Bollinger Bands

Bollinger Bands และ %b ทีมา และการใชงาน ้ สรุป Bollinger Band คือ 1 ในเครืองมือ Technical analysis ทีโด่งดัง ถูกคิดค ้นโดยนาย John Bollinger หลายคนจะรู้จักว่าเป็นเครืองมือทีไว้วัดความผันผวนของราคา โดยในชวงทีความผัน ่ ผวนมาก กรอบ Bands จะกว้างขึ<น และในชวงทีความผันผวนน้อย กรอบ Bands จะแคบลง ซ ่ง ึ ต ้องบอกเลยว่าเป็น Indicator ทีสามารถประยุกต์ใชได ้หลากหลายรูปแบบการเทรด และใน ้ หลากหลายสนค ้าการเทรด ไม่ว่าจะใช ิ ดูหุ้น , ทองคํา , Index , นํ<ามัน และอืนๆ อีกมากมาย ซ ้ง ึ ทําให ้เจ้า Bollinger Bands เป็นทีนิยมในหมู่เทรดเดอร์ทัวโลก Bollinger Band คือ Bollinger Bands โดยทัวไปจะประกอบด ้วยเสน 3 เส ้ น คือ ้ 1. เสนค่าเฉลีย (SMA) 20 วัน — ้ Middle band 2. SMA 20 วัน + 2 S.D. — Upper band 3. SMA 20 วัน – 2 S.D. — Lower band S.D. (Standard Deviation) คือ สวนเบียงเบนมาตรฐาน … ทีไว้วัดความผันผวนในทาง ่ สถิติ

การใชงาน Bollinger Bands ้ วิธีการใชงาน Bollinger Bands ค่อนข ้างหลากหลาย สามารถดู Patte ้ rn ในการแกว่งตัว เชน ่ M-Tops และ W-Bottoms หรือ ดู High และ Low ของรอบ หรือ ดูประกอบกับ Indicator อืน บางคนใช Bollinger Bands เทรดแบบ ้ Momentum บางคนใช Bollinger Bands เทรดแบบ ้ Mean-reversion … ซงจะเห็นได ้ว่าเครืองมือนี<ค่อนข ้างมีความหลากหลายในการใช ึ งาน ้ ดู High และ Low ของรอบ นาย John Bollinger ได ้กล่าวไว้ว่า เราสามารถหา High กับ Low เชงเปรียบเทียบ จาก ิ พฤติกรรมการแกว่งตัวของราคาระหว่างกรอบ Bands ได ้ ในชวงทีราคาแตะกรอบด ้านล่าง ก็สามารถอนุมานได ้ว่า ราคาช ่ วงนั<นลงมามากเกินไป ่ (อาจเป็น Low ของรอบการแกว่งตัว) ในชวงทีราคาขึ<นไปแตะกรอบ Bands ด ้านล่าง ก็สามารถอนุมานได ่ ้ว่า ราคาขึ<นไปมาก เกินไปในชวงนั<น (อาจเป็น High ของรอบการแกว่งตัว) ่ W-Bottoms

หน้าตารูปแบบนี<จะคล ้ายตัว “W” เป็นการหารูปแบบการกลับตัวของราคา โดยใชเครืองมือ ้ Bollinger Bands โดยหลักสําคัญของรูปแบบนี<คือ … ดูชวงการทํา Low ที6 2 ของราคา ต้อง ่ ตํ6ากว่า Low แรก แต่สามารถประคองตัวเหนือกรอบล่างของ Bollinger bands 4 เงื6อนไขในการยืนยันรูปแบบ W-Bottoms 1. ราคาทํา Low แรกก่อน … Low นี< มักจะลงต่อกว่ากรอบล่างของ Bollinger Bands (มักจะ … ไม่จําเป็นทีเสมอไป) 2. จากนั<นราคาฟื<นตัวขึ<นมาทีโซนบริเวณเสนกลาง (middle band) ้ 3. ราคาลงไปทํา Low ใหม่อีกครั<ง (Low ที 2) และทีสาคัญ ํ การทํา Low นีEต้องเหนือ กรอบล่างของ Lower band … แสดงถึงโมเมนตัมการลงทีอ่อนแอลง 4. ยืนยันรูปแบบ W-bottom ด ้วยการปรับตัวขึ<นจาก Low ที 2 ได ้อย่างแข็งแกร่ง และ ทะลุ High ของรอบการฟื<นตัวก่อนหน้า เพือให ้เห็นภาพทีชดเจน มาดูตัวอย่างกราฟด ้านล่างนี< ั 1. ทํา Low ใหม่ บวกหลุดกรอบ Lower band 2. Rebound กลับไปหาเสนกลาง ้ 3. อ่อนตัวทํา Low ใหม่อีกครั<ง แต่รอบนี<สามารถยืนเหนือกรอบ Lower band ได ้ 4. ยืนยันรูปแบบ ด ้วยการทะลุแนวต ้าน High เดิมขึ<นมาได ้

M-Tops จะตรงกันข ้ามกับ W-Bottoms คือจะเป็นการหาจุดกลับตัวจากขาขึ<น สูขาลง … ลักษณะ ่ คล ้ายกันเลย แค่กลับฝัง ประกอบด ้วย 4 เงือนไขเชนเดียวกัน คือ ่ 1. ราคาขึ<นทํา High ใหม่ (มักจะเหนือกรอบ Upper band) 2. ราคาย่อตัว (Pullback) ลงมาแตะเสนกลาง ้ 3. ราคาฟื<นตัวกลับขึ<นไปทํา High ใหม่ (High ที 2) แต่รอบนี<จะไม่สามารถแตะกรอบ Upper band ได ้ … แสดงถึงแรงการขึ<นทีอ่อนแอ 4. ยืนยันรูปแบบด ้วยการหลุด Low Walk the Bands ไม่จําเป็นทีว่า เมือราคาแตะกรอบ Band แล ้วต ้องเด ้งกลับ ไปแตะอีกฝัง ในบางครั<งทีชวงราคา่ เคลือนไหวเป็นเทรนอย่างแข็งแกร่ง ราคาก็สามารถไต่กรอบ Bollinger ขึ<นหรือลงต่อเนืองเลยก็ ได ้

ตัวอย่างกราฟด ้านบน ในชวงแนวโน้มราคาทีเป็น Bearish ราคาปรับตัวลงต่อเนือง แตะก ่รอบ ล่างของ Bollinger bands ตลอด การฟื<นตัวเต็มทีก็แค่เสนกลาง แต่สุดท ้ายก็ไต่กรอบล่างลง ้ ต่อ วิธีการดูในลักษณะนี<ต ้องอาศัย Indicator , Price pattern และ Price action อืนๆ ประกอบใน การชวยตัดส ่ น เพือดูว่าความแข็งแกร่งของราคาช ิ วงนั<นเป็นอย่างไร มีโอกาสกลับตัวไหม หรือ ่ มีโอกาสขึ<นหรือ หรือลงต่อเนือง เป็นต ้น %b Indicator เป็น Indicator ทีมีความสมพันธ์โดยตรงกับ Bollinger band เพราะค่า %b ได ้ถูกคําน ัวณมา จาก Bollinger band การคํานวณ %b = (Price – Lower band) / (Upper band- Lower band) ความสมพันธ์ % ั b และ Bollinger band

… มีด ้วยกัน 6 ข ้อ 1. %b จะตํากว่า 0 เมือราคาตํากว่ากรอบล่าง (Lower band) ของ Bollinger band 2. %b เท่ากับ 0 เมือราคาอยู่ทีระดับกรอบล่าง (Lower band) ของ Bollinger band 3. %b จะอยู่ในชวง 0 – 0.50 เมือราคาเคลือนไหวระหว่าง Lower และ Midd ่ le band 4. %b จะอยู่ในชวง 0.50 – 1 เมือราคาเคลือนไหวระหว่าง Upper และ Midd ่ le band 5. %b เท่ากับ 1 เมือราคาอยู่ทีระดับกรอบบน (Upper band) ของ Bollinger band 6. %b มากกว่า 1 เมือราคาอยู่สูงกว่ากรอบบน (Upper band) ของ Bollinger band สญญาณ Overbought / Oversold ใน % ั b %b สามารถบ่งชถึงส ี< ญญาณ Overbought และ Oversold ได ้ คล ้ายๆกับ Momentum ั indicator ทีจะใชงานได ้ดีเมือจังหวะทีเทรนระยะกลางเป็นขาขึ<น แต่ระยะส ้ นเกิด Oversold ั< (จังหวะ Long) หรือ เทรนระยะกลางเป็นขาลง แต่ระยะสนเกิด Overbought (จังหวะ Short) ั< … กราฟตัวอย่างจังหวะการเข ้าซอ ื< %b ดูเทรน John ได ้ใช ้%b กับ Money Flow Index (MFI) ในการใชเทรดระบบ trend-following ้ โดยนิยามไว้ว่า Uptrend จะเริมต ้นเมือ %b > 0.80 และ MFI(10) > 80 Downtrend จะเกิดขึ<นเมือ %b < 0.20 และ MFI(10) < 20

ตัวอย่างกราฟข ้างต ้น … Uptrend เริมต ้นเมือปลายเดือน July ตอนนั<น %b ขึ<นเหนือ 0.80 และ MFI เหนือ 80 (เสนประส ้ เขียวอันแรก) และหลังจากนั<นส ี ญญาการเกิด Uptrend ได ้ตอกยํ<า 2 ั ครั<งเมือชวงต ้น September (เส ่ นประส ้ เขียวอันทีสอง) และ กลางเดือน November (เส ี นประส ้ ี เขียวอันทีสาม) เทรดเดอร์สามารถเทรดรันเทรดกินคําใหญ่ หรือหาจังหวะดู Overbought/Oversold เพือเล่น รอบก็ได ้ สรุป Bollinger band ถือเป็นหนึงในเครืองมือ Technical Analysis ทีทรงประสทธิภาพ มีความ ิ หลากหลายในการใชงาน สามารถสร้างกลยุทธ์ได ้หลากหลาย เทรดเดอร์ทีสนใจใช ้ เครืองมือนี< ้ ให ้ศกษามันอย่างเข ้มข ้น รับรองว่าไม่ผิดหวังแน่นอนครับ ึ กฎ 22 ข้อ ในการเทรด Bollinger Bands

1. Bollinger Bands สามารถบ่งชถึง High และ Low ในเช ี< งเปรียบเทียบได ้ โดยราคา ิ เป็น High ในชวงทีราคาแตะกรอบบน Upper band และ ราคาเป็น Low ในช ่ วงที ่ ราคาแตะกรอบล่าง Lower band 2. การใช Bollinger Bands ดู High และ Low ในเช ้ งเปรียบเทียบ สามารถใช ิ คู่กับการดู ้ พฤติกรรมราคา (Price action) และสามารถใช Indicator ในการกําหนดจุด Buy ้ และ Sell ทีชดเจนได ้ ั 3. Indicator ทีเหมาะสมในการใชงานร่วมกับ Bollinger bands สามารถใช ้ ได ้ ้ Indicator ทีเป็นทั<ง Momentum, Volume, Sentiment, Open interest, Intermarket data และอืนๆ 4. ถ้าใช Indicator มากกว่า 1 ตัว … Indicator ตัวที 2 ควรเป็นค ้ นละประเภทกับ Indicator ตัวแรก อย่างเชน ใช ่ Indicator ทีเป็น Momentum 1 ตัว กับอีกตัวนึงใช ้ ้ Volume indicator ไม่ควรใช Momentum indicator ทั<ง 2 ตัว ้ 5. Bollinger Bands สามารถใชในการดู Price patterns เช ้ น M tops W bottoms , ่ Momentum shifts และอืนๆ 6. การแตะกรอบบน หรือล่างของ Bands … ไม่ใช Signal … การแตะกรอบบน ไม่ใช ่ ่ Sell signal และการแตะกรอบล่าง ไม่ใช Buy signal เช ่ นเดียวกัน ่ 7. ในชวงทีตลาดเป็น trend ราคาสามารถไต่กรอบบนของ Bollinger ่ bands ขึ<น ต่อเนือง และสามารถไต่กรอบล่างของ Bollinger bands ลงต่อเนืองเชนเดียวกัน ่ 8. เมือราคาปิดออกนอกกรอบ Bollinger bands เป็น Continuation signals ไม่ใช่ Reversal signals … หลักการนี<เป็นพื<นฐานของพวกกลยุทธ์ Volatility breakout sysyems 9. ค่า Default ของ Bollinger bands คือ SMA-20 วัน และ S.D. = 2 … แต่จริงๆแล ้ว อาจแตกต่างกันออกมาในแต่ละสนค ้าทีเทรด ิ 10.เสนกลาง ไม่ควรใช ้ เป็นส ้ ญญาณ Crossover ควรใช ั ในการบ่งช ้ ถึงแนวโน้มในภาพ ี< ระยะกลางมากกว่า 11.ถ้าจะปรับ Period ของเสนค่าเฉลีย ก็ควรปรับค่า S.D. ให ้เหมาะด ้วย เช ้ น แต่เดิมค่า ่ Default อยู่ที SMA-20 และ 2 S.D. แต่อยากใชเส้ นค่าเฉลียทียาวขึ<น เช ้ น SMA-50 ่ ก็ควรปรับค่า S.D. เป็น 2.1 หรือถ้าจะใชเส้ นค่าเฉลียทีส ้นลง เช ั< น SMA-10 ก็ควร ่ ปรับค่า S.D. ลงเป็น 1.9 เป็นต ้น 12.สูตรดั<งเดิมของ Bollinger bands ใชเส้ นค่าเฉลียทีเป็น Simple moving average ้ เพราะว่า Simple average ถูกใชในการคํานวณสูตร Standard Deviation ในทาง ้ สถิติเป็นพื<นฐานอยู่แล ้ว 13.ถ้าใชการคํานวณเส ้ นค่าเฉลียแบบ Exponential ใน Bollinger bands การใช ้สูตร ้ Expential ต ้องถูกคํานวณทั<งใน Middle band และ S.D. ด ้วย 14.เนืองจากการกระจายตัวของราคาหุ้น เป็นการกระจายทีไม่ปกติ (non-normal distribution) ไม่ควรใชหลักการทางสถิติเกียวกับ % ข ้อมูลทีเคลือนไหวในกรอบ ้ Bollinger bands มาใช ้ o ปกติทางสถิติ ในการกระจายตัวของข ้อมูลทีเป็นแบบปกติ (normal distribution) บอกว่า 1 S.D. จะครอบคลุมข ้อมูลที 68% , 2 S.D.จะ ครอบคลุมข ้อมูลที 95% และ 3 S.D. จะครอบคลุมข ้อมูลที 99.7%

o ในความเป็นจริง พบว่า 90% ของข ้อมูลเท่านั<นทีอยู่ในกรอบ Bollinger band (ตามหลักสถิติ 2 S.D. จะต ้องอยู่ทีราว 95%) 15.%b แสดงถึงความสมพันธ์กับ Bollinger bands โดยตรง แปลงพฤติกรรมการแกว่ ัง ตัวของราคาบนกรอบ Bollinger bands ออกมาเป็น Indicator อีกตัว o %b คืออะไร อ่านเพิมเติมได ้ที : https://www.lucidtrader.com/bollinger-bands-and-percent-b/ 16.%b สามารถใชงานได ้หลากหลาย ทั<งการดู Divergence, รูปแบบราคา และ ้ การ Coding บน Trading system (สะดวกกว่าการ Code ผ่าน Bollinger band) 1. ผู้เขียน : ซงจริงๆ %b กับ Bollinger ก็คือตัวเดียวกันนันแหละครับ ึ 17.Bollinger band สามารถทําการ Normalized ด ้วย %b (ทําให ้แกว่งตัว 0-100%) 18.BandWidth = ความกว้างของกรอบ Bollinger band o BandWidth = ((Upper band – Lower band) / Middle band) * 100) o ปกติถ้าเป็น Default ตัวค่า BandWidth จะเท่ากับ 4 เท่าของ สมประส ั ทธิÉ ิ ของการแปรผัน (coefficient of variation หรือ C.V.) 19.BandWidth สามารถใชงานได ้หลากหลายวิธี โดยวิธีทีนิยมคือดู “The Squeeze” ้ เป็นชวงนี<กรอบ Band บีบแคบลงเรือยๆ เป็นส ่ ญญาณว่า มีโอกาสเกิดการเคลือนไหว ั ทีรุนแรงของราคาในอนาคต … อีกทั<ง BandWidth ยังสามารถดูโอกาสการ เปลียนแปลงของแนวโน้มได ้เชนเดียวกัน ่ 20.Bollinger bands สามารถใชได ้กับ หุ้น, Index, ส ้ นค ้าโภคภัณฑ์, Futures, Options ิ และ Bonds 21.Bollinger bands สามารถใชกับ Time Frame ไหนก็ได ้ ไม่ว่าจะ ราย 5 นาที, ราย ้ ชวโมง, รายวัน หรือรายส ั ัปดาห์ เป็นต ้น 22.Bollinger bands ชวยสร้าง Setup ในการเทรด สร้างความได ้เปรียบในการเทรด ่ของ เรา

วิธีการเทรด Bollinger Bands ที6ถูกต้อง – John Bollinger จากคลิปเจ้าของ Bollinger bands ทีให ้สมภาษณ์ไว้ในรายการ ั มี 2 แนวคิด ในคลิปที John Bollinger ได ้กล่าวในรายการเกียวกับวิธีใช Bollinger bands ้ แนวคิดแรก : นํา Bollinger bands ทีมี Period ต่างกัน มา Plot ลงกราฟเดียวกัน ตัวอย่างเชน … ใช ่ 20-Period และ 50 Period บนกราฟเดียวกัน … ใช ้ส้ งเกตในช ั วงทีราคา ่ กําลังแตะกรอบบนหรือกรอบล่าง ของ 2 Period พร้อมกัน

ในชวงกราฟตัวอย่าง จังหวะทีราคาแตะกรอบบน/ล่างของทั<ง 2-pe ่ riod พร้อมกัน มักจะเป็นจุด กลับตัวของราคา … แต่จะสงเกตได ้ว่ามันก็มันช ั วงทีราคาแตะกรอบพร้อมกัน แล ้วไม่กลับอยู่ ดัง ่ ชวงซ่ ายมือสุด กับ ขาวมือสุด … ตามที John Bollinger กล่าว ้ ในชวงต ้นว่า ไม่ควรดู Bollinger ่ bands เพียงตัวเดียวในการเทรด ควรใชอย่างอืนประกอบ โดย Bollinger bands เป็นเพียงตัว ้ บอกข ้อมูลว่า ราคาในขณะนั<น อยู่ในชวง Low หรือ High เมือเทียบกับทีผ่านมา ่ แนวคิดที6สอง : ใช Period เดียวกัน แต่ต่าง Time frame ้ ตัวอย่างเชน … ใช ่ 20-Period บนกราฟรายวัน และ 20-Period บนกราฟรายส ้ ปดาห์ ั ตัวอย่างกราฟรายวัน ตัวอย่างกราฟรายสปดาห์ ั ในชวงส่ เหลียมส ี แดง เป็นช ี วงทีทั<งภาพรายวัน และรายส ่ ปดาห์ลงแตะกรอบล่างของ Bollinger ั bands พร้อมกัน โดยในลักษณะนี<จะเป็นสญญาณ BUY … แต่อย่างไรก็ดี John บอกว่า ั

Bollinger Bands เป็นตัวบอกข ้อมูลของราคา ณ ขณะนั<นว่าสูงหรือตํา ไม่ควรใชเป็น Signal ้ ดังนั<น เทรดเดอร์ควรหาวิธีการ หรือเครืองมืออืนมาประกรอบการเทรด เพือสร้างสญญาณ ั BUY/SELL ทีชดเจน ั Bollinger bands : Outside of the bands Bollinger bands : Outside of the bands ว่ากันตามตํารา Technical แล ้ว ข ้อมูลของราคาทีเคลือนไหวในกรอบ Bollinger bands จะ เท่ากับ 87% ของข ้อมูลทั<งหมด (ตามสมมติฐานทีว่าการเคลือนไหวของราคาหุ้นนั<นเป็น ลักษณะ Non normal distribution … โดย 2SD ของ Non normal distribution นั<นครอบคลุม ข ้อมูลประมาณ 87% ของทั<งหมด) พูดง่ายๆ คือ 87% แกว่งในกรอบ อีก 13% อยู่นอกกรอบ … ในการแจกแจงแบบปกติ (Normal distribution)

1 S.D. จะครอบคลุมข ้อมูลอยู่ที 68% 2 S.D. จะครอบคลุมข ้อมูลอยู่ที 95% 3 S.D. จะครอบคลุมข ้อมูลอยู่ที 99% … ซงนักเทคนิคส ึ วนมากก็ได ้นําหลักการนี<มาใช ่ กับการเทรดโดยหาจังหวะทีราคาออกนอกกรอบ ้ Bollinger แล ้วคาดการณ์ว่าราคาจะกลับเข ้ามาแกว่งในกรอบ (หนึงในกลยุทธ์ Mean reversion) จากตัวอย่างกราฟ MTLS ในภาพรายวัน ราคาได ้ฉีกออกนอกกรอบ BB ค่อนข ้างเยอะ ประกอบกับเกิด Gap อีกด ้วย ทําให ้จังหวะนี<เป็น จังหวะทีดีในการเข ้าไปเปิด Short … ซงเหตุการณ์นี<คล ้ายกับเหตุการณ์ก่อนหน้าทีราคาเคยลง ึ ไปนอกกรอบ BB มาแล ้ว (วงกลมสขาวแรก) ครั<งนี<ก็เป็นเหตุการณ์นั<นเช ี นกัน ่ ยิงหากพิจารณา RRR (Risk/reward ratio) ให ้ Stop ที High 23.90 บาท สวน Target price ่ ที Gap ก่อนหน้าที 22.50 บาท Target price = 23.30 – 22.50 = 0.80 stop loss = 23.90 – 22.30 = 0.60 RRR = 1.333 : 1 < ซงถือว่าได ้เปรียบในการเทรด ึ ประกอบกับ % การ Pull back ทีมากกว่าปกติอยู่แล ้วด ้วย (ทั<งออกนอก BB และเปิด Gap) ทํา ให ้เรายิงได ้เปรียบในการเข ้า Short สน ๆ ครั<งนี< ั< แต่อย่าลืมไม่มีอะไร 100% หรอกครับ อนาคตตลาดจะเป็นคนเฉลยเราเอง มันเป็นสงทีควบคุม ิ ไม่ได ้ … แต่วิธีการเทรด และการบริหารหน้าตักของเรา เป็นสงทีเราควบคุมมันได ้ ดังนั<นก็ควรจะ ิ โฟกัสทีตรงนี<มากกว่าครับ