Ebook law

กฎหมายลักษณะสัญญา

สัญญาค้ำประกัน

สัญญาจำนำ

สัญญาจำนอง

14026115 กฎหมายธุรกิจและพาณิชย์

คำนำ

E-book (หนังสืออิเล็กทรอนิกส์) เล่มนี้จัดทำขึ้นโดยนักศึกษาชิ้นงาน
ในรายวิชา กฎหมายธุรกิจและการพาณิชย์ รหัสวิชา 1402611 โดย
อาจารย์ผู้สอน ดร.ใยแก้ว ศีลรักษ์ มีวัตถุประสงค์เพื่อเผยแพร่ความรู้ทาง
ด้านกฎหมาย เรื่อง กฎหมายลักษณะสัญญา โดยประกอบไปด้วย สัญญา
ค้ำประกัน สัญญาจำนำและสัญญาจำนอง ให้กับบุคคลที่สนใจ คณะผู้จัด
ทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าสื่อเผยแพร่ความรู้ทางด้านกฎหมายนี้ จะก่อให้เกิด
ประโยชน์กับผู้ที่สนใจไม่มากก็น้อย

คณะผู้จัดทำ

สารบัญ หน้า

เรื่อง

สัญญาค้ำประกัน......................................................................1-5

สัญญาจำนำ...............................................................................6-9

สัญญาจำนอง.......................................................................10-15

ความแตกต่างระหว่าง สัญญาค้ำประกัน จำนำ และจำนอง......16-17

บรรณานุกรม.............................................................................18

สัญญาค้ำประกัน 1

ผู้ค้ำประกัน เจ้าหนี้

สัญญาค้ำประกัน คือ สัญญาซึ่งเรียกบุคคลภายนอกว่า “ผู้ค้ำประกัน” ซึ่งจะ
ผูกพันตนเองต่อ “เจ้าหนี้” คนหนึ่ง โดยผู้ค้ำประกันจะต้องรับผิดชอบหรือชำระ
หนี้แทนลูกหนี้ กรณีที่ลูกหนี้ไม่ยอมชำระหนี้ (มาตรา ๖๘๐) ค้ำประกันนั้นจะมีได้

แต่เฉพาะเพื่อหนี้อันสมบูรณ์ (มาตรา ๖๘๑)

ผู้ค้ำประกันจะต้องไม่เป็นผู้เยาว์ ผู้ไร้ความสามารถ ผู้เสมือนไร้ความสามารถ หรือบุคคล
วิกลจริต ถ้าหากผู้ค้ำประกันมีลักษณะดังกล่าว สัญญาค้ำประกันจะถือเป็นโมฆียะ

สัญญาค้ำประกัน จะมี 4 ลักษณะดังต่อไปนี้


1
1. เป็นสัญญาอุปกรณ์ ก็คือ ต้องมี
สัญญาประธานก่อน จึงจะสามารถทำ
สัญญาค้ำประกันได้ และถ้าลูกหนี้ผู้ซึ่ง
เป็นหนี้ประธาน ระงับสัญญาประธานไป
ก็จะส่งผลให้สัญญาค้ำประกันที่เป็น
สัญญาอุปกรณ์นั้น ระงับไปด้วยเช่นกัน

เป็นสัญญาระหว่างเจ้าหนี้กับผู้ค้ำประกัน
ก็คือ ในการทำสัญญาค้ำประกัน ซึ่งตกลง

2 ทำด้วยกันทั้งสองฝ่าย นั่นคือผู้ค้ำประกัน
และเจ้าหนี้ โดยไม่ต้องได้รับความยินยอม
จากลูกหนี้ ก็สามารถทำสัญญาค้ำประกันนี้
ได้

เป็นสัญญาที่ผู้ค้ำประกันต้องชำระหนี้แทน 3
เมื่อลูกหนี้ผิดนัดไม่ชำระหนี้ โดยเจ้าหนี้มี
สิทธิ์เรียกให้ผู้ค้ำประกันมาชำระหนี้แทน
ลูกหนี้ได้ แต่ต้องทำหนังสือบอกกล่าวแก่ผู้
ค้ำประกันภายใน 60 วัน นับตั้งแต่ลูกหนี้

ผิดนัดชำระ

เป็นสัญญาไม่มีแบบ ก็คือ สัญญาค้ำประกันจะ
เสร็จสิ้นสมบูรณ์ก็ต่อเมื่อมีการตกลงกันระหว่างผู้
ค้ำประกันกับเจ้าหนี้ สามารถตกลงกันเป็นวาจา

4 หรือลายลักษณ์อักษรก็ได้ แต่ถ้าเจ้าหนี้จะฟ้องผู้ค้ำ
ประกันให้รับผิดชอบตามสัญญาค้ำประกันได้นั้น
ต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือลายมือชื่อผู้ค้ำประกัน

2 เท่านั้น และแม้ว่าการทำสัญญาค้ำประกันที่ตกลง
กันด้วยวาจาคำพูด ก็ไม่ถือเป็นโมฆะแต่อย่างใด
เพียงแต่จะไม่สามารถฟ้องร้องบังคับคดีได้เท่านั้น

3 เพื่อให้เข้าใจได้ง่าย จะยกตัวอย่างประกอบดังนี้



นายฟลุ๊คมีความต้องการกู้ยืมเงินกับนางสาวเนี้ยบ จึงได้ทำการตกลงทำสัญญากู้
ยืมกัน ซึ่งสัญญากู้ยืมนี้ จะเป็นสัญญาประธาน โดยมีเจ้าหนี้ คือ นางสาวเนี้ยบ
และมีลูกหนี้ คือ นายฟลุ๊ค

โดยนายฟลุ๊คได้ขอร้องบอกกล่าวให้นายเตอร์ ช่วยมาเป็นผู้ค้ำประกัน
และทำสัญญาค้ำประกันกับนางสาวเนี้ยบ (เจ้าหนี้) ซึ่งสัญญาค้ำประกัน
ฉบับนี้ จะเป็นสัญญาอุปกรณ์ของสัญญากู้ยืมที่นายฟลุ๊ค (ลูกหนี้) และ

นางสาวเนี้ยบ (เจ้าหนี้) ได้ตกลงทำสัญญาร่วมกันไปก่อนแล้ว

4

สัญญาค้ำประกันที่นายเตอร์ได้ทำไปนั้น จะเป็นสัญญาระหว่างนายเตอร์
(ผู้ค้ำประกัน) กับนางสาวเนี้ยบ (เจ้าหนี้) เท่านั้น โดยไม่ต้องมีนายฟลุ๊ค (ลูก
หนี้) มาให้การยินยอมในการทำสัญญานี้ก็ได้ แม้ว่านายฟลุ๊คจะขอร้องบอก

กล่าวให้นายเตอร์มาช่วยทำสัญญาเป็นผู้ค้ำประกันก็ตาม

ถ้าหากว่านายฟลุ๊ค (ลูกหนี้) ไม่ยอมชำระหนี้หรือผิดนัดชำระหนี้กับ
นางสาวเนี้ยบ (เจ้าหนี้) นายเตอร์ (ผู้ค้ำประกัน) จะต้องเป็นผู้รับผิดชอบ
ในการชำระหนี้ของนายฟลุ๊คทั้งมด

ซึ่งในตอนที่ตกลงกันว่าจะให้นายเตอร์จะเป็นผู้ค้ำประกันให้นาย
ฟลุ๊ค นายเตอร์ (ผู้ค้ำประกัน) สามารถจะตกลงด้วยวาจาคำพูด หรือ
เขียนเป็นหนังสือลายลักษณ์อักษรกับนางสาวเนี้ยบ (เจ้าหนี้) ก็ได้

ถ้าสัญญาค้ำประกันเป็นหนังสือลายลักษณ์อักษรที่
มีชื่อนายเตอร์เป็นผู้ค้ำประกัน นางสาวเนี้ยบ (เจ้า
หนี้) สามารถดำเนินการฟ้องร้องบังคับคดีได้ ใน
กรณีที่นายเตอร์ (ผู้ค้ำประกัน) ไม่ยอมรับผิดชอบ

ในการชำระหนี้ทั้งหมดแทนนายฟลุ๊ค (ลูกหนี้)

หรือถ้าหากว่านายเตอร์ (ผู้ค้ำประกัน) เป็นผู้เยาว์ ส่ง
ผลให้นิติกรรมสัญญาค้ำประกันระหว่างนายเตอร์

(ผู้ค้ำประกัน) กับนางสาวเนี้ยบ (เจ้าหนี้) เป็นโมฆียะ

ตัวอย่างสัญญาค้ำประกัน

5 ที่มา : ณัฐภัทร เฟิร์ม. เข้าถึงได้จาก : nattapatfirm.com

สัญญาจำนำ

การจำนำก็คือการที่บุคคลคนหนึ่ง เรียกว่า "ผู้จำนำ"
นำสังหาริมทรัพย์ไปส่งมอบให้อยู่ในความครอบครอง
ของบุคคลอีกคนหนึ่ง เรียกว่า "ผู้รับจำนำ" เพื่อเป็น

ประกันการชำระหนี้ที่ผู้จำนำเป็นหนี้ผู้รับจำนำ (ตาม
ประมวลแพ่งกฎหมายและพาณิชย์ มาตรา ๗๔๗)

ตัวอย่าง

นาย A ได้กู้เงินจาก นาย B เป็นเงิน 10,000 บาท โดยนาย A ได้มอบสร้อย
คอทองคำให้นาย B ยึดถือไว้เพื่อเป็นหลักประกันในการชำระหนี้เงินกู้
10,000 บาท ของนาย A ซึ่งสัญญาแบบนี้ เราเรียกว่า"สัญญาจำนำ"

6

ทรัพย์สินที่ใช้จำนำ


ทรัพย์สินที่จะใช้จำนำ ได้แก่ สังหาริมทรัพย์ทุกชนิด
สังหาริมทรัพย์ ก็คือ ทรัพย์สินที่สามารถเคลื่อนย้ายได้ ไม่ติด
อยู่กับพื้นดิน สามารถนำติดตัวไปไหนมาไหนได้ ไม่ว่าจะเป็น
รถยนต์ เครื่องใช้ในครัวเรือน เสื้อผ้า เครื่องประดับ มือถือ
คอมพิวเตอร์ เครื่องใช้ไฟฟ้า เรียกง่าย ๆ ว่าทรัพย์สินใดอะไร
ที่ไม่ใช่อสังหาริมทรัพย์ถือเป็นสังหาริมทรัพย์ นอกจากนี้สิทธิ
ในสังหาริมทรัพย์ เช่น สิทธิบัตร ลิขสิทธิ์ ก็จัดว่าเป็น
สังหาริมทรัพย์ด้วยเช่นกัน

ผู้รับจำนำมีสิทธิยึดของที่จำนำไว้จนกว่าจะได้รับชำระหนี้คืนแล้วจนครบถ้วน
(ตามประมวลแพ่งกฎหมายและพาณิชย์มาตรา ๗๕๘)



ผู้รับจำนำต้องเก็บรักษาทรัพย์ที่จำนำให้ปลอดภัยไม่ให้สูญหายหรือเสีย
หาย ไม่เอาไปใช้เอง ถ้าเกิดเสียหายผู้รับจำนำต้องรับผิดชอบ

ส่วนทรัพย์สินบางอย่างต้องเสียค่าจ่ายในการบำรุงรักษา เช่น จำนำวัว อาจจะต้อง
เสียค่าอาหารและยารักษาโรค ผู้จำนำต้องชดใช้แก่ผู้รับจำนำ มิฉะนั้นผู้รับจำนำก็มี
สิทธิยึดหน่วงทรัพย์ที่จำนำไว้ก่อน และไม่ยอมคืนให้จนกว่าจะได้ชำระหนี้ครบถ้วน

7

การบังคับจำนำ 8


การบังคับจำนำ มีวิธีการ ดังนี้

1.ผู้รับจำนำต้องบอกกล่าวเป็นหนังสือไปยังลูกหนี้ก่อนว่า ให้ลูกหนี
้จัดการชำระหนี้ รวมทั้ง
ดอกเบี้ยและค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ดังได้กล่าวมาแล้วภายในเวลาอันสมควร ตามที่ได้กำหนดไว้
ในหนังสือบอกกล่าว





2. ถ้าสมมติลูกหนี้ไม่ชำระหนี้ภายในกำหนดเวลาตามคำบอกกล่าว ผู้รับจำนำมีสิทธินำเอา

ทรัพย์สินที่จำนำออกขายทอดตลาดได้





3. ผู้รับจำนำต้องมีหนังสือบอกกล่าวให้ผู้จำนำทราบถึงวันที่จะขายทอดตลาดและสถานที่ที่
จะขายทอดตลาดด้ว
ย

ข้อยกเว้น

ถ้าลูกหนี้ค้างชำระเกินกว่าเวลาที่กำหนด 1 เดือน และไม่สามารถจะ
บอกกล่าวก่อนได้ ผู้รับจำนำมีอำนาจนำทรัพย์สินออกขายทอดตลาดได้
ทันที โดยที่ไม่ต้องบอกกล่าวให้ลูกหนี้ทราบ (ตามประมวลแพ่งกฎหมาย
และพาณิชย์ มาตรา ๗๖๕)

ถึงทรัพย์ดังกล่าวจะตกเป็นของผู้รับจำนำโดยไม่ต้องมีการบังคับ
จำนำก็จริง แต่ว่าผู้รับจำนำจะใช้สิทธิยึดเอาทรัพย์ที่จำนำหลุดเป็นของ
ตนเองไม่ได้

9

เมื่อขายทอดตลาดได้เงินมา แล้วต้องดำเนินการอย่างไรต่อ?

ขายทอดตลาดได้เงินสุทธิเท่าใด ผู้รับจำนำมีสิทธิหักเงินที่ขายได้เพื่อชำระหนี้
คืนให้ตัวเองจนครบ ถ้าหากหักคืนแล้วยังมีเงินเหลือผู้รับจำนำต้องส่งคืนให้แก่ผู้
จำนำ แต่ถ้าเงินที่ขายทอดตลาดได้เงินไม่พอชำระหนี้คืนแล้วเงินยังขาดอยู่ผู้จำนำ
ต้องใช้คืนให้แก่ผู้รับจำนำจนครบ (ตามประมวลแพ่งกฎหมายและพาณิชย์ มาตรา
๗๖๗)

แล้วถ้าในระหว่างจำนำผู้รับจำนำส่งมอบทรัพย์สินที่จำนำคืนให้แก่
ผู้จำนำแล้วจะมีผลอย่างไร?

กฎหมายให้ถือว่าการจำนำนั้นระงับไป ผู้รับจำนำจะใช้สิทธิในการบังคับจำนำเอา
กับทรัพย์นั้นอีกไม่ได้ ทำได้แค่เพียงฟ้องร้องบังคับตามหนี้ที่ลูกหนี้เป็นหนี้ค้างชำระ
ได้เท่านั้น

ตัว จำนอง (MORTGAGE)



จำนอง คือ การที่บุคคลคนหนึ่ง เรียกว่า
"ผู้จำนอง" เอาอสังหาริมทรัพย์ของตน
เช่น ที่ดิน หรือทรัพย์ที่กฎหมายอนุญาต
ให้จำนองได้ไปจดทะเบียนไว้กับบุคคลอีก
คนหนึ่ง เรียกว่า "ผู้รับจำนอง" เพื่อเป็น

หลักประกันในการชำระหนี้ทั้งนี้โดยผู้
จำนองไม่ต้องส่งมอบที่ดินหรือทรัพย์สิน
ดังกล่าวนั้นให้แก่ผู้รับจำนอง (ประมวล
แพ่งกฎหมายและพาณิชย์มาตรา ๗๐๒)

อย่าง

นายเอได้กู้เงินจากนายบีเป็นจำนวน 1 แสนบาท โดยนายเอได้นำที่ดินของ
ตนจำนวน 1 แปลงไปจดทะเบียนจำนองต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ เพื่อเป็นการ
ประกันการชำระหนี้เงินกู้จำนวน 1 แสนบาทที่นายเอได้กู้ไปจากนายบี โดยนาย
เอไม่ต้องส่งมอบที่ดินของตนให้แก่นายบี นายเอยังคงมีสิทธิครอบครองและ

ใช้สอยที่ดินของตนได้ตามปกติ

10

การจำนองเพื่อการประกันการ 11
ชำระหนี้แก่ผู้รับจำนองนั้น
แบ่งออกเป็น 2 กรณี

1 การจำนองทรัพย์ของตนเอง 2 การจำนองเพื่อเป็นประกันการ

เพื่อการประกันการชำระหนี้ ชำระหนี้ของบุคคลอื่น

ของตนเอง ตัวอย่าง นาย A ได้กู้เงินจากนาย
ตัวอย่าง นาย ก. ได้กู้เงินจาก B 1 แสนบาท โดยนาย C ได้นำ
นาย ข. 1 แสนบาท โดยนาย ที่ดินของตนไปจดทะเบียนจำนอง
ก. นำที่ดินซึ่งเป็นของตนเอง ต่อพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อเป็นการ
ไปจดทะเบียนจำนองต่อ ประกันการชำระหนี้ที่นาย A ได้กู้
พนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อ ไปจากนาย B

เป็นการประกันการชำระหนี้

เงินกู้ของนาย ก. เอง

การจำนองทรัพย์ของตนเอง การจำนองเพื่อเป็นประกันการชำระหนี้ของบุคคลอื่น
เพื่อการประกันการชำระหนี้ของตนเอง

ทรัพย์สินที่อาจใช้ในการ 12
จำนองได้ แบ่งออกได้
เป็น 2 ประเภท 1. อสังหาริมทรัพย์ เช่น ที่ดิน บ้าน
หรือสิ่งปลูกสร้างทุกชนิดอันติดอยู่กับ
ที่ดินนั้น
2. สังหาริมทรัพย์ชนิดพิเศษ คือ

(1) เรือกำปั่ น หรือเรือที่มีระวาง
ตั้งแต่หกตันขึ้นไป เรือกลไฟ หรือเรือ
ยนต์ที่มีระวางตั้งแต่ห้าตันขึ้นไป

(2) แพ
(3) สัตว์พาหนะ
(4) สังหาริมทรัพย์อื่น ๆ ซึ่ง
กฎหมายบัญญัติไว้ให้จดทะเบียนเฉพาะ
การ (มาตรา ๗๐๓) เช่น เครื่องจักร
ขนาดใหญ่ เป็นต้น

หลักเกณฑ์ในการจำนอง

1. ผู้จำนองต้องเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินที่จะจำนอง

2. สัญญาจำนอง ต้องทำเป็นหนังสือและนำไปจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่
มิฉะนั้น สัญญาจำนองจะตกเป็นโมฆะไม่มีผลผูกพันแก่คู่สัญญาแต่อย่างใด ดัง
นั้น ถ้าผู้ให้กู้ประสงค์ที่จะให้เป็นการจำนองตามกฎหมายแล้ว จะต้องทำเป็น
หนังสือและนำไปจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่

3. ต้องไปจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ที่มีอำนาจรับจดทะเบียนจำนองตาม
กฎหมาย เช่น ที่ดินที่มีโฉนดต้องนำไปจดทะเบียนที่กรมที่ดิน หรือสำนักงานที่ดิน
กรุงเทพมหานคร หรือสำนักงานที่ดินจังหวัดหรือสำนักงานที่ดินจังหวัด ซึ่งที่ดิน
นั้นตั้งอยู่ในเขตอำนาจ การจดทะเบียนเครื่องจักรต้องไปจดทะเบียนที่กระทรวง
อุตสาหกรรม เป็นต้น

13 วิธีบังคับจำนอง

ผู้รับจำนองต้องมีจดหมายบอกกล่าวไปยังลูกหนี้ว่าให้ชำระ
หนี้ภายในเวลาอันสมควร ซึ่งปกติจะใช้เวลาประมาณ ๓๐
วัน หากลูกหนี้ไม่ชำระหนี้คืนภายในกำหนดเวลาดังกล่าวแล้ว

ผู้รับจำนองจะใช้สิทธิบังคับจำนอง

หากถึงกำหนดนัดแล้วลูกหนี้ไม่นำเงินมาชำระ ผู้รับจำนอง
ต้องฟ้องผู้จำนองต่อศาล เพื่อให้ลูกหนี้ปฏิบัติการชำระหนี้
หากไม่ชำระหนี้ ก็ขอให้ศาลสั่งให้นำเอาทรัพย์ที่จำนองนั้น
ออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้ของตน หรือขอให้ศาล
สั่งให้ทรัพย์ที่จำนองนั้นหลุดเป็นกรรมสิทธิ์ของผู้รับจำนอง

หากเข้าเงื่อนไข

ที่กฎหมายกำหนดไว้จะเห็นได้ว่ากฎหมายบังคับไว้โดยเด็ด
ขาดว่า การบังคับจำนองจะต้องฟ้องคดีต่อศาลเสมอ จะนำ
เอาที่ดินขายทอดตลาดไม่ได้และต้องมีการออกจดหมายทวง
หนี้ไปถึงลูกหนี้ก่อนเสมอ จะฟ้องคดีโดยไม่มีการบอกกล่าว

ทวงถามก่อนไม่ได้

สิทธิจำนองย่อมติดตามตัวทรัพย์สินที่จำนองไปด้วยเสมอ
แม้ว่าจะเป็นการโอนทางมรดกก็ตามสิทธิจำนองก็ติดตามไป

ด้วย

14

ขอบเขตของสิทธิจำนอง

ผู้รับจำนองมีสิทธิบังคับจำนองได้เฉพาะที่จดทะเบียน
จำนองเท่านั้น จะไปบังคับถึงทรัพย์สินอื่น ๆ ที่ไม่ได้จด

ทะเบียนจำนองไม่ได้ เช่น จำนองเฉพาะที่ดินย่อมไม่
ครอบถึงโรงเรือนหรือบ้านที่ปลูกภายหลังวันจำนอง
เว้นแต่จะได้ตกลงกันไว้ก่อนว่าให้รวมถึงบ้านและโรง

เรือนดังกล่าวด้วย จำนองเฉพาะบ้านซึ่งปลูกอยู่ใน
ที่ดินของคนอื่น ก็มีสิทธิเฉพาะบ้านเท่านั้น จำนองย่อม
ไม่ครอบคลุมถึงดอกผลแห่งทรัพย์สินซึ่งจำนอง เช่น
จำนองสวนผลไม้ ดอกผลที่ได้จากสวนผลไม้ยังคงเป็น

กรรมสิทธิ์ของผู้จำนองอยู่

หนี้ที่ขาดอายุความไป 15

?แล้วจะมีผลกระทบถึง
การจำนองหรือไม่



ไม่มีผลกระทบถึงสิทธิของผู้รับจำนองในทรัพย์สินที่
จำนองแต่อย่างใดแต่จะบังคับเอาดอกเบี้ยที่ค้างชำระ
ในการจำนองเกินกว่า 5 ปีไม่ได้
(ประมวลแพ่งกฎหมายและพาณิชย์มาตรา ๗๔๕)
ดังนั้น จะเห็นได้ว่าการจำนองเป็นหลักประกันการ
ชำระหนี้อย่างแท้จริง ดังนั้น หากเจ้าหนี้ประสงค์ที่จะ
ได้รับชำระหนี้คืนแล้วเจ้าหนี้จึงควรให้ลูกหนี้นำ
ทรัพย์สินมาจำนองเป็นประกันการชำระหนี้ด้วย

มาตรา ๗๔๕ ผู้รับจำนองจะบังคับจำนองแม้เมื่อหนี้ที่ประกันนั้นขาดอายุความแล้วก็ได้
แต่จะบังคับเอาดอกเบี้ยที่ค้างชำระในการจำนองเกินกว่าห้าปีไม่ได้

ความแตกต่างระหว่าง

สัญญาค้ำประกัน สัญญา

จำนำ และสัญญาจำนอง


สัญญาค้ำประกัน
สัญญาจำนำ สัญญาจำนอง

คำอธิบาย สัญญาซึ่งบุคคล บุคคลคนหนึ่ง เรียกว่า บุคคลคนหนึ่ง เรียกว่า "ผู้
ภายนอกคนหนึ่งเรียกว่า "ผู้จำนำ" นำ จำนอง" เอาอสังหาริมทรัพย์
“ผู้ค้ำประกัน” ผูกพัน
สังหาริมทรัพย์ไปส่ง ของตน เช่น ที่ดิน หรือ
ตนต่อ “เจ้าหนี้” คน มอบให้อยู่ในความ ทรัพย์ที่กฎหมายอนุญาตให้
หนึ่ง เพื่อชำระหนี้ในเมื่อ ครอบครองของบุคคล จำนองได้ไปจดทะเบียนไว้
อีกคนหนึ่ง เรียกว่า กับบุคคลอีกคนหนึ่ง เรียกว่า
ลูกหนี้ไม่ชำระหนี้นั้น "ผู้รับจำนำ" เพื่อเป็น "ผู้รับจำนอง" เพื่อเป็นหลัก
ประกันการชำระหนี้ที่ผู้ ประกันในการชำระหนี้ทั้งนี้
จำนำเป็นหนี้ผู้รับจำนำ โดยผู้จำนองไม่ต้องส่งมอบ
ที่ดินหรือทรัพย์สินดังกล่าว

นั้นให้แก่ผู้รับ

1. อสังหาริมทรัพย์ เช่น

ที่ดิน บ้าน หรือสิ่งปลูกสร้าง

ทุกชนิดอันติดอยู่กับที่ดินนั้น

2. สังหาริมทรัพย์ชนิด

ทรัพย์สินที่ใช้จำนำ พิเศษ คือ
ได้แก่ สังหาริมทรัพย์ทุก (1) เรือกำปั่ น หรือเรือที่มี

ทรัพย์สินที่เกี่ยวข้อง - ชนิด เช่น รถยนต์ เครื่อง ระวางตั้งแต่หกตันขึ้นไป เรือ
ใช้ในครัวเรือน เสื้อผ้า กลไฟ หรือเรือยนต์ที่มี
ระวางตั้งแต่ห้าตันขึ้นไป
เครื่องประดับ (2) แพ

คอมพิวเตอร์ มือถือ (3) สัตว์พาหนะ
เครื่องใช้ไฟฟ้า เป็นต้น (4) สังหาริมทรัพย์อื่น ๆ

ซึ่งกฎหมายบัญญัติไว้ให้จด

ทะเบียนเฉพาะการ (มาตรา

๗๐๓) เช่น เครื่องจักรขนาด

ใหญ่ เป็นต้น

16

ความแตกต่างระหว่าง

สัญญาค้ำประกัน สัญญา

จำนำ และสัญญาจำนอง


สัญญาค้ำประกัน
สัญญาจำนำ สัญญาจำนอง

ลักษณะของสัญญา เป็นสัญญาอุปกรณ์ เป็นสัญญาอุปกรณ์ เป็นสัญญาอุปกรณ์

เป็นสัญญาระหว่างเจ้า ผู้จำนำเป็นลูกหนี้หรือ ผู้จำนองจะต้องเป็นเจ้าของ
บุคคลภายนอกได้ แต่ผู้
หนี้กับผู้ค้ำประกัน จำนำต้องเป็นเจ้าของ ทรัพย์ที่นำมาจำนอง
เป็นสัญญาที่ผู้ค้ำประกัน เป็นสัญญาที่ไม่ต้องส่งมอบ
จะชำระหนี้แทนเมื่อลูก ทรัพย์ที่นำมาจำนำ
เป็นสัญญาที่ต้องส่งสิ่งที่ ทรัพย์จำนอง
หนี้ผิดนัดไม่ชำระหนี้ เป็นสัญญาที่มีแบบ ต้องทำ
เป็นสัญญาที่ไม่มีแบบ จำนำแก้ผู้รับจำนำ เป็นหนังสือและจดทะเบียน
เป็นสัญญาที่ไม่มีแบบ

ต่อเจ้าหน้าที่




ตัวอย่าง นายฟลุ๊คทำการกู้เงินจาก นาย A ได้กู้เงินจาก นาย นายเอได้กู้เงินจากนายบี
นางสาวเนี้ยบ โดยมีนาย B เป็นเงิน 10,000 บาท เป็นจำนวน 1 แสนบาท
โดยนาย ก. ได้มอบสร้อย โดยนายเอได้นำที่ดินของ
เตอร์มาทำสัญญาค้ำ คอทองคำให้นายB ยึดถือ ตนจำนวน 1 แปลงไปจด
ประกันกับนางสาวเนี้ยบ ไว้เพื่อเป็นหลักประกันใน
เพื่อประกันหนี้ของนาย ทะเบียนจำนองต่อ
ฟลุ๊ค เมื่อหนี้ถึงกำหนด การชำระหนี้เงินกู้ พนักงานเจ้าหน้าที่ เพื่อ
ชำระ นายฟลุ๊คไม่ยอม 10,000 บาท ของนาย A เป็นการประกันการชำระ
ชำระหนี้เงินกู้ นางสาว หนี้เงินกู้จำนวน 1 แสนบาท
ที่นายเอได้กู้ไปจากนายบี
เนี้ยบสามารถเรียกให้ โดยนายเอไม่ต้องส่งมอบ
นายเตอร์ชำระหนี้เงินกู้ ที่ดินของตนให้แก่นายบี
ฐานะเป็นผู้ค้ำประกันได้ นายเอยังคงมีสิทธิครอบ
ครองและใช้สอยที่ดินของ

ตนได้ตามปกติ



17

บรรณานุกรม

ทวีป ศรีน่วม. (2565) ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 3 เอกเทศสัญญา (มาตรา 453 -
1297) ลักษณะ 11 ค้ำประกัน (มาตรา 680 - 701). กรุงเทพมหานคร: สถาบันนิติธรรมาลัย
หมวดที่ ๑ บทเบ็ดสร็จทั่วไป. (2557) [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก

https://www.drthawip.com/civilandcommercialcode/099. (วันที่ค้นข้อมูล : 2565, 1 เมษายน).
การจำนอง. (2559) [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://www.cpao.go.th/กฎหมายน่ารู้/74-

การจำนำ.html. (วันที่ค้นข้อมูล : 2565, 1 เมษายน).
สัก กอแสงเรือง. (2562). จำนำ จำนอง. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก :
https://baannut99.com/th/articles/156464-จำนำ%20ความหมาย

ของ%20จำนำ. (วันที่ค้นข้อมูล : 2565, 1 เมษายน).

18

สมาชิกในกลุ่ม

นางสาว กานติมา สุวรรณชีพ นางสาว จารุวรรณ กียะสูตร์
รหัสนักศึกษา 62100347 รหัสนักศึกษา 62100358

นางสาว ชนิกานต์ สังข์เพ็ชร์ นาย ณัฐวัตร พงษ์สะอาด
รหัสนักศึกษา 62100367 รหัสนักศึกษา 62100400

นาย ธดากร ร่วมพัฒนา นางสาวนฤภรกมล ตั้งปนิธานดี นางสาว ศราภรณ์ เสาวรส
รหัสนักศึกษา 62100411 รหัสนักศึกษา 62100432 รหัสนักศึกษา 62100542

14026115 กฎหมายธุรกิจและพาณิชย์ กลุ่มที่ 2 (วันพุธบ่าย)