งานเทคนิคเบื้องต้น 65

3. ตรวจสอบขนาดรูค้อนเดินสายไฟตามแบบทีก่ ำหนด
4. ทำความสะอาดบรเิ วณพื้นท่ปี ฏบิ ตั งิ าน
3.2 จดุ ประสงค์เชิงพฤติกรรม
- ดา้ นคุณธรรม จริยธรรม/บรู ณาการเศรษฐกิจพอเพยี ง
ตรงต่อเวลา มีวินัย มคี วามรับผดิ ชอบ ละเอียดรอบคอบ สนใจใฝ่รู้ มคี วามซ่ือสัตย์ มีเหตุผล
ประหยดั และปฏบิ ัติตนในแนวทางที่ดี
4. สาระการเรยี นรู้
4.1 ความหมายของการรา่ งแบบ

การร่างแบบ หมายถึง การเขียนแบบงานท่ีมีรายละเอียดเกี่ยวกับลักษณะ รูปร่าง และขนาดของ
ชิ้นงานจากแบบส่ังงานลงบนพื้นผิววัสดุงาน เพ่ือนำวัสดุงานไปทำการตัดเฉือน ข้ึนรูปให้เป็นช้ินส่วนของ
ผลิตภัณฑ์

4.2 ชนิดของเครือ่ งมือร่างแบบ
4.2.1 โตะ๊ ระดับ (Surface Plate)
4.2.2 แทน่ ประคองมมุ ฉาก (Angle Plate)
4.2.3 เวอรเ์ นียร์ไฮเกจ (Vernier Height Gauge)
4.2.4 ฉากผสม (Combination Square)
4.2.5 เหล็กขดี (Scribers)
4.2.6 เหล็กตอกรา่ งแบบ (Prick Punch)
4.2.6 เหลก็ ตอกนำศนู ย์ (Center Punch)
4.2.8 วงเวียนเหล็ก (Dividers)
4.2.9 บรรทัดเหล็ก (Steel Rule)
4.2.10 แทง่ วี–บลอ็ ก (V–Block)

4.3 การระวังรกั ษาและความปลอดภัยในการใชเ้ คร่ืองมือร่างแบบ
1. ศึกษาวธิ กี ารใชง้ านของเคร่ืองมืออปุ กรณ์ก่อนนำไปใช้งาน
2. วางเครือ่ งมือร่างแบบแยกออกจากเคร่อื งมืออ่นื ๆ
3. ไม่วางเครื่องมือหรืออุปกรณ์ร่างแบบอื่น ๆ บนโต๊ะระดับ ยกเว้นเคร่ืองมือที่เก่ียวข้อง เช่น

เวอร์เนยี รไ์ ฮเกจ แท่งประคองฉาก แทง่ วี–บล็อก เพราะจะทำใหผ้ ิวโตะ๊ ระดบั เปน็ รอยขีดข่วน
5. กจิ กรรมการเรียนรู้ (สัปดาหท์ ่ี 5 คาบที่ 25–30/108)

ขน้ั เตรยี ม
1. ครขู านชอ่ื ผู้เรยี น
2. ครทู บทวนความรู้เดมิ และให้ขอ้ มลู ยอ้ นกลับเก่ียวกับงานตะไบ

ขนั้ นำเข้าสบู่ ทเรียน
3. ครใู หน้ กั เรียนทดสอบกอ่ นเรยี น หนว่ ยที่ 5

4. ครูตั้งคำถามเพื่อนำเข้าสบู่ ทเรยี นเร่ือง การร่างแบบ (โดยมงุ่ เนน้ ส่ิงทีน่ กั เรียนไดป้ ฏิบตั ิไป
แล้วตามใบงานที่ผา่ นมา)

5. นกั เรียนตอบคำถามท่คี รถู าม
ขัน้ เรยี นรู้

6. ครูอธบิ าย ถาม-ตอบเน้ือหาเกีย่ วกับงานร่างแบบ
7. นักเรยี นจดบันทึกสาระสำคญั ทค่ี รอู ธิบาย
8. ครูใหน้ ักเรียนทำแบบฝกึ หดั หน่วยที่ 5
9. ครูสาธติ การเจาะช้นิ งานและใหน้ ักเรยี นปฏบิ ตั งิ านตามใบงานที่ 5

(หากผลการปฏิบัติตามใบงานท่ีผ่านมายังไม่เรียบร้อย ให้นักเรียนปฏิบัติงานนั้นอย่าง
ตอ่ เนือ่ งต่อไป)

ข้นั สรุป
10. ครสู รปุ เนอื้ หาสาระสำคญั ในบทเรียนให้นกั เรยี นตระหนักถึงความสำคญั ปญั หาทเ่ี กิดขึ้น

และแนวทางการแกไ้ ขปัญหาทั้งทฤษฎีและปฏบิ ัติ
11. ครูใหน้ ักเรยี นทดสอบหลังเรยี นหนว่ ยท่ี 5

6. สือ่ และแหลง่ การเรยี นรู้
1. หนังสืองานเทคนิคเบอ้ื งต้น รหัส 30100-0001 หน่วยท่ี 5
2. แบบประเมนิ ผลการเรียนรแู้ ละแบบประเมนิ พฤตกิ รรม หน่วยที่ 5
3. ใบงานท่ี 4/เครื่องมือ วัสดุอุปกรณ์ในการปฏิบัตงิ าน
4. ห้องสมุดวิทยาลัย ศูนย์วิทยบริการ ห้อง Internet

7. หลกั ฐานการเรียนรู้
1. ผลการปฏบิ ตั ิตามใบงานท่ี 5 งานเจาะ (เจาะรคู อ้ นเดินสายไฟ)
2. ผลจากการทำแบบฝกึ หัดหนว่ ยที่ 5
3. ผลจากการทดสอบหลังเรียนหน่วยที่ 5 ประสาน คงจันทร์. (2556). งานฝึกฝีมือ 1. นนทบุรี:

ศูนยห์ นงั สอื เมืองไทย.
8. การวดั ผลและประเมินผล

8.1 เครอื่ งมือประเมิน
ก่อนเรียน 1) ใชส้ มดุ บนั ทกึ เวลาเรียนฯ ขานชื่อผู้เรียนและตรวจการตรงต่อเวลา
2) ใช้แบบสงั เกตความพร้อมในการเรียน ประเมินความพร้อม เชน่ มเี ครื่องมอื

หนงั สือ
สมุด ปากกา การแตง่ กาย เปน็ ตน้

ขณะเรยี น 1) ใชแ้ บบสงั เกตพฤติกรรม สังเกตการตอบคำถาม ความสนใจใฝร่ ู้ ความ
รับผดิ ชอบ

ต่อการปฏิบตั งิ าน

8.2 เกณฑก์ ารประเมิน

หลังเรียน 1) ภาคทฤษฎี แบบประเมินผลหลงั การเรียนรู้ผา่ นเกณฑก์ ารประเมนิ 50%

2) ภาคปฏิบัติ ประเมนิ การฝึกปฏิบตั ิตามใบงานที่ 5 สง่ งานตามข้อกำหนด

9. การขับเคลื่อนปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง

สมรรถนะ น้อมนำเศรษฐกิจพอเพยี ง โดยบำรุงรกั ษาอุปกรณ์ - วสั ดุ

จดุ ประสงค์ทั่วไป จดุ ประสงค์เชิงพฤติกรรม/ ผลกระทบ

พฤติกรรมบ่งช้ี สังคม เศรษฐกิจ วัฒนธรรม สิง่ แวดล้อม

ประยกุ ตใ์ ช้ 1.บำรงุ รกั ษาอปุ กรณ์ - วสั ดุ    

ปรชั ญาของ 2.มคี วามอดทนในการ  

เศรษฐกจิ พอเพียง ปฏบิ ตั งิ าน

ดา้ นมเี หตผุ ลใน 3.การเรยี นรู้โดยใชเ้ ง่ือนไข    
การดำรงชวี ติ สภุ าพและประหยดั

10. บันทกึ หลงั การสอน

10.1 ผลการใชแ้ ผนการจัดการเรียนรู้
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................
....................................................................................................................................................................
..........
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
...................
....................................................................................................................................................................
.........

10.2 ผลการเรียนของนกั เรียน/ผลการสอนของครู/ปญั หาทพ่ี บ
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
...........................................................

10.3 แนวทางการแก้ปญั หา
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
............................................................

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 6 หน่วยท่ี 6

ชอื่ วิชา รหัสวิชา 30100-0001 วิชางานเทคนิคเบอ้ื งตน้ เวลาเรยี นรวม 108 คาบ
ชอ่ื หน่วย งานลบั คมตัด สอนสัปดาห์ที่ 6/18
ชื่อเรือ่ ง งานลับคมตดั จำนวน 6 คาบ
หวั ข้อเร่อื ง

6.1 เครื่องเจียระไน
6.2 ชนิดของเคร่ืองเจียระไน
6.3 การลับมีดกลึง
6.4 การลบั มดี กลึงปาดหนา้
6.5 การลับมดี กลึงปอกผิว
6.6 การลับดอกสว่าน

- แบบฝึกหัดหนว่ ยที่ 6
- ใบงานที่ 6 งานขนึ้ รูป

1. สาระสำคญั
การข้ึนรูปชิ้นงานให้เป็นผลิตภัณฑ์ด้วยมือหรือการข้ึนรูปด้วยเคร่ืองมือกล ซึ่งจำเป็นต้องใช้เครื่องมือ

ตัด เช่น สกัด ดอกสว่านมีดกลึง เป็นต้น เคร่ืองมือตัดเหล่าน้ีเมื่อใช้งานไปได้ระยะหนึ่ง คมจะทื่อ จึงต้องมี
การลับคมตัดให้คมตัดมีมุมต่าง ๆ ที่ถูกต้อง เพราะหากลับมุมผิดพลาด จะทำให้ผิวงานไม่สวยและเกิด
ความร้อนมาก งานเสรจ็ ช้า เพิม่ ต้นทุนการผลติ
2. สมรรถนะประจำหน่วยการเรียนรู้

1. แสดงความรู้เก่ียวกับงานลบั คมตัด
2. ขนึ้ รูปชนิ้ งานตามแบบ
3. จุดประสงค์การเรียนรู้
3.1 จุดประสงคท์ ่ัวไป

- ดา้ นความรู้
1. อธิบายการทำงานของเคร่อื งเจียระไน
2. จำแนกชนดิ ของเครอ่ื งเจียระไน
3. อธิบายวธิ กี ารลับมีดกลงึ
4. บอกข้ันตอนการลับมดี กลึงปาดหนา้
5. บอกขน้ั ตอนการลบั มดี กลึงปอกผิว
6. บอกขั้นตอนการลบั ดอกสวา่ น

- ดา้ นทักษะ
1. เลอ่ื ยชน้ิ งานคอ้ นเดินสายไฟ
2. ตะไบปรบั ผิวหางคอ้ นเดนิ สายไฟ
3. ตะไบลบมุมและลบคมหัวคอ้ นเดนิ สายไฟ
4. ตรวจสอบผิวงาน
5. ทำความสะอาดบริเวณพ้ืนที่ปฏิบัตงิ าน

3.2 จดุ ประสงค์เชงิ พฤติกรรม
- ดา้ นคณุ ธรรม จรยิ ธรรม/บรู ณาการเศรษฐกิจพอเพียง
ตรงต่อเวลา มีวนิ ัย มีความรับผิดชอบ ละเอยี ดรอบคอบ สนใจใฝ่รู้ มคี วามซอื่ สตั ย์ มีเหตผุ ล

ประหยดั และปฏบิ ัติตนในแนวทางท่ดี ี
4. สาระการเรียนรู้

4.1 เครื่องเจยี ระไน
เครือ่ งเจยี ระไน เป็นเครื่องมือทีใ่ ช้ลับคมตัดของมีดกลึง มีดไส ดอกสวา่ น และผิวงานใหเ้ รยี บ

4.2 ชนดิ ของเคร่ืองเจยี ระไน
6.2.1 เครื่องเจียระไนแบบต้ังโต๊ะ (Pedestal Grinder)
6.2.2 เคร่อื งเจียระไนแบบตั้งพื้น (Bench Grinder)
6.2.3 ข้ันตอนการใชเ้ ครอื่ งเจียระไน

4.3 การลบั มีดกลึง
การลับมีดกลึงด้วยล้อหินเจียระไนนั้น จะต้องจับมีดกลึงให้แน่นและในขณะลับมีดกลึงจะเกิด

ความรอ้ นให้จุ่มน้ำหล่อเยน็ บ่อย ๆ การกดมีดกลึงกับหนา้ ลอ้ หินเจียระไนมากเกินไปจะทำใหผ้ ิวมีดกลึงไหม้
เป็นสีดำ ซ่ึงจะทำให้คมมีดกลึงอ่อน ในการลับมีดกลึงควรยืนให้ห่างจากเครื่องเจียระไนพอเหมาะไม่ห่าง
หรือชดิ จนเกนิ ไป

4.4 การลับมดี กลึงปาดหนา้
ในการลับมีดกลึงปาดหน้า เพ่ือใช้กลึงปาดหน้าผิวงาน กลึงบ่าฉาก กลึงลบมุม มีดกลึงปาด

หน้าจะมีความแตกต่างไปจากมีดกลึงแบบอ่ืน ๆ ตรงค่าของมุมคมตัด จะต้องลับมุมคมตัดให้ถูกต้องตาม
แบบท่ีกำหนด

4.5 การลบั มดี กลึงปอกผวิ

ในการลับมีดกลึงปอกผิว เพ่ือใช้ในการกลึงปอกผิวช้ินงานให้มีขนาดเล็กลง มีดกลึงปอกผิว
ต่างจากมดี กลึงชนดิ อื่น ๆ ทม่ี มุ คมตัด จงึ จำเปน็ ตอ้ งลับมุมตัดและมมุ อน่ื ๆ ให้ถูกตอ้ งตามแบบท่กี ำหนด

4.6 การลบั ดอกสว่าน
การลบั คมตัดดอกสว่านโดยท่ัวไปจะต้องเอียงคมตดั ของดอกสว่านให้ทำมุม 59 องศา กับหน้า

ล้อหิน ทำการลับคมตัดท้ัง 2 ข้าง โดยลับทีละข้างจนกว่าจะได้มุมรวม 118 องศา และตรวจสอบด้วยเกจ
วัดมุมดอกสวา่ นให้ได้มุม 59 องศา ทีละขา้ ง

ก้าน ลาตวั ปลายจิก
หน้าคมตดั ผวิ ฟรี คมขวาง

สนั คมตดั ร่องคายเศษ สนั คมตดั

ลักษณะส่วนสำคญั ของดอกสว่าน

5. กจิ กรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ท่ี 6 คาบท่ี 31–36/108)
ขัน้ เตรียม

1. ครูขานช่อื ผู้เรยี น
2. ครูทบทวนความรูเ้ ดิม และให้ขอ้ มูลยอ้ นกลับเกี่ยวกับงานเจาะ
ขนั้ นำเขา้ สบู่ ทเรียน
3. ครใู หน้ กั เรยี นทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 6
4. ครูต้ังคำถามเพ่ือนำเขา้ ส่บู ทเรียนเรอ่ื ง การลับดอกสวา่ น
5. นักเรยี นตอบคำถามท่ีครถู าม
ขน้ั เรยี นรู้
6. ครอู ธิบาย ถาม-ตอบเนื้อหาเกี่ยวกับงานลับคมตดั
7. นักเรียนจดบนั ทึกสาระสำคัญที่ครอู ธบิ าย
8. ครูให้นักเรยี นทำแบบฝึกหดั หน่วยที่ 6
9. ครูสาธิตการลบั ดอกสวา่ นและให้นกั เรยี นปฏบิ ตั ิงานตามใบงานท่ี 6

(หากผลการปฏิบัติตามใบงานที่ผ่านมายังไม่เรียบร้อย ให้นักเรียนปฏิบัติงานน้ันอย่าง
ต่อเน่ืองต่อไป)

ขั้นสรุป
10. ครูสรปุ เนอื้ หาสาระสำคัญในบทเรียนใหน้ กั เรียนตระหนักถึงความสำคญั ปญั หาท่ีเกดิ ขึ้น

และแนวทางการแกไ้ ขปญั หาทั้งทฤษฎีและปฏิบตั ิ
11. ครใู ห้นกั เรยี นทดสอบหลังเรียนหนว่ ยที่ 6

6. สอ่ื และแหล่งการเรยี นรู้
1. หนงั สืองานเทคนคิ เบอื้ งต้น รหสั 30100-0001 หน่วยท่ี 6
2. แบบประเมนิ ผลการเรียนรู้และแบบประเมินพฤตกิ รรม หนว่ ยท่ี 6
3. ใบงานที่ 6/เครื่องมือ วัสดอุ ปุ กรณใ์ นการปฏิบตั ิงาน
4. ห้องสมุดวิทยาลัย ศูนยว์ ิทยบริการ ห้อง Internet

7. หลกั ฐานการเรยี นรู้
1. ผลการปฏิบัติตามใบงานที่ 6 งานขนึ้ รปู (คอ้ นเดินสายไฟ)
2. ผลจากการทำแบบฝกึ หัดหน่วยที่ 6
3. ผลจากการทดสอบหลังเรยี นหนว่ ยที่ 6 ประสาน คงจันทร์. (2562). งานฝึกฝีมอื 1. นนทบุรี:

ศูนยห์ นงั สอื เมืองไทย
8. การวดั ผลและประเมินผล

8.1 เครอ่ื งมอื ประเมิน
กอ่ นเรียน 1) ใชส้ มดุ บนั ทึกเวลาเรียนฯ ขานช่อื ผู้เรยี นและตรวจการตรงต่อเวลา
2) ใชแ้ บบสงั เกตความพร้อมในการเรยี น ประเมินความพร้อม เช่น มีเครื่องมือ

หนังสอื สมดุ ปากกา การแต่งกาย เปน็ ตน้
ขณะเรียน 1) ใช้แบบสงั เกตพฤตกิ รรม สังเกตการตอบคำถาม ความสนใจใฝร่ ู้ ความ

รบั ผิดชอบ

ต่อการปฏิบัติงาน

8.2 เกณฑก์ ารประเมิน

หลังเรยี น 1) ภาคทฤษฎี แบบประเมินผลหลงั การเรียนรผู้ ่านเกณฑ์การประเมิน 50%

2) ภาคปฏบิ ตั ิ ประเมนิ การฝึกปฏิบตั ติ ามใบงานท่ี 6 สง่ งานตามข้อกำหนด

9. การขบั เคลือ่ นปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง

สมรรถนะ น้อมนำเศรษฐกจิ พอเพยี ง โดยบำรงุ รักษาอุปกรณ์ - วสั ดุ

จดุ ประสงคท์ ั่วไป จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม/ ผลกระทบ

พฤตกิ รรมบ่งช้ี สังคม เศรษฐกิจ วฒั นธรรม สิง่ แวดล้อม

ประยกุ ต์ใช้ 1.บำรงุ รักษาอุปกรณ์ - วัสดุ    

ปรชั ญาของ 2.มคี วามอดทนในการ  

เศรษฐกจิ พอเพียง ปฏบิ ตั งิ าน

ดา้ นมเี หตุผลใน 3.การเรยี นรู้โดยใชเ้ งอ่ื นไข   

การดำรงชวี ติ สุภาพและประหยัด

10. บนั ทึกหลังการสอน

10.1 ผลการใช้แผนการจดั การเรยี นรู้
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................
....................................................................................................................................................................
..........
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
...................
....................................................................................................................................................................
.........

10.2 ผลการเรยี นของนกั เรียน/ผลการสอนของครู/ปัญหาที่พบ
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
...........................................................

10.3 แนวทางการแกป้ ัญหา
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................

....................................................................................................................................................................
............................................................

แผนการจดั การเรยี นร้ทู ่ี 6 หน่วยท่ี 7

ชื่อวิชา รหสั วชิ า 30100-0001 วิชางานเทคนิคเบอ้ื งตน้ เวลาเรยี นรวม 108 คาบ

ชอื่ หน่วย งานเจาะ สอนสัปดาห์ท่ี 7/18

ชือ่ เร่อื ง งานเจาะ จำนวน 6 คาบ

หัวข้อเร่ือง

7.1 เคร่อื งเจาะ

7.2 ชนิดของเคร่ืองเจาะ

7.3 ดอกสว่าน

7.4 การจบั ชน้ิ งานเจาะ

7.5 การเลอื กใชค้ วามเรว็ ตดั

7.6 การระวงั รักษาและความปลอดภยั ในงานเจาะ

- แบบฝกึ หดั หนว่ ยที่ 7

- ใบงานท่ี 6 งานตกแต่งและประกอบชนิ้ งาน

1. สาระสำคัญ
การประกอบชิ้นส่วน เครื่องมือ ผลิตภัณฑ์ สะพาน งานโครงสร้างส่วนใหญ่มีช้ินส่วนต้ังแต่ 2 ช้ิน

ประกอบกัน โดยการย้ำหมุด ยึดด้วยสกรู ยึดด้วยตะปูเกลียว แต่ก่อนที่จะประกอบกันจะต้องทำให้เป็นรู
ดว้ ยการเจาะรู เครอื่ งจักรที่ใชใ้ นงาน ได้แก่ เคร่อื งเจาะและเครื่องมือที่ทำให้เกิดรู คอื ดอกสวา่ น
2. สมรรถนะประจำหนว่ ยการเรียนรู้

1. แสดงความรเู้ ก่ียวกับงานเจาะ
2. ตกแต่งและประกอบชิน้ งานโลหะ
3. จุดประสงค์การเรยี นรู้

3.1 จุดประสงค์ทว่ั ไป
- ดา้ นความรู้
1. อธิบายลกั ษณะของเคร่ืองเจาะ
2. บอกชนดิ ของเครือ่ งเจาะ
3. เลือกขนาดและชนิดของดอกสว่านใหเ้ หมาะสมกับงาน
4. บอกวิธกี ารจับช้ินงานเจาะอย่างถกู ต้องและปลอดภยั
5. เลอื กใชค้ วามเร็วตดั ท่เี หมาะสม
6. อธบิ ายวิธีการระวงั รกั ษาให้เกิดความปลอดภัยในงานเจาะ
- ด้านทักษะ
1. ตะไบตกแต่งด้ามค้อนเดนิ สายไฟ
2. ตะไบล่ิม
3. ประกอบด้ามค้อนเดนิ สายไฟ
4. ทำความสะอาดบริเวณพื้นที่ปฏิบตั งิ าน

3.2 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม
- ด้านคุณธรรม จรยิ ธรรม/บรู ณาการเศรษฐกิจพอเพยี ง
ตรงต่อเวลา มีวินัย มคี วามรับผดิ ชอบ ละเอียดรอบคอบ สนใจใฝ่รู้ มคี วามซ่อื สัตย์ มีเหตผุ ล

ประหยดั และปฏบิ ตั ิตนในแนวทางท่ีดี
4. สาระการเรยี นรู้

4.1 เครอ่ื งเจาะ
เครอ่ื งเจาะ (Drilling Machines) เปน็ เครือ่ งจกั รกลที่อาศัยแรงหมนุ จากมอเตอรไ์ ฟฟ้า สง่

กำลังดว้ ยระบบสายพานหรือระบบเฟืองไปยงั แกนเพลา ซึ่งประกอบอยู่กับหัวจับดอกสว่าน ใช้จบั ยึดดอก
สวา่ นโดยดอกสวา่ นหมุนรอบแกนเพอื่ ใหค้ มตดั ของดอกสว่านตดั เฉอื นเน้ือวัสดุ เครอ่ื งเจาะมหี ลายชนิดและ
หลายขนาด แต่ในงานฝึกฝมี ือน้จี ะขอกล่าวถึงเครื่องเจาะแบบต้ังโตะ๊ และเครื่องเจาะแบบตั้งพนื้ ซึ่งเหมาะ
สำหรบั ใชใ้ นการเจาะ

4.2 ชนดิ ของเครื่องเจาะ
4.2.1 เคร่ืองเจาะต้ังโตะ๊
4.2.2 เครอ่ื งเจาะต้ังพนื้
4.2.3 เครื่องเจาะรัศมี

4.3 ดอกสวา่ น ดอกสวา่ นมีรปู รา่ งทรงกระบอกกลม มลี กั ษณะเปน็ คมเล้ือย มรี ่องสำหรับคายเศษ
โลหะ ทำจากเหล็กเปน็ เคร่ืองมือประเภทเหล็กกล้าคาร์บอนและเหล็กผสมสูง ประกอบดว้ ยสว่ นสำคัญ ดงั น้ี

ก้าน ลาตวั ปลายจิก

หน้าคมตดั ผิวฟรี คมขวาง

สนั คมตดั กน่ั ร่องคายเศษ ลบั คมตดั

ลกั ษณะรูปร่างและสว่ นตา่ ง ๆ ของดอกสวา่ น

4.4 การจับชนิ้ งานเจาะ

ในการเจาะรูช้ินงานนั้น ชิ้นงานจะต้องถูกจับยึดให้มั่นคง เพ่ือให้ได้รูเจาะตรงตำแหน่งตาม

ต้องการ และเป็นการป้องกันอันตรายที่อาจเกิดข้ึนในขณะปฏิบัติงานเจาะรู ช้ินงานที่ใช้ในการเจาะรูมี

รูปรา่ งลกั ษณะต่างกนั ในการจบั ยดึ ช้ินงานแตล่ ะรปู ร่าง จะมเี ทคนิควิธที ่ีแตกต่างกนั ออกไป

4.4.1 งานรปู รา่ งเปน็ เหล่ียม

4.4.2 งานรปู ร่างทรงกระบอก

4.5 การเลือกใช้ความเรว็ ตดั

ในการเจาะรูโดยทั่วไปต้องคำนึงถึงความเร็วตัด ความเร็วรอบ และการป้อนงาน ต้องมี

ความสัมพนั ธ์กัน และตอ้ งเลอื กดอกสวา่ นรวมท้งั วัสดุที่จะใชเ้ จาะรใู หเ้ หมาะสม

สตู รทใี่ ช้ในการคำนวณหาความเรว็ รอบมดี ังนี้

สตู ร ความเร็วรอบ (N) = 1000ความเร็วตดั (V)
  ความโตดอกส ว่าน(D)

4.6 การระวังรักษาและความปลอดภยั ในงานเจาะ
1. ขณะทำการเจาะอย่ากดให้ดอกสว่านเลยลงไปถูกโต๊ะงาน ควรหาไม้หรือวัสดุอื่น ๆ มารอง

หรอื อาจเจาะใหต้ รงกับรูของโต๊ะงานท่มี ีไว้
2. อย่าใชแ้ กนหมนุ เป็นท่อี ัดหรือกดช้นิ งาน
3. ระวงั อย่าใหโ้ ตะ๊ งานเล่อื นตกลงมาขณะคลายตวั ล็อก เพราะจะทำใหเ้ กิดการแตกหักได้
ฯลฯ

5. กจิ กรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ท่ี 6 คาบท่ี 37–42/108)
ขน้ั เตรียม
1. ครูขานชอื่ ผ้เู รยี น
2. ครทู บทวนเนื้อหาและให้ข้อมูลย้อนกลับเกยี่ วกบั การลบั ดอกสวา่ น
ขน้ั นำเขา้ ส่บู ทเรียน
3. ครใู หน้ ักเรยี นทดสอบก่อนเรยี น หน่วยท่ี 7

4. ครูตง้ั คำถามเพ่ือนำเข้าสู่บทเรยี นเร่ือง งานเจาะ

5. นักเรยี นตอบคำถามทค่ี รูถาม

ขนั้ เรียนรู้

6. ครอู ธบิ าย ถาม-ตอบเนอื้ หาเกย่ี วกับงานเจาะ

7. นกั เรียนจดบนั ทกึ สาระสำคญั ทีค่ รอู ธิบาย

8. ครใู หน้ ักเรยี นทำแบบฝกึ หัดหนว่ ยที่ 6

9. ครูสาธติ การเจาะและใหน้ กั เรียนปฏิบัตงิ านตามใบงานที่ 6

ขั้นสรุป

10. ครูสรุปเน้ือหาสาระสำคัญในบทเรียนใหน้ ักเรยี นตระหนักถึงความสำคญั ปญั หาที่เกิดขึ้น

และแนวทางการแก้ไขปัญหาทง้ั ทฤษฎแี ละปฏิบตั ิ

11. ครูใหน้ ักเรยี นทดสอบหลังเรียนหนว่ ยท่ี 7

6. สือ่ และแหล่งการเรียนรู้

1. หนังสืองานเทคนิคและเคร่อื งมือพ้นื ฐาน รหัส 30100-0001 หนว่ ยที่ 7

2. แบบประเมนิ ผลการเรียนรู้และแบบประเมินพฤติกรรม หน่วยที่ 7

3. ใบงานที่ 7/เครื่องมือ วัสดุอุปกรณใ์ นการปฏบิ ตั งิ าน

4. ห้องสมดุ วิทยาลัย ศนู ย์วิทยบริการ ห้อง Internet

7. หลักฐานการเรียนรู้

ผลการปฏิบัตติ ามใบงานที่ 6 การทำแบบฝึกหัดหน่วยที่ 6 และจากการทดสอบหลังเรยี น

ประสาน คงจนั ทร์. (2562). งานฝกึ ฝมี ือ 1. นนทบุรี: ศูนยห์ นังสือเมืองไทย.

8. การวัดผลและประเมนิ ผล

8.1 เครอื่ งมือประเมิน

ก่อนเรียน 1) ใช้สมดุ บนั ทกึ เวลาเรียนฯ ขานช่อื ผเู้ รยี นและตรวจการตรงต่อเวลา

2) ใช้แบบสังเกตความพร้อมในการเรยี น ประเมนิ ความพร้อม เช่น มีหนังสือ สมดุ

ปากกา การแตง่ กาย เปน็ ตน้

ขณะเรียน 1) ใช้แบบสังเกตพฤตกิ รรม สังเกตการตอบคำถาม ความสนใจใฝร่ ู้ ความ

รบั ผิดชอบ

ต่อการปฏิบตั งิ าน

8.2 เกณฑก์ ารประเมนิ

หลังเรยี น 1) ภาคทฤษฎี แบบประเมินผลหลงั การเรียนรผู้ า่ นเกณฑก์ ารประเมนิ 50%

2) ภาคปฏิบตั ิ ประเมินการฝกึ ปฏิบตั ติ ามใบงานที่ 6 สง่ งานตามขอ้ กำหนด

9. การขบั เคลอื่ นปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง

สมรรถนะ น้อมนำเศรษฐกิจพอเพยี ง โดยบำรงุ รกั ษาอุปกรณ์ - วัสดุหลักความปลอดภยั ในการ

ปฏบิ ตั งิ าน

จดุ ประสงคท์ ่ัวไป จดุ ประสงค์เชงิ พฤติกรรม/ ผลกระทบ

พฤติกรรมบ่งช้ี สังคม เศรษฐกิจ วฒั นธรรม ส่งิ แวดล้อม

ประยกุ ตใ์ ช้ 1.บำรุงรักษาอุปกรณ์ - วัสดุ    

ปรัชญาของ หลกั ความปลอดภัยในการ

เศรษฐกจิ พอเพียง ปฏิบัตงิ าน  
ดา้ นมเี หตผุ ลใน 2.มีความอดทนในการ

การดำรงชีวิต ปฏบิ ตั งิ าน    
3.การเรยี นร้โู ดยใชเ้ งือ่ นไข

สภุ าพและประหยดั

10. บันทึกหลงั การสอน

10.1 ผลการใช้แผนการจัดการเรยี นรู้
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................
....................................................................................................................................................................
..........
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
...................
....................................................................................................................................................................
.........

10.2 ผลการเรยี นของนักเรียน/ผลการสอนของคร/ู ปญั หาทพ่ี บ
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
...........................................................

10.3 แนวทางการแก้ปัญหา
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
............................................................

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 8 หนว่ ยท่ี 8

ชื่อวิชา 30100-0001 วชิ างานเทคนิคเบ้อื งต้น เวลาเรียนรวม 108 คาบ
ชอ่ื หน่วย งานเลื่อยและงานสกัด สอนสัปดาหท์ ี่ 8/18
ชื่อเรอ่ื ง งานเลื่อยและงานสกดั จำนวน 6 คาบ
หัวข้อเรอื่ ง

8.1 งานเล่ือย
8.2 การเลอื กใชใ้ บเล่ือย
8.3 การประกอบใบเลื่อย
8.4 การปฏบิ ัติงานเลือ่ ย
8.5 งานสกัด

- แบบฝกึ หัดหน่วยท่ี 8
- ใบงานท่ี 8 งานตะไบปรับผวิ ซีแคลมป์

1. สาระสำคญั

งานเลอ่ื ยและงานสกดั เป็นงานที่สำคัญอกี งานหน่ึง เน่ืองจากการทำผลิตภัณฑ์ในแต่ละช้ินนน้ั จะต้อง

มีการนำวัตถุดิบมาทำให้มีขนาดใกล้เคียงกับขนาดที่ต้องการและนำไปขึ้นรูปต่อไป ซึ่งจะต้องทำงานได้

รวดเร็วและสญู เสยี วัสดุน้อยทสี่ ดุ

2. สมรรถนะประจำหน่วยการเรยี นรู้

1. แสดงความรูเ้ ก่ียวกับงานเล่ือยและงานสกดั

2. ปรบั ผิวช้ินงานโลหะตามแบบ

3. จุดประสงค์การเรยี นรู้

3.1 จุดประสงค์ทว่ั ไป

- ด้านความรู้

1. บอกลกั ษณะงานเลื่อย 2. เลอื กใช้ใบเล่ือยตามชนิดของวัสดุ

3. อธบิ ายการประกอบใบเลื่อย 4. บอกลักษณะงานสกดั

- ด้านทกั ษะ

1. เตรยี มช้ินงานตะไบ 2. ตะไบปรับผิวชน้ิ งานซีแคลมป์

3. ปฏิบตั ิงานตะไบอยา่ งถูกต้องและ ปลอดภยั 4. ตรวจสอบผิวงานและความฉาก

5. ทำความสะอาดบริเวณพื้นที่ปฏบิ ัติงาน
3.2 จุดประสงคเ์ ชงิ พฤติกรรม

- ดา้ นคณุ ธรรม จรยิ ธรรม/บรู ณาการเศรษฐกิจพอเพียง
ตรงตอ่ เวลา มีวนิ ัย มีความรับผิดชอบ ละเอยี ดรอบคอบ สนใจใฝร่ ู้ มคี วามซื่อสตั ย์ มีเหตผุ ล
ประหยดั และปฏิบตั ิตนในแนวทางทด่ี ี
4. สาระการเรียนรู้
4.1 งานเลอ่ื ย

งานเล่ือย (Sawing) คือ การใช้เครื่องมือสำหรับตัดโลหะ ท่ีมีคมเล็ก ๆ คล้ายคมลิ่มเรียงตัว
ซอ้ นกันเปน็ แถว ไปตามความยาวของใบเลอื่ ย เพือ่ ตัดเฉอื นเน้อื วสั ดใุ ห้ขาดออกจากกัน และนำไปข้ึนรูปให้
เปน็ ผลติ ภัณฑ์ตอ่ ไป ส่วนประกอบของเล่อื ย จะประกอบด้วยส่วนสำคัญ ดังน้ี

4.1.1 โครงเล่อื ย (Frame)
4.1.2 ใบเลื่อย (Blade)
4.1.3 ฟนั เล่ือย
4.2 การเลอื กใชใ้ บเลือ่ ย
1. ชิ้นงานที่มีความกว้างหรือช่วงตัดหนา ให้เลือกใบเลื่อยชนิดฟันหยาบส่วนช้ินงานบาง ๆ
ใหเ้ ลอื กใชช้ นดิ ฟันละเอยี ด
2. ช้ินงานท่ีเปน็ วัสดุอ่อน ให้ใชใ้ บเลือ่ ยชนดิ ฟันหยาบ
3. ชนิ้ งานที่เปน็ วสั ดแุ ข็ง ควรเลอื กใช้ชนิดฟันละเอยี ด
4.3 การประกอบใบเลื่อย
การใชเ้ ลื่อยมอื มีความจำเปน็ จะต้องทราบถึงวิธกี ารใส่ใบเลอ่ื ยเขา้ กับโครงเลือ่ ยอยา่ งถกู ตอ้ ง
เพราะขนาดของฟนั เลื่อยจะต้องเหมาะสมกบั วัสดุงาน เม่ือนำใบเล่อื ยมาใส่กบั โครงเล่ือยแลว้ ต้องขนั ให้ตงึ
พอดี และขนาดความยาวของใบเลือ่ ย กค็ วรต้องปรับใหพ้ อดกี บั โครงเลื่อยเช่นเดียวกัน
4.4 การปฏบิ ัตงิ านเลื่อย
การปฏิบัติการเล่ือยเพ่ือตัดชิ้นงานให้มีรูปร่างและขนาดตามความต้องการนั้น ต้องมีเทคนิค
วธิ กี ารทค่ี วรต้องศึกษาขัน้ ตอนตา่ ง ๆ เพือ่ ใหส้ ามารถปฏบิ ตั ิงานได้อย่างมีประสทิ ธิภาพ ดังนี้
1. กอ่ นลงมอื เลือ่ ยงานจะต้องทำการร่างแบบหรือขดี หมายแนวเลื่อย
2. จับยึดชิ้นงานด้วยปากกาจับงาน โดยให้แนวที่จะเล่ือยอยู่ในแนวด่ิงและใกล้กับปากของ
ปากกามากที่สุด ถา้ ช้ินงานเป็นแผ่นบาง ๆ ควรใชแ้ ผ่นไมป้ ระกบชนิ้ งานก่อนทำการเลอื่ ย
3. ใช้ตะไบสามเหลี่ยมตะไบเส้นแนวเล่ือย เพ่ือบากคลองเล่ือยให้เป็นร่อง เป็นการบังคับไม่ให้
ใบเลื่อยล่ืนไถลออกจากเสน้ ร่างแบบ
4. ออกแรงกดเบา ๆ เมื่อเร่ิมเคล่ือนใบเล่ือยไปข้างหน้า และตั้งมุมเลื่อยไปข้างหน้ามุมยกข้ึน
ประมาณ 10 องศากับแนวระดบั
5. ใช้ความเรว็ ในการเลื่อยประมาณ 30–40 ครงั้ /นาที และไมต่ อ้ งออกแรงกดขณะดึงเลื่อยกลับ
6. เมอ่ื ชิ้นงานใกล้จะขาดจากกัน ใหล้ ดแรงกดและความเร็วในการเลอ่ื ยลง

7. เมือ่ เลิกการใชง้ านเล่อื ย ให้คลายนอตหางปลาปรับใบเลอ่ื ยให้หย่อน
4.5 งานสกัด

สกัดเป็นเครื่องมือมีคม ใช้ในการขึ้นรูปงานด้วยวิธีการตัดเฉือนเนื้อวัสดุใช้งานได้สองลักษณะ
คอื ลำตัวสกัดทำมุมตง้ั ฉากกับชิ้นงานคมสกัดจะตดั เฉือนเน้ือวัสดุให้ขาดออกจากกัน และถา้ ลำตัวสกัดเอียง
ทำมุมแทรกกับงานประมาณ 30 – 40 องศา คมสกัดจะตัดเฉือนเนื้อวัสดุในลักษณะถากเพ่ือลดขนาดเซาะ
ร่อง

ส่วนประกอบของสกัด

4.5.1 ส่วนประกอบของสกดั
4.5.2 ชนิดของสกดั
4.5.3 วิธกี ารสกัด
4.5.4 การบำรุงรกั ษาสกัด
5. กิจกรรมการเรยี นรู้ (สัปดาหท์ ่ี 8 คาบที่ 43–48/108)
ขน้ั เตรียม
1. ครขู านชอ่ื ผเู้ รียน
2. ครูทบทวนเน้อื หาทเ่ี รียนผ่านมาและใหข้ อ้ มูลย้อนกลับเกยี่ วกับงานเจาะ
ขน้ั นำเขา้ สู่บทเรียน
3. ครูใหน้ ักเรยี นทดสอบก่อนเรียน หนว่ ยท่ี 8
4. ครตู ง้ั คำถามเพื่อนำเขา้ สู่บทเรียนเรอ่ื ง งานเลื่อยและงานสกดั
5. นกั เรยี นตอบคำถามท่ีครูถาม
ขั้นเรียนรู้
6. ครอู ธบิ าย ถาม-ตอบเนื้อหาเกี่ยวกับงานเล่อื ยและงานสกัด
7. นักเรยี นจดบันทึกสาระสำคัญทค่ี รอู ธิบาย
8. ครูให้นักเรียนทำแบบฝึกหดั หน่วยที่ 8
9. ครสู าธติ การตะไบปรับผิวซแี คลมป์และให้นักเรยี นปฏบิ ัติงานตามใบงานท่ี 8
ขนั้ สรุป
10. ครสู รุปเนอื้ หาสาระสำคญั ในบทเรยี นให้นักเรยี นตระหนกั ถึงความสำคญั ปัญหาที่เกดิ ข้ึน
และแนวทางการแกไ้ ขปญั หาทัง้ ทฤษฎีและปฏบิ ตั ิ
11. ครูให้นกั เรยี นทดสอบหลังเรยี นหน่วยท่ี 8

6. ส่อื และแหลง่ การเรยี นรู้

1. หนงั สืองานเทคนิคเบื้องตน้ รหสั 30100-0001 หนว่ ยท่ี 8

2. แบบประเมินผลการเรยี นรแู้ ละแบบประเมนิ พฤติกรรม หน่วยที่ 8

3. ใบงานที่ 8/เครือ่ งมือ วัสดอุ ุปกรณใ์ นการปฏิบตั งิ าน

4. ห้องสมุดวิทยาลัย ศนู ยว์ ิทยบริการ ห้อง Internet

7. หลกั ฐานการเรยี นรู้

ผลการปฏบิ ัติตามใบงานที่ 8 การทำแบบฝกึ หดั หนว่ ยที่ 8 และจากการทดสอบหลังเรยี น

ประสาน คงจนั ทร์. (2556). งานฝึกฝมี ือ 1. นนทบุรี: ศนู ยห์ นังสือเมืองไทย

8. การวัดผลและประเมนิ ผล

8.1 เคร่อื งมือประเมิน

ก่อนเรียน 1) ใช้สมดุ บันทกึ เวลาเรยี นฯ ขานชอ่ื ผเู้ รียนและตรวจการตรงต่อเวลา

2) ใชแ้ บบสงั เกตความพร้อมในการเรยี น ประเมนิ ความพร้อม เช่น มหี นงั สือ สมุด

ปากกา การแตง่ กาย เป็นตน้

ขณะเรยี น 1) ใช้แบบสังเกตพฤติกรรม สังเกตการตอบคำถาม ความสนใจใฝ่รู้ ความ

รบั ผดิ ชอบ

ต่อการปฏบิ ตั งิ าน

8.2 เกณฑ์การประเมิน

หลังเรียน 1) ภาคทฤษฎี แบบประเมนิ ผลหลังการเรียนรู้ผ่านเกณฑก์ ารประเมนิ 50%

2) ภาคปฏิบตั ิ ประเมินการฝึกปฏิบตั ิตามใบงานที่ 8 สง่ งานตามข้อกำหนด

9. การขบั เคลื่อนปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี ง

สมรรถนะ น้อมนำเศรษฐกิจพอเพียง โดยบำรงุ รักษาอุปกรณ์ - วัสดุ

จดุ ประสงคท์ ั่วไป จุดประสงค์เชงิ พฤติกรรม/ ผลกระทบ

พฤตกิ รรมบ่งช้ี สังคม เศรษฐกจิ วฒั นธรรม สง่ิ แวดล้อม

ประยุกต์ใช้ 1.บำรุงรักษาอุปกรณ์ - วสั ดุ    

ปรัชญาของ 2.มีความอดทนในการ  

เศรษฐกิจพอเพียง ปฏบิ ัตงิ าน

ดา้ นมีเหตุผลใน 3.การเรียนรู้โดยใช้เงอ่ื นไข   

การดำรงชวี ติ สุภาพและประหยดั

10. บันทึกหลังการสอน

10.1 ผลการใช้แผนการจดั การเรยี นรู้
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................
....................................................................................................................................................................
..........
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
...................
....................................................................................................................................................................
.........

10.2 ผลการเรียนของนกั เรยี น/ผลการสอนของคร/ู ปัญหาทพ่ี บ
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
...........................................................

10.3 แนวทางการแก้ปัญหา
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
............................................................

แผนการจัดการเรยี นร้ทู ี่ 9 หน่วยที่ 9

ช่อื วิชา 30100-0001 วิชางานเทคนคิ เบื้องตน้ เวลาเรียนรวม 108 คาบ
ชอ่ื หน่วย งานตกแต่งและประกอบ สอนสัปดาหท์ ่ี 9/18
ชอ่ื เรอ่ื ง งานตกแตง่ และประกอบ จำนวน 6 คาบ
หวั ข้อเร่อื ง

9.1 งานประกอบมีลกั ษณะการสวม
9.2 การประกอบชิน้ สว่ นใหเ้ ป็นผลิตภัณฑ์

- แบบฝกึ หดั หนว่ ยที่ 9
- ใบงานที่ 9 งานตะไบปรับขนาด

1. สาระสำคัญ
ผลิตภัณฑ์แต่ละชนิดมีส่วนประกอบไม่เท่ากัน บางชนิดมีเพียงช้ินเดียว บางชนิดมีส่วนประกอบ

ต้ังแต่สองช้ินขึ้นไป ดังนั้นการอ่านภาพประกอบและการปรับผิวงานประกอบ เป็นส่ิงสำคัญท่ีนักเรียน
จะต้องศึกษาและฝึกทักษะการตะไบปรับผิวงานประกอบ เพ่ือให้ได้ผิวงานท่ีเรียบ ได้ฉาก และได้ขนาดท่ี
กำหนด
2. สมรรถนะประจำหน่วยการเรยี นรู้

1. แสดงความรูเ้ กี่ยวกับงานตกแต่งและประกอบชน้ิ ส่วน
2. ปรบั ขนาดช้ินงานโลหะตามแบบ
3. จุดประสงค์การเรยี นรู้
3.1 จดุ ประสงคท์ ่ัวไป
- ด้านความรู้

1. อธิบายงานประกอบลกั ษณะการสวม

2. อธบิ ายขนั้ ตอนการประกอบช้ินส่วนให้เปน็ ผลติ ภณั ฑ์
3. อธิบายวธิ ีการตรวจสอบช้ินงานสำเรจ็
- ดา้ นทกั ษะ
1. ตะไบปรับขนาดชนิ้ งานซีแคลมป์
2. ปฏบิ ัติงานตะไบไดอ้ ย่างถูกต้องและปลอดภัย
3. ตรวจสอบผวิ งาน ความฉาก และขนาดตามท่กี ำหนด
4. ทำความสะอาดบรเิ วณพื้นที่ปฏิบตั งิ าน

3.2 จดุ ประสงค์เชงิ พฤตกิ รรม
- ด้านคณุ ธรรม จริยธรรม/บูรณาการเศรษฐกิจพอเพียง
ตรงต่อเวลา มีวนิ ัย มคี วามรับผดิ ชอบ ละเอียดรอบคอบ สนใจใฝ่รู้ มคี วามซอื่ สัตย์ มีเหตุผล

ประหยัด และปฏบิ ตั ติ นในแนวทางท่ดี ี
4. สาระการเรยี นรู้

4.1 งานประกอบมีลักษณะการสวม
ในการประกอบงานเป็นลักษณะงานสวม มีความจำเป็นที่จะต้องปรับงานประกอบเป็นชุด

โดยคำนึงถึงค่าพิกัดความเผื่อของชิ้นส่วนต่าง ๆ เพื่อการปรับเข้าหากันทีละชุดไม่ให้มีปัญหายุ่งยาก
ภายหลังท่ชี ้ินส่วนชำรุดเสียหายหรือสึกหรอ และทำการเปล่ียนช้ินส่วนทช่ี ำรุดเสียหายได้ไม่ยุง่ ยากเสยี เวลา
ดังน้ันในการผลิตช้ินส่วนแม้จะยินยอมให้มีการผิดพลาดได้บ้าง แต่ต้องอยู่ในระยะท่ียังใช้งานได้ ซ่ึงค่า
ผิดพลาดนเ้ี รยี กว่า “ค่าพกิ ดั ความเผอ่ื ” น่ันเอง

ตามมาตรฐานสากลของสมาคมประเทศอุตสาหกรรมทั่วโลก ได้กำหนดมาตรฐานของงาน
สวมประกอบไวด้ งั นี้

4.1.1 คำนิยามของงานสวมประกอบ
1. เพลา คือ ชิ้นส่วนมีรปู รา่ งกลมยาวทุกชนิดซึ่งสวมอยู่ในรคู วา้ น
2. ขนาดกำหนด คอื ขนาดของชนิ้ งานท่ีกำหนดในแบบงานและสำหรบั ใชใ้ นการ

คำนวณ
3. พิกัดความเผ่ือ คือ ค่าความคลาดเคลื่อนของช้ินงาน ซ่ึงเกิดจากการกระทำท่ียอมให้

ได้ แต่คา่ ต้องอยภู่ ายใต้พกิ ัดตามคุณภาพและมาตรฐานของงาน โดยค่าน้ีมีสองขนาด คือ ขนาดเล็กสุดและ
โตสุด

4.1.2 ชนิดของงานสวมประกอบ
ในงานสวมประกอบมีความจำเป็นในการประกอบช้ินงานในลักษณะงานสวมที่แตกต่าง

กันออกไป เพื่อให้งานมีความเหมาะสมของระยะคลอน ระยะอัด และระยะพอดี งานสวมแบ่งออกเป็น 3
ประเภท ไดแ้ ก่ งานสวมอดั งานสวมพอดแี ละงานสวมคลอน

4.2 การประกอบช้ินส่วนใหเ้ ป็นผลิตภัณฑ์
5. กจิ กรรมการเรียนรู้ (สปั ดาห์ที่ 9 คาบท่ี 49–54/108)

ขน้ั เตรยี ม
1. ครูขานชอื่ ผ้เู รียน
2. ครทู บทวนเนื้อหาที่เรยี นผ่านมาและให้ขอ้ มลู ย้อนกลับเกี่ยวกับงานเลอ่ื ยและงานสกัด

ขน้ั นำเขา้ ส่บู ทเรยี น
3. ครูให้นกั เรียนทดสอบก่อนเรียน หนว่ ยท่ี 9
4. ครูต้งั คำถามเพือ่ นำเขา้ สู่บทเรยี นเร่ือง การประกอบชนิ้ ส่วนใหเ้ ป็นผลติ ภณั ฑ์
5. นักเรียนตอบคำถามที่ครูถาม

ข้ันเรียนรู้
6. ครอู ธิบาย ถาม-ตอบเนอ้ื หาเกี่ยวกบั งานตกแต่งและประกอบชิน้ ส่วน
7. นักเรยี นจดบันทึกสาระสำคัญทีค่ รูอธิบาย
8. ครใู ห้นักเรยี นทำแบบฝกึ หัดหน่วยท่ี 9
9. ครูสาธติ การตะไบปรบั ขนาดและใหน้ ักเรียนปฏิบตั งิ านตามใบงานที่ 9

ข้ันสรปุ
10. ครูสรุปเน้ือหาสาระสำคญั ในบทเรียนใหน้ ักเรียนตระหนกั ถึงความสำคัญ ปญั หาท่ีเกดิ ขึ้น

และแนวทางการแกไ้ ขปัญหาทั้งทฤษฎีและปฏิบัติ
11. ครใู หน้ กั เรียนทดสอบหลังเรยี นหน่วยท่ี 9

6. สือ่ และแหลง่ การเรยี นรู้
1. หนังสืองานเทคนคิ เบื้องต้น รหัส 30100-0001 หนว่ ยที่ 9
2. แบบประเมินผลการเรียนรแู้ ละแบบประเมนิ พฤติกรรม หน่วยที่ 9
3. ใบงานท่ี 9/เครอ่ื งมือ วัสดอุ ุปกรณ์ในการปฏบิ ตั ิงาน
4. หอ้ งสมุดวิทยาลัย ศูนยว์ ิทยบริการ ห้อง Internet

7. หลักฐานการเรียนรู้
ผลการปฏิบัติตามใบงานที่ 9 การทำแบบฝกึ หัดหนว่ ยท่ี 9 และจากการทดสอบหลังเรยี น
ประสาน คงจันทร์. (2556). งานฝึกฝมี ือ 1. นนทบรุ ี: ศนู ย์หนังสือเมืองไทย

8. การวดั ผลและประเมนิ ผล
8.1 เครอ่ื งมือประเมนิ
ก่อนเรียน 1) ใช้สมดุ บันทึกเวลาเรียนฯ ขานช่อื ผเู้ รยี นและตรวจการตรงตอ่ เวลา
2) ใชแ้ บบสังเกตความพรอ้ มในการเรียน ประเมินความพร้อม เชน่ มหี นงั สือ

สมุด
ปากกา การแต่งกาย เปน็ ต้น
ขณะเรียน 1) ใชแ้ บบสงั เกตพฤตกิ รรม สังเกตการตอบคำถาม ความสนใจใฝร่ ู้ ความ

รับผดิ ชอบ
ต่อการปฏิบตั งิ าน

8.2 เกณฑก์ ารประเมิน

หลงั เรียน 1) ภาคทฤษฎี แบบประเมินผลหลังการเรยี นรู้ผา่ นเกณฑ์การประเมนิ 50%

2) ภาคปฏิบัติ ประเมินการฝึกปฏิบตั ิตามใบงานที่ 9 ส่งงานตามข้อกำหนด

9. การขับเคลื่อนปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียง

สมรรถนะ น้อมนำเศรษฐกิจพอเพยี ง โดยบำรงุ รกั ษาอุปกรณ์ - วัสดุ

จุดประสงคท์ ่ัวไป จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม/ ผลกระทบ

พฤติกรรมบ่งช้ี สังคม เศรษฐกิจ วัฒนธรรม สิง่ แวดล้อม

ประยกุ ตใ์ ช้ 1.บำรุงรกั ษาอปุ กรณ์ - วสั ดุ    

ปรชั ญาของ 2.มคี วามอดทนในการ  

เศรษฐกิจพอเพียง ปฏบิ ัตงิ าน

ดา้ นมเี หตผุ ลใน 3.การเรยี นรโู้ ดยใชเ้ ง่ือนไข   

การดำรงชวี ิต สภุ าพและประหยัด

10. บนั ทึกหลังการสอน
10.1 ผลการใชแ้ ผนการจดั การเรยี นรู้

....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................
....................................................................................................................................................................
..........
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
...................
....................................................................................................................................................................
.........

10.2 ผลการเรียนของนักเรยี น/ผลการสอนของคร/ู ปัญหาทพี่ บ
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................

....................................................................................................................................................................
...........................................................

10.3 แนวทางการแกป้ ญั หา
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
............................................................

แผนการจัดการเรยี นรทู้ ่ี 10 หน่วยที่ 10

ชื่อวิชา 30100-0001 วชิ างานเทคนคิ เบอื้ งต้น เวลาเรยี นรวม 108 คาบ

ชือ่ หน่วย งานทำเกลยี ว สอนสปั ดาหท์ ่ี 10/18

ชอ่ื เรอื่ ง งานทำเกลียว จำนวน 6 คาบ

หัวข้อเรือ่ ง

10.1 ชนิดงานทำเกลยี ว

10.2 การทำเกลยี วด้วยมือ

10.3 เครือ่ งมอื ทำเกลยี ว

10.4 การทำเกลียวนอก

10.5 การทำเกลยี วใน

- แบบฝกึ หัดหนว่ ยที่ 10

- ใบงานที่ 10 งานรา่ งแบบ เจาะ เลื่อยและสกดั

1. สาระสำคัญ
การทำเกลียวด้วยมือ เป็นการตัดเกลียวขึ้นงานที่เป็นรูปทรงกระบอกทำให้เกิดร่องลาดเอียงมีความลึก

สม่ำเสมอ พันไปรอบแท่งทรงกระบอก ซ่ึงร่องท่ีเกิดข้ึนเรียกว่า เกลียว ร่องเกลียวท่ีเกิดข้ึนภายนอกแท่ง
ทรงกระบอกเรียกว่า เกลียวนอก ส่วนร่องเกลียวที่เกิดข้ึนภายในรูปทรงกระบอกเรียกว่า เกลียวใน การทำ
เกลียวนอกและเกลยี วในน้ีเพ่ือใช้สำหรับยึดชิ้นงานสองช้ินให้ตดิ กัน
2. สมรรถนะประจำหนว่ ยการเรียนรู้

1. แสดงความรเู้ ก่ียวกับงานทำเกลียว
2. รา่ งแบบ เจาะ เล่ือยและสกดั ชิน้ งานโลหะตามแบบ
3. จุดประสงค์การเรียนรู้
3.1 จดุ ประสงค์ทวั่ ไป
- ด้านความรู้
1. อธบิ ายลักษณะชนดิ ของงานทำเกลียว
2. บอกวธิ กี ารทำเกลยี วดว้ ยมือ
3. อธิบายวิธกี ารใช้เครอ่ื งมือทำเกลียว
4. อธิบายขน้ั ตอนการทำเกลียวนอก
5. อธิบายข้นั ตอนการทำเกลียวใน
- ดา้ นทักษะ

1. ร่างแบบและนำศูนย์
2. เจาะรตู ามตำแหนง่ ทก่ี ำหนด
3. เลอ่ื ยชิ้นงานซแี คลมป์
4. สกัดชน้ิ งานซแี คลมป์
5. ปฏิบตั งิ านอยา่ งปลอดภัย
6. ทำความสะอาดบริเวณพ้ืนทป่ี ฏิบตั งิ าน
3.2 จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม
- ด้านคุณธรรม จรยิ ธรรม/บรู ณาการเศรษฐกจิ พอเพียง
ตรงต่อเวลา มีวินัย มคี วามรับผิดชอบ ละเอยี ดรอบคอบ สนใจใฝ่รู้ มคี วามซอ่ื สัตย์ มีเหตผุ ล
ประหยดั และปฏิบัติตนในแนวทางทดี่ ี
4. สาระการเรียนรู้
4.1 ชนิดงานทำเกลียว

เกลยี วโดยทั่วไปแบง่ ออกเป็นเกลยี วนอกและเกลียวใน ซึ่งจะต้องทำเกลียวด้วยมือ ส่วนการ
ทำเกลียวด้วยเคร่ืองมือกลและการข้ึนรูปเกลียวด้วยวิธีการต่าง ๆ น้ัน สามารถทำเกลียวได้คือ การรีด อัด
เกลยี ว การตดั เกลยี วดว้ ยเครื่องกัด การกลงึ เกลียวด้วยเครอื่ งกลงึ การหลอ่ เกลยี วและการทำเกลยี วด้วยมือ

4.2 การทำเกลยี วด้วยมือ

การทำเกลียวเพ่ือนำมาใช้งานนั้น สามารถทำได้หลายวิธี แต่ในท่ีนี้จะกลา่ วถึงการทำเกลียว
ด้วยมือ เป็นวิธีท่ีทำเกลียวได้ง่าย รวดเร็ว ซ่ึงแบ่งได้ 2 แบบ คือ การทำเกลียวใน เป็นการทำให้เกิดร่อง
เกลียวภายในรูกลมและการทำเกลยี วนอก เป็นการทำให้เกิดร่องเกลยี วข้ึนบนผิวนอกแท่งทรงกระบอก

4.3 เคร่ืองมือทำเกลยี ว
1. เคร่อื งมือสำหรับใชท้ ำเกลียวใน (Tap) ซง่ึ ปกติ 1 ชุด จะประกอบด้วยดอกตา๊ ป 3 ตวั
2. เครอ่ื งมือสำหรับใชท้ ำเกลียวนอก (Die) ซึ่งปกติในแต่ละขนาดเกลียวจะมี 1 ตัว

4.4 การทำเกลียวนอก
ดาย (Die) เป็นเคร่ืองมือท่ีใช้สำหรับทำเกลียวนอก มีลักษณะกลมหรือเป็นแท่งเหล่ียม มีรูอยู่

ตรงกลางมรี อ่ งเกลียวเปน็ คมตัด สามารถตดั หรือทำเกลยี วบนชิ้นงานกลม มี 2 ลักษณะ ไดแ้ ก่ ลักษณะกลม
และลกั ษณะเหลีย่ ม ซ่งึ เครือ่ งมือทำเกลยี วนอกน้ี มี 2 แบบ คอื

10.4.1 แบบตายตวั หรือแบบไม่
10.4.2 แบบปรบั ไดห้ รอื แบบผ่า
10.4.3 วิธีการทำเกลยี วนอก
4.5 การทำเกลยี วใน
ต๊าป (Tap) เป็นเคร่ืองมือสำหรับทำเกลียวใน ทำด้วยเหล็กเคร่ืองมือคุณภาพสูง รูปร่างเป็น
แท่งกลมมีฟันเกลียวรอบตัว และรอบตัวจะมีร่องอยู่ประมาณ 3 – 4 ร่อง ใช้สำหรับคายเศษโลหะ ท่ีร่อง
เกลียวจะมีมุมตัด เพ่ือใช้ตัดโลหะให้เกิดเป็นเกลียวตามที่ต้องการ ท่ีปลายอีกด้านหน่ึงจะเป็นสี่เหล่ียม
สำหรับจบั ดว้ ยด้ามต๊าปเพ่อื หมุนตา๊ ปเกลยี ว
ตา๊ ป 1 ชุด จะมดี ้วยกัน 3 ดอก ไดแ้ ก่ ต๊าปตัวนำ ต๊าปตวั ตาม ตา๊ ปตวั สุดทา้ ย

ลกั ษณะของดอกต๊าปทั้ง 3 ดอก
4.5.1 ดา้ มจับตา๊ ป

ในการทำเกลยี วในจะต้องใช้ด้ามต๊าปเพ่ือจับดอกต๊าปและหมุนดอกต๊าปใหเ้ ฉอื นกิน
งาน เพื่อได้เกลียว ด้ามจบั ต๊าปท่ีใช้ทั่วไปมี 2 แบบ ไดแ้ ก่ ดา้ มจับต๊าปสำหรบั จับดอกต๊าปขนาดเล็กในการ
ทำเกลียวในที่มขี นาดเลก็ และดา้ มจบั ตา๊ ปแบบธรรมดา ใช้สำหรับจับดอกตา๊ ป ต้ังแต่ขนาดเล็กจนถงึ ขนาด
ใหญ่

ลักษณะของดา้ มจับตา๊ ปแบบต่าง ๆ

4.5.2 วิธีการตัดเกลียวใน
4.5.3 ข้อควรปฏบิ ัติ
5. กิจกรรมการเรยี นรู้ (สปั ดาห์ที่ 10 คาบที่ 55–60/108)
ขน้ั เตรยี ม
1. ครูขานชอื่ ผูเ้ รยี น
2. ครูทบทวนเน้ือหาทเี่ รยี นผ่านมาและใหข้ อ้ มูลย้อนกลับเก่ยี วกับงานตกแต่งและประกอบ
ขั้นนำเขา้ สูบ่ ทเรยี น
3. ครใู ห้นักเรียนทดสอบก่อนเรียน หน่วยท่ี 10
4. ครตู ง้ั คำถามเพ่ือนำเขา้ สบู่ ทเรียนเรื่อง งานทำเกลยี ว
ขั้นเรียนรู้
5. ครูอธบิ าย ถาม-ตอบเน้อื หาเกย่ี วกบั งานทำเกลียว
6. นกั เรียนจดบันทกึ สาระสำคญั ทค่ี รอู ธิบาย
7. ครูใหน้ กั เรยี นทำแบบฝกึ หัดหนว่ ยท่ี 10
8. ครสู าธิตการร่างแบบ เจาะ เลอื่ ยและสกัดชิ้นงานโลหะและใหน้ กั เรียนปฏบิ ัติงาน
ขั้นสรุป
10. ครูสรุปเนอ้ื หาสาระสำคัญในบทเรียนให้นกั เรยี นตระหนกั ถึงความสำคัญ ปญั หาท่ีเกดิ ข้ึน
และแนวทางการแก้ไขปัญหาทั้งทฤษฎแี ละปฏิบัตแิ ละให้นักเรยี นทดสอบหลังเรยี นหน่วยท่ี 10
6. สือ่ และแหลง่ การเรยี นรู้
1. หนังสืองานเทคนคิ เบอื้ งต้น รหัส 30100-0001 หนว่ ยที่ 10
2. แบบประเมนิ ผลการเรียนรูแ้ ละแบบประเมนิ พฤติกรรม หน่วยท่ี 10
3. ใบงานที่ 10/เคร่อื งมือ วัสดอุ ปุ กรณใ์ นการปฏิบตั งิ าน
4. หอ้ งสมุดวิทยาลัย ศนู ยว์ ิทยบรกิ าร ห้อง Internet
8. การวัดผลและประเมินผล
8.1 เครอ่ื งมือประเมิน
ก่อนเรยี น 1) ใชส้ มุดบนั ทกึ เวลาเรียนฯ ขานช่อื ผูเ้ รียนและตรวจการตรงตอ่ เวลา

2) ใชแ้ บบสงั เกตความพร้อมในการเรียน ประเมนิ ความพร้อม เชน่ มหี นงั สือ สมุด
ปากกา การแตง่ กาย เปน็ ตน้

ขณะเรยี น 1) ใช้แบบสงั เกตพฤตกิ รรม สังเกตการตอบคำถาม ความสนใจใฝ่รู้ ความ
รบั ผดิ ชอบ

ต่อการปฏิบตั ิงาน
8.2 เกณฑก์ ารประเมนิ

หลังเรยี น 1) ภาคทฤษฎี แบบประเมินผลหลงั การเรยี นรู้ผา่ นเกณฑ์การประเมนิ 50%
2) ภาคปฏิบัติ ประเมนิ การฝึกปฏบิ ตั ติ ามใบงานท่ี 10 ส่งงานตามขอ้ กำหนด

7. หลักฐานการเรยี นรู้
ผลการปฏิบัติตามใบงานท่ี 10 การทำแบบฝึกหดั หน่วยท่ี 10 และจากการทดสอบหลังเรียน
ประสาน คงจันทร์. (2556). งานฝกึ ฝมี ือ 1. นนทบุรี: ศนู ย์หนงั สือเมืองไทย

8. การวัดผลและประเมินผล
8.1 เครื่องมือประเมนิ
ก่อนเรยี น 1) ใช้สมุดบันทึกเวลาเรยี นฯ ขานช่ือผู้เรยี นและตรวจการตรงต่อเวลา
2) ใชแ้ บบสงั เกตความพร้อมในการเรยี น ประเมินความพร้อม เชน่ มหี นงั สือ สมดุ
ปากกา การแตง่ กาย เปน็ ต้น
ขณะเรียน 1) ใช้แบบสังเกตพฤตกิ รรม สังเกตการตอบคำถาม ความสนใจใฝ่รู้ ความ

รับผิดชอบ
ต่อการปฏบิ ัตงิ าน

8.2 เกณฑก์ ารประเมนิ
หลังเรียน 1) ภาคทฤษฎี แบบประเมนิ ผลหลงั การเรยี นรูผ้ า่ นเกณฑก์ ารประเมิน 50%
2) ภาคปฏบิ ัติ ประเมินการฝึกปฏิบัติตามใบงานที่ 10 ส่งงานตามขอ้ กำหนด

9. การขับเคล่อื นปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง
สมรรถนะ น้อมนำเศรษฐกิจพอเพียง โดยบำรุงรักษาอุปกรณ์ - วสั ดุ

จุดประสงคท์ ั่วไป จดุ ประสงค์เชงิ พฤติกรรม/ ผลกระทบ

พฤติกรรมบ่งช้ี สงั คม เศรษฐกจิ วัฒนธรรม สิ่งแวดล้อม

ประยุกต์ใช้ 1.บำรุงรักษาอปุ กรณ์ - วัสดุ    

ปรชั ญาของ 2.มคี วามอดทนในการ  

เศรษฐกิจพอเพียง ปฏบิ ัตงิ าน

ดา้ นมเี หตุผลใน 3.การเรยี นรู้โดยใช้เงอ่ื นไข   

การดำรงชวี ติ สุภาพและประหยดั

10. บนั ทึกหลังการสอน
10.1 ผลการใช้แผนการจัดการเรยี นรู้

....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................
....................................................................................................................................................................
..........
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
...................

....................................................................................................................................................................
.........

10.2 ผลการเรียนของนักเรยี น/ผลการสอนของครู/ปญั หาทีพ่ บ
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
...........................................................

10.3 แนวทางการแก้ปัญหา
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
............................................................

แผนการจัดการเรียนรทู้ ี่ 11 หนว่ ยท่ี 11

ช่ือวิชา 30100-0001 วชิ างานเทคนิคเบื้องต้น เวลาเรยี นรวม 108 คาบ

ชอ่ื หน่วย งานหลอ่ พื้นฐาน สปั ดาห์ที่ 11/18

ชอ่ื เร่ือง งานหล่อพืน้ ฐาน จำนวน 6 คาบ

หวั ข้อเรือ่ ง

11.1 หลกั การของการหล่อโดยใช้ทรายทำแบบหล่อ

11.2 เครอื่ งมือและอุปกรณ์พื้นฐาน

11.3 กระสวน

11.4 ระบบจ่ายน้ำโลหะ

11.5 การหลอ่ โดยใช้ทรายทำแบบหล่อ

- แบบฝกึ หัดหนว่ ยที่ 11

- ใบงานที่ 11 งานขน้ึ รูปและเจาะรู

1. สาระสำคัญ
การหล่อ (Casting) คือ การขึ้นรูปโลหะโดยนำโลหะมาหลอมเหลว แล้วเทหรือฉีดเข้าสู่แบบหล่อ

(Mould) หรือแม่พิมพ์ (Die) เม่ือโลหะแข็งตัวก็จะได้ช้ินงานที่มีรูปร่างตามต้องการ กรรมวิธีการหล่อนั้น
มีมาต้ังแต่สมัยโบราณและที่นิยมใช้กันในปัจจุบันมีอยู่หลายวิธี เช่น การหล่อโดยใช้ทรายทำแบบหล่อ
(Sand Casting) การหล่อโดยใช้โลหะทนความร้อนในการทำแบบหล่อ (Gravity Die Casting) การหล่อ
โดยใช้แบบหล่อท่ีทำด้วยโลหะและมีการใช้ความดันช่วยในการฉีดโลหะหลอมเหลวให้ไหลเข้าไปแบบ
(High Pressure Die Casting) เปน็ ต้น
2. สมรรถนะประจำหนว่ ยการเรยี นรู้

แสดงความรเู้ กี่ยวกบั งานหล่อพื้นฐาน
3. จุดประสงค์การเรียนรู้

3.1 จุดประสงคท์ ่ัวไป
- ดา้ นความรู้
1. อธิบายหลกั การของการหลอ่ โดยใช้ทรายทำแบบหลอ่
2. บอกช่ือและหนา้ ที่ของเคร่ืองมือและอุปกรณ์ในการทำแบบหล่อทราย
3. อธิบายคณุ ลักษณะของกระสวน
4. อธบิ ายข้อแตกต่างของกระสวนแบบชนิ้ เดยี วและกระสวนแยกชนิ้

5. อธิบายสว่ นประกอบของระบบจ่ายนำ้ โลหะ
6. อธิบายขนั้ ตอนการหล่อโดยใชท้ รายทำแบบหล่อ
- ดา้ นคณุ ธรรม จริยธรรม/บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพียง
ตรงตอ่ เวลา มีวนิ ัย มีความรับผิดชอบ ละเอียดรอบคอบ สนใจใฝ่รู้ มคี วามซอ่ื สตั ย์ มีเหตผุ ล
ประหยดั และปฏบิ ัติตนในแนวทางทีด่ ี
4. สาระการเรียนรู้
4.1 หลักการของการหล่อโดยใชท้ รายทำแบบหล่อ

การหล่อโดยใช้ทรายทำแบบหล่อ เป็นกรรมวิธีข้ึนรูปช้ินงานโดยนำชิ้นงานจริงมาทำ
แบบจำลองหรือกระสวน กระสวนนี้จะนำมาฝังลงในทรายหล่อแล้วอัดให้แน่น จากน้ันก็ดึงแบบจำลองนี้
ออกจากทรายซง่ึ ก็จะทำให้เกิดเป็นโพรงหรอื ชอ่ งวา่ งข้นึ แล้วก็ระบบการไหลของน้ำโลหะบน ทรายหล่อน้นั

เมื่อทำการเทน้ำโลหะลงแบบหล่อ น้ำโลหะจะถูกเทลงที่แอ่งเทแล้วไหลลงรูเทต่อไปยังทางเดินท่ี
ออกแบบเพื่อให้เกิดการเติมเต็มของน้ำโลหะเข้าสู่แม่พิมพ์ได้รวดเร็วที่สุดก่อนท่ีน้ ำโลหะเกิดการแข็งตัว
โดยน้ำโลหะจะไหลเข้าสู่ทางเข้า ก่อนเติมเข้าสู่โพรงหรือช่องว่างภายในซ่ึงก็คือช้ินงานท่ีต้องการ เมื่อน้ำ
โลหะ เติมเต็มช่องว่างดังกล่าวแลว้ กจ็ ะไหลเออ่ ขนึ้ ด้านบนไปยังรูล้น ซง่ึ สร้างไว้ให้น้ำโลหะสามารถไหลเข้า
ไปเติมเต็มช่องว่างภายในได้อย่างสมบูรณ์ เพราะน้ำโลหะจะหดตัวได้ขณะเร่ิมแข็งตัว เมื่อน้ำโลหะแข็งตัว
ภายในโพรงแลว้ กร็ ้ือเอาทรายออกกจ็ ะไดช้ น้ิ งานหล่อท่มี ีขนาดใกลเ้ คียงกับแบบจำลองหรือกระสวนนนั้

เบ้าเท แอ่งเท หีบบน

รูเท รูล้น
ทางวงิ่ โพรงแบบ

บ่อพกั นา้ โลหะ ทางเข้า
กระดานรองหีบ
ทรายหล่อ หบี ล่าง

ไส้แบบ

4.2 เครอื่ งมือและอุปกรณพ์ ื้นฐาน
เครื่องมือและอุปกรณ์พ้ืนฐานที่มีความจำเป็นสำหรับการทำแบบหล่อทรายชื้น แสดงดัง

ตัวอยา่ งในรูป

ก) ข) ค)
ง) จ) ฉ)

ช) ซ) ฌ)

เครื่องมือและอุปกรณ์พ้ืนฐานในการทำแบบหล่อทรายช้ืน ประกอบด้วย ก) ตะแกรงร่อน
ทราย ข) ค้อนกระทุ้งทรายหรืออัดทราย ค) เกรียงแต่งผิวและแบบหล่อ ง) ทรายหล่อ จ) พลั่วตักทราย
หลอ่ ฉ) ใบตัดทางเขา้ ช) หบี ลมเป่าผงฝนุ่ ซ) เกรียงปาดผิว และ ฌ) หีบหลอ่ เปน็ ต้น

4.3 กระสวน
กระสวน (Pattern) หรือแบบจำลอง หมายถึง แบบที่ทำเท่าขนาดของจริงโดยมีเผ่ือขนาด

เพิ่มเติมใหโ้ ตข้ึน เพ่ือชดเชยการหดตัวและเผื่อการกลึงหรือไสออก เพื่อให้ได้ช้ินสว่ นที่มีขนาดตามต้องการ
ภายหลังจากการหล่อ การทำแบบจำลองจัดว่าเป็นงานข้ันเร่ิมแรกของงานหล่อ ซง่ึ จะต้องจัดทำขึ้นมาก่อน
จากช้ินส่วนจริง หรือจากแบบสั่งงาน ดังนั้น การทำแบบจำลองจึงมีความสำคัญมาก เพ่ือที่จะได้ชิ้นงาน
หล่อท่ีมีคุณภาพดี สามารถใช้งานได้ง่ายและสะดวก ส้ินเปลืองแรงงานในการทำแบบหล่อน้อย มีอายุการ
ใช้งานท่ีคุ้มค่า ซึ่งต้องการการออกแบบและวางแผนวิธีการทำแบบหล่อที่ดี ในการสร้างแบบจำลองนั้น
จะต้องพิจารณาถึงปัจจัยต่าง ๆ ดังนี้ คือ จำนวนชิ้นงานหล่อท่ีต้องการ วัสดุในการทำแบบหล่อท่ีจะใช้
ลักษณะกรรมวิธีในการทำแบบหล่อ ความหนาของชิ้นงานหล่อ ความเรียบของผิว และความแน่นอนของ
ขนาดชิน้ งานหลอ่ เปน็ ต้น

ชนดิ ของกระสวน มกี ระสวนแบบชิน้ เดียว และกระสวนแบบแยกช้ินหรือกระสวน 2 ช้นิ
4.4 ระบบจา่ ยน้ำโลหะ

ระบบจา่ ยน้ำโลหะ หมายถึง ระบบทางไหลของนำ้ โลหะที่สร้างขึน้ เพอื่ จา่ ยน้ำโลหะไปสู่แบบ
หลอ่ และทำให้ชิ้นงานหล่อมีความสมบูรณ์ ประกอบด้วยแอง่ เท รูเท รวู ิ่ง แอ่งพกั น้ำโลหะ ทางเข้า รลู ้น

4.5 การหล่อโดยใช้ทรายทำแบบหลอ่
5. กิจกรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ท่ี 11 คาบที่ 61–66/108)

ข้ันเตรียม
1. ครขู านชอ่ื ผเู้ รียน
2. ครูทบทวนเนื้อหาทเี่ รียนผ่านมาและใหข้ ้อมลู ยอ้ นกลับเกีย่ วกับงานทำเกลยี ว

ขั้นนำเขา้ สู่บทเรียน
3. ครใู ห้นักเรียนทดสอบก่อนเรยี น หนว่ ยท่ี 11
4. ครตู ้งั คำถามเพื่อนำเขา้ สู่บทเรียนเร่อื ง งานหล่อ

ขน้ั เรยี นรู้
5. ครูอธบิ าย ถาม-ตอบเนอื้ หาเกีย่ วกับงานหลอ่ พน้ื ฐาน
6. นกั เรยี นจดบนั ทกึ สาระสำคัญทีค่ รูอธบิ าย
7. ครใู หน้ ักเรียนทำแบบฝึกหดั หนว่ ยท่ี 11
8. ครสู าธิตการงานขนึ้ รูปและเจาะรซู ีแคลมป์และใหน้ ักเรยี นปฏบิ ตั ิงานตามใบงานที่ 11

ข้นั สรุป
10. ครสู รปุ เนอื้ หาสาระสำคญั ในบทเรียนใหน้ กั เรยี นตระหนกั ถึงความสำคัญ ปญั หาทเี่ กดิ ข้ึน

และแนวทางการแก้ไขปญั หาท้งั ทฤษฎแี ละปฏิบตั ิและให้นกั เรยี นทดสอบหลังเรยี นหนว่ ยท่ี 11
6. สื่อและแหลง่ การเรยี นรู้

1. หนังสืองานเทคนิคเบ้อื งต้น รหัส 30100-0001 หนว่ ยที่ 11
2. แบบประเมินผลการเรียนรแู้ ละแบบประเมินพฤตกิ รรม หน่วยท่ี 11
3. ใบงานท่ี 11/เครื่องมอื วัสดอุ ปุ กรณใ์ นการปฏิบตั ิงาน
4. ห้องสมดุ วิทยาลัย ศนู ยว์ ิทยบริการ ห้อง Internet
7. หลกั ฐานการเรียนรู้
ผลการปฏบิ ตั ิตามใบงานท่ี 11 การทำแบบฝกึ หดั หนว่ ยที่ 11 และจากการทดสอบหลังเรียน
ประสาน คงจันทร์. (2562). งานฝึกฝมี ือ 1. นนทบุรี: ศนู ย์หนงั สือเมืองไทย
8. การวัดผลและประเมนิ ผล
8.1 เครอื่ งมือประเมนิ
ก่อนเรียน 1) ใชส้ มดุ บนั ทึกเวลาเรยี นฯ ขานชอ่ื ผู้เรยี นและตรวจการตรงตอ่ เวลา

2) ใชแ้ บบสังเกตความพร้อมในการเรยี น ประเมินความพร้อม เชน่ มีหนังสือ สมดุ
ปากกา การแตง่ กาย เป็นต้น
ขณะเรียน 1) ใช้แบบสังเกตพฤติกรรม สังเกตการตอบคำถาม ความสนใจใฝ่รู้ ความ
รบั ผิดชอบ
ต่อการปฏบิ ัตงิ าน
8.2 เกณฑก์ ารประเมนิ
หลังเรยี น 1) ภาคทฤษฎี แบบประเมนิ ผลหลงั การเรียนรู้ผา่ นเกณฑ์การประเมิน 50%

2) ภาคปฏบิ ัติ ประเมินการฝกึ ปฏบิ ตั ิตามใบงานท่ี 11 ส่งงานตามข้อกำหนด

9. การขบั เคลอ่ื นปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียง

สมรรถนะ น้อมนำเศรษฐกจิ พอเพยี ง โดยบำรุงรกั ษาอุปกรณ์ - วสั ดุ

จดุ ประสงคท์ ั่วไป จุดประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม/ ผลกระทบ

พฤตกิ รรมบ่งช้ี สงั คม เศรษฐกิจ วฒั นธรรม สิง่ แวดล้อม

ประยกุ ตใ์ ช้ 1.บำรงุ รักษาอปุ กรณ์ - วสั ดุ   

ปรัชญาของ 2.มคี วามอดทนในการ  

เศรษฐกจิ พอเพียง ปฏบิ ตั ิงาน

ด้านมีเหตุผลใน 3.การเรยี นร้โู ดยใช้เงอื่ นไข  

การดำรงชีวิต สภุ าพและประหยัด

10. บนั ทกึ หลังการสอน

10.1 ผลการใช้แผนการจดั การเรยี นรู้
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................
....................................................................................................................................................................
..........
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
...................
....................................................................................................................................................................
.........

10.2 ผลการเรียนของนกั เรยี น/ผลการสอนของครู/ปญั หาทีพ่ บ
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
...........................................................

10.3 แนวทางการแกป้ ัญหา
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
............................................................