งานเทคนิคและเครื่องมือกลพื้นฐาน ปวส. 63

3. ครูให้นกั เรียนทดสอบก่อนเรยี น หน่วยที่ 5
4. ครูต้ังคำถามเพื่อนำเข้าสู่บทเรียนเรื่อง การร่างแบบ (โดยมุ่งเน้นสิ่งที่นักเรียนได้ปฏิบัติไป
แล้วตามใบงานท่ผี ่านมา)
5. นกั เรยี นตอบคำถามทค่ี รูถาม
ขน้ั เรยี นรู้
6. ครูอธิบาย ถาม-ตอบเน้อื หาเกย่ี วกบั งานร่างแบบ
7. นักเรยี นจดบันทกึ สาระสำคญั ทคี่ รอู ธบิ าย
8. ครใู ห้นักเรยี นทำแบบฝกึ หดั หนว่ ยที่ 5
9. ครสู าธติ การเจาะชนิ้ งานและให้นกั เรยี นปฏบิ ตั ิงานตามใบงานท่ี 5

(หากผลการปฏิบัติตามใบงานที่ผ่านมายังไม่เรียบร้อย ให้นักเรียนปฏิบัติงานนั้นอย่าง
ต่อเนอ่ื งตอ่ ไป)

ขน้ั สรุป
10. ครูสรุปเน้ือหาสาระสำคัญในบทเรียนให้นักเรียนตระหนักถึงความสำคัญ ปัญหาที่เกิดขึ้น

และแนวทางการแกไ้ ขปัญหาทั้งทฤษฎแี ละปฏิบัติ
11. ครูใหน้ กั เรยี นทดสอบหลังเรียนหนว่ ยท่ี 5

6. สื่อและแหลง่ การเรยี นรู้
1. หนงั สอื งานเทคนิคและเครอ่ื งมือกลพนื้ ฐาน รหัส 30100-0011 หนว่ ยที่ 5
2. แบบประเมินผลการเรียนรูแ้ ละแบบประเมนิ พฤติกรรม หน่วยที่ 5
3. ใบงานท่ี 4/เครื่องมือ วสั ดุอปุ กรณ์ในการปฏบิ ตั งิ าน
4. หอ้ งสมดุ วทิ ยาลยั ศนู ยว์ ิทยบรกิ าร ห้อง Internet

7. หลักฐานการเรยี นรู้
1. ผลการปฏิบตั ติ ามใบงานท่ี 5 งานเจาะ (เจาะรูค้อนเดินสายไฟ)
2. ผลจากการทำแบบฝกึ หดั หนว่ ยท่ี 5
3. ผลจากการทดสอบหลังเรียนหน่วยท่ี 5 ประสาน คงจันทร.์ (2556). งานฝกึ ฝีมือ 1. นนทบุรี: ศูนย์

หนังสอื เมืองไทย.
8. การวัดผลและประเมนิ ผล

8.1 เครอ่ื งมือประเมนิ
กอ่ นเรยี น 1) ใชส้ มุดบันทึกเวลาเรียนฯ ขานชื่อผ้เู รยี นและตรวจการตรงต่อเวลา
2) ใช้แบบสังเกตความพร้อมในการเรียน ประเมนิ ความพร้อม เชน่ มีเครอื่ งมือ หนังสือ
สมดุ ปากกา การแต่งกาย เปน็ ต้น
ขณะเรยี น 1) ใชแ้ บบสังเกตพฤติกรรม สงั เกตการตอบคำถาม ความสนใจใฝร่ ู้ ความรับผิดชอบ

ต่อการปฏิบัติงาน

8.2 เกณฑ์การประเมิน

หลงั เรยี น 1) ภาคทฤษฎี แบบประเมินผลหลังการเรยี นรู้ผ่านเกณฑ์การประเมนิ 50%

2) ภาคปฏบิ ตั ิ ประเมินการฝึกปฏิบตั ิตามใบงานที่ 5 ส่งงานตามขอ้ กำหนด

9. การขับเคล่อื นปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง

สมรรถนะ น้อมนำเศรษฐกิจพอเพียง โดยบำรุงรักษาอุปกรณ์ - วัสดุ

จดุ ประสงคท์ ่ัวไป จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม/ ผลกระทบ

พฤตกิ รรมบ่งชี้ สงั คม เศรษฐกจิ วัฒนธรรม ส่ิงแวดล้อม

ประยุกตใ์ ช้ปรัชญา 1.บำรุงรักษาอปุ กรณ์ - วัสดุ    

ของเศรษฐกจิ 2.มคี วามอดทนในการ  
พอเพยี งด้านมี ปฏบิ ตั งิ าน

เหตผุ ลในการ 3.การเรยี นรู้โดยใชเ้ ง่อื นไข   
ดำรงชีวติ สุภาพและประหยัด

10. บนั ทึกหลังการสอน

10.1 ผลการใช้แผนการจดั การเรยี นรู้
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................................... ...............................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ................................................
.................................................................................................................................... .........................................

10.2 ผลการเรียนของนักเรยี น/ผลการสอนของคร/ู ปญั หาที่พบ
............................................................................................................................................... ...............................
..............................................................................................................................................................................
................................................................................................................... ...........................................................
..................................................................................................................................... .........................................
..............................................................................................................................................................................
......................................................................................................... .................................................. ..................

10.3 แนวทางการแก้ปญั หา
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 6 หน่วยท่ี 6

ชอ่ื วิชา รหสั วชิ า 30100-0011 วิชางานเทคนิคและเครือ่ งมือกลพ้นื ฐาน เวลาเรยี นรวม 108 คาบ
ชอ่ื หน่วย งานลับคมตัด สอนสัปดาหท์ ี่ 6/18
ชอ่ื เรื่อง งานลับคมตดั
หัวข้อเรอื่ ง จำนวน 6 คาบ

6.1 เครอื่ งเจยี ระไน
6.2 ชนิดของเครอ่ื งเจยี ระไน
6.3 การลับมดี กลึง
6.4 การลบั มดี กลึงปาดหน้า
6.5 การลบั มีดกลึงปอกผิว
6.6 การลบั ดอกสว่าน

- แบบฝึกหัดหน่วยที่ 6
- ใบงานที่ 6 งานขึน้ รูป

1. สาระสำคญั
การข้ึนรูปช้ินงานให้เป็นผลิตภัณฑ์ด้วยมือหรือการข้ึนรูปด้วยเคร่ืองมือกล ซึ่งจำเป็นต้องใช้เคร่ืองมือตัด

เชน่ สกัด ดอกสว่านมีดกลงึ เป็นต้น เคร่ืองมอื ตดั เหล่านี้เม่ือใช้งานไปไดร้ ะยะหน่ึง คมจะท่อื จงึ ต้องมีการลบั คม
ตดั ให้คมตัดมมี ุมต่าง ๆ ท่ีถูกต้อง เพราะหากลับมมุ ผิดพลาด จะทำให้ผิวงานไม่สวยและเกิดความร้อนมาก งาน
เสร็จช้า เพมิ่ ต้นทุนการผลิต
2. สมรรถนะประจำหน่วยการเรยี นรู้

1. แสดงความรเู้ กยี่ วกับงานลับคมตัด
2. ขนึ้ รูปชิน้ งานตามแบบ
3. จุดประสงค์การเรียนรู้
3.1 จุดประสงคท์ ่วั ไป
- ด้านความรู้

1. อธบิ ายการทำงานของเครื่องเจยี ระไน
2. จำแนกชนิดของเคร่ืองเจยี ระไน
3. อธบิ ายวิธกี ารลบั มดี กลงึ

4. บอกข้ันตอนการลับมีดกลงึ ปาดหน้า
5. บอกขนั้ ตอนการลบั มีดกลงึ ปอกผวิ
6. บอกขัน้ ตอนการลบั ดอกสวา่ น
- ดา้ นทักษะ
1. เล่อื ยช้ินงานค้อนเดินสายไฟ
2. ตะไบปรบั ผวิ หางค้อนเดนิ สายไฟ
3. ตะไบลบมมุ และลบคมหวั ค้อนเดนิ สายไฟ
4. ตรวจสอบผิวงาน
5. ทำความสะอาดบริเวณพ้นื ทป่ี ฏบิ ัติงาน
3.2 จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม
- ดา้ นคณุ ธรรม จริยธรรม/บรู ณาการเศรษฐกิจพอเพยี ง
ตรงต่อเวลา มีวินยั มีความรบั ผดิ ชอบ ละเอียดรอบคอบ สนใจใฝร่ ู้ มคี วามซือ่ สตั ย์ มีเหตุผล
ประหยดั และปฏิบัตติ นในแนวทางทีด่ ี
4. สาระการเรยี นรู้
4.1 เคร่ืองเจยี ระไน

เครือ่ งเจียระไน เป็นเคร่ืองมือทีใ่ ชล้ ับคมตัดของมีดกลึง มีดไส ดอกสวา่ น และผวิ งานให้เรียบ
4.2 ชนิดของเครื่องเจยี ระไน

6.2.1 เครอ่ื งเจยี ระไนแบบต้งั โตะ๊ (Pedestal Grinder)
6.2.2 เคร่ืองเจียระไนแบบตง้ั พืน้ (Bench Grinder)
6.2.3 ข้ันตอนการใชเ้ ครื่องเจียระไน
4.3 การลบั มีดกลงึ
การลับมีดกลึงด้วยล้อหินเจียระไนนั้น จะต้องจับมีดกลึงให้แน่นและในขณะลับมีดกลึงจะเกิด
ความรอ้ นให้จมุ่ น้ำหล่อเย็นบอ่ ย ๆ การกดมดี กลึงกับหน้าล้อหินเจียระไนมากเกินไปจะทำให้ผวิ มีดกลึงไหมเ้ ป็น
สีดำ ซึ่งจะทำให้คมมีดกลึงอ่อน ในการลับมีดกลึงควรยืนให้ห่างจากเครื่องเจียระไนพอเหมาะไม่ห่างหรือชิด
จนเกนิ ไป
4.4 การลบั มดี กลึงปาดหนา้
ในการลบั มีดกลึงปาดหน้า เพื่อใช้กลึงปาดหน้าผิวงาน กลึงบ่าฉาก กลึงลบมมุ มีดกลึงปาดหนา้ จะ
มคี วามแตกต่างไปจากมดี กลึงแบบอน่ื ๆ ตรงคา่ ของมมุ คมตดั จะตอ้ งลับมุมคมตัดใหถ้ กู ตอ้ งตามแบบทก่ี ำหนด
4.5 การลบั มดี กลงึ ปอกผวิ
ในการลับมีดกลงึ ปอกผิว เพื่อใชใ้ นการกลงึ ปอกผิวช้นิ งานให้มขี นาดเล็กลง มีดกลึงปอกผิวต่างจาก
มีดกลงึ ชนิดอ่ืน ๆ ที่มมุ คมตัด จึงจำเปน็ ตอ้ งลบั มุมตัดและมมุ อื่น ๆ ใหถ้ กู ต้องตามแบบทีก่ ำหนด

4.6 การลับดอกสวา่ น
การลับคมตัดดอกสว่านโดยทั่วไปจะต้องเอียงคมตัดของดอกสว่านให้ทำมุม 59 องศา กับหน้าล้อ

หิน ทำการลับคมตัดท้ัง 2 ข้าง โดยลับทีละข้างจนกว่าจะได้มุมรวม 118 องศา และตรวจสอบด้วยเกจวัดมุม
ดอกสว่านใหไ้ ด้มุม 59 องศา ทลี ะขา้ ง

ก้าน ลาตวั ปลายจิก
หน้าคมตดั ผิวฟรี คมขวาง

สนั คมตดั ร่องคายเศษ สนั คมตดั

ลกั ษณะสว่ นสำคญั ของดอกสวา่ น

5. กิจกรรมการเรยี นรู้ (สปั ดาหท์ ี่ 6 คาบท่ี 31–36/108)
ขน้ั เตรียม
1. ครขู านชอื่ ผู้เรยี น
2. ครทู บทวนความรู้เดิม และให้ข้อมลู ยอ้ นกลับเก่ียวกบั งานเจาะ

ขั้นนำเขา้ สู่บทเรียน
3. ครูใหน้ กั เรยี นทดสอบก่อนเรียน หน่วยท่ี 6
4. ครตู ้ังคำถามเพื่อนำเข้าสบู่ ทเรยี นเรือ่ ง การลบั ดอกสวา่ น
5. นกั เรยี นตอบคำถามท่ีครถู าม

ขัน้ เรยี นรู้
6. ครอู ธิบาย ถาม-ตอบเน้อื หาเกย่ี วกับงานลับคมตดั
7. นักเรยี นจดบนั ทึกสาระสำคัญท่ีครอู ธิบาย
8. ครูใหน้ ักเรียนทำแบบฝึกหัดหน่วยที่ 6
9. ครสู าธิตการลับดอกสว่านและใหน้ กั เรียนปฏิบัตงิ านตามใบงานท่ี 6
(หากผลการปฏิบัติตามใบงานที่ผ่านมายังไม่เรียบร้อย ให้นักเรียนปฏิบัติงานน้ันอย่าง

ต่อเน่ืองต่อไป)
ข้นั สรุป
10. ครูสรุปเน้ือหาสาระสำคัญในบทเรียนให้นักเรียนตระหนักถึงความสำคัญ ปัญหาท่ีเกิดขึ้น

และแนวทางการแก้ไขปัญหาท้ังทฤษฎีและปฏบิ ัติ
11. ครใู หน้ ักเรยี นทดสอบหลงั เรยี นหน่วยที่ 6

6. สอ่ื และแหล่งการเรียนรู้
1. หนงั สอื งานเทคนิคและเครอ่ื งมือกลพ้นื ฐาน รหัส 30100-0011 หน่วยท่ี 6
2. แบบประเมินผลการเรยี นรูแ้ ละแบบประเมนิ พฤติกรรม หนว่ ยท่ี 6
3. ใบงานท่ี 6/เคร่ืองมือ วสั ดอุ ุปกรณ์ในการปฏิบัติงาน
4. ห้องสมดุ วทิ ยาลัย ศูนยว์ ิทยบรกิ าร ห้อง Internet

7. หลกั ฐานการเรียนรู้
1. ผลการปฏิบตั ิตามใบงานที่ 6 งานขึ้นรูป (ค้อนเดนิ สายไฟ)
2. ผลจากการทำแบบฝกึ หดั หน่วยที่ 6
3. ผลจากการทดสอบหลงั เรียนหน่วยท่ี 6 ประสาน คงจันทร.์ (2562). งานฝึกฝีมอื 1. นนทบุรี: ศนู ย์

หนงั สอื เมืองไทย
8. การวัดผลและประเมนิ ผล

8.1 เครื่องมือประเมนิ
ก่อนเรยี น 1) ใชส้ มดุ บนั ทึกเวลาเรยี นฯ ขานชือ่ ผู้เรยี นและตรวจการตรงต่อเวลา
2) ใช้แบบสังเกตความพร้อมในการเรียน ประเมินความพร้อม เช่น มีเครื่องมือ

หนังสือ สมุด ปากกา การแต่งกาย เป็นต้น
ขณะเรียน 1) ใชแ้ บบสังเกตพฤติกรรม สงั เกตการตอบคำถาม ความสนใจใฝ่รู้ ความรบั ผดิ ชอบ
ต่อการปฏบิ ตั ิงาน

8.2 เกณฑ์การประเมิน

หลงั เรยี น 1) ภาคทฤษฎี แบบประเมินผลหลังการเรยี นร้ผู ่านเกณฑ์การประเมนิ 50%

2) ภาคปฏบิ ัติ ประเมนิ การฝึกปฏิบตั ิตามใบงานที่ 6 ส่งงานตามขอ้ กำหนด

9. การขับเคล่อื นปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง

สมรรถนะ น้อมนำเศรษฐกิจพอเพยี ง โดยบำรงุ รกั ษาอุปกรณ์ - วัสดุ

จดุ ประสงคท์ ่ัวไป จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม/ ผลกระทบ

พฤตกิ รรมบ่งช้ี สงั คม เศรษฐกิจ วัฒนธรรม ส่ิงแวดล้อม

ประยุกตใ์ ช้ปรัชญา 1.บำรุงรักษาอุปกรณ์ - วสั ดุ    

ของเศรษฐกจิ 2.มคี วามอดทนในการ  
พอเพยี งด้านมี ปฏบิ ตั งิ าน

เหตผุ ลในการ 3.การเรยี นรโู้ ดยใชเ้ งอื่ นไข   
ดำรงชีวติ สุภาพและประหยัด

10. บนั ทึกหลังการสอน

10.1 ผลการใช้แผนการจัดการเรียนรู้
.................................................................................................................................................. ............................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................ ..................................................................................
...................................................................................................................................... ........................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

10.2 ผลการเรยี นของนักเรยี น/ผลการสอนของคร/ู ปัญหาทพี่ บ
............................................................................................................ ..................................................................
.............................................................................................................................................................. ................
..............................................................................................................................................................................
.................................................................................................. ........................................................................... .
.................................................................................................................................................... ..........................
.............................................................................................................................................................................

10.3 แนวทางการแกป้ ัญหา
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................

แผนการจัดการเรียนรทู้ ี่ 7 หน่วยที่ 7

ชื่อวิชา รหสั วชิ า 30100-0011 วิชางานเทคนิคและเคร่อื งมือกลพนื้ ฐาน เวลาเรียนรวม 108 คาบ
ชื่อหน่วย งานเจาะ สอนสัปดาหท์ ่ี 7/18
ชื่อเรื่อง งานเจาะ
หวั ข้อเรือ่ ง จำนวน 6 คาบ

7.1 เครอื่ งเจาะ
7.2 ชนิดของเครื่องเจาะ
7.3 ดอกสวา่ น
7.4 การจับชิน้ งานเจาะ
7.5 การเลอื กใชค้ วามเรว็ ตดั
7.6 การระวังรกั ษาและความปลอดภยั ในงานเจาะ

- แบบฝึกหัดหนว่ ยท่ี 7
- ใบงานที่ 7 งานตกแตง่ และประกอบชนิ้ งาน

1. สาระสำคัญ
การประกอบชิ้นส่วน เครื่องมือ ผลิตภัณฑ์ สะพาน งานโครงสร้างส่วนใหญ่มีชิ้นส่วนตั้งแต่ 2 ชิ้น

ประกอบกัน โดยการย้ำหมุด ยึดด้วยสกรู ยึดด้วยตะปูเกลียว แต่ก่อนท่ีจะประกอบกันจะต้องทำให้เป็นรู ด้วย
การเจาะรู เครื่องจกั รทใ่ี ช้ในงาน ได้แก่ เครอ่ื งเจาะและเครือ่ งมอื ที่ทำให้เกดิ รู คือ ดอกสวา่ น
2. สมรรถนะประจำหน่วยการเรยี นรู้

1. แสดงความรู้เกยี่ วกบั งานเจาะ
2. ตกแตง่ และประกอบชน้ิ งานโลหะ
3. จุดประสงค์การเรียนรู้
3.1 จุดประสงค์ท่วั ไป
- ดา้ นความรู้
1. อธบิ ายลักษณะของเคร่อื งเจาะ
2. บอกชนิดของเคร่ืองเจาะ
3. เลอื กขนาดและชนดิ ของดอกสวา่ นให้เหมาะสมกบั งาน
4. บอกวิธกี ารจับชิน้ งานเจาะอย่างถกู ต้องและปลอดภัย

5. เลอื กใชค้ วามเร็วตดั ทเี่ หมาะสม
6. อธบิ ายวิธกี ารระวังรักษาใหเ้ กิดความปลอดภัยในงานเจาะ
- ดา้ นทกั ษะ
1. ตะไบตกแตง่ ด้ามค้อนเดินสายไฟ
2. ตะไบล่มิ
3. ประกอบดา้ มค้อนเดนิ สายไฟ
4. ทำความสะอาดบรเิ วณพนื้ ทป่ี ฏิบัตงิ าน
3.2 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤติกรรม
- ด้านคุณธรรม จรยิ ธรรม/บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพียง
ตรงต่อเวลา มวี นิ ัย มคี วามรบั ผดิ ชอบ ละเอียดรอบคอบ สนใจใฝ่รู้ มีความซ่ือสตั ย์ มเี หตุผล
ประหยัด และปฏิบตั ติ นในแนวทางทด่ี ี
4. สาระการเรยี นรู้
4.1 เครือ่ งเจาะ

เครือ่ งเจาะ (Drilling Machines) เป็นเครือ่ งจักรกลที่อาศัยแรงหมนุ จากมอเตอรไ์ ฟฟา้ สง่ กำลงั
ดว้ ยระบบสายพานหรือระบบเฟอื งไปยังแกนเพลา ซึ่งประกอบอยู่กบั หัวจบั ดอกสว่าน ใช้จบั ยึดดอกสว่านโดย
ดอกสว่านหมุนรอบแกนเพ่ือให้คมตดั ของดอกสว่านตดั เฉอื นเนื้อวัสดุ เครือ่ งเจาะมีหลายชนิดและหลายขนาด
แตใ่ นงานฝึกฝีมือน้จี ะขอกลา่ วถึงเคร่ืองเจาะแบบตัง้ โต๊ะและเคร่ืองเจาะแบบตัง้ พ้นื ซ่งึ เหมาะสำหรับใช้ในการ
เจาะ

4.2 ชนิดของเคร่ืองเจาะ
4.2.1 เครอ่ื งเจาะตงั้ โตะ๊
4.2.2 เครอ่ื งเจาะต้ังพ้นื
4.2.3 เครือ่ งเจาะรศั มี

4.3 ดอกสวา่ น ดอกสว่านมีรปู ร่างทรงกระบอกกลม มีลักษณะเป็นคมเลอ้ื ย มีร่องสำหรับคายเศษโลหะ
ทำจากเหล็กเป็นเคร่อื งมือประเภทเหล็กกลา้ คาร์บอนและเหลก็ ผสมสูง ประกอบดว้ ยส่วนสำคญั ดังนี้

ก้าน ลาตวั ปลายจกิ

หน้าคมตดั ผิวฟรี คมขวาง

สนั คมตดั กนั่ ร่องคายเศษ ลบั คมตดั

ลกั ษณะรูปรา่ งและสว่ นต่าง ๆ ของดอกสว่าน

4.4 การจบั ชน้ิ งานเจาะ

ในการเจาะรูช้ินงานน้ัน ชิ้นงานจะต้องถูกจับยึดให้มั่นคง เพื่อให้ได้รูเจาะตรงตำแหน่งตาม

ต้องการ และเป็นการป้องกันอันตรายท่ีอาจเกิดข้ึนในขณะปฏิบัติงานเจาะรู ชิ้นงานที่ใช้ในการเจาะรูมีรูปร่าง

ลกั ษณะตา่ งกนั ในการจับยึดชิน้ งานแตล่ ะรูปรา่ ง จะมเี ทคนิควิธีทแ่ี ตกตา่ งกนั ออกไป

4.4.1 งานรปู ร่างเป็นเหล่ยี ม

4.4.2 งานรปู รา่ งทรงกระบอก

4.5 การเลอื กใชค้ วามเร็วตัด

ในการเจาะรูโดยทั่วไปต้องคำนึงถึงความเร็วตัด ความเร็วรอบ และการป้อนงาน ต้องมีความสัมพันธ์

กัน และตอ้ งเลอื กดอกสวา่ นรวมทง้ั วัสดุท่จี ะใช้เจาะรใู ห้เหมาะสม

สูตรทใ่ี ชใ้ นการคำนวณหาความเร็วรอบมีดงั นี้

สตู ร ความเร็วรอบ (N) = 1000ความเร็วตดั (V)
  ความโตดอกส ว่าน(D)

4.6 การระวงั รกั ษาและความปลอดภัยในงานเจาะ
1. ขณะทำการเจาะอย่ากดให้ดอกสวา่ นเลยลงไปถูกโต๊ะงาน ควรหาไม้หรือวัสดุอื่น ๆ มารองหรือ

อาจเจาะให้ตรงกับรูของโต๊ะงานทมี่ ไี ว้
2. อย่าใช้แกนหมนุ เปน็ ทอ่ี ดั หรอื กดช้นิ งาน
3. ระวงั อยา่ ใหโ้ ต๊ะงานเลือ่ นตกลงมาขณะคลายตวั ล็อก เพราะจะทำให้เกดิ การแตกหักได้
ฯลฯ

5. กิจกรรมการเรียนรู้ (สปั ดาหท์ ่ี 7 คาบที่ 37–42/108)
ขน้ั เตรยี ม
1. ครูขานชือ่ ผู้เรยี น
2. ครทู บทวนเนือ้ หาและให้ข้อมูลย้อนกลบั เก่ียวกับการลบั ดอกสว่าน
ข้ันนำเขา้ สบู่ ทเรยี น
3. ครูใหน้ ักเรียนทดสอบก่อนเรยี น หนว่ ยที่ 7
4. ครูตงั้ คำถามเพอื่ นำเข้าสบู่ ทเรียนเรื่อง งานเจาะ
5. นกั เรยี นตอบคำถามทคี่ รถู าม
ข้นั เรียนรู้
6. ครูอธบิ าย ถาม-ตอบเนือ้ หาเก่ยี วกบั งานเจาะ
7. นกั เรยี นจดบนั ทึกสาระสำคญั ทคี่ รอู ธบิ าย
8. ครใู หน้ ักเรียนทำแบบฝึกหัดหนว่ ยที่ 7
9. ครูสาธติ การเจาะและใหน้ ักเรยี นปฏิบตั ิงานตามใบงานท่ี 7
ข้ันสรุป

10. ครูสรุปเน้ือหาสาระสำคัญในบทเรียนให้นักเรียนตระหนักถึงความสำคัญ ปัญหาที่เกิดข้ึน

และแนวทางการแก้ไขปญั หาท้งั ทฤษฎแี ละปฏิบตั ิ

11. ครใู หน้ ักเรยี นทดสอบหลังเรียนหน่วยท่ี 7

6. สือ่ และแหล่งการเรยี นรู้

1. หนงั สอื งานเทคนิคและเครอื่ งมือพื้นฐาน รหัส 30100-0011 หน่วยท่ี 7

2. แบบประเมนิ ผลการเรยี นรแู้ ละแบบประเมินพฤติกรรม หนว่ ยท่ี 7

3. ใบงานที่ 7/เครื่องมือ วัสดอุ ุปกรณ์ในการปฏิบัตงิ าน

4. หอ้ งสมุดวิทยาลยั ศูนย์วิทยบริการ หอ้ ง Internet

7. หลกั ฐานการเรยี นรู้

ผลการปฏิบตั ิตามใบงานท่ี 7 การทำแบบฝึกหดั หนว่ ยท่ี 7 และจากการทดสอบหลังเรยี น

ประสาน คงจนั ทร์. (2562). งานฝกึ ฝีมอื 1. นนทบรุ ี: ศูนย์หนังสอื เมืองไทย.

8. การวัดผลและประเมนิ ผล

8.1 เคร่อื งมือประเมนิ

กอ่ นเรียน 1) ใชส้ มดุ บันทึกเวลาเรียนฯ ขานชื่อผู้เรยี นและตรวจการตรงต่อเวลา

2) ใช้แบบสังเกตความพร้อมในการเรียน ประเมินความพร้อม เช่น มหี นังสอื สมุด

ปากกา การแตง่ กาย เปน็ ต้น

ขณะเรยี น 1) ใชแ้ บบสังเกตพฤติกรรม สังเกตการตอบคำถาม ความสนใจใฝร่ ู้ ความรบั ผดิ ชอบ

ตอ่ การปฏิบัตงิ าน

8.2 เกณฑ์การประเมนิ

หลงั เรียน 1) ภาคทฤษฎี แบบประเมนิ ผลหลังการเรยี นรผู้ า่ นเกณฑ์การประเมนิ 50%

2) ภาคปฏบิ ตั ิ ประเมนิ การฝกึ ปฏิบัตติ ามใบงานที่ 7 สง่ งานตามขอ้ กำหนด

9. การขับเคลอ่ื นปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี ง

สมรรถนะ น้อมนำเศรษฐกิจพอเพยี ง โดยบำรุงรักษาอุปกรณ์ - วสั ดุหลักความปลอดภยั ในการ

ปฏบิ ตั ิงาน

จดุ ประสงค์ทั่วไป จดุ ประสงค์เชิงพฤตกิ รรม/ ผลกระทบ

พฤติกรรมบ่งชี้ สังคม เศรษฐกจิ วฒั นธรรม สิ่งแวดล้อม

ประยกุ ต์ใช้ปรชั ญา 1.บำรุงรกั ษาอุปกรณ์ - วสั ดุ    

ของเศรษฐกิจ หลักความปลอดภยั ในการ

พอเพยี งด้านมี ปฏบิ ตั งิ าน  
เหตผุ ลในการ 2.มคี วามอดทนในการ

ดำรงชวี ิต ปฏิบตั งิ าน   
3.การเรยี นรโู้ ดยใชเ้ ง่อื นไข

สุภาพและประหยัด

10. บันทกึ หลงั การสอน

10.1 ผลการใช้แผนการจัดการเรียนรู้
................................................................................................................................................................... ...........
.................................................................................................. ...................................................................... ......
................................................................................................. .......................................................................... ...
....................................................................................................................................................... .......................
.............................................................................................................................................................................
...................................................................................... .................................................................................. .....

10.2 ผลการเรยี นของนกั เรียน/ผลการสอนของครู/ปัญหาทพี่ บ
................................................................................................................. .............................................................
........................................................................................................................................................................ ......
....................................................................................................... .......................................................................
....................................................................................................... .......................................................................
.............................................................................................................................................................. ................
.............................................................................................................................................................................

10.3 แนวทางการแกป้ ัญหา
.................................................................. .................................................................................. ..........................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
........................................................................................................................................................... ...................

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 8 หน่วยที่ 8

ชอื่ วิชา 30100-0011 วิชางานเทคนิคและเครื่องมือกลพื้นฐาน เวลาเรียนรวม 108 คาบ
ช่อื หน่วย งานเล่ือยและงานสกดั สอนสัปดาห์ที่ 8/18
ชือ่ เรื่อง งานเลือ่ ยและงานสกดั จำนวน 6 คาบ
หัวข้อเร่ือง

8.1 งานเล่อื ย
8.2 การเลอื กใช้ใบเล่ือย
8.3 การประกอบใบเลื่อย
8.4 การปฏบิ ัตงิ านเล่อื ย
8.5 งานสกัด

- แบบฝกึ หดั หนว่ ยท่ี 8
- ใบงานที่ 8 งานตะไบปรับผิวซีแคลมป์

1. สาระสำคญั

งานเลื่อยและงานสกัดเป็นงานที่สำคัญอีกงานหนึ่ง เนื่องจากการทำผลิตภัณฑ์ในแต่ละช้ินน้ันจะต้องมี

การนำวัตถุดิบมาทำให้มีขนาดใกล้เคียงกับขนาดท่ีต้องการและนำไปข้ึนรูปต่อไป ซึ่งจะต้องทำงานได้รวดเร็ว

และสูญเสยี วัสดุน้อยที่สดุ

2. สมรรถนะประจำหน่วยการเรียนรู้

1. แสดงความรเู้ กี่ยวกบั งานเล่ือยและงานสกัด

2. ปรบั ผิวช้ินงานโลหะตามแบบ

3. จุดประสงค์การเรียนรู้

3.1 จดุ ประสงคท์ ว่ั ไป

- ดา้ นความรู้

1. บอกลักษณะงานเลื่อย 2. เลอื กใช้ใบเล่อื ยตามชนดิ ของวสั ดุ

3. อธิบายการประกอบใบเลอ่ื ย 4. บอกลักษณะงานสกดั

- ด้านทักษะ

1. เตรยี มช้นิ งานตะไบ 2. ตะไบปรบั ผิวชนิ้ งานซแี คลมป์

3. ปฏิบัติงานตะไบอย่างถูกต้องและ ปลอดภยั 4. ตรวจสอบผิวงานและความฉาก
5. ทำความสะอาดบริเวณพ้นื ทป่ี ฏบิ ตั ิงาน
3.2 จดุ ประสงค์เชงิ พฤติกรรม
- ดา้ นคุณธรรม จรยิ ธรรม/บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพียง
ตรงตอ่ เวลา มีวนิ ยั มีความรบั ผดิ ชอบ ละเอยี ดรอบคอบ สนใจใฝร่ ู้ มีความซ่อื สตั ย์ มเี หตุผล
ประหยดั และปฏบิ ตั ิตนในแนวทางที่ดี
4. สาระการเรียนรู้
4.1 งานเลือ่ ย

งานเลื่อย (Sawing) คือ การใช้เครื่องมือสำหรับตัดโลหะ ท่ีมีคมเล็ก ๆ คล้ายคมล่ิมเรียงตัวซ้อน
กันเป็นแถว ไปตามความยาวของใบเลื่อย เพ่ือตัดเฉือนเน้ือวัสดุให้ขาดออกจากกัน และนำไปข้ึนรูปให้เป็น
ผลิตภัณฑ์ตอ่ ไป ส่วนประกอบของเลอื่ ย จะประกอบดว้ ยส่วนสำคญั ดังนี้

4.1.1 โครงเลือ่ ย (Frame)
4.1.2 ใบเลอื่ ย (Blade)
4.1.3 ฟนั เลื่อย
4.2 การเลอื กใช้ใบเล่อื ย
1. ช้ินงานที่มีความกว้างหรือช่วงตัดหนา ให้เลือกใบเล่ือยชนิดฟันหยาบส่วนช้ินงานบาง ๆ
ใหเ้ ลือกใช้ชนดิ ฟันละเอยี ด
2. ชนิ้ งานทีเ่ ป็นวสั ดุออ่ น ให้ใชใ้ บเลื่อยชนิดฟนั หยาบ
3. ชน้ิ งานท่เี ป็นวสั ดุแขง็ ควรเลือกใช้ชนิดฟันละเอยี ด
4.3 การประกอบใบเลื่อย
การใชเ้ ลื่อยมือ มีความจำเปน็ จะต้องทราบถึงวิธกี ารใส่ใบเล่ือยเขา้ กับโครงเลือ่ ยอย่างถูกต้อง
เพราะขนาดของฟนั เลอื่ ยจะต้องเหมาะสมกับวสั ดงุ าน เมอื่ นำใบเลอื่ ยมาใสก่ บั โครงเลื่อยแลว้ ตอ้ งขันให้ตึงพอดี
และขนาดความยาวของใบเลื่อย ก็ควรต้องปรับให้พอดีกับโครงเลื่อยเช่นเดียวกนั
4.4 การปฏิบัติงานเลื่อย
การปฏิบัติการเล่ือยเพือ่ ตัดช้ินงานใหม้ รี ูปร่างและขนาดตามความต้องการนั้น ต้องมีเทคนิควธิ ีการ
ท่ีควรตอ้ งศกึ ษาข้ันตอนตา่ ง ๆ เพอื่ ใหส้ ามารถปฏิบตั ิงานได้อยา่ งมีประสิทธภิ าพ ดงั นี้
1. ก่อนลงมือเล่อื ยงานจะต้องทำการร่างแบบหรือขีดหมายแนวเลอื่ ย
2. จับยึดชิ้นงานด้วยปากกาจับงาน โดยให้แนวท่ีจะเลื่อยอยู่ในแนวด่ิงและใกล้กับปากของปากกา
มากทสี่ ุด ถ้าชน้ิ งานเป็นแผน่ บาง ๆ ควรใช้แผ่นไม้ประกบชน้ิ งานก่อนทำการเลื่อย
3. ใช้ตะไบสามเหล่ียมตะไบเส้นแนวเลื่อย เพื่อบากคลองเลื่อยให้เป็นร่อง เป็นการบังคับไม่ให้
ใบเลือ่ ยล่นื ไถลออกจากเส้นรา่ งแบบ
4. ออกแรงกดเบา ๆ เมื่อเร่ิมเคลื่อนใบเลื่อยไปข้างหน้า และตั้งมุมเลื่อยไปข้างหน้ามุมยกข้ึน
ประมาณ 10 องศากับแนวระดบั

5. ใชค้ วามเรว็ ในการเล่ือยประมาณ 30–40 คร้ัง/นาที และไมต่ อ้ งออกแรงกดขณะดงึ เล่อื ยกลับ
6. เมือ่ ช้ินงานใกลจ้ ะขาดจากกัน ให้ลดแรงกดและความเร็วในการเล่อื ยลง
7. เม่ือเลกิ การใช้งานเลื่อย ให้คลายนอตหางปลาปรับใบเลอื่ ยใหห้ ย่อน
4.5 งานสกดั
สกัดเป็นเคร่ืองมือมีคม ใช้ในการข้ึนรูปงานด้วยวิธีการตัดเฉือนเนื้อวัสดุใช้งานได้สองลักษณะ คือ
ลำตัวสกัดทำมุมต้ังฉากกับช้ินงานคมสกัดจะตัดเฉือนเน้ือวัสดุให้ขาดออกจากกัน และถ้าลำตัวสกัดเอียงทำมุม
แทรกกบั งานประมาณ 30 – 40 องศา คมสกดั จะตดั เฉอื นเนื้อวสั ดุในลกั ษณะถากเพ่ือลดขนาดเซาะรอ่ ง

ส่วนประกอบของสกัด

4.5.1 สว่ นประกอบของสกัด
4.5.2 ชนดิ ของสกัด
4.5.3 วิธีการสกัด
4.5.4 การบำรุงรักษาสกัด
5. กจิ กรรมการเรียนรู้ (สปั ดาห์ท่ี 8 คาบที่ 43–48/108)
ขน้ั เตรียม
1. ครขู านชอื่ ผเู้ รยี น
2. ครูทบทวนเนอื้ หาท่เี รียนผา่ นมาและใหข้ ้อมูลย้อนกลบั เก่ียวกบั งานเจาะ
ขั้นนำเขา้ สู่บทเรียน
3. ครูใหน้ กั เรยี นทดสอบก่อนเรยี น หนว่ ยที่ 8
4. ครูตั้งคำถามเพือ่ นำเข้าสบู่ ทเรยี นเร่อื ง งานเล่อื ยและงานสกดั
5. นกั เรยี นตอบคำถามท่คี รูถาม
ข้นั เรียนรู้
6. ครูอธบิ าย ถาม-ตอบเนอื้ หาเกยี่ วกบั งานเลือ่ ยและงานสกัด
7. นักเรยี นจดบันทึกสาระสำคญั ทคี่ รูอธบิ าย
8. ครใู ห้นกั เรียนทำแบบฝึกหัดหน่วยท่ี 8
9. ครูสาธิตการตะไบปรบั ผวิ ซแี คลมป์และใหน้ กั เรียนปฏบิ ัตงิ านตามใบงานท่ี 8

ขัน้ สรุป

10. ครูสรุปเน้ือหาสาระสำคัญในบทเรียนให้นักเรียนตระหนักถึงความสำคัญ ปัญหาที่เกิดข้ึน

และแนวทางการแกไ้ ขปัญหาท้งั ทฤษฎแี ละปฏบิ ัติ

11. ครใู หน้ กั เรียนทดสอบหลงั เรยี นหน่วยที่ 8

6. ส่อื และแหลง่ การเรยี นรู้

1. หนงั สืองานเทคนิคและเครื่องมือกลพื้นฐาน รหัส 30100-0011 หนว่ ยที่ 8

2. แบบประเมนิ ผลการเรียนรู้และแบบประเมินพฤติกรรม หน่วยที่ 8

3. ใบงานที่ 8/เคร่ืองมือ วสั ดอุ ปุ กรณ์ในการปฏบิ ัตงิ าน

4. หอ้ งสมดุ วทิ ยาลยั ศนู ยว์ ิทยบริการ ห้อง Internet

7. หลักฐานการเรยี นรู้

ผลการปฏิบตั ติ ามใบงานที่ 8 การทำแบบฝึกหัดหน่วยท่ี 8 และจากการทดสอบหลงั เรยี น

ประสาน คงจันทร์. (2556). งานฝกึ ฝมี ือ 1. นนทบรุ ี: ศนู ย์หนังสอื เมืองไทย

8. การวดั ผลและประเมินผล

8.1 เคร่อื งมือประเมนิ

กอ่ นเรียน 1) ใชส้ มุดบันทึกเวลาเรียนฯ ขานชื่อผเู้ รียนและตรวจการตรงตอ่ เวลา

2) ใชแ้ บบสังเกตความพร้อมในการเรยี น ประเมนิ ความพร้อม เช่น มหี นงั สอื สมุด

ปากกา การแต่งกาย เปน็ ตน้

ขณะเรียน 1) ใชแ้ บบสงั เกตพฤติกรรม สังเกตการตอบคำถาม ความสนใจใฝ่รู้ ความรบั ผดิ ชอบ

ตอ่ การปฏิบตั ิงาน

8.2 เกณฑก์ ารประเมิน

หลงั เรยี น 1) ภาคทฤษฎี แบบประเมินผลหลังการเรยี นร้ผู ่านเกณฑ์การประเมนิ 50%

2) ภาคปฏบิ ัติ ประเมนิ การฝึกปฏิบัตติ ามใบงานท่ี 8 สง่ งานตามขอ้ กำหนด

9. การขับเคลอ่ื นปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง

สมรรถนะ น้อมนำเศรษฐกิจพอเพียง โดยบำรงุ รกั ษาอุปกรณ์ - วัสดุ

จดุ ประสงคท์ ั่วไป จดุ ประสงค์เชงิ พฤตกิ รรม/ ผลกระทบ

พฤตกิ รรมบ่งช้ี สังคม เศรษฐกิจ วฒั นธรรม สงิ่ แวดล้อม

ประยกุ ต์ใชป้ รัชญา 1.บำรงุ รักษาอุปกรณ์ - วัสดุ    

ของเศรษฐกจิ 2.มีความอดทนในการ  
พอเพยี งด้านมี ปฏิบัติงาน

เหตุผลในการ 3.การเรยี นรู้โดยใช้เงื่อนไข   
ดำรงชวี ิต สภุ าพและประหยัด

10. บนั ทึกหลังการสอน

10.1 ผลการใช้แผนการจัดการเรียนรู้
................................................................................................................................................................... ...........
............................................................................................................. .................................................................
...................................................................... ..................................................................................................... ...
....................................................................................................................................................... .......................
................................................................................................. ....................................................................... .....
........................................................... ................................................................................................................ ..

10.2 ผลการเรียนของนักเรยี น/ผลการสอนของครู/ปัญหาท่ีพบ
...................................................................................... ........................................................................................
........................................................................................................................................................................ ......
.................................................................................................................. ............................................................
..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................. ................
........................................................................................................ .....................................................................

10.3 แนวทางการแกป้ ญั หา
............................................................................................................................................................... ...............
......................................................................................................................... .....................................................
..............................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................... .........................
............................................................................................................... ...............................................................
..............................................................................................................................................................................

แผนการจดั การเรยี นรู้ที่ 9 หน่วยที่ 9

ชือ่ วิชา 30100-0011 วิชางานเทคนิคและเคร่อื งมือกลพื้นฐาน เวลาเรยี นรวม 108 คาบ
ชื่อหน่วย งานตกแตง่ และประกอบ สอนสัปดาห์ท่ี 9/18
ช่ือเรือ่ ง งานตกแต่งและประกอบ จำนวน 6 คาบ
หัวข้อเรือ่ ง

9.1 งานประกอบมีลักษณะการสวม
9.2 การประกอบช้ินสว่ นให้เปน็ ผลติ ภณั ฑ์

- แบบฝกึ หัดหนว่ ยท่ี 9
- ใบงานท่ี 9 งานตะไบปรับขนาด

1. สาระสำคญั
ผลิตภัณฑ์แต่ละชนิดมีส่วนประกอบไม่เท่ากัน บางชนิดมีเพียงชิ้นเดียว บางชนิดมีส่วนประกอบตั้งแต่

สองช้ินข้ึนไป ดังน้ันการอ่านภาพประกอบและการปรับผิวงานประกอบ เป็นสิ่งสำคัญท่ีนักเรียนจะต้องศึกษา
และฝึกทักษะการตะไบปรบั ผิวงานประกอบ เพื่อใหไ้ ด้ผวิ งานท่เี รียบ ไดฉ้ าก และได้ขนาดที่กำหนด
2. สมรรถนะประจำหนว่ ยการเรยี นรู้

1. แสดงความรู้เก่ียวกบั งานตกแตง่ และประกอบชน้ิ สว่ น
2. ปรับขนาดชิน้ งานโลหะตามแบบ
3. จดุ ประสงค์การเรียนรู้
3.1 จดุ ประสงคท์ ่ัวไป
- ด้านความรู้

1. อธบิ ายงานประกอบลักษณะการสวม
2. อธบิ ายขั้นตอนการประกอบช้ินส่วนให้เปน็ ผลิตภัณฑ์
3. อธิบายวธิ กี ารตรวจสอบชิน้ งานสำเร็จ
- ดา้ นทักษะ
1. ตะไบปรบั ขนาดช้ินงานซแี คลมป์
2. ปฏิบตั ิงานตะไบได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย
3. ตรวจสอบผวิ งาน ความฉาก และขนาดตามทกี่ ำหนด
4. ทำความสะอาดบริเวณพนื้ ทีป่ ฏบิ ตั ิงาน

3.2 จุดประสงค์เชงิ พฤติกรรม
- ดา้ นคุณธรรม จรยิ ธรรม/บรู ณาการเศรษฐกิจพอเพียง
ตรงตอ่ เวลา มีวินยั มคี วามรับผดิ ชอบ ละเอยี ดรอบคอบ สนใจใฝ่รู้ มคี วามซอ่ื สัตย์ มีเหตุผล

ประหยัด และปฏบิ ตั ติ นในแนวทางท่ีดี
4. สาระการเรียนรู้

4.1 งานประกอบมีลักษณะการสวม
ในการประกอบงานเป็นลักษณะงานสวม มีความจำเป็นท่ีจะต้องปรับงานประกอบเป็นชุด

โดยคำนึงถึงค่าพิกัดความเผ่ือของช้ินส่วนต่าง ๆ เพ่ือการปรับเข้าหากันทีละชุดไม่ให้มีปัญหายุ่งยากภายหลังที่
ชนิ้ ส่วนชำรุดเสียหายหรือสึกหรอ และทำการเปลี่ยนชน้ิ ส่วนที่ชำรุดเสียหายได้ไม่ยุ่งยากเสียเวลา ดังนั้นในการ
ผลิตช้ินส่วนแม้จะยินยอมให้มีการผิดพลาดได้บ้าง แต่ต้องอยู่ในระยะที่ยังใช้งานได้ ซึ่งค่าผิดพลาดนี้เรียกว่า
“คา่ พกิ ัดความเผอ่ื ” น่ันเอง

ตามมาตรฐานสากลของสมาคมประเทศอุตสาหกรรมทั่วโลก ได้กำหนดมาตรฐานของงาน
สวมประกอบไวด้ ังนี้

4.1.1 คำนยิ ามของงานสวมประกอบ
1. เพลา คือ ชน้ิ ส่วนมีรูปร่างกลมยาวทกุ ชนดิ ซ่งึ สวมอยู่ในรคู วา้ น
2. ขนาดกำหนด คือ ขนาดของชนิ้ งานทีก่ ำหนดในแบบงานและสำหรับใช้ในการคำนวณ
3. พิกัดความเผื่อ คือ ค่าความคลาดเคลื่อนของช้ินงาน ซึ่งเกิดจากการกระทำที่ยอมให้ได้

แตค่ ่าต้องอยภู่ ายใตพ้ ิกดั ตามคุณภาพและมาตรฐานของงาน โดยค่านี้มสี องขนาด คอื ขนาดเล็กสุดและโตสดุ
4.1.2 ชนิดของงานสวมประกอบ
ในงานสวมประกอบมีความจำเป็นในการประกอบชิ้นงานในลักษณะงานสวมที่แตกต่างกัน

ออกไป เพือ่ ให้งานมคี วามเหมาะสมของระยะคลอน ระยะอัด และระยะพอดี งานสวมแบ่งออกเป็น 3 ประเภท
ไดแ้ ก่ งานสวมอัด งานสวมพอดีและงานสวมคลอน

4.2 การประกอบชิ้นส่วนให้เป็นผลิตภัณฑ์
5. กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สปั ดาห์ท่ี 9 คาบที่ 49–54/108)

ข้นั เตรียม
1. ครูขานชื่อผู้เรียน
2. ครทู บทวนเน้ือหาท่ีเรยี นผา่ นมาและให้ขอ้ มูลยอ้ นกลับเกยี่ วกับงานเลอื่ ยและงานสกดั

ขัน้ นำเข้าสบู่ ทเรยี น
3. ครใู ห้นกั เรียนทดสอบก่อนเรยี น หนว่ ยท่ี 9
4. ครตู งั้ คำถามเพอื่ นำเขา้ ส่บู ทเรยี นเรือ่ ง การประกอบชิ้นส่วนให้เปน็ ผลิตภัณฑ์
5. นักเรยี นตอบคำถามทคี่ รถู าม

ข้ันเรยี นรู้
6. ครูอธบิ าย ถาม-ตอบเนอ้ื หาเก่ยี วกบั งานตกแตง่ และประกอบช้นิ ส่วน

7. นักเรียนจดบนั ทึกสาระสำคญั ทคี่ รูอธิบาย
8. ครใู ห้นักเรียนทำแบบฝกึ หดั หน่วยที่ 9
9. ครสู าธติ การตะไบปรบั ขนาดและใหน้ ักเรยี นปฏิบตั งิ านตามใบงานที่ 9
ขน้ั สรปุ
10. ครูสรุปเนื้อหาสาระสำคัญในบทเรียนให้นักเรียนตระหนักถึงความสำคัญ ปัญหาที่เกิดขึ้น
และแนวทางการแกไ้ ขปัญหาทงั้ ทฤษฎแี ละปฏบิ ตั ิ
11. ครูให้นกั เรยี นทดสอบหลังเรยี นหน่วยที่ 9
6. สอ่ื และแหลง่ การเรียนรู้
1. หนงั สืองานเทคนิคและเครื่องมือกลพื้นฐาน รหสั 30100-0011 หน่วยที่ 9
2. แบบประเมินผลการเรยี นรู้และแบบประเมินพฤติกรรม หนว่ ยท่ี 9
3. ใบงานท่ี 9/เคร่ืองมือ วัสดอุ ปุ กรณ์ในการปฏบิ ัตงิ าน
4. ห้องสมุดวทิ ยาลยั ศูนยว์ ิทยบริการ หอ้ ง Internet
7. หลกั ฐานการเรยี นรู้
ผลการปฏบิ ัตติ ามใบงานที่ 9 การทำแบบฝึกหดั หน่วยที่ 9 และจากการทดสอบหลงั เรยี น
ประสาน คงจันทร์. (2556). งานฝึกฝีมอื 1. นนทบรุ ี: ศนู ย์หนงั สอื เมืองไทย
8. การวัดผลและประเมินผล
8.1 เครือ่ งมือประเมิน
กอ่ นเรียน 1) ใชส้ มุดบนั ทกึ เวลาเรยี นฯ ขานชื่อผเู้ รยี นและตรวจการตรงต่อเวลา

2) ใช้แบบสังเกตความพร้อมในการเรยี น ประเมนิ ความพร้อม เชน่ มีหนงั สอื สมดุ
ปากกา การแตง่ กาย เป็นต้น
ขณะเรยี น 1) ใชแ้ บบสงั เกตพฤติกรรม สังเกตการตอบคำถาม ความสนใจใฝ่รู้ ความรบั ผิดชอบ
ตอ่ การปฏบิ ตั ิงาน
8.2 เกณฑ์การประเมิน
หลงั เรยี น 1) ภาคทฤษฎี แบบประเมินผลหลังการเรยี นรูผ้ ่านเกณฑ์การประเมิน 50%

2) ภาคปฏบิ ตั ิ ประเมินการฝกึ ปฏบิ ตั ิตามใบงานท่ี 9 ส่งงานตามข้อกำหนด

9. การขับเคลอ่ื นปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง
สมรรถนะ น้อมนำเศรษฐกิจพอเพยี ง โดยบำรงุ รักษาอุปกรณ์ - วสั ดุ

จุดประสงคท์ ั่วไป จุดประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม/ ผลกระทบ
พฤตกิ รรมบ่งชี้
ประยกุ ต์ใชป้ รัชญา สังคม เศรษฐกจิ วัฒนธรรม ส่ิงแวดล้อม
ของเศรษฐกิจ 1.บำรงุ รกั ษาอปุ กรณ์ - วสั ดุ
พอเพียงด้านมี 2.มีความอดทนในการ   
เหตผุ ลในการ ปฏิบัตงิ าน
ดำรงชวี ติ 3.การเรยี นร้โู ดยใช้เง่อื นไข 
สภุ าพและประหยัด
  

10. บันทึกหลังการสอน
10.1 ผลการใช้แผนการจัดการเรียนรู้

..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................ ......................................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................ .................................................................................
............................................................................................................................. ................................................

10.2 ผลการเรียนของนักเรียน/ผลการสอนของคร/ู ปัญหาทพี่ บ
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................. .................................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
................................................................................................... ..........................................................................

10.3 แนวทางการแก้ปญั หา
............................................................................................................................. .................................................
..................................................................................................................................................... .........................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
........................................................................................................................................... ...................................
..............................................................................................................................................................................

แผนการจดั การเรียนร้ทู ี่ 10 หน่วยที่ 10

ชื่อวิชา 30100-0011 วิชางานเทคนคิ และเครื่องมือกลพื้นฐาน เวลาเรยี นรวม 108 คาบ
ชื่อหน่วย งานทำเกลียว สอนสปั ดาห์ท่ี 10/18
ชื่อเรอื่ ง งานทำเกลยี ว จำนวน 6 คาบ
หัวข้อเร่ือง

10.1 ชนิดงานทำเกลียว
10.2 การทำเกลยี วด้วยมอื
10.3 เคร่ืองมอื ทำเกลยี ว
10.4 การทำเกลียวนอก
10.5 การทำเกลียวใน

- แบบฝกึ หัดหนว่ ยท่ี 10
- ใบงานท่ี 10 งานร่างแบบ เจาะ เล่ือยและสกดั

1. สาระสำคัญ
การทำเกลียวด้วยมือ เป็นการตัดเกลียวขึ้นงานท่ีเป็นรูปทรงกระบอกทำให้เกิดร่องลาดเอียงมีความลึก

สม่ำเสมอ พันไปรอบแท่งทรงกระบอก ซ่ึงร่องท่ีเกิดข้ึนเรียกว่า เกลียว ร่องเกลียวที่เกิดข้ึนภายนอกแท่ง
ทรงกระบอกเรียกว่า เกลียวนอก ส่วนร่องเกลียวที่เกิดข้ึนภายในรูปทรงกระบอกเรียกว่า เกลียวใน การทำ
เกลียวนอกและเกลยี วในน้เี พ่ือใชส้ ำหรบั ยดึ ชน้ิ งานสองชนิ้ ใหต้ ิดกนั
2. สมรรถนะประจำหนว่ ยการเรยี นรู้

1. แสดงความรูเ้ กยี่ วกับงานทำเกลยี ว
2. รา่ งแบบ เจาะ เล่ือยและสกัดชนิ้ งานโลหะตามแบบ
3. จุดประสงค์การเรียนรู้
3.1 จดุ ประสงคท์ ่ัวไป
- ดา้ นความรู้
1. อธบิ ายลักษณะชนดิ ของงานทำเกลยี ว
2. บอกวธิ กี ารทำเกลยี วด้วยมอื
3. อธิบายวธิ ีการใชเ้ คร่ืองมอื ทำเกลียว
4. อธิบายขน้ั ตอนการทำเกลียวนอก
5. อธบิ ายขน้ั ตอนการทำเกลียวใน

- ดา้ นทักษะ
1. ร่างแบบและนำศนู ย์
2. เจาะรูตามตำแหน่งทก่ี ำหนด
3. เลอื่ ยชิน้ งานซีแคลมป์
4. สกัดช้นิ งานซแี คลมป์
5. ปฏิบัติงานอยา่ งปลอดภัย
6. ทำความสะอาดบริเวณพื้นท่ีปฏิบตั งิ าน

3.2 จดุ ประสงค์เชงิ พฤติกรรม
- ดา้ นคุณธรรม จรยิ ธรรม/บูรณาการเศรษฐกิจพอเพยี ง
ตรงตอ่ เวลา มีวนิ ัย มีความรับผิดชอบ ละเอยี ดรอบคอบ สนใจใฝร่ ู้ มีความซอ่ื สัตย์ มเี หตุผล

ประหยดั และปฏิบตั ติ นในแนวทางทด่ี ี
4. สาระการเรยี นรู้

4.1 ชนดิ งานทำเกลียว
เกลียวโดยทั่วไปแบ่งออกเป็นเกลียวนอกและเกลียวใน ซ่ึงจะต้องทำเกลียวด้วยมือ ส่วนการทำ

เกลียวด้วยเคร่ืองมือกลและการขึ้นรูปเกลียวด้วยวิธีการต่าง ๆ นั้น สามารถทำเกลียวได้คือ การรีด อัด เกลียว
การตดั เกลยี วด้วยเครอื่ งกัด การกลึงเกลียวด้วยเคร่ืองกลงึ การหลอ่ เกลียวและการทำเกลียวด้วยมือ

4.2 การทำเกลยี วดว้ ยมือ
การทำเกลียวเพื่อนำมาใช้งานน้ัน สามารถทำได้หลายวธิ ี แต่ในที่นี้จะกล่าวถึงการทำเกลียวด้วย

มือ เป็นวิธีท่ีทำเกลียวได้ง่าย รวดเร็ว ซึ่งแบ่งได้ 2 แบบ คือ การทำเกลียวใน เป็นการทำให้เกิดร่องเกลียว
ภายในรูกลมและการทำเกลยี วนอก เป็นการทำใหเ้ กิดร่องเกลียวขึน้ บนผิวนอกแท่งทรงกระบอก

4.3 เครอื่ งมือทำเกลยี ว
1. เครอ่ื งมือสำหรับใชท้ ำเกลยี วใน (Tap) ซ่ึงปกติ 1 ชดุ จะประกอบดว้ ยดอกต๊าป 3 ตวั
2. เครื่องมือสำหรับใชท้ ำเกลยี วนอก (Die) ซึง่ ปกติในแต่ละขนาดเกลียวจะมี 1 ตวั

4.4 การทำเกลยี วนอก
ดาย (Die) เป็นเครื่องมือท่ีใช้สำหรบั ทำเกลียวนอก มีลักษณะกลมหรือเป็นแท่งเหลี่ยม มีรูอยู่ตรง

กลางมีร่องเกลียวเป็นคมตัด สามารถตัดหรือทำเกลียวบนช้ินงานกลม มี 2 ลักษณะ ได้แก่ ลักษณะกลม และ
ลกั ษณะเหล่ียม ซึง่ เคร่อื งมอื ทำเกลียวนอกนี้ มี 2 แบบ คือ

10.4.1 แบบตายตวั หรือแบบไม่
10.4.2 แบบปรบั ไดห้ รือแบบผ่า
10.4.3 วิธีการทำเกลยี วนอก
4.5 การทำเกลียวใน
ต๊าป (Tap) เป็นเคร่ืองมือสำหรับทำเกลียวใน ทำด้วยเหล็กเคร่ืองมือคุณภาพสูง รูปร่างเป็นแท่ง
กลมมฟี ันเกลียวรอบตัว และรอบตัวจะมรี ่องอยู่ประมาณ 3 – 4 ร่อง ใชส้ ำหรับคายเศษโลหะ ทรี่ ่องเกลียวจะมี

มุมตัด เพื่อใช้ตัดโลหะให้เกิดเป็นเกลียวตามท่ีต้องการ ท่ีปลายอีกด้านหน่ึงจะเป็นสี่เหล่ียมสำหรับจับด้วย
ด้ามตา๊ ปเพ่อื หมนุ ตา๊ ปเกลียว

ตา๊ ป 1 ชดุ จะมดี ว้ ยกัน 3 ดอก ไดแ้ ก่ ตา๊ ปตัวนำ ต๊าปตวั ตาม ตา๊ ปตัวสดุ ทา้ ย

ลักษณะของดอกต๊าปทงั้ 3 ดอก
4.5.1 ด้ามจบั ต๊าป

ในการทำเกลยี วในจะต้องใช้ด้ามตา๊ ปเพ่อื จบั ดอกต๊าปและหมุนดอกต๊าปใหเ้ ฉือนกินงาน
เพื่อได้เกลียว ด้ามจับต๊าปที่ใช้ท่ัวไปมี 2 แบบ ได้แก่ ด้ามจับต๊าปสำหรับจับดอกต๊าปขนาดเล็กในการทำเกลียว
ในทม่ี ขี นาดเล็ก และดา้ มจับต๊าปแบบธรรมดา ใชส้ ำหรบั จับดอกต๊าป ต้ังแต่ขนาดเล็กจนถึงขนาดใหญ่

ลักษณะของดา้ มจบั ต๊าปแบบตา่ ง ๆ
4.5.2 วิธีการตัดเกลียวใน
4.5.3 ขอ้ ควรปฏบิ ัติ
5. กิจกรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ที่ 10 คาบท่ี 55–60/108)
ข้ันเตรียม
1. ครูขานช่ือผ้เู รยี น
2. ครทู บทวนเน้ือหาทีเ่ รยี นผ่านมาและให้ขอ้ มลู ยอ้ นกลบั เก่ียวกบั งานตกแตง่ และประกอบ
ขน้ั นำเขา้ สบู่ ทเรยี น
3. ครูใหน้ ักเรยี นทดสอบก่อนเรยี น หนว่ ยท่ี 10
4. ครตู ง้ั คำถามเพือ่ นำเขา้ สบู่ ทเรียนเร่ือง งานทำเกลยี ว
ขั้นเรยี นรู้

5. ครอู ธบิ าย ถาม-ตอบเน้อื หาเก่ยี วกับงานทำเกลียว
6. นักเรยี นจดบันทึกสาระสำคัญท่ีครูอธิบาย
7. ครูใหน้ กั เรียนทำแบบฝึกหดั หนว่ ยท่ี 10
8. ครูสาธิตการร่างแบบ เจาะ เล่ือยและสกดั ชิ้นงานโลหะและให้นักเรยี นปฏบิ ตั งิ าน
ขัน้ สรุป
10. ครูสรุปเนื้อหาสาระสำคัญในบทเรียนให้นักเรียนตระหนักถึงความสำคัญ ปัญหาท่ีเกิดขึ้น
และแนวทางการแกไ้ ขปัญหาท้งั ทฤษฎแี ละปฏบิ ตั ิและใหน้ กั เรียนทดสอบหลังเรียนหนว่ ยที่ 10
6. สอ่ื และแหล่งการเรียนรู้
1. หนังสืองานเทคนิคและเคร่ืองมือกลพนื้ ฐาน รหสั 30100-0011 หน่วยท่ี 10
2. แบบประเมินผลการเรยี นรู้และแบบประเมินพฤติกรรม หนว่ ยท่ี 10
3. ใบงานที่ 10/เครอื่ งมือ วัสดุอปุ กรณใ์ นการปฏบิ ตั ิงาน
4. ห้องสมดุ วิทยาลยั ศูนย์วิทยบรกิ าร หอ้ ง Internet
8. การวัดผลและประเมินผล
8.1 เคร่ืองมือประเมนิ
กอ่ นเรียน 1) ใชส้ มุดบันทึกเวลาเรียนฯ ขานชื่อผเู้ รียนและตรวจการตรงต่อเวลา

2) ใช้แบบสงั เกตความพร้อมในการเรยี น ประเมนิ ความพร้อม เช่น มหี นงั สอื สมุด
ปากกา การแตง่ กาย เปน็ ต้น

ขณะเรียน 1) ใชแ้ บบสังเกตพฤติกรรม สงั เกตการตอบคำถาม ความสนใจใฝร่ ู้ ความรับผดิ ชอบ
ตอ่ การปฏบิ ตั งิ าน

8.2 เกณฑ์การประเมนิ
หลังเรยี น 1) ภาคทฤษฎี แบบประเมนิ ผลหลังการเรียนรู้ผา่ นเกณฑ์การประเมนิ 50%
2) ภาคปฏิบัติ ประเมินการฝกึ ปฏิบตั ิตามใบงานที่ 10 ส่งงานตามข้อกำหนด

7. หลกั ฐานการเรียนรู้
ผลการปฏบิ ัตติ ามใบงานท่ี 10 การทำแบบฝึกหัดหน่วยที่ 10 และจากการทดสอบหลังเรียน
ประสาน คงจันทร์. (2556). งานฝกึ ฝมี ือ 1. นนทบุรี: ศนู ยห์ นงั สือเมืองไทย

8. การวัดผลและประเมนิ ผล
8.1 เครอ่ื งมือประเมิน
ก่อนเรยี น 1) ใชส้ มุดบนั ทกึ เวลาเรียนฯ ขานชื่อผเู้ รียนและตรวจการตรงตอ่ เวลา
2) ใช้แบบสังเกตความพร้อมในการเรียน ประเมนิ ความพร้อม เชน่ มหี นังสอื สมดุ
ปากกา การแตง่ กาย เปน็ ตน้
ขณะเรยี น 1) ใชแ้ บบสังเกตพฤติกรรม สังเกตการตอบคำถาม ความสนใจใฝร่ ู้ ความรับผิดชอบ
ตอ่ การปฏบิ ัตงิ าน

8.2 เกณฑก์ ารประเมนิ
หลงั เรียน 1) ภาคทฤษฎี แบบประเมินผลหลังการเรยี นรู้ผ่านเกณฑ์การประเมนิ 50%
2) ภาคปฏิบัติ ประเมนิ การฝกึ ปฏิบัติตามใบงานที่ 10 ส่งงานตามขอ้ กำหนด

9. การขบั เคล่ือนปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง
สมรรถนะ น้อมนำเศรษฐกิจพอเพยี ง โดยบำรงุ รกั ษาอุปกรณ์ - วสั ดุ

จุดประสงคท์ ั่วไป จุดประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม/ ผลกระทบ
พฤตกิ รรมบ่งช้ี
ประยกุ ต์ใช้ปรชั ญา สงั คม เศรษฐกิจ วัฒนธรรม สงิ่ แวดล้อม
ของเศรษฐกิจ 1.บำรุงรักษาอปุ กรณ์ - วสั ดุ
พอเพียงดา้ นมี 2.มคี วามอดทนในการ   
เหตผุ ลในการ ปฏบิ ตั งิ าน
ดำรงชีวติ 3.การเรียนรูโ้ ดยใชเ้ งอ่ื นไข 
สุภาพและประหยัด
  

10. บันทึกหลังการสอน
10.1 ผลการใช้แผนการจัดการเรยี นรู้

............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................................. .................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................ ..................................................
................................................................................................................................. ............................................
........................................................................................................................................................................... ..

10.2 ผลการเรียนของนกั เรียน/ผลการสอนของครู/ปัญหาทีพ่ บ
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................................................................................. ............................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
........................................................................................................................................ .....................................

10.3 แนวทางการแก้ปญั หา
..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................. ................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
.................................................................................... ..........................................................................................
............................................................................................................................. .................................................

แผนการจดั การเรยี นรทู้ ่ี 11 หน่วยท่ี 11

ช่อื วิชา 30100-0011 วชิ างานเทคนิคและเครอื่ งมือกลพ้ืนฐาน เวลาเรียนรวม 108 คาบ
ชื่อหน่วย งานหลอ่ พนื้ ฐาน สปั ดาห์ท่ี 11/18
ชอ่ื เร่ือง งานหล่อพน้ื ฐาน จำนวน 6 คาบ
หัวข้อเร่ือง

11.1 หลกั การของการหล่อโดยใช้ทรายทำแบบหล่อ
11.2 เคร่ืองมือและอุปกรณ์พืน้ ฐาน
11.3 กระสวน
11.4 ระบบจ่ายนำ้ โลหะ
11.5 การหลอ่ โดยใชท้ รายทำแบบหล่อ

- แบบฝกึ หดั หนว่ ยท่ี 11
- ใบงานที่ 11 งานข้ึนรูปและเจาะรู

1. สาระสำคัญ
การหล่อ (Casting) คือ การขึ้นรูปโลหะโดยนำโลหะมาหลอมเหลว แล้วเทหรือฉีดเข้าสู่แบบหล่อ

(Mould) หรือแม่พิมพ์ (Die) เมื่อโลหะแข็งตัวก็จะได้ชิ้นงานที่มีรูปร่างตามต้องการ กรรมวิธีการหล่อนั้น
มีมาตั้งแต่สมัยโบราณและท่ีนิยมใช้กันในปัจจุบันมีอยู่หลายวิธี เช่น การหล่อโดยใช้ทรายทำแบบหล่อ (Sand
Casting) การหล่อโดยใช้โลหะทนความร้อนในการทำแบบหล่อ (Gravity Die Casting) การหล่อโดยใช้แบบ
หล่อท่ีทำด้วยโลหะและมีการใช้ความดันช่วยในการฉีดโลหะหลอมเหลวให้ไหลเข้าไปแบบ (High Pressure
Die Casting) เปน็ ต้น
2. สมรรถนะประจำหนว่ ยการเรียนรู้

แสดงความรเู้ ก่ยี วกบั งานหล่อพืน้ ฐาน
3. จุดประสงค์การเรียนรู้

3.1 จดุ ประสงค์ทั่วไป
- ดา้ นความรู้
1. อธบิ ายหลักการของการหล่อโดยใช้ทรายทำแบบหลอ่
2. บอกช่อื และหนา้ ทขี่ องเคร่ืองมอื และอุปกรณ์ในการทำแบบหล่อทราย
3. อธบิ ายคุณลักษณะของกระสวน

4. อธิบายข้อแตกตา่ งของกระสวนแบบช้ินเดยี วและกระสวนแยกชิ้น
5. อธบิ ายสว่ นประกอบของระบบจา่ ยน้ำโลหะ
6. อธิบายขั้นตอนการหล่อโดยใช้ทรายทำแบบหล่อ
- ดา้ นคุณธรรม จริยธรรม/บูรณาการเศรษฐกิจพอเพยี ง
ตรงต่อเวลา มวี ินัย มคี วามรบั ผิดชอบ ละเอยี ดรอบคอบ สนใจใฝร่ ู้ มคี วามซื่อสตั ย์ มีเหตุผล
ประหยัด และปฏิบัติตนในแนวทางที่ดี
4. สาระการเรียนรู้
4.1 หลักการของการหล่อโดยใชท้ รายทำแบบหล่อ

การหลอ่ โดยใช้ทรายทำแบบหล่อ เปน็ กรรมวธิ ีขน้ึ รูปชิน้ งานโดยนำชนิ้ งานจรงิ มาทำแบบจำลอง
หรือกระสวน กระสวนนจ้ี ะนำมาฝังลงในทรายหล่อแล้วอัดใหแ้ น่น จากน้ันก็ดึงแบบจำลองนี้ออกจากทรายซ่งึ ก็
จะทำให้เกดิ เป็นโพรงหรอื ช่องว่างขนึ้ แลว้ กร็ ะบบการไหลของน้ำโลหะบน ทรายหล่อนนั้

เมื่อทำการเทน้ำโลหะลงแบบหล่อ น้ำโลหะจะถูกเทลงที่แอ่งเทแล้วไหลลงรูเทต่อไปยังทางเดินที่
ออกแบบเพื่อให้เกิดการเติมเตม็ ของน้ำโลหะเข้าสู่แม่พิมพไ์ ด้รวดเร็วทส่ี ุดก่อนที่น้ำโลหะเกิดการแข็งตัว โดยน้ำ
โลหะจะไหลเข้าสทู่ างเข้า ก่อนเติมเขา้ สู่โพรงหรือชอ่ งว่างภายในซ่ึงกค็ ือช้ินงานทตี่ ้องการ เมื่อน้ำ โลหะ เติมเต็ม
ช่องว่างดังกล่าวแล้วก็จะไหลเอ่อข้ึนดา้ นบนไปยังรูล้น ซึ่งสรา้ งไว้ให้น้ำโลหะสามารถไหลเขา้ ไปเติมเตม็ ช่องวา่ ง
ภายในได้อย่างสมบูรณ์ เพราะน้ำโลหะจะหดตัวได้ขณะเริ่มแขง็ ตัว เมื่อน้ำโลหะแข็งตัว ภายในโพรงแล้วก็ร้ือเอา
ทรายออกกจ็ ะได้ช้ินงานหล่อท่ีมขี นาดใกล้เคยี งกบั แบบจำลองหรือกระสวนน้ัน

เบ้าเท แอง่ เท หบี บน

รูเท รูล้น
ทางวง่ิ โพรงแบบ

บ่อพกั นา้ โลหะ ทางเข้า
กระดานรองหบี
ทรายหลอ่ หีบล่าง

ไส้แบบ

4.2 เคร่อื งมือและอปุ กรณ์พื้นฐาน
เครื่องมือและอุปกรณ์พน้ื ฐานทม่ี ีความจำเป็นสำหรบั การทำแบบหล่อทรายชื้น แสดงดังตัวอย่าง

ในรูป

ก) ข) ค)
ง) จ) ฉ)

ช) ซ) ฌ)

เคร่ืองมือและอุปกรณ์พ้ืนฐานในการทำแบบหล่อทรายชื้น ประกอบด้วย ก) ตะแกรงร่อนทราย
ข) ค้อนกระทุ้งทรายหรืออดั ทราย ค) เกรียงแต่งผิวและแบบหล่อ ง) ทรายหล่อ จ) พล่วั ตกั ทรายหล่อ ฉ) ใบตัด
ทางเข้า ช) หีบลมเป่าผงฝนุ่ ซ) เกรยี งปาดผวิ และ ฌ) หบี หล่อ เปน็ ตน้

4.3 กระสวน
กระสวน (Pattern) หรือแบบจำลอง หมายถึง แบบที่ทำเท่าขนาดของจริงโดยมีเผ่ือขนาด

เพ่ิมเติมให้โตข้ึน เพื่อชดเชยการหดตัวและเผื่อการกลึงหรือไสออก เพ่ือให้ได้ช้ินส่วนที่มีขนาดตามต้องการภาย
หลังจากการหล่อ การทำแบบจำลองจัดว่าเป็นงานขั้นเร่ิมแรกของงานหล่อ ซ่ึงจะต้องจัดทำข้ึนมาก่อนจาก
ชิ้นส่วนจริง หรือจากแบบส่ังงาน ดังน้ัน การทำแบบจำลองจึงมีความสำคัญมาก เพื่อท่ีจะได้ชิ้นงานหล่อท่ีมี
คณุ ภาพดี สามารถใช้งานได้ง่ายและสะดวก สนิ้ เปลืองแรงงานในการทำแบบหลอ่ น้อย มอี ายุการใช้งานท่ีคุ้มค่า
ซึ่งต้องการการออกแบบและวางแผนวิธีการทำแบบหล่อที่ดี ในการสร้างแบบจำลองน้ัน จะต้องพิจารณาถึง
ปัจจัยต่าง ๆ ดังน้ี คือ จำนวนช้ินงานหล่อที่ต้องการ วัสดุในการทำแบบหล่อที่จะใช้ลักษณะกรรมวิธีในการทำ
แบบหล่อ ความหนาของชนิ้ งานหลอ่ ความเรยี บของผิว และความแน่นอนของขนาดชน้ิ งานหลอ่ เป็นต้น

ชนิดของกระสวน มกี ระสวนแบบชิน้ เดยี ว และกระสวนแบบแยกชน้ิ หรือกระสวน 2 ช้นิ
4.4 ระบบจ่ายนำ้ โลหะ

ระบบจ่ายน้ำโลหะ หมายถึง ระบบทางไหลของนำ้ โลหะทส่ี ร้างขึ้นเพื่อจ่ายน้ำโลหะไปสแู่ บบ
หล่อและทำให้ช้นิ งานหล่อมีความสมบรู ณ์ ประกอบดว้ ยแอ่งเท รเู ท รวู ง่ิ แอ่งพกั นำ้ โลหะ ทางเข้า รลู น้

4.5 การหล่อโดยใชท้ รายทำแบบหล่อ
5. กจิ กรรมการเรียนรู้ (สปั ดาหท์ ่ี 11 คาบที่ 61–66/108)

ขนั้ เตรียม
1. ครขู านชอ่ื ผ้เู รียน
2. ครทู บทวนเนือ้ หาที่เรียนผ่านมาและให้ขอ้ มลู ย้อนกลบั เกี่ยวกบั งานทำเกลยี ว

ขั้นนำเข้าสู่บทเรยี น
3. ครใู หน้ ักเรียนทดสอบก่อนเรยี น หน่วยท่ี 11
4. ครตู ั้งคำถามเพื่อนำเขา้ สูบ่ ทเรยี นเรื่อง งานหลอ่

ขนั้ เรยี นรู้
5. ครูอธบิ าย ถาม-ตอบเน้ือหาเกย่ี วกับงานหล่อพ้ืนฐาน
6. นักเรยี นจดบนั ทกึ สาระสำคัญทคี่ รอู ธิบาย
7. ครูให้นักเรียนทำแบบฝกึ หดั หน่วยท่ี 11
8. ครสู าธิตการงานข้นึ รูปและเจาะรูซีแคลมปแ์ ละใหน้ ักเรียนปฏิบัตงิ านตามใบงานท่ี 11

ขัน้ สรุป
10. ครูสรุปเน้ือหาสาระสำคัญในบทเรียนให้นักเรียนตระหนักถึงความสำคัญ ปัญหาท่ีเกิดข้ึน

และแนวทางการแกไ้ ขปัญหาทง้ั ทฤษฎแี ละปฏิบตั แิ ละให้นกั เรียนทดสอบหลงั เรียนหน่วยท่ี 11
6. สือ่ และแหลง่ การเรยี นรู้

1. หนังสอื งานเทคนิคและเคร่ืองมือกลพืน้ ฐาน รหสั 30100-0011 หนว่ ยที่ 11
2. แบบประเมินผลการเรียนรู้และแบบประเมินพฤติกรรม หน่วยท่ี 11
3. ใบงานท่ี 11/เคร่อื งมอื วสั ดอุ ปุ กรณใ์ นการปฏบิ ัตงิ าน
4. หอ้ งสมุดวิทยาลัย ศนู ย์วทิ ยบริการ หอ้ ง Internet
7. หลักฐานการเรยี นรู้
ผลการปฏบิ ตั ิตามใบงานที่ 11 การทำแบบฝกึ หัดหน่วยท่ี 11 และจากการทดสอบหลงั เรียน
ประสาน คงจนั ทร์. (2562). งานฝึกฝมี อื 1. นนทบรุ ี: ศูนย์หนังสอื เมืองไทย
8. การวัดผลและประเมินผล
8.1 เคร่ืองมือประเมิน
ก่อนเรยี น 1) ใชส้ มุดบันทกึ เวลาเรียนฯ ขานช่ือผเู้ รยี นและตรวจการตรงต่อเวลา

2) ใช้แบบสงั เกตความพร้อมในการเรียน ประเมินความพร้อม เช่น มีหนงั สอื สมดุ
ปากกา การแต่งกาย เปน็ ตน้
ขณะเรียน 1) ใชแ้ บบสังเกตพฤติกรรม สงั เกตการตอบคำถาม ความสนใจใฝร่ ู้ ความรบั ผิดชอบ
ตอ่ การปฏิบตั ิงาน
8.2 เกณฑก์ ารประเมนิ
หลังเรียน 1) ภาคทฤษฎี แบบประเมนิ ผลหลังการเรยี นรู้ผ่านเกณฑ์การประเมนิ 50%

2) ภาคปฏิบัติ ประเมนิ การฝกึ ปฏิบตั ติ ามใบงานท่ี 11 ส่งงานตามขอ้ กำหนด

9. การขับเคลือ่ นปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง

สมรรถนะ นอ้ มนำเศรษฐกิจพอเพยี ง โดยบำรงุ รักษาอุปกรณ์ - วสั ดุ

จดุ ประสงคท์ ่ัวไป จุดประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม/ ผลกระทบ

พฤตกิ รรมบ่งช้ี สงั คม เศรษฐกจิ วัฒนธรรม สิง่ แวดล้อม

ประยุกต์ใช้ปรัชญา 1.บำรุงรักษาอปุ กรณ์ - วสั ดุ   

ของเศรษฐกจิ 2.มีความอดทนในการ  
พอเพยี งดา้ นมี ปฏิบัตงิ าน

เหตผุ ลในการ 3.การเรียนรูโ้ ดยใชเ้ งอ่ื นไข  
ดำรงชีวิต สภุ าพและประหยัด

10. บนั ทึกหลงั การสอน

10.1 ผลการใช้แผนการจดั การเรียนรู้
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
........................................................................................................................................................................... ...
.............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ................................................

10.2 ผลการเรยี นของนักเรียน/ผลการสอนของคร/ู ปัญหาท่ีพบ
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

10.3 แนวทางการแกป้ ัญหา
.......................................................................................................... ....................................................................
............................................................................................................................................. .................................
..............................................................................................................................................................................
................................................................................................ ..............................................................................
................................................................................................................................... ...........................................
..............................................................................................................................................................................