Giao dịch theo xu hướng như một chuyên gia - bản đọc thử...-đã gộp

The Little Book

Market Wizards, mà nên được xem là một phần
giới thiệu ngắn gọn. Tôi đã rút ra những bài học
mà tôi nghĩ là quan trọng nhất trong các cuộc
phỏng vấn được thực hiện cho bộ sách Market
Wizards. Tuy nhiên, mỗi cá nhân độc giả cũng
có thể tìm ra những trọng điểm của riêng mình.
Đây là điều tôi đã nhận ra trong những năm qua
khi mỗi độc giả lựa chọn những cuộc phỏng vấn
khác nhau là mục yêu thích cá nhân. Tất nhiên,
những ai muốn đi sâu tìm hiểu hơn nữa có thể
theo dõi các cuộc phỏng vấn ban đầu trong bốn
cuốn sách Market Wizards.

Đối với độc giả quan tâm đến giao dịch và
đầu tư nhưng chưa đọc bộ sách Market Wizards,
cuốn sách này tập trung một cách ngắn gọn và dễ
tiếp cận vào những lời khuyên giao dịch có giá trị.
Tuy nhiên, những độc giả quen thuộc với loạt bài
Market Wizards vẫn sẽ thấy cuốn sách này hữu ích
nhờ sự tổng hợp ngắn gọn, tiện lợi về các bài học
giao dịch quan trọng được lồng trong các cuộc
phỏng vấn ban đầu.

Đây không phải cuốn sách hướng dẫn cách
giao dịch, cũng không phải là cuốn sách về
các kỹ thuật thực hiện giao dịch. Không có đề

18

Jack D. Schwager

xuất hoặc khuyến nghị nào để kiếm tiền trên thị
trường. Quá nhiều nhà giao dịch tham vọng tìm
kiếm sách hướng dẫn cho một nhiệm vụ không
thể thực hiện một cách công thức như vậy, trong
khi hoàn toàn bỏ qua trọng điểm rằng có những
khái niệm cần thiết để thành công trong giao
dịch bất kể phương pháp là gì. Những độc giả
đang tìm kiếm một công thức bí mật để kiếm tiền
dễ dàng trên thị trường sẽ không tìm thấy câu trả
lời ở đây và có thể sẽ cảm thấy thất vọng - mặc
dù tôi cá rằng họ có thể cũng sẽ thất vọng với kết
quả từ việc tuân theo các quy định của những
cuốn sách cam kết về một kết quả đầy hứa hẹn.
Đối với những độc giả tìm cách xây dựng nền
tảng cho tiềm năng thành công trên thị trường
chứng khoán sẽ thấy rằng những ý tưởng trong
cuốn sách này có giá trị, nếu không muốn nói là
cần thiết.

Mặc dù cuốn sách này nói về thành công trong
giao dịch, theo nghĩa rộng hơn, nó là về thành
công nói chung. Bạn đọc sẽ thấy rằng hầu hết các
đặc điểm được nhấn mạnh đều có thể ứng dụng
cho thành công trong bất kỳ lĩnh vực nào. Tôi nhớ
lại nhiều năm trước, sau khi kết thúc một buổi

19

The Little Book

nói chuyện về chủ đề thành công trong giao dịch,
một người tham dự đã tiến đến và nói chuyện với
tôi. Anh ta tự giới thiệu và nói, “Tôi là một mục
sư, và tôi ấn tượng bởi thực tế nhiều quan điểm
mà bạn đưa ra cũng là những yếu tố quan trọng
cho sự thành công của tôi trong việc xây dựng
một hội thánh.” Hiện tại, phạm vi áp dụng khó có
thể tiến xa hơn như vậy, nhưng các yếu tố quan
trọng vẫn tương tự và giữ nguyên giá trị. Tôi cho
rằng hẳn phải có một số nguyên tắc thành công
chung, và tôi chỉ đơn giản là khám phá ra chúng
qua quan điểm của những nhà giao dịch vĩ đại.

20

Chương 1

21

The Little Book

CÂU CHUYỆN CỦA BOB GIBSON

Vào ngày 15 tháng 4 năm 1959, Bob Gibson
chơi trận đấu chuyên nghiệp đầu tiên của mình,
khi được thay người vào vị trí người ném bóng
(pitcher) trong trận đấu giữa Cardinals và
Dodgers, và đội của ông thua đậm với tỷ số 0-5.
Gibson đã tặng một cú home run cho người đánh
bóng (ba er) của đội đối thủ ngay trong trận đấu
đầu tiên của chính mình - một hiện tượng bất
thường mà chỉ 65 pitcher từng thực hiện trong
lịch sử bóng chày1. Trong trận đấu tiếp theo,
Gibson lặp lại lỗi tương tự. Ông có cơ hội chuộc
lỗi khi được vào sân thay người vào trận đấu tối
hôm sau, nhưng một lần nữa bị Dodgers nhấn
chìm. Hai đêm sau, Gibson bị Giants dẫn trước
với hai lần loại và hai người chạy về sân nhà ở
hiệp thứ tám. Sau trận đấu đó, Gibson ngồi dự bị
trong một tuần, và sau đó quay trở lại hạng hai.
Thật khó để tưởng tượng về một khởi đầu thảm
hại và mất tinh thần hơn.

Bất chấp khởi đầu ảm đạm, cuối cùng Gibson
vẫn trở thành một trong những tay ném bóng

22

Jack D. Schwager

giỏi nhất trong lịch sử bóng chày. Ông được coi
là một trong 20 tay ném hàng đầu mọi thời đại.
Gibson đã chơi 17 mùa giải ở các giải đấu chuyên
nghiệp, thắng 251 trận, với 3.117 lần strikeout và
2,91 điểm trung bình mà một pitcher bị ăn (ERA).
Năm 1968, ông giảm điểm ERA về mức thấp
đến khó tin là 1,12 - con số thấp nhất kể từ năm
1914. Ông giành hai giải thưởng Cy Young, hai
lần được vinh danh là cầu thủ giá trị nhất World
Series (MVP), chín giải All-Star và được bầu chọn
đến Đại sảnh Danh vọng.

NẾU BAN ĐẦU BẠN THẤT BẠI

Khi thực hiện bộ sách Market Wizards, một
điều ngạc nhiên mà tôi nhận thấy là nhiều người
trong số những nhà giao dịch thành công ngoạn
mục này bắt đầu trong thất bại. Câu chuyện về
những lần mất trắng, thậm chí nhiều lần mất
trắng không phải là hiếm. Michael Marcus là một
ví dụ kinh điển.

Michael Marcus bị dụ dỗ tham gia giao dịch
hợp đồng tương lai khi anh còn là một sinh viên
đại học. Khi đó, anh gặp John, một người bạn

23

The Little Book

của một người bạn, người vẽ nên triển vọng có
thể nhân đôi số tiền của anh trong hai tuần bằng
cách tham gia giao dịch trên thị trường hàng hóa.
Marcus rơi vào lời chào mời hấp dẫn đó và thuê
John làm cố vấn giao dịch với mức phí 30 đô la/
một tuần. Anh mở tài khoản giao dịch các hợp
đồng tương lai với số tiền mà anh đã tích cóp
được nhờ tiết kiệm.

Đứng trong phòng tiếp đón khách hàng của
công ty môi giới, quan sát giá nhảy liên tục trên
bảng giá hàng hóa có kích thước như bức tường
(đây là từ những năm 1960), Marcus nhanh chóng
nhận ra rằng “cố vấn” của mình, John, không
biết gì về giao dịch. Marcus thua lỗ trong mọi
giao dịch. Sau đó, John nảy ra ý tưởng có thể cứu
vớt mọi thứ. Ý tưởng giao dịch ở đây là mua thịt
lợn giao hàng vào tháng 8 và bán thịt lợn giao
hàng vào tháng 2 của năm sau vì chênh lệch giá
giữa hai hợp đồng lớn hơn chi phí thực hiện (bao
gồm phí giao hàng theo hợp đồng trong tháng
đáo hạn, phí lưu trữ hàng hóa và phân phối lại
theo hợp đồng kỳ hạn). Đó dường như là một
giao dịch không thể thua. Sau khi giao dịch xong,

24

Jack D. Schwager

Marcus và John đi ăn trưa. Khi họ quay trở lại,
Marcus đã bị sốc khi biết rằng tài khoản của mình
gần như đã mất trắng. (Sau đó Marcus biết rằng
số thịt lợn tháng 8 không thể giao hàng cho hợp
đồng tháng 2.) Khi đó, Marcus nói với John rằng
hiểu biết của anh ta còn không bằng của chính
anh (mà thực tế là không có bất kỳ hiểu biết gì)
và sa thải cố vấn của mình.

Sau đó, Marcus xoay thêm được 500 đô la
nữa để tiếp tục và cũng lỗ mất số tiền này. Không
muốn từ bỏ và chấp nhận thất bại, Marcus quyết
định rút ra 3.000 đô la tiền bảo hiểm nhân thọ mà
anh được nhận từ cha mình, người đã qua đời khi
anh 15 tuổi. Sau đó, anh bắt đầu tìm hiểu về các
loại ngũ cốc và thực hiện một số giao dịch thắng
lợi. Năm 1970, anh mua ngô theo khuyến nghị
trong một bản tin đầu tư mà mình đăng ký. Thật
may mắn, năm 1970 là năm khan hiếm ngô do
bệnh bạc lá. Vào cuối mùa hè năm đó, Marcus đã
biến 3.000 đô la thành 30.000 đô la.

Vào mùa thu, Marcus bắt đầu học cao học,
nhưng do quá chú tâm với giao dịch nên đã bỏ
học. Anh chuyển đến New York, và khi được hỏi

25

The Little Book

làm gì để kiếm sống, anh khoe khoang với mọi
người rằng mình một “nhà đầu cơ”.

Đến mùa xuân năm 1971, có giả thuyết cho
rằng bệnh bạc lá kéo dài hết mùa đông và sẽ tiếp
tục ảnh hưởng đến vụ mùa thu hoạch ngô. Marcus
cũng tin vào giả thuyết này, và anh định vốn hóa
nó. Anh đã vay 20.000 đô la từ mẹ mình, bổ sung
thêm vào tài khoản 30.000 đô la. Sau đó, anh ta
sử dụng toàn bộ 50.000 đô la để mua số lượng
hợp đồng ngô và lúa mì tối đa mà anh có thể ký
quỹ. Đến một buổi sáng, các báo tài chính chạy
tiêu đề “Bệnh bạc lá ảnh hưởng đến Sàn giao dịch
Chicago hơn những cánh đồng ngô Trung Tây.”
Thị trường ngô mở cửa giảm mạnh và nhanh
chóng giảm trần.2 Marcus đứng hình vì sốc, vẫn
kỳ vọng thị trường sẽ phục hồi nhưng nó vẫn liên
tục giảm. Khi tài khoản bị ảnh hưởng nặng nề,
anh không còn cách nào khác ngoài việc thanh
lý mọi thứ vào sáng hôm sau. Vào thời điểm bán
ra, anh đã đánh mất toàn bộ 30.000 đô la cộng với
12.000 đô la trong số 20.000 đô la tiền vay từ mẹ.

26

Jack D. Schwager

Michael Marcus

27

The Little Book

Tôi hỏi Marcus liệu với tất cả những thất bại
này, anh có bao giờ nghĩ đến việc bỏ cuộc hay
không. Marcus trả lời, “Đôi khi tôi nghĩ rằng có
lẽ tôi nên dừng giao dịch bởi thực sự đau đớn khi
liên tục thua lỗ. Trong bộ phim Fiddler on the Roof,
có một cảnh mà diễn viên chính ngước mắt lên
trời và hỏi Chúa. Tôi cũng làm điều tương tự và
hỏi rằng, ‘Con thực sự ngu ngốc đến vậy sao?’ Và
tôi dường như nghe thấy một câu trả lời rõ ràng
rằng, ‘Không, con không ngu ngốc. Con phải tiếp
tục kiên trì’. Tôi đã làm như vậy.”

Thực tế anh đã làm như vậy. Cuối cùng, tất
cả đều hỗ trợ cho Marcus. Anh có tài năng bẩm
sinh đáng kinh ngạc để trở thành một nhà giao
dịch. Khi kết hợp khả năng này với kinh nghiệm
và quản lý rủi ro, anh đã thành công một cách
đáng kinh ngạc. Anh đảm nhận vị trí giao dịch tại
Commodities Corporation. Công ty ban đầu tài
trợ cho tài khoản của anh 30.000 đô la, và vài năm
sau đó tăng thêm 100.000 đô la. Trong khoảng 10
năm, Marcus đã tăng số tiền vốn được phân bổ ít
ỏi này lên 80.000.000 đô la. Và trong nhiều năm
công ty rút 30% từ số lợi nhuận này để chi trả cho
chi phí hoạt động ngày càng gia tăng.

28

Jack D. Schwager

SỰ KIÊN TRÌ VỚI GIAO DỊCH MỘT LÔ
(ONE-LOT)

Mặc dù nhiều Phù thủy thị trường có khởi đầu
không thuận lợi và thất bại ở mức độ nào đó, có
lẽ không ai đạt đến độ tuyệt vọng khi thua lỗ như
Tony Saliba. Ông bắt đầu sự nghiệp là nhân viên
của sàn giao dịch. Trong thời gian đó, một trong
những nhà giao dịch đã đặt cược cho ông 50.000
đô la. Saliba đã mua các chênh lệch biến động (các
vị thế quyền chọn sẽ tăng nếu biến động của thị
trường tăng lên). Trong hai tuần đầu tiên, Saliba
thành công tăng giá trị tài khoản của mình lên
75.000 đô la. Ông nghĩ mình là một thiên tài. Điều
mà ông không nhận ra là ông đang mua những
tùy chọn này với giá cao vì giao dịch mua được
thực hiện sau giai đoạn thị trường biến động
mạnh. Thị trường sau đó đi ngang và biến động
thị trường cùng giá quyền chọn sụp đổ. Trong sáu
tuần, tài khoản của Saliba chỉ còn 15.000 đô la.

Kể lại tình tiết này, Saliba nói, “Tôi cảm thấy
muốn tự tử. Anh có nhớ thảm họa hàng không
DC-10 tại O’Hare vào tháng 5 năm 1979, khi
mọi nạn nhân đều bỏ mạng không? Đó là lúc tôi
chạm đáy.”

29