การอ่านแผนที่และการใช้เข็มทิศ

การใช้เข็มทศิ วดั มุมภาคทิศเหนือบนแผนที่ (ต่อ)

4. ยกเขม็ ทศิ ออกโดยแผนทไี่ ม่ขยบั เขยอื้ น
5. ใช้ ขอบด้านตรงของเข็มทิศทาบระหว่างตาบล

ท้ังสอง โดยให้ขอบด้านตัวเรือนเข็มทิศทับตาบล
ต้นทาง และขอบฝาตลบั เขม็ ทศิ ทบั ตาบลปลายทาง
6. อ่านมาตรามุมภาคทศิ เหนือตรงใต้เส้นดชั นีสีดา

วางแผนทใ่ี ห้ถูกทศิ

N

WE

W E -ใช้มาตราส่วนเส้นบรรทดั ของเขม็ ทิศ (ขอบด้านตรง)
ทาบไปกบั เส้นกริดต้ัง โดยหันฝาตลบั ไปทางหัวแผนท่ี

การต้งั เข็มทิศเพอื่ ใช้งานในเวลากลางคนื

1. เมอ่ื มแี สงสว่าง
2. เมอ่ื ไม่มีแสงสว่าง

การต้งั เข็มทศิ เพอื่ ใช้งานในเวลากลางคนื (ต่อ)

1. เมอื่ มีแสงสว่าง

1. จับเขม็ ทศิ หันไปจนดชั นีสีดาชี้ตรงมุมภาคทศิ เหนือท่ี
ต้องการ

2. หมุนครอบหน้าปัดเขม็ ทศิ ให้ขดี พรายนา้ ยาวทบั หัว
ลูกศรและรักษาไว้เช่นนี้

3. ทศิ ทางตามแนวเส้นเลง็ ขณะทขี่ ดี พรายนา้ ยาวทับหัว
ลูกศร จะเป็ นแนวทต่ี ้องการ

การต้งั เขม็ ทิศเพอ่ื ใช้งานในเวลากลางคนื (ต่อ)

1. เมอื่ ไม่มีแสงสว่าง

1. ต้ังเขม็ ทศิ ปกติ ( ดชั นีสีดา , หัวลูกศร , ขดี พรายนา้
ยาวตรงกนั )

2. หมุนครอบหน้าปัดเข็มทิศทวนเข็มนาฬิกาตาม
จานวนคลกิ ทไี่ ด้

3. ทศิ ทางตามแนวเส้นเลง็ ขณะที่ขดี พรายนา้ ยาวทับ
หัวลูกศร จะเป็ นแนวทต่ี ้องการ

การเดินทางตามมมุ ภาคทศิ เหนือท่ีกาหนด

1. จบั เขม็ ทศิ หันหน้าไปให้มุมทศิ เหนือทกี่ าหนดอยู่ใต้
ดชั นีสีดา
2. หาทห่ี มายทตี่ รงกบั เส้นเลง็ ตามแนวมุมภาคทศิ เหนือ
3. เดนิ ทางไปยงั ตาบลทห่ี มายทเ่ี ลอื กไว้และทาเช่นนี้
ตลอดไป

การเดนิ อ้อมเครื่องกดี ขวางหรือข้าศึกเวลากลางวนั

1. ให้ถอื หลกั ว่า “ หักออกจากแนวเดมิ เป็ นมุมฉากด้วยระยะหน่ึง
ทเ่ี หมาะสม”

2. เดนิ หักออกทางขวาให้บวกด้วยมุม ๙๐ องศา
3. เดนิ หักออกทางซ้ายให้ลบด้วยมุม ๙๐ องศา
4. ถ้าบวกด้วย ๙๐ องศา มุมเกนิ ๓๖๐ องศา ให้เอา ๓๖๐ ลบออก
5. ถ้าลบด้วย ๙๐ องศามุมมคี ่าตดิ ลบให้เอาเฉพาะค่าตัวเลข ไป

ลบออกจาก ๓๖๐ องศา

การเดินอ้อมเคร่ืองกดี ขวางหรือข้าศึก

ในเวลากลางวนั

การเดนิ อ้อมเครื่องกดี ขวางหรือข้าศึก

ในเวลากลางวนั

90˚

90˚

90˚
90˚

การเดินอ้อมเครื่องกดี ขวางหรือข้าศึกเวลากลางคนื

1. ใช้หลกั การเดนิ หักออกจากแนวเดมิ เป็ นมุมฉาก เช่น เดยี วกนั
กบั เวลากลางวนั
2. เดนิ หักออกทางขวาหันตวั ไปทางขวาจนขดี พรายนา้ ยาว
ตรงจุดกงึ่ กลางของอกั ษร E
3. เดนิ หักออกทางซ้าย หันตวั ไปทางซ้ายจนขดี พรายนา้ ยาว
ตรงจดุ กงึ่ กลางของอกั ษร w

4. ข้อควรจาการเดนิ หักเป็ นมุมฉากไม่ต้องใช้คลกิ เลย

การเดนิ อ้อมเคร่ืองกดี ขวางหรือข้าศึก

ในเวลากลางคนื

หัวลูกศรอยู่ใต้ขีดพรายน้ายาว

W
E

หัวลูกศรอยู่ใต้ขีดพรายนา้ ยาว

ข้อควรระวงั ในการใช้และเกบ็ รักษาเข็มทศิ

1. ไม่ใช้งานต้องปิ ดฝาตลบั และเกบ็ ไว้ในซอง
2. เมอื่ นามาใช้งานต้องอยู่ห่างจากสิ่งต่าง ๆ
ดงั ต่อไปนี้

ข้อควรระวงั ในการใช้และเกบ็ รักษาเขม็ ทิศ

1. ไม่ใช้งานต้องปิ ดฝาตลบั และเกบ็ ไว้ในซอง

เมอื่ ไมใ่ ช้งานต้องปิ ดฝาตลบั
และเกบ็ ไว้ในซอง

ข้อควรระวงั ในการใช้และเกบ็ รักษาเขม็ ทศิ

2. เมอื่ นามาใช้งานต้องอยู่ห่างจากส่ิงต่าง ๆ ดงั ต่อไปนี้

อย่ากางเขม็ ทิศใกล้กนั

ข้อควรระวงั ในการใช้และเกบ็ รักษาเขม็ ทิศ

- สายไฟฟ้ าแรงสูง 55 เมตร

- ปื นใหญ่สนาม รถยนต์ หรือรถถงั 18 เมตร

- สายโทรศัพท์ สายโทรเลขและลวดหนาม 10 เมตร

- ปื นกล 2 เมตร

- หมวกเหลก็ หรือปื นเลก็ 0.5 เมตร

55 ม.

สายไฟฟ้ าแรงสูง

มป.สนาม 18 . รถถงั

รถบรรทุก รถยนต์

10 ม.

สายโทรศัพท์ , สายโทรเลข , ลวดหนาม

2 มป.ื นกล

0.5 ม.

หมวกเหลก็ , ปื นเลก็ ยาว

การกะระยะ

การกะระยะ เป็ นการคาดคะเนระยะของ
วตั ถหุ นงึ่ ที่ ห่างจากตวั เรา โดยอาจจะ
คาดคะเน เป็ นจานวนกา้ ว ( ๑๓๐ กา้ ว
เท่ากบั ๑๐๐ เมตร )

การกะระยะทาง ในสนาม

1. วธิ ีใช้โดยทว่ั ไปได้แก่การนับก้าวจากตาบลหน่ึงไปยงั อกี ตาบลหนึ่ง

2. เปลยี่ นระยะทางจากการนับก้าวเป็ นระยะแผนที่

3. ผู้นับก้าวจะต้องตรวจสอบจากก้าวของตนกบั ระยะทางทที่ ราบแล้ว

4. พงึ ระลกึ เสมอว่าการเปลยี่ นแปลงของสภาพภูมปิ ระเทศ ลมฟ้ า
อากาศ และอาวธุ ยุทโธปกรณ์จะมผี ลกระทบกระเทอื น เกย่ี วกบั ระยะ
ของก้าวเป็ นอย่างยง่ิ

ปัจจยั ทมี่ ผี ลกระทบกระเทอื นต่อระยะก้าว

1. ลาด เดนิ ลงลาดก้าวจะยาวและเดนิ ขนึ้ ขนึ้ ลาดก้าวจะส้ันลง
2. ลม เดนิ ทวนลมก้าวจะส้ันและเดนิ ตามลมก้าวจะยาว

3. ผวิ พนื้ ทราย กรวด โคลน และผวิ พนื้ ในลกั ษณะเดยี วกนั จะทา
ให้ก้าวส้ัน
4. สภาพอากาศ หิมะ ฝน นา้ แขง็ จะทาให้ก้าวส้ัน
5. เครื่องนุ่งห่ม นา้ หนักของเสื้อผ้าทมี่ ากไปจะทาให้ก้าวส้ัน
6. ความอดทน ความเหน็ดเหน่ือย ย่อมเป็ นผลกระทบกระเทอื น
ในการก้าว

การกาหนดจุดทอ่ี ยู่

การหาทอ่ี ยู่ตนเองบนแผนทโ่ี ดยใช้เขม็ ทศิ

1. การเลง็ สกดั กลบั
2. การเลง็ สกดั กลบั ประกอบแนว

1. การเลง็ สกดั กลบั

1. วางแผนทใี่ ห้ถูกทศิ
2. เลอื กตาบลเด่นในภูมปิ ระเทศ 2 ตาบลซึ่งมอี ยู่บน

แผนที่
3. วดั มุมภาคทศิ เหนือจากจุดทยี่ นื อยู่ไปยงั ตาบลน้ัน
4. เปลย่ี นค่าของมุมทวี่ ดั ได้ เป็ นมุมทศิ เหนือกลบั
5. ขดี แนวมุมภาคทศิ เหนือกลบั จากจุดท้งั สองบน

แผนที่



2. การเลง็ สกดั กลบั ประกอบแนว

1. วางแผนทใี่ ห้ถูกทศิ
2. เลอื กตาบลเด่นในภูมปิ ระเทศในแผนที่ 1 ตาบลพร้อมกบั แนว 1

แนวให้มตี รงกนั
3. วดั มมุ ภาคทศิ เหนือจากจุดทย่ี นื อยู่ไปยงั ตาบลน้ัน
4. เปลยี่ นค่าของมุมทว่ี ดั ได้ เป็ นมุมทศิ เหนือกลบั
5. ขีดแนวมุมภาคทศิ เหนือกลบั จากจุดน้ันสองบนแผนท่ี
6. จดุ ทแี่ นวมมุ ภาคทศิ เหนือตดั กบั เส้นทานเป็ นทอี่ ยู่ของตนเอง



การเลง็ สกดั กลบั
โดยวธิ ีหมายตาบลระเบดิ (Marking Rouns)

ปื นใหญ่ยงิ ๒ จุด



การเลง็ สกดั กลบั โดยวธิ ีหมายตาบลระเบิด

1. กำหนดที่อยขู่ องตนเองลงบนแผนท่ีโดยประมำณ
2. เลือกจุดยงิ เป็นพกิ ดั (ตรงจุดตดั ของเสน้ กริด) 2 จุด

ห่ำงจำกตวั เรำประมำณ 2 กม.หรือมำกกวำ่ และจุด
ท้งั สองน้ี ควรห่ำงกนั ประมำณ 3-4 กม.
3. ขอยงิ กระสุนควนั ที่ละจุด แลว้ ใชเ้ ขม็ ทิศวดั มุมไปยงั
จุดท้งั 2

การเลง็ สกดั กลบั โดยวธิ ีหมายตาบลระเบิด

4. แปลงมุมท่วี ดั ได้เป็นมุมภาคทศิ เหนือกลับ
5. ขดี แนวมุมภาคทศิ เหนือกลับ จากจุดท้งั 2

บนแผนท่ี
6. จุดท่เี ส้นตรง 2 เส้น ตดั กนั คือ จุดท่อี ยู่ของ

ตนเองบนแผนท่ี

การเลง็ สกดั กลบั
โดยวธิ ีหมายตาบลระเบดิ

ปื นใหญ่ยงิ จุดเดยี ว

เสียงวง่ิ วนิ าทลี ะ 350 เมตร

ปื นใหญ่ยงิ จุดเดยี ว

1. กำหนดท่ีอยขู่ องตนเองลงบนแผนที่โดยประมำณ
2. เลือกจุดยงิ เป็นพิกดั (ตรงจุดตดั ของเส้นกริด) 1 จุด

ห่ำงจำกตวั เรำประมำณ 2 กม. หรือมำกกวำ่
3. ขอยงิ กระสุนควนั ที่จุดน้นั
4. นบั เวลำเป็น “วนิ ำที” ต้งั แต่มองเห็นกระสุนที่

ระเบิดและหยดุ นบั เมื่อไดย้ นิ เสียงระเบิด พร้อมท้งั
ใชเ้ ขม็ ทิศวดั มมุ ไปยงั ที่ระเบิดน้นั

5. หาระยะทางจากตาบลระเบดิ ถึงตวั เรา โดยใช้ สูตร
350 ม. * (คูณ) จานวนวนิ าที ทนี่ ับได้ และแปลงมุมท่ี
วดั ได้เป็ นมุมภาคทศิ เหนือกลบั

6. ขดี แนวมุมภาคทศิ เหนือกลบั และระยะทางที่ ติด
ได้

7. ปลายเส้นทขี่ ดี ขนึ้ คอื จุดทอ่ี ยู่ของตนเองบนแผนที่

การหาจุดหมายบนแผนทโี่ ดยใช้เขม็ ทศิ

1. วธิ ีโปล่า
2. การเลง็ สกดั ตรง

การหาจุดหมายบนแผนทโ่ี ดยใช้เขม็ ทศิ

1.วธิ ีโปล่า

รายละเอยี ดทต่ี ้องทราบสาหรับวธิ ีโปล่า
1. พกิ ดั ทอ่ี ยู่ของ ผตน.(ผู้ตรวจการณ์หน้า หรือผู้ทท่ี าการวดั มุม)
2. มุมภาคตรวจการณ์
3. ระยะตรวจการณ์

1. วธิ ีโปล่า

1. จากจุดทเ่ี ราทราบแล้วในภูมปิ ระเทศวดั มุมภาคทศิ เหนือ
ไปยงั ทห่ี มาย

2. กะระยะด้วยสายตา

3. ขดี แนวมุมภาคทศิ เหนือทว่ี ดั ได้จากจุดเริ่มต้นทที่ ราบแล้ว
บนแผนท่ี

4. วดั ระยะตามแนวมุมภาคทศิ เหนือ เท่ากบั ระยะทางทจ่ี ะได้
5. จุดปลายของระยะตามแนวมุมภาคทศิ เหนือ คอื จุดทห่ี มาย



การหาจุดหมายบนแผนทโี่ ดยใช้เขม็ ทิศ

2. การเลง็ สกดั ตรง

1. วางแผนทใ่ี ห้ถูกทศิ
2. เลอื กตาบลเด่นในภูมปิ ระเทศในแผนท่ี 2 ตาบล
3. จากตาบลท้งั 2 ของภูมปิ ระเทศวดั มุมภาคทศิ เหนือไป

ยงั ทห่ี มาย
4. ขดี แนวมุมภาคทศิ เหนือท้งั สองน้ันบนแผนท่ี
5. จุดทแ่ี นวท้งั 2 ตัดกนั เป็ นจุดของทห่ี มาย



การระวงั รกั ษาแผนที่

ตอ้ งเก็บใหป้ ลอดภยั
จาก ความช้ ืน, น้า, โคลน
สตั ว์ มด, ปลวก, แมลงสาบ

การพบั เก็บในสนาม

 ควรเก็บในถุงพลาสติก
 และควรเกบ็ ใหเ้ ป็ น ระเบยี บ
 สามารถหยบิ ใชไ้ ดส้ ะดวก

การทาลายแผนที่

 เผา ตีข้ ีเถา้ ใหล้ ะเอียด

จบบรรยาย/ซักถาม ?