คู่มื คู่ อ มื ฉบับ บั ง่ายๆ Cactus การเลี้ยง นายณัฐณันนท์ พรหมสําสํลี รหัสหั 64003341018
คํา คํนํา การเริ่มต้นที่จะทําอะไรใหม่ๆด้วยตัวเอง บางครั้งก็ ไม่ใช่เรื่องง่ายเลย เพราะไม่รู้จะเริ่มต้นยังไงดี เช่นเดียว กับคนที่หลงรักไม้ประดับอย่างเเคคตัสอยู่ ด้วยความ เเปลกประหลาด รูปร่างเเละสีสันที่ต่างจากพืชอื่นๆ บาง คนคิดว่าดูเเลง่าย เเต่ก็ไม่ได้ง่ายอย่างที่คิด เพราะมี หลายคนเลี้ยงเเล้วไม่ประสบความสําเร็จ จึงต้องเลิก เลี้ยงกันไป หนังสือ E-book เล่มนี้สร้างขึ้นเพราะต้องการที่จะให้ ผู้คนที่กําลังศึกษาเเละตัดสินใจที่จะเลี้ยงเเคคตัสมี ความรู้เเละความเข้าใจในการเลี้ยงเเคคตัส ถึงเเม้ว่าจะ ไม่มีความรู้อะไรเลย เเต่รับรองได้ว่าคุณจะต้องเลี้ยง เเคคตัสจนรอดเเน่นอน ผู้จัดทํา นายณัฐนนท์ พรหมสําลี รหัส 64003341018 ก
สารบัญ บั คํานํา สารบัญ เเคคตัสคืออะไร ส่วนต่างๆของเเคคตัส เเคคตัสที่นิยม เเคคตัสที่ใหญ่ที่สุด เเคคตัสที่เล็กที่สุด วิธีการปลูกเเละดูเเล อุปกรณ์ วิธีการปลูก การดูเเล เอกสารอ้างอิง ภาพเเคคตัสพันธุ์ต่างๆ ก ข 1 2 3-5 6 7 9 10 11 12 13 ข
เเคคตัสคืออะไร? แคคตัส มาจากคำ ภาษากรีกว่า คักโตส (Kaktos) ซึ่งชาวกรีกจะเรียกพืชที่มีหนามแหลม ว่า แคคตัส เป็นพืชพื้นเมืองที่มีแหล่งกำ เนิดในทะเลทราย ต้นกระบองเพชรสามารถยืนต้นอยู่ได้ แม้อยู่ใน ทะเลทรายที่แห้งแล้งกันดาร โดยไม่ตาย เพราะ นาน ๆ ครั้งหนึ่งจะมีฝนตกจำ นวนมาก โดยต้น กระบองเพชรจะเก็บน้ำ ไว้ในลำ ต้นเป็นจำ นวน มาก มันจะใช้น้ำ ตลอดระยะเวลาแห้งแล้งที่ ยาวนาน และมันจะเปลี่ยนใบเป็นหนามเพื่อลด การคายน้ำ แต่คงยังคายน้ำ อยู่ ดังนั้นมันจึง สามารถอยู่ในทะเลทรายได้ 1 Cactus หรือ รื กระบองเพชร พืชในวงศ์ Cactaceae (Mila sp.)
ส่ว ส่ นไหนเรีย รี กว่า ว่ อะไร? 1 2 3 4 5 6 1. เซฟาเลี่ยม 2. ดอก 3. สันพู 4. พู 5. หนาม 6. โคนต้น 2
เเคคตัสที่นิยม นิยมเรียกสั้นๆ ว่า “ยิมโน” มี ลักษณะเป็นลำ ต้นเดี่ยว แตก หน่อจากตุ่มหนาม หนามมีรูป ทรงและขนาดหลากหลาย ดอก จะออกจากตุ่มหนามบริเวณยอด ยิมโนที่มีลักษณะด่าง คือมีสีห นึ่งแซมกับอีกสีหนึ่ง เป็นที่นิยม อย่างมากในหมู่คนเลี้ยงไม้สะสม เเคคตัสยิมโนไคลาเซียม เเคคตัสเเอสโตรไฟตัม ลักษณะเด่นของแคคตัสพันธุ์นี้ คือ ไม่มีหนาม ทำ ให้ดูแลง่าย มีชื่อ เรียกในภาษาญี่ปุ่นว่า Kabuto แปลว่าหมวก หรือหมวกซามูไร ของญี่ปุ่น เป็นต้นเกือบกลม แบ่ง ออกเป็นหลายพู มีร่องระหว่างพู ค่อนข้างตื้น บางชนิดเมื่อโตขึ้นจะ มีหนามงอกออกมา มีความพิเศษ อยู่ที่ลักษณะลำ ต้นที่แปลกตาใน แต่ละสายพันธุ์ย่อย รวมถึงแอส โตรด่าง ที่มีสีที่เป็นเอกลักษณ์ 3
เเคคตัสที่นิยม เเคคตัสเเมมมิลลาเรีย รี เป็นแคคตัสที่มีลักษณะหนามสวย ขนฟู มีหัวจุกเป็นตุ่ม เรียงรายอยู่ รอบลำ ต้น มีดอกได้ครั้งละหลาย ดอกพร้อมกัน บางชนิดดอกบาน พร้อมกันเป็นวงรอบต้น หรือที่ เรียกกันว่า “มงลง” สามารถเลี้ยง ได้ทั้งรูปทรงเดียว หรือให้แตกหน่อ โตขึ้นเป็นกอพร้อมๆ กัน เเคคตัสโครีเ รี เฟนทา ทรงตรงมีได้หลายรูปแบบ ทั้ง ทรงกลม ทรงกระบอก ทรงแท่ง ตุ่มหนามมีลักษณะทรงกลมหรือ รูปไข่ ลักษณะของนามจะกระจาย ออกจากตุ่มหนาม ออกดอกหลาก หลายสีสัน ทั้งเหลือง ชมพู ส้ม ม่วง แดง 4
เเคคตัสที่นิยม เเคคตัสอิชิโนฟอสซูโลแคคตัส ตามที่บ่งบอกในชื่อของสาย พันธุ์นี่ ลักษณะเด่นของ อิชิโน ฟอสซูโลแคคตัส คือ มีลักษณะ พูที่เป็นสันชัดเจนหยักคดไปมา โดยแคคตัสพันธุ์นี้จะ ไม่แตก หน่อ บางชนิดจะมีหนามกลาง ขนาดใหญ่ ลักษณะดอกมี สีชมพูอมขาว ดอกเล็ก บาน 2-3 วัน ออกจากบริเวณยอด นิยม เรียกชื่อเล่นว่า “คลื่นสมอง (Brain cactus)” เเคคตัสสโลโฟโฟรา มีลักษณะเป็นก้อนกลมน่ารัก ละ ไร้หนามตามชื่อ โดยจะมีติ่ง คล้ายขนยื่นออกมาจากตุ่ม หนามแทน ผิวนุ่ม บางคนเรียก ว่า “ซาลาเปา” ดอกของ โลโฟโฟร่า จะขึ้นมาเป็นกระจุก อยู่ด้านบนสุดของลำ ต้น สีดอก ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ 5
เเคคตัสที่ใหญ่ที่สุด ซากัวโร (สเปน: Saguaro) ชื่อวิท วิ ยาศาสตร์: Carnegiea gigantea) เป็นพืชอวบน้ำ จำ พวกกระบองเพชรหรือแคกตัสที่มีขนาดใหญ่ เป็น ชนิดที่สูงที่สุดของกระบองเพชรที่พบในสหรัฐอเมริกา คำ ว่า "ซากัว โร" มาจากภาษาสเปน ซึ่งยืมมาจากภาษามาโยอีกทีหนึ่ง เป็นพืช เพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่อยู่ในสกุล Carnegiea พบทางตอนใต้ของ แอริโซนา, แคลิฟอร์เนีย และทะเลทรายโซนอรันทางตะวันตกเฉียง เหนือของเม็กซิโก เมื่อต้นสูงขึ้น จะแตกกิ่งก้านสาขาเป็นรูปช่อเชิง เทียน สูงได้ถึง 12 เมตร แต่เพิ่มความสูงได้ช้า ประมาณ 30–50 ปีจึง สูงได้ 1 เมตร ออกดอกตามลำ ต้นและกิ่งสาขา มีผึ้งและแมลงช่วย ผสมเกสร ผลสดเนื้อสีแดง เมล็ดสีดำ รับประทานได้ 6
เเคคตัสที่เล็กที่สุด Blossfeldia เป็นสกุลของ กระบองเพชร (วงศ์ Cactaceae) ที่มีเพียงสปีชีส์เดียว เป็นพันธุ์กระบองเพชรที่มีขนาดเล็กที่สุดในโลก โดยมีขนาดโตเต็มที่ประมาณเส้นผ่านศูนย์กลาง 10–12 มม. ดอกมีสีขาวหรือไม่ค่อยชมพู ยาว 6– 15 มม. และเส้นผ่านศูนย์กลาง 5–7 มม. สกุล Blossfeldia แบ่งออกเป็นหลายสายพันธุ์ อย่างไรก็ตามหลักฐานทางสัณฐานวิทยาส่วน ใหญ่สนับสนุนว่าสกุลนี้เป็น monotypic และมี เพียง Blossfeldia liliputiana เท่านั้น 7
วิธีการปลูก เเละ เลี้ย ลี้ งดู 8
อุปกรณ์ในการปลูก เเคคตัส 1. ดินปลูกเเคคตัส 2. กระถาง 3. กรวดหิน 4. ปุ๋ย 5. อุปกรณ์รดนํ้า 6. ยาป้องกันเเมลง 9
วิธีการปลูกเเคคตัส 1. ใส่วัสดุรองกันกระถาง เพื่อให้น้ำ สามารถไหลผ่านได้ดี โดยใส่ประมาณ 1/3 ของกระถาง แต่ก็ขึ้นอยู่กับความลึก ของกระถาง และความยาวของราก 2. ตักดินปลูกแคคตัสลงไปปลูก กะความลึกให้พอดีกับต้น และราก 3. นำ แคคตัสลงไปปลูก จัดแคคตัสให้อยู่กึ่งกลางของ กระถาง และค่อย ๆ ตักดินใส่รอบ ๆ ต้น โดยใส่ดินให้ต่ำ กว่าขอบกระถางประมาณ 1 เซนติเมตร 4. ใส่ปุ๋ย เราจะใส่ปุ๋ยออสโมโค้ท (Osmocote) หรือปุ๋ย ละลายช้าปริมาณเล็กน้อย แต่ถ้าไม่มีปุ๋ยก็สามารถข้ามขั้น ตอนนี้ไปได้ เพราะในดินปลูกแคคตัสก็มีสารอาหารและแร่ ธาตุอยู่แล้ว 5. โรยหินให้ทั่ว ใช้ช้อนตักและโรยหินให้ทั่ว โดยไม่ต้องโรย หนาเกินไป แค่ไม่เห็นดินก็พ 10
การดูเเลเเคคตัส ควรหมั่นให้น้ำ อย่างน้อย 7-10 วันต่อครั้ง บำ รุงด้วยปุ๋ยคอก หรือปุ๋ยหมัก 5-6 ครั้งต่อปี หมั่นตัดส่วนที่เป็นโรคทิ้ง สิ่งที่ต้อง ระวังในการปลูกต้นกระบองเพชรคือ ลำ ต้นเหี่ยว มีรอยย่น และ แคระแกร็น โคนโยก รากเน่าเพราะความชื้นสูงเกินไป แต่ไม่ ค่อยมีปัญหาเรื่องศัตรูพืชเหมือนต้นไม้ชนิดอื่น ๆ เคล็ดลับในการเลี้ยงต้นกระบองเพชรให้ออกดอกสำ หรับการ ปลูกในบ้านก็คือ วางให้โดนแดดโดยตรงในช่วงที่กำ ลังโต ประมาณ 4-6 ชั่วโมงต่อวัน นอกเหนือจากนี้ก็วางกระถางในที่ที่ มีแดดรำ ไร และหมั่นรดน้ำ เป็นประจำ เมื่อหน้าดินแห้ง โดย รดน้ำ ให้ชุ่มหรือให้น้ำ ซึมลงไปจากหน้าดินประมาณ 2 นิ้ว นอกจากนี้ก็หมั่นใส่ปุ๋ยอย่าให้ขาด โดยเป็นปุ๋ยที่ใช้สำ หรับบำ รุง แคคตัสเท่านั้น หรือเป็นสูตรปุ๋ยที่มีฟอสฟอรัสกับโพแทสเซียม สูงแต่ไนโตรเจนต่ำ หากมีการเปลี่ยนกระถางไม่ควรรดน้ำ ทันที แต่ให้เว้นไว้ประมาณ 1 สัปดาห์ก่อนให้น้ำ ครั้งต่อไป 11
เอกสารอ้างอิง https://home.kapook.co m/view184519.html https://th.m.wikipedia.org/wiki/%E 0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B0 %E0%B8%9A%E0%B8%AD%E0%B8 %87%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0% B8%8A%E0%B8%A3 12
13
การเลี้ยงเเคคตัสไม่ได้ยากที่คุณคิดเสมอ ไป ถ้าคุณได้ลองอ่านเเละศึกษาหนังสือเล่ม นี้ เเคคตัสก็เเค่การปลูกถั่วงอก นอกจากนั้นยังได้ความสวยงาม ความ เเปลกใจที่ไม่เคยเจอมาก่อนเเน่นอน ราคา 120 บาท