การแยกสาร

ชอ่ื - สกลุ เอกสารประกอบการเรยี น
การแยกสาร

การระเหยแหง้ และการตกผลกึ

การกล่นั อยา่ งงา่ ย
โครมาโทกราฟี
การสกัดด้วยตัวทำละลาย

โครงการหอ้ งเรยี นพเิ ศษ
วทิ ยาศาสตร์ คณติ ศาสตร์
เทคโนโลยี และสงิ่ แวดลอ้ ม
(SMTE) ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 2

ครผู สู้ อน
นายทรงพล หมน่ั ประสงค์ (ครแู ชมป)์
โรงเรยี นอำมาตยพ์ านชิ นกุ ลู จงั หวดั กระบ่ี

ชนั้ เลขท่ี

คำนำ

เอกสารประกอบการเรยี นรูวิทยาศาสตร เรอื่ ง สารละลายนา รู สาระการเรยี นรพู ื้นฐาน กลมุ สาระการ
เรียนรูวิทยาศาสตร รหัสวิชา ว 22102 ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 2 โครงการหองเรียนพิเศษวิทยาศาสตร
คณิตศาสตร เทคโนโลยี และสิ่งแวดลอม (SMTE) โดยมีการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนตามแนวทางการ
ปฏิรูปการเรียนรู คือ เนนผูเรียนเปนสำคัญ จัดกิจกรรมการเรียนรูที่หลากหลาย ผูเรียนสามารถเรียนรูและ
ปฏบิ ัติกจิ กรรมดว ยตนเอง ตามศกั ยภาพ และความสามารถของผเู รียนอยางเปน ลำดบั ขนั้ ตอน โดยใหนักเรียน
ศึกษาวีดิทัศนจากสื่อตาง ๆ ในระบบดิจิตอล เพื่อใหผูเรียนเปนผูที่มีความรูความสามารถทางวิทยาศาสตร
เขาใจธรรมชาติของวิทยาศาสตร และเทคโนโลยี อีกทั้งพัฒนาผูเรียนใหมีทักษะในการแสวงหาความรู และ
ดำรงชีวิตในโลกของการเปลย่ี นแปลงอยางรูเทา ทนั เอกสารประกอบการเรียนรวู ิทยาศาสตร หนวยการเรียนรู
ท่ี 2 การแยกสารและการนำไปใชประโยชน ประกอบดวยเน้อื หา ดงั น้ี การแยกสาร กจิ กรรม แยกสารโดยการ
ระเหยแหง และการตกผลึกไดอ ยา งไร กจิ กรรม แยกสารโดยการกลัน่ อยา งงายไดอยา งไร กจิ กรรม แยกสารโดย
วธิ ีโครมาโทกราฟแ บบกระดาษไดอยางไร และกจิ กรรม แยกสารโดยวิธีการสกดั ดวยตัวทำละลายไดอยางไร

เมอื่ ผเู รยี นไดใ ชเอกสารประกอบการเรียนรวู ทิ ยาศาสตรนแี้ ลว ผูเ รยี นจะมคี วามรูความเขา ใจ เพราะได
เรียนรเู ปนระบบเปน ขน้ั ตอน สามารถพฒั นาความรูความสามารถไดเตม็ ศักยภาพ และสามารถสรางองคค วามรู
ไดดวยตนเอง

ผูจัดทำขอขอบพระคุณทางโครงการหองเรียนพิเศษวิทยาศาสตร คณิตศาสตร เทคโนโลยี และ
ส่งิ แวดลอ ม (SMTE) โรงเรยี นอำมาตยพ านิชนุกลู ผเู ชี่ยวชาญ คณะครู นกั เรยี น ตลอดจนผทู ่เี ก่ียวของทุกทาน
ที่ใหคำแนะนำในการจัดทำเอกสารประกอบการเรียนรูวิทยาศาสตร จนสำเร็จลุลวงไปดวยดี ผูจัดทำหวังเปน
อยางยิ่งวาเอกสารประกอบการเรียนรูวิทยาศาสตรนี้ จะเปนประโยชนอยางยิ่งแกผูเรียน ครูผูสอน และผูที่
สนใจนำไปใชในการพัฒนานักเรียนไทย ใหเปนบุคคลแหงการเรียนรู และนำความรูไปประยุกตใชในการ
ดำรงชวี ติ ไดอ ยา งมคี วามสุข

นายทรงพล หม่นั ประสงค

ผูจ ดั ทำ

สารบญั หนา

เรือ่ ง 1
3
การแยกสาร 6
กจิ กรรม แยกสารโดยการระเหยแหงและการตกผลกึ ไดอ ยางไร 8
กจิ กรรม แยกสารโดยการกลน่ั อยางงายไดอยา งไร 11
กจิ กรรม แยกสารโดยวิธโี ครมาโทกราฟแบบกระดาษไดอ ยา งไร 13
กจิ กรรม แยกสารโดยวธิ ีการสกัดดว ยตัวทำละลายไดอยา งไร 15
แบบฝกหัด เรอื่ ง การแยกสาร
บรรณานกุ รม

เปาหมายการเรียนรู

ตัวช้วี ัด วทิ ยาศาสตรพ นื้ ฐาน 4 รหัสวิชา ว22102 ช้นั มธั ยมศกึ ษาปที่ 2
เวลาเรียน 3 คาบ/สัปดาห จำนวน 1.5 หนว ยกิต

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
ตวั ชวี้ ัด

ว 2.3 ม.2/1 วเิ คราะหสถานการณ และคำนวณเกีย่ วกบั งาน และกำลงั ที่เกิดจากแรงทกี่ ระทำตอวัตถุ โดยใชส มการ W = Fs และ P = W/t
จากขอ มลู ท่ีรวบรวมได
ม.2/2 วิเคราะหห ลกั การทำงานของเคร่ืองกลอยา งงา ยจากขอมูลท่รี วบรวมได
ม.2/3 ตระหนักถึงประโยชนของความรขู องเคร่อื งกลอยางงาย โดยบอกประโยชนและการประยุกตใ ชในชีวติ ประจำวัน
ม.2/4 ออกแบบและทดลองดว ยวธิ ีทีเ่ หมาะสมในการอธิบายปจ จัยท่ีมผี ลตอ พลังงานจลนและพลังงานศกั ยโนมถวง
ม.2/5 แปลความหมายขอมลู และอธบิ ายการเปลีย่ นพลังงานระหวา งพลังงานศักยโ นมถวงและพลังงานจลนข องวัตถุโดยพลังงานกลของ
วตั ถมุ ีคาคงตวั จากขอมลู ทีร่ วบรวมได
ม.2/6 วิเคราะหส ถานการณแ ละอธบิ ายการเปลยี่ น และการถายโอนพลังงานโดยใชกฎการอนุรกั ษพลงั งาน

ว 2.1 ม.2/1 อธิบายการแยกสารผสมโดยการระเหยแหง การตกผลึก การกลั่นอยางงาย โครมาโทกราฟแบบกระดาษ การสกัดดวยตัวทำ
ละลาย โดยใชหลักฐานเชิงประจกั ษ
ม.2/2 แยกสารโดยการระเหยแหง การตกผลกึ การกล่ันอยางงา ย โครมาโทกราฟแบบกระดาษ การสกดั ดวยตวั ทำละลาย
ม.2/3 นำวธิ กี ารแยกสารไปใชแกป ญหาในชีวิตประจำวัน โดยบูรณาการวิทยาศาสตร คณติ ศาสตร เทคโนโลยแี ละวิศวกรรมศาสตร

ว 3.2 ม.2/1 เปรียบเทียบกระบวนการเกิด สมบัติ และการใชประโยชน รวมทั้งอธิบายผลกระทบจากการใชเช้ือเพลิงซากดึกดำบรรพจาก
ขอ มูลที่รวบรวมได
ม.2/2แสดงความตระหนกั ถึงผลจากการใชเ ช้ือเพลงิ ซากดกึ ดำบรรพ โดยนำเสนอแนวทางการใชเช้อื เพลิงซากดึกดำบรรพ
ม.2/3เปรียบเทียบขอ ดีและขอจำกัดของพลังงานทดแทนแตละประเภทจากการรวบรวมขอมลู และนำเสนอแนวทางการใชพลังงาน
ทดแทนทีเ่ หมาะสมในทองถนิ่
ม.2/4สรา งแบบจำลองที่อธิบายโครงสรางภายในโลก ตามองคประกอบทางเคมจี ากขอ มลู ทีร่ วบรวมได
ม.2/5อธิบายกระบวนการผพุ งั อยูกบั ท่ี การกรอน และการสะสมตัวของตะกอนจากแบบจำลอง รวมทงั้ ยกตัวอยา งผลของกระบวนการ
ดังกลาวทที่ ำใหผิวโลกเกิดการเปลีย่ นแปลง
ม.2/6อธิบายลักษณะของชั้นหนาตัดดินและกระบวนการเกิดดินจากแบบจำลอง รวมทั้งระบุปจจัยที่ทำใหดินมีลักษณะและสมบัติ
แตกตา งกัน
ม.2/7ตรวจวดั สมบตั บิ างประการของดิน โดยใชเ ครอ่ื งมอื ท่ีเหมาะสม และนำเสนอแนวทางการใชประโยชนดนิ จากขอมลู สมบัติของดนิ
ม.2/8อธบิ ายปจจัย และกระบวนการเกิดแหลงน้ำผวิ ดนิ และแหลงนำ้ ใตดนิ จากแบบจำลอง
ม.2/9สรา งแบบจำลองทอี่ ธิบายการใชน้ำ และนำเสนอแนวทางการใชน ้ำอยา งย่ังยนื ในทองถิน่ ของตนเอง
ม.2/10สรา งแบบจำลองทอี่ ธิบายกระบวนการเกิด และผลกระทบของนำ้ ทว ม การกัดเซาะชายฝง ดนิ ถลม หลมุ ยุบ แผนดนิ ทรดุ

รวม 19 ตัวชี้วัด

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน การแยกสาร หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมนั่ ประสงค์ 1

การแยกสาร

ช่อื สกุล ช้ัน เลขท่ี

จุดประสงคบ ทเรียน :
1. อธบิ ายการแยกสารโดยการระเหยแหง การตกผลึก การกลัน่ อยา งงาย โครมาโทกราฟแ บบกระดาษ และการสกดั

ดว ยตวั ทำละลาย
2. แยกสารโดยการระเหยแหง การตกผลึก การกลั่นอยางงา ย โครมาโทกราฟแบบกระดาษ และการสกดั ดว ยตวั ทำ

ละลาย
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

คำถามกระตนุ ความสนใจของนักเรียน และรวมกนั อภปิ ราย
โดยใหน กั เรียนสงั เกตภาพนำหนว ยเก่ียวกบั การผลติ นำ้ ตาลทราย
แลว ใหนกั เรยี นรว มกนั อภิปราย การผลิตน้ำตาลทราย มขี ัน้ ตอนอยางไรบา ง

4 ขน้ั ตอน ในการศึกษา

ตา : ดู หู : ฟงั สมอง : คดิ มือ : เขียน

ทบทวนความรูกอ นเรียน เรื่อง การแยกสาร
เลือกตัวอักษรหนาวธิ แี ยกสารท่ีเหมาะสม แลว เติมลงในชองวา งหนา สารผสมทีก่ ำหนดให (ตอบไดม ากกวา 1 วธิ )ี

เหรียญสิบบาทกบั เหรียญบาท

กอนกรวดกับทราย
น้ำมนั กบั นำ้
แปงมนั กับน้ำ
เศษเหลก็ ในถงั ขยะ

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน การแยกสาร หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมนั่ ประสงค์ 2

ครแู ละนกั เรียนรวมกนั ทบทวนความรูพ้นื ฐานท่ีไดเ รียนรูม าแลว ในระดับประถมศกึ ษา เก่ยี วกบั การแยกองคประกอบออกจาก

สารผสมทำไดห ลายวิธี ดังนี้ โดยการจับกลุม (กลุมละ 6 คน) แลวนำเสนอใหเ พือ่ นฟง

การหยิบออก การรอน

การกรอง การตกตะกอน

การรนิ ออก การดึงดดู ดวยแมเหล็ก

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน การแยกสาร หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 3

กจิ กรรม แยกสารโดยการระเหยแหงและการตกผลกึ ไดอ ยางไร QR Code ประกอบกิจกรรม
จุดประสงค แยกสารโดยการระเหยแห้ง
และการตกผลึกไดอ้ ย่างไร
สงั เกตและอธบิ ายการแยกองคป ระกอบของสารละลายจนุ สีโดยการระเหยแหง และตกผลกึ
ความยาว 8.06 นาที
กิจกรรมน้ีเกย่ี วกับเรือ่ งอะไร

วัสดอุ ุปกรณ วสั ดทุ ่ีใชตอ กลมุ

วิธกี ารทดลอง
ตอนท่ี 1 ใหความรอ นแกสารละลายผานไอของนำ้ รอ นที่อยใู นบกี เกอร จนกระท่ังสารละลายจนุ สีในถว ยกระเบือ้ งแหง หมด
สังเกตและบันทกึ ผล

ตอนที่ 2 ใหความรอนแกส ารละลายจนุ สอี ิม่ ตัว แลวเติมจุนสีลงไปอีก 5 ชอนเบอรสอง ต้ังไวจ นกระทัง่ พบการเปล่ียนแปลง
แลวกรองแยกสารออกมา สังเกตและบนั ทึกผล

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน การแยกสาร หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมนั่ ประสงค์ 4

นักเรยี นตองสังเกตหรอื รวบรวมขอ มูลอะไรบาง
ตอนท่ี 1
ตอนท่ี 2
ในการทดลองน้ี ตองระมัดระวังเกย่ี วกบั อะไรบา ง

ออกแบบตารางบันทกึ ผล ตอนที่ 1

คำถามทา ยกจิ กรรม ตอนที่ 1
1. สารละลายจุนสีประกอบดว ยสารใดบางที่เปน ตัวละลายและตวั ทำละลาย
2. กอนใหความรอ นแกสารละลายจุนสี สารละลายจนุ สมี ลี ักษณะอยางไร
3. ภายหลงั ใหความรอ นแกสารละลายจุนสจี นแหง สารทเี่ หลืออยใู นถวยกระเบื้องมลี ักษณะอยา งไร และเกดิ ขนึ้ ไดอ ยางไร
4. การแยกสารในกิจกรรมนที้ ำไดอ ยา งไร และเรียกวธิ กี ารแยกสารน้วี า อะไร

สรุปผลการทำกิจกรรม ตอนที่ 1

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน การแยกสาร หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 5

ออกแบบตารางบันทกึ ผล ตอนท่ี 2

คำถามทา ยกจิ กรรม ตอนท่ี 2
1. เม่อื ต้ังสารละลายจนุ สไี วจนกระท่งั พบการเปลี่ยนแปลง สารละลายจนุ สีมกี ารเปล่ยี นแปลงอยา งไร เพราะเหตใุ ด
2. จุนสกี อ นการละลายและสารท่ไี ดจ ากการต้งั สารละลายจุนสไี วมลี ักษณะเหมือนหรอื แตกตางกนั อยา งไร
3. การแยกสารในกิจกรรมนี้ทำไดอยางไร และเรยี กวธิ กี ารแยกสารนวี้ า อะไร

สรปุ ผลการทำกจิ กรรม ตอนที่ 2

จากกิจกรรมท้ัง 2 ตอน สรุปไดวา อยางไร

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน การแยกสาร หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 6

กจิ กรรม แยกสารโดยการกลัน่ อยางงายไดอ ยางไร QR Code ประกอบกิจกรรม
จดุ ประสงค แยกสารโดยการกลนั่
อยา่ งง่ายได้อยา่ งไร
อธบิ ายการแยกองคป ระกอบของสารละลายจนุ สีโดยการกลั่นอยา งงา ย ความยาว 5.30 นาที

กิจกรรมน้ีเกี่ยวกับเรือ่ งอะไร

วสั ดุอปุ กรณ วัสดุท่ีใชตอ กลมุ

วธิ กี ารทดลอง
ใหค วามรอนแกสารละลายจุนสีในหลอดทดลองขนาดใหญ สังเกตการเปลย่ี นแปลงของสาร อุณหภูมิ
และส่งิ ท่ีไดใ นหลอดทดลองขนาดเล็ก

นกั เรียนตองสังเกตหรอื รวบรวมขอมลู อะไรบา ง

ในการทดลองน้ี ตองระมดั ระวังเก่ียวกบั อะไรบา ง

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน การแยกสาร หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 7

ออกแบบตารางบนั ทึกผล

คำถามทา ยกิจกรรม
1. สารละลายจนุ สที ี่อยูในหลอดทดลองขนาดใหญกอนและหลงั ใหค วามรอน มีการเปลี่ยนแปลงหรอื ไม อยางไร เพราะเหตุใด

2. สารละลายจุนสที ี่เหลืออยูในหลอดทดลองขนาดใหญและสารท่ีไดในหลอดทดลองขนาดเล็ก มีลักษณะเหมือนหรอื แตกตางกัน
อยา งไร

3. นักเรียนคิดวาสารในหลอดทดลองขนาดเล็กคืออะไร ทราบไดอ ยางไร
4. สารในหลอดทดลองขนาดเลก็ แยกออกมาจากหลอดทดลองขนาดใหญไดอ ยางไร

5. การแยกสารในกิจกรรมนีท้ ำไดอ ยางไร และเรยี กวธิ ีการแยกสารนี้วาอะไร

สรปุ ผลการทำกจิ กรรม

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน การแยกสาร หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมนั่ ประสงค์ 8

กจิ กรรม แยกสารโดยวิธโี ครมาโทกราฟแบบกระดาษไดอยางไร QR Code ประกอบกิจกรรม
จดุ ประสงค แยกสารโดยวิธีโครมาโท

สงั เกตและอธบิ ายการแยกสารทม่ี ีสีโดยวิธโี ครมาโทกราฟแบบกระดาษ กราฟแี บบกระดาษไดอ้ ยา่ งไร
ความยาว 5.57 นาที
กิจกรรมนเ้ี กย่ี วกับเรอ่ื งอะไร

วัสดุอปุ กรณ วสั ดทุ ่ีใชตอ กลมุ

วธิ กี ารทดลอง
1. ใชปากกาเมจกิ จุดสีบนกระดาษกรองใหไดจ ดุ สีเขม ขนาดเลก็ 2 สี รินนำ้ ลงในบีกเกอร วดั ใหม ีระดบั ความสูงของนำ้ ไมเกิน 1
เซนติเมตร
2. ติดกระดาษกรองกบั ฝากลอ งพลาสตกิ ดวย เทปกาวใส แลวคอย ๆ หยอนกระดาษกรองใหต งั้ ตรงอยูกงึ่ กลางของบกี เกอรแ ละ
ใหจุดสีทัง้ สองอยเู หนอื ระดบั น้ำ เทา ๆ กัน
3. เมือ่ ระดบั นำ้ เคล่ือนทข่ี ึ้นมาถึงขดี ดินสอดานบน นำกระดาษกรองออกจากบีกเกอร สงั เกตและบันทกึ ผล จากนั้นเปล่ยี นเปนใช
สารละลายเอทานอลแทนนำ้ สงั เกตและบันทกึ ผล เปรยี บเทียบผลเม่อื ใชต ัวทำละลาย ตางกัน

นักเรียนตองสังเกตหรือรวบรวมขอ มลู อะไรบาง
ในการทดลองน้ี ตอ งระมดั ระวังเก่ยี วกับอะไรบา ง

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน การแยกสาร หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมนั่ ประสงค์ 9

ออกแบบตารางบนั ทึกผล

คำถามทา ยกจิ กรรม
1. เมื่อนำกระดาษกรองท่มี ีจดุ สจี ุมลงในน้ำ จดุ สแี ตละสมี กี ารเปล่ียนแปลงอยางไร
2. จดุ สแี ตละสีมอี งคประกอบเหมอื นหรอื แตกตางกันอยางไร ทราบไดอ ยา งไร
3. องคประกอบของจุดสแี ตละองคป ระกอบสามารถเคลอื่ นท่ีไปไดแตกตางกันหรือไม เพราะเหตุใด
4. เม่อื จุมกระดาษกรองในน้ำและเอทานอล จุดสีแตละจุดมีการเปลย่ี นแปลงเหมือนกันหรือแตกตางกัน อยางไร

5. ตัวทำละลายมผี ลตอการแยกองคป ระกอบของสหี รอื ไม อยางไร

สรปุ ผลการทำกจิ กรรม

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน การแยกสาร หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 10

ใหน ักเรียนเรียนรูเพ่ิมเตมิ เร่อื งคา Rf จากเกรด็ นารเู ร่อื งคา Retention factor (คา Rf )
บันทึกความรทู ไ่ี ด

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน การแยกสาร หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมนั่ ประสงค์ 11

กจิ กรรม แยกสารโดยวธิ กี ารสกัดดวยตัวทำละลายไดอยางไร QR Code ประกอบกจิ กรรม
จุดประสงค แยกสารโดยวิธีการสกัด
ด้วยตวั ทำละลายได้อยา่ งไร
สงั เกตและอธิบายแยกสารท่ีมสี อี อกจากใบไมโ ดยใชต ัวทำละลาย ความยาว 5.38 นาที

กจิ กรรมนีเ้ ก่ยี วกบั เรอ่ื งอะไร

วสั ดอุ ปุ กรณ วัสดทุ ี่ใชตอกลมุ

วธิ กี ารทดลอง
1. ตัดใบไมใหเปน ช้ินเล็ก บดหยาบ ๆ ดว ยโกรง บด แลว แบงเปน 2 สวน เทา ๆ กนั
2. นำมาสกดั สีดว ยตวั ทำละลาย 2 ชนดิ คอื นำ้ และ สารละลายเอทานอล
3. ใชหลอดหยดดูดของเหลวออกจากสารผสมในแตละหลอดมาสังเกตลักษณะสารทไี่ ด

นักเรียนตอ งสงั เกตหรอื รวบรวมขอมลู อะไรบาง
ในการทดลองนี้ ตองระมดั ระวังเกี่ยวกับอะไรบาง
ออกแบบตารางบันทึกผล

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน การแยกสาร หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 12

คำถามทา ยกิจกรรม
1. สังเกตสีของนำ้ และสารละลายเอทานอล กอ นและหลงั จากบรรจุใบไมล งในหลอดทดลอง มกี ารเปลี่ยนแปลง หรอื ไม อยางไร

2. น้ำกับสารละลายเอทานอล สารใดสกัดสีจากใบไมไ ดม ากกวา กนั ทราบไดอ ยา งไร

3. การสกดั สารจากใบไมด วยวธิ ีน้ีเกย่ี วขอ งกบั การละลายของสารอยา งไร

4. การแยกสารโดยการสกัดดวยตัวทำละลายเหมาะกับการแยกสารทีม่ สี มบตั ิอยางไร

สรุปผลการทำกจิ กรรม

การนำความรูเรอ่ื งการแยกสารไปใชป ระโยชน

ใหเ ลอื กวิธกี ารแยกสารท่เี หมาะสม แลวนำไปเตมิ หนาขอ ความที่กำหนดให

การระเหยแหง การตกผลึก การกล่นั อยางงาย

การสกดั ดวยตวั ทำละลาย โครมาโทกราฟแบบกระดาษ

......................................................................แยกนำ้ ตาลออกจากน้ำออ ย

......................................................................แยกองคป ระกอบในสยี อมผม

......................................................................แยกสารทีม่ ฤี ทธิท์ างยาทีไ่ ดม าจากขมิ้นชนั

......................................................................แยกน้ำสะอาดออกจากนำ้ ดิบท่ีไดจ ากแหลง น้ำธรรมชาติ

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน การแยกสาร หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 13

แบบฝก หัด เรือ่ ง การแยกสาร เลขที่
ชื่อ สกลุ ช้ัน ม.
1. ใหน กั เรยี นจับควู ิธีการแยกสารท่ีเกย่ี วของกบั กระบวนการตอ ไปนี้ (อาจใชไ ดม ากกวา 1 วิธี)

การกล่ัน โครมาโทกราฟแ บบกระดาษ การระเหยแหง

การตกผลึก การสกดั ดว ยตัวทำละลาย การสกดั ดวยไอนำ้

1.1 การทำน้ำจืดจากน้ำทะเล 

1.2 การตรวจสอบสีชนดิ หน่งึ วา เปนสเี พยี งชนดิ เดียวหรอื สีหลายสมี าผสมกนั 

1.3 การทดสอบหาปริมาณเกลอื ท่มี อี ยูในน้ำเกลือ 1 แกว 

1.4 การแยกเกลอื ออกจากนำ้ ทะเลโดยการทำนาเกลอื 

1.5 การแยกสแี ละกล่นิ ของดอกกุหลาบ 

2. จงเติมวิธกี ารแยกสารทเ่ี กีย่ วของกับผังมโนทัศนนีใ้ หถูกตอ ง

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน การแยกสาร หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 14

บนั ทกึ ความรเู้ พม่ิ เตมิ

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน การแยกสาร หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 15

บรรณานกุ รม

โครงการสอนออนไลน – Project 14. หนงั สือเรยี นรายวชิ าพื้นฐานวิทยาศาสตร ชั้นมธั ยมศึกษาปท่ี 2 เลม 2.
สถาบันสงเสรมิ การสอนวทิ ยาศาสตรและเทคโนโลยี (สสวท.). สบื คน เม่อื 1 พฤศจิกายน 2564,
จาก https://proj14.ipst.ac.th/m2/m2-sci-book1/

ฝา ยวชิ าการ บรษิ ัท อกั ษรเจรญิ ทัศน อจท. จำกดั . (2562). หนงั สือเรียนรายวชิ าพน้ื ฐาน (ชดุ สัมฤทธม์ิ าตรฐาน)
วทิ ยาศาสตร ชั้นมัธยมศกึ ษาปท ี่ 2 เลม 2 ตามมาตรฐานการเรียนรแู ละตัวชว้ี ัดกลมุ สาระการเรยี นรวู ทิ ยาศาสตร
(ฉบับปรับปรงุ พ.ศ. 2560) ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาข้นั พน้ื ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551. (พิมพครั้งท่ี 1).
กรุงเทพฯ: โรงพิมพ บรษิ ัทไทยรม เกลา จำกดั .

สถาบันสง เสรมิ การสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี. (2562). คูมอื การใชหลักสตู รรายวชิ าพื้นฐานวิทยาศาสตร
กลมุ สาระการเรยี นรูวทิ ยาศาสตร (ฉบับปรบั ปรงุ พ.ศ. 2560) ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขัน้ พื้นฐาน
พทุ ธศกั ราช 2551 ระดับมัธยมศกึ ษาตอนตน. สบื คน เมือ่ 1 พฤษภาคม 2564,
จาก https://www.scimath.org/ebook-science/item/8923-2018-10-01-01-59-16

สถาบันสงเสรมิ การสอนวทิ ยาศาสตรแ ละเทคโนโลยี. (2562). ครมู อื ครูรายวิชาพนื้ ฐานวิทยาศาสตร
ชั้นมธั ยมศึกษาปท ี่ 2 เลม 2 ตามมาตรฐานการเรียนรแู ละตัวชว้ี ัด กลมุ สาระการเรยี นรูว ิทยาศาสตร
(ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน พุทธศกั ราช 2551
(พิมพค รัง้ ท่ี 1). กรงุ เทพฯ: โรงพิมพ จฬุ าลงกรณมหาวทิ ยาลยั .

สถาบนั สงเสรมิ การสอนวทิ ยาศาสตรและเทคโนโลย.ี (2562). หนงั สือเรียนรายวชิ าพน้ื ฐานวทิ ยาศาสตร
ชน้ั มัธยมศกึ ษาปที่ 2 เลม 2 ตามมาตรฐานการเรียนรแู ละตัวชี้วัด กลุมสาระการเรียนรูว ิทยาศาสตร
(ฉบับปรบั ปรงุ พ.ศ. 2560) ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขน้ั พ้ืนฐาน พุทธศักราช 2551
(พมิ พครงั้ ที่ 1). กรงุ เทพฯ: โรงพิมพ จุฬาลงกรณมหาวทิ ยาลัย.

“การแยกสารวา่ ยากแลว้
แตก่ ารแยกเธอ ออกจากใจมนั ยากกวา่ ”

-ครแู ชมป์ -

โครงการหอ้ งเรยี นพเิ ศษวทิ ยาศาสตร์ คณติ ศาสตร์ เทคโนโลยี และส่ิงแวดลอ้ ม (SMTE)
โรงเรยี นอำมาตยพ์ านชิ นกุ ลู จงั หวดั กระบี่