. บายศรี ช. ถาดใบตอง กระเช้าใบตอง กระทงใส่ขนม .............10. ความหมายของงานใบตอง และอาหาร ซ. เป็นเอกลักษณ์ของไทยแขนงหนึ่งที่ไม่มี ชาติใดในโลกเสมือน ฌ. ฉีก กรีด เจียน ตัด พับ ม้วน ให้เป็น สิ่งต่างๆ แล้วน ามาเย็บ ถัก สาน ตาม ลักษณะของงานด้วยความประณีต ญ. ใบตอง ถือได้ว่าเป็นใบไม้มงคลน ามา ประดิษฐ์เป็นงานที่ใช้ในพิธีทางศาสนา กิจกรรมที่ 1.2 เรื่อง คุณค่าและประโยชน์ของงานใบตอง ค าชี้แจง

นักเรียนดูภาพต่อไปนี้ แล้วบอกชื่องานใบตอง และวิธีการน าไปใช้ กิจกรรมที่ 1.3 เรื่อง ประเภทของงานใบตอง ค าชี้แจง ชื่องาน การน าไปใช้ ชื่องาน การน าไปใช้ ชื่องาน การน าไปใช้ ชื่องาน การน าไปใช้

ชื่องาน การน าไปใช้ ชื่องาน การน าไปใช้ ชื่องาน การน าไปใช้ ชื่องาน การน าไปใช้