GEOBOOK (1)

GEOBOOK


เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ




Phimanphitthayasan School

หัวข้อเนื้อหา

- เทคโนโลยีภูมิศาสตร์ คือ
อะไร?

- ประเภทของเทคโนโลยีรับรู้
จากระยะไกล

- ระบบกำหนดตำแหน่งบนพื้น
โลก

- ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์

- การใช้ประโยชน์เทคโนโลยี
ภูมิศาสตร์

เทคโนโลยีภูมิ
สารสนเทศ

เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ หมายถึง การบูรณาการความรู้และเทคโนโลยีทางด้านการรับรู้
จากระยะไกล(Remote Sensing : RS) ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (Geographic
Information System : GIS) และระบบดาวเทียมนำทางโลก (Global Navigation
Satellite System : GNSS) เพื่อประยุกต์ใช้งานในด้านต่างๆ ให้เป็นไปอย่างมี

ประสิทธิภาพ โดยที่วิทยาการด้านการรับรู้จากระยะไกลซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่สำคัญในการ
ศึกษาองค์ประกอบต่างๆ บนพื้นโลกและในชั้นบรรยากาศ เพื่อศึกษาและติดตามการ
เปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติได้โดยการเลือกใช้ข้อมูลจากดาวเทียมที่มีความ
ละเอียดของภาพและประเภทของดาวเทียมหลากหลาย ขึ้นอยู่กับการประยุกต์ใช้ในแต่ละ
เรื่อง นอกจากนี้ข้อมูลจากการสำรวจจากระยะไกลเป็นข้อมูลที่ได้มาอย่างรวดเร็ว สามารถ

ตอบสนองความต้องการได้

ที่มา :
http://oldweb.most.go.th/mai

n/index.php/media-
library/ground-to-sky/5963--

geo-information-
technology.html

การรับรู้จาก
ระยะไกล

ความหมาย Remote Sensing หรือที่เรียกกันในภาษาไทยว่า “การ

ควารับมรู้จหากมระายยะไกล” หรือ “การสำรวจข้อมูลจากระยะไกล” เป็นเทคโนโลยีที่

สำคัญในการได้ข้อมูลเกี่ยวกับวัตถุ พื้นที่ และปรากฏการณ์ต่าง ๆ บนพื้นโลก โดย
ไม่มีการสัมผัสกับวัตถุเป้าหมายโดยตรง แต่อาศัยหลักการสะท้อนพลังงานและ
การแผ่รังสีแม่เหล็กไฟฟ้า ซึ่งมีพระอาทิตย์เป็นแหล่งพลังงานหลักในการแผ่รังสี
ผ่านมายังชั้นบรรยากาศ แล้วตกกระทบบนพื้นผิวโลกหรือวัตถุใด ๆ ที่ต้องตรวจ
วัด โดยที่วัตถุบางชนิดอาจดูดกลืนพลังงานบางส่วนเอาไว้ แล้วสะท้อนพลังงาน

ส่วนที่เหลือกลับไปยังชั้นบรรยากาศ

อ้างอิง :
https://www.facebook.c
om/varunatech/photos/
a.108381761230701/1

65894672146076/?
type=3

หลักการทำงาน พลังงานรังสีในส่วนนี้จะถูกสะท้อนเข้าไปใน

เครื่องรับรู้ (Sensor) ที่ติดตั้งไว้บนตัวดาวเทียม หลังจากนั้นเครื่องรับรู้จะนำรังสีที่
ได้รับไปประมวลผลและบันทึกให้อยู่ในรูปแบบของภาพ (Pictorial หรือ

Photograph) หรือข้อมูลเชิงตัวเลข (Digital form) ซึ่งจะถือเป็นข้อมูลดิบที่ต้องนำ
ไปวิเคราะห์ให้ได้รายละเอียดอย่างถูกต้องมากขึ้น จากนั้นข้อมูลดิบชุดนี้จะถูกส่งไป

ยังสถานีรับสัญญาณภาคพื้นดิน เพื่อที่จะทำการประมวลผลและวิเคราะห์ข้อมูล
(Data analysis) ด้วยระบบ คอมพิวเตอร์ (Digital analysis) หรือด้วยสายตา
(Visual interpretation) ซึ่งจะทำให้ได้ผลลัพธ์เป็นข้อมูลในรูปแบบภาพถ่ายทาง
อากาศ, ภาพถ่ายจากดาวเทียม, แผนที่, ตาราง หรือ ข้อมูลเชิงตัวเลข หลังจากนั้น

ข้อมูลเหล่านี้จะถูกส่งไปยังผู้ที่ต้องการใช้ข้อมูล

ประเภทของเทคโนโลยีที่รับรู้ทาง
ไกล

ประกอบด้วยรูปถ่ายทางอากาศและภาพจากดาวเทียม รูปถ่ายทาง
อากาศ 1.1. รูปถ่ายทางอากาศ หมายถึง รูปถ่ายของพื้นผิวโลกซึ่ง

ถ่ายด้วยกล้องที่ติดไปกับ อากาศยาน เช่น บัลลูน เครื่องบิน
อากาศยานไร้คนขับ 1.2. ประเภทของรูปถ่ายทางอากาศ แบ่งออก

เป็น 2 ประเภท ได้แก่ รูปถ่ายติ่งและรูป

1.รูปถ่ายในแนวตั้ง

รู ปถ่ ายแนวตั้ งใช้ สำหรับนำมาประกอบ
แผนที่ ทำแผนที่ และปรับปรุ งแผนที่
หรื ออาจทำให้ แทนแผนที่ ได้

รูปภาพแสดงเกี่ยวกับ รูปถ่ายทางอากาศแนวดิ่ง

2.รูปถ่ายทางอากาศใน

แนวเฉียง 1.2) รูปถ่ายทางอากาศแนวเฉียง เป็น

รูปถ่ายที่เกิดจากการกำหนดแกนของกล้องในลักษณะเฉียง แบ่งออกเป็น

2 ชนิด คือ 1) รูปถ่ายทางอากาศแนวเฉียงสูง ลักษณะรูปถ่ายจะเห็นแนว

ขอบฟ้าเป็นแนวกว้างใหญ่




รู ปภาพแสดงเกี่ ยวกั บ รู ปถ่ ายทางอากาศแนวเฉี ยงสู ง

2) รูปถ่ายทางอากาศแนวเฉียงต่ำ เป็นรูปถ่ายทางอากาศที่ไม่
ปรากฏเส้นขอบฟ้าในภาพรูปถ่ายทางอากาศแนวเฉียงสูงและ
แนวเฉียงต่ำใช้แสดงภาพรวมของพื้นที่แต่มีมาตราส่วนบนรูป

ถ่ายทางอากาศแตกต่างกัน รูปถ่ายทางอากาศแนวดิ่งมี
มาตราส่วนในรูปค่อนข้างคงที่ จึงเป็นที่นิยมนำมาใช้ทำแผนที่

รู ปภาพแสดงเกี่ ยวกั บ รู ปถ่ ายทางอากาศแนวเฉี ยงต่ำ

อ้ างอิ ง :
https://sites.google.c
om/site/kritchaphon

47948/prapheth-
khxng-rup-thay-

thang-xakas

ภาพถ่ายจากดาวเทียม

ภาพถ่ายจากดาวเทียม หมายถึง ภาพถ่ายที่ได้ อ้ างอิ ง :
จากการบันทึกข้อมูลของดาวเทียม ด้วย https://www.khaosod.co.t

อุปกรณ์บันทึก ข้อมูล (Sensor) ด้วยการใช้ h/around-the-world-
คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าเป็นสื่อบันทึกข้อมูลใน news/news_4047981
ลักษณะของช่วงคลื่น ข้อมูลที่ได้จาก ภาพถ่าย
ดาวเทียมจะมีประโยชน์ต่อการพัฒนาประเทศ 2) การบันทึกภาพในบริเวณเดิม (Repetitive
และสามารถน าไปประยุกต์ใช้ได้ในหลายๆ Coverage) ดาวเทียมสำรวจทรัพยากรส่วน
สาขา เช่น ลักษณะภูมิประเทศ ธรณีวิทยา ใหญ่ มีวงโคจรแบบสัมพันธ์กับดวงอาทิตย์
โดยโคจรรอบโลกในแนวจากเหนือลงใต้ และ
การเกษตร กลับมายังบริเวณเดิมในเวลาท้องถิ่นอย่าง

1) การบันทึกข้อมูลเป็นบริเวณกว้าง (Synoptic view) ภาพจาก สม่ำเสมอ ในช่วงเวลาที่แน่นอน เช่น
ดาวเทียมภาพหนึ่งๆ ครอบคลุมพื้นที่กว้างทำให้ได้ข้อมูลใน ดาวเทียม LANDSAT กลับมาบันทึกข้อมูลที่
บริเวณเดิมทุก 16วัน, ดาวเทียม MOS ทุก 17
ลักษณะต่อเนื่องในระยะเวลาการบันทึกภาพสั้นๆ สามารถศึกษา
สภาพแวดล้อมต่างๆ ใน บริเวณกว้างต่อเนื่องในเวลาเดียวกันทั้ง วัน, ดาวเทียม SPOT ทุก 26 วัน

ภาพ เช่น ดาวเทียม LANDSAT-MSS และ TM หนึ่งภาพ
ครอบคลุมพื้นที่ 175 x 184 ตารางกิโลเมตร หรือ 32,220 ตาราง

กิโลเมตร ภาพจากดาวเทียม SPOT คลุมพื้นที่ 3,600 ตาราง
กิโลเมตร หรือ ภาพจากดาวเทียม MOS-MESSR คลุมพื้นที่

10,000 ตารางกิโลเมตร เป็นต้น

3) รายละเอียดของภาพ ภาพจากดาวเทียมให้รายละเอียดหลายระดับมีผลดีในการนำ
ไปใช้ประโยชน์ในการศึกษาด้านต่าง ๆ เช่นภาพถ่ายจากดาวเทียม Landsat-7 มีราย
ละเอียดที่ระดับ 30 เมตรใช้ศึกษาสภาพการใช้ที่ดินระดับจังหวัดได้ในขณะที่ภาพถ่าย
จากดาวเทียม GeoEye-1 ที่มีรายละเอียดสูงที่ระดับ 46 เซนติเมตรเห็นวัตถุต่าง ๆ ได้
อย่างชัดเจนข้อมูลภาพจากดาวเทียมที่มีรายละเอียดภาคพื้นดินมากจะให้รายละเอียด
ของวัตถุบนโลกที่ชัดเจนมากขึ้นภาพถ่ายจากดาวเทียม GeoEye-1 มีรายละเอียดสูงที่

ระดับ 46 เชนติเมตร ทำให้เห็นวัตถุได้อย่างชัดเจน
ภาพถ่ายจากดาวเทียม Landsat-7 มีรายละเอียดปานกลางที่ระดับ

30 เมตร ทำให้เห็นภาพรวมของการใช้ประโยชน์ที่ดิน

อ้ างอิ ง :
https://www.bootcampdemy.com
/content/206-การใช้ ภาพถ่ ายทาง

อากาศและภาพจากดาวเที ยม

การอ่านและการแปลความหมายรูปถ่ายทางอากาศและ
ภาพจากดาวเทียม



การอ่านและการแปลความหมายรูปถ่ายทางอากาศและ
ภาพจากดาวเทียม
- สีและความเข้มของสี ขึ้นอยู่กับการสะท้อนช่วงคลื่น การทำ
มุมกับแสง ตลอดจนการเรียงตัวของวัตถุ
- ขนาด ทำให้สามารถจำแนกรายละเอียดของภาพได้
- รูปร่าง ของวัตถุอาจสม่ำเสมอหรือไม่สม่ำเสมอกัน
- เนื้อภาพ คือความละเอียดของผิววัตถุ
- แบบรูป ลักษณะการจัดเรียงตัวของวัตถุปรากฎเด่นชัด
- เงา มีความสำคัญในการพิจารณาความสูงของวัตถุ
- ที่ตั้งและความสัมพันธ์ หรือตำแหน่งของวัตถุที่พบตาม
ธรรมชาติ

ระบบกำหนดตำแหน่งบนพื้นโลก

GPS คืออะไร? ที่มา :
ระบบการหาตำแหน่งทั่วโลก หรือ GPS (Global Positioning https://gmjournal.net/
System) คือระบบการนำทางด้วยดาวเทียมซึ่งประกอบด้วย
ดาวเทียมอย่างน้อย 24 ดวง GPS สามารถปฏิบัติการได้ในทุก ระบบ-gps-ในมือถือ/
สภาพอากาศ ทุกที่ในโลก ตลอด 24 ชั่วโมงต่อวัน และไม่มีค่า
ลงทะเบียนหรือค่าธรรมเนียมในการตั้งค่า กระทรวงกลาโหม
สหรัฐ (USDOD) แต่เดิมปล่อยดาวเทียมให้โคจรสำหรับการ

ปฏิบัติงานทางทหาร แต่ในทศวรรษ 1980 เป็นต้นมาก็เริ่ม
กำหนดให้พลเรือนสามารถเข้าถึงการใช้งานดาวเทียมได้




ประโยชน์ของ GPS -การกำหนดพิกัดของสถานที่ต่าง ๆ การทำแผนที่งานสำรวจโดยส่านใหญ่นิยมใช้อุปกรณ์ที่
สามารถพกพาไปได้ง่าย

มีความทนทาน กันน้ำได้ สามารถใช้กับถ่านไฟฉายขนาดมาตรฐานได้ ดูรายละเอียดเพิ่มที่นี่



-การนำทาง ได้รับความนิยมอย่างกว้างขวางมีหลากหลายแบบและขนาด สามารถนำทางได้
ทั้งภาพและเสียง ใช้ได้หลายภาษา บางแบบมีภาพเสมือนจริง ภาพสามมิติ และประสิทธิภา

พอื่นๆเพิ่มเติมเช่น multimedia Bluetooth hand free เป็นต้น ดูรายละเอียดเพิ่มที่นี่



-การวางแผนการใช้ประโยชน์ที่ดิน โครงข่ายหมุดดาวเทียม GPS ของกรมที่ดิน (DOLVRS)



-การกำหนดจุดเพื่อบรรเทาสาธารณะภัย เช่น เสื้อกั๊กชูชีพที่มีเครื่องส่งสัญญาณจีพีเอส



-การวางผังสำหรับการจัดส่งสินค้า



-การนำไปใช้ประโยชน์ในขบวนการ ยุติธรรม เช่นการติดตามบุคคล

ระบบสารสนเทศภู มิ ศาสตร์ ( Geographic
Information System ) GIS"

ความหมายของคำว่า "ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ ประโยชน์
( Geographic Information System ) GIS" -จัดเก็บข้อมูล
-ผลิตฐานข้อมูล
ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ หรือ Geographic -เรียกใช้ข้อมูล
Information System : GIS คือกระบวนการ -วิเคราะห์ได้
ทำงานเกี่ยวกับข้อมูลในเชิงพื้นที่ด้วยระบบ
คอมพิวเตอร์ ที่ใช้กำหนดข้อมูลและสารสนเทศ ที่มี
ความสัมพันธ์กับตำแหน่งในเชิงพื้นที่ เช่น ที่อยู่

บ้านเลขที่ สัมพันธ์กับตำแหน่งในแผนที่

อ้างอิง :
https://sites.google.com/a/secondary33.go.th/reiyn-ru-

xithi-ngay-kab-khru-thas-ri-nthr/3-krabwnkar-
thangan-laea-xngkh-prakxb-khxng-rabb-sarsnthes

ประโยชน์ของเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ

ประโยชน์ของเทคโนโลยีการรับรู้จากระยะไกล
31.ประโยชน์ของการใช้รูปถ่ายหาง

ด้านเกษตรกรรม ส่งผลให้สามารถตรวจสอบพืชแต่ละชนิดใน
พื้นที่ได้

ด้านผังเมือง ทำให้เห็นรายละเอียดภาพรวมของการใช้ที่ดินใน
เมือง

ค้านสิ่งแวดล้อม ช่วยในการศึกษาสภาพการใช้ที่ดินและสิ่ง
แวดล้อมที่เปลี่ยนไป

ด้านการทหาร ช่วยในการทำแผนที่การเฝ้าระวังชายแดน
ด้านการคมมนาคมขนส่ง ช่วยในการศึกษา สำรวจ และการพัฒนา

เส้นทางคมมนาคมขนส่งต่างๆ





3.2. ประโยชน์ของการใช้ภาพจากดาวเทียม
- ด้านตำแหน่งที่ตั้งและขอบเขต ทำให้สามารถ บอก
ลักษณะทางธรรมชาติครอบคลุมพื้นที่เป็นบริเวณกว้าง
- ด้านการแก้ปัญหาเกี่ยวกับทรัพยากรธรรมชาติทำให้
วางแผนหรือกำหนดแนวทางในการแก้ปัญหา เพื่อให้คง

อยู่ และนำมาใช้ประโยชน์ได้อย่างยั่งยืน
- ด้านปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นบนพื้นผิวโลก ทำให้ทราบถึง

ปรากฏการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นบนโลก
- ด้านการเปลี่ยนแปลงข้อมูลบนพื้นโลกทำให้เห็นสภาพ

ก่อนและหลังของปรากฏการณ์ต่างๆที่เกิดขึ้น
ภาพจากดาวเทียมแสดงให้เห็นการ
เปลี่ยนแปลงของทะเลน้ำแข็งบริเวณ
ขั้วโลกเหนือ

อ้ างอิ ง :
https://foodforestinstitut

e.com/start-je-
groencarriere-met-een-

bachelor-
groenmanagement-
afstandsonderwijs/

รู ปถ่ ายทางอากาศเพื่ อสำรวจพื้ นที่ เพาะปลู ก

อ้ างอิ ง :
https://images.bootcam
pdemy.com/contents/s

ocial-5.1.3_1.png

รู ปถ่ ายทางอากาศเพื่ อสำรวจพื้ นที่ ชุ มชน

อ้ างอิ ง :
https://travel.mthai

.com/world-
travel/143854.html

รู ปถ่ ายทางดาวเที ยม

อ้างอิง

https://www.gistda.or.th/news_view.php?
n_id=2450&lang=TH



http://www.clinictech.ops.go.th/online/filem
anager/fileclinic/F1/files/02_GIS-3S.pdf



https://sites.google.com/site/nasinuanpittha
yasan/home/knowledge/geoinformatics



http://forestinfo.forest.go.th/Content/file/m
anualanddoc/29042557Intro%20to%20Ge

oinformatics.pdf



https://geo.cmru.ac.th/?cat=9

จั ดทำโดย

นายฟาฟาน สั ญญา ม.5/2 เลขที่ 12

เสนอ

ครู วาสนา ทองจิ บ

โรงเรี ยนพิ มานพิ ทยาสรรค์ สตู ล

thank you