เอกสารประกอบการเรียน หน่วยที่ 1 สารละลาย

ชอ่ื - สกลุ เอกสารประกอบการเรียน

เรอื่ ง สารละลายนา่ รู้

องคป์ ระกอบของสารละลาย

สภาพละลายไดแ้ ละปจั จยั ทม่ี ผี ลตอ่ สภาพละลายได้

ความเขม้ ขนั ของสารละลาย

โครงการหอ้ งเรยี นพเิ ศษ
วทิ ยาศาสตร์ คณติ ศาสตร์
เทคโนโลยี และสงิ่ แวดลอ้ ม
(SMTE) ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 2

ครผู สู้ อน
นายทรงพล หมนั่ ประสงค์ (ครแู ชมป)์
โรงเรยี นอำมาตยพ์ านชิ นกุ ลู จงั หวดั กระบี่

ชน้ั เลขท่ี

คำนำ

เอกสารประกอบการเรยี นรวู้ ทิ ยาศาสตร์ เรื่อง สารละลายนา่ รู้ สาระการเรยี นรพู้ ้นื ฐาน กล่มุ สาระการเรียนรู้
วิทยาศาสตร์ รหสั วชิ า ว 22101 ชั้นมัธยมศกึ ษาปีท่ี 2 โครงการห้องเรียนพเิ ศษวทิ ยาศาสตร์ คณติ ศาสตร์ เทคโนโลยี
และสิ่งแวดล้อม (SMTE) โดยมกี ารจัดกิจกรรมการเรียนการสอนตามแนวทางการปฏิรูปการเรยี นรู้ คือ เนน้ ผู้เรียนเป็น
สำคัญ จัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่หลากหลาย ผู้เรียนสามารถเรียนรู้และปฏิบัติกิจกรรมด้วยตนเอง ตามศักยภาพ และ
ความสามารถของผู้เรียนอยา่ งเป็นลำดับขั้นตอน โดยให้นักเรียนศึกษาวีดิทัศน์จากสื่อต่าง ๆ ในระบบดิจิตอล เพื่อให้
ผเู้ รยี นเปน็ ผทู้ มี่ ีความรู้ความสามารถทางวิทยาศาสตร์ เข้าใจธรรมชาติของวทิ ยาศาสตร์ และเทคโนโลยี อีกท้ังพัฒนา
ผู้เรียนให้มีทกั ษะในการแสวงหาความรู้ และดำรงชีวิตในโลกของการเปลี่ยนแปลงอย่างรู้เทา่ ทัน เอกสารประกอบการ
เรียนรูว้ ิทยาศาสตร์ หน่วยการเรยี นรู้ที่ 1 สารละลาย เรื่อง สารละลายน่ารู้ ประกอบด้วยเนื้อหา ดังน้ี องค์ประกอบของ
สารละลาย สภาพละลายได้และปจั จยั ที่มีผลตอ่ สภาพละลายได้ และความเขม้ ขันของสารละลาย

เมื่อผู้เรียนไดใ้ ช้เอกสารประกอบการเรียนรวู้ ทิ ยาศาสตรน์ ีแ้ ลว้ ผเู้ รยี นจะมคี วามรู้ความเขา้ ใจ เพราะได้ เรียนรู้
เปน็ ระบบเป็นขนั้ ตอน สามารถพัฒนาความรคู้ วามสามารถไดเ้ ตม็ ศักยภาพ และสามารถสร้างองค์ความรูไ้ ด้ด้วยตนเอง

ผู้จัดทำขอขอบพระคณุ ทางโครงการห้องเรียนพิเศษวทิ ยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดลอ้ ม
(SMTE) โรงเรียนอำมาตยพ์ านชิ นุกูล ผเู้ ช่ียวชาญ คณะครู นกั เรียน ตลอดจนผ้ทู ่ีเกย่ี วขอ้ งทุกท่าน ทีใ่ หค้ ำแนะนำในการ
จัดทำเอกสารประกอบการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์ จนสำเร็จลุล่วงไปด้วยดี ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งวา่ เอกสารประกอบการ
เรยี นรู้วิทยาศาสตรน์ ้ี จะเป็นประโยชนอ์ ย่างยง่ิ แก่ผู้เรียน ครผู ู้สอน และ ผทู้ ่สี นใจนำไปใช้ในการพัฒนานักเรียนไทย
ให้เปน็ บุคคลแหง่ การเรียนรู้ และนำความรู้ไปประยกุ ตใ์ ช้ในการดำรงชวี ติ ไดอ้ ยา่ งมคี วามสุข

นายทรงพล หม่นั ประสงค์

ผูจ้ ัดทำ

สารบญั หนา้

เรอื่ ง 1
2
องคป์ ระกอบของสารละลาย 3
การจัดจำแนกสาร โดยใชเ้ นอ้ื สารเปน็ เกณฑ์ 4
กจิ กรรม ระบตุ วั ละลายและตัวทำละลายได้อยา่ งไร
สารละลาย ทงั้ 3 สถานะ 5
5
สภาพละลายได้และปจั จยั ท่มี ผี ลต่อสภาพละลายได้ 7
กิจกรรม สารละลายอ่ิมตวั คอื อะไร 9
กจิ กรรม ชนิดของตวั ละลายและตัวทำละลายมีผลต่อสภาพละลายได้ของสารอยา่ งไร
กิจกรรม อณุ หภมู มิ ผี ลต่อสภาพละลายได้ของสารอยา่ งไร 12
12
ความเขม้ ขน้ ของสารละลาย 13
ความเขม้ ขน้ ของสารละลายในหนว่ ยร้อยละ 15
กิจกรรม ระบคุ วามเข้มข้นของสารละลายในหนว่ ยร้อยละได้อยา่ งไร 16
การระบุความเขม้ ข้นของสารละลาย ท่ตี วั ละลายเปน็ ของแข็งในของเหลว 16
การระบุความเข้มขน้ ของสารละลาย ทต่ี วั ละลายเป็นของเหลวและแก๊ส 18
การระบคุ วามเขม้ ขน้ ของสารละลาย ที่ท้งั ตัวละลายและตวั ทำละลายมีสถานะเปน็ ของแขง็
แบบฝกึ หดั ความเขม้ ข้นของสารละลายในหนว่ ยรอ้ ยละ 21

บรรณานุกรม

รหสั วชิ า ว22101 โครงสรา้ งรายวชิ า ระดบั ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 2
รายวชิ าวทิ ยาศาสตร์ ภาคเรยี นท่ี 1
เวลารวม 60 ชวั่ โมง จำนวน 1.5 หนว่ ยกติ

หนว่ ย ชอ่ื มาตรฐานการ สาระสำคญั /ความคดิ รวบยอด เวลา นำ้ หนกั
ที่ หนว่ ยการเรยี นรู้ เรยี นร/ู้ ตวั ชวี้ ดั / (ชวั่ โมง) คะแนน
ผลการเรยี นรู้

1 สารละลาย ว 3.2 ม.2/1 – 2/3 ศกึ ษาองค์ประกอบของสารละลายดว้ ยตวั ละลายและตวั ทำละลาย ปจั จัยท่ี 12 10
20
มีผลต่อการละลายได้ ชนิดตัวทำละลายท่ีอณุ หภูมิมผี ลต่อสภาพละลายได้ 20
ว 8.1 ม.2/1 - 2/9 70

ของสาร รวมทั้งอธิบายผลของความดันที่มีต่อสภาพละลายได้ของสาร

ระบุปริมาณตัวละลายในสารละลาย ในหน่วยความเข้มข้นเป็นร้อยละ

ปริมาตรต่อปริมาตรมวลต่อมวล และมวลต่อปริมาตร ตระหนักถึง

ความสำคัญของการนำความรู้เรื่องความเข้มข้นของสารไปใช้โดย

ยกตวั อย่างการใช้สารละลายในชวี ิตประจำวันอย่างถูกต้องและปลอดภยั

2 ร่างกายมนษุ ย์ ว 1.1 ม.2/1 - 2/4 ระบุอวัยวะและบรรยายหน้าที่ของอวัยวะที่เกี่ยวข้อง ในระบบหายใจ 18

ระบบหมุนเวียนเลือด ระบบขับถ่าย ระบบประสาท ระบบสืบพันธุ์ โดย
ว 8.1 ม.2/1 - 2/9

อธิบายกลไกกระบวนการทำงาน โดยใช้แบบจำลอง ตระหนักถึง

ความสำคัญ อวัยวะในระบบต่าง ๆ ของมนุษย์และสัตว์ในแต่ละระบบมี

การทำงานที่สัมพนั ธ์กันทำให้มนษุ ย์ดำรงชวี ิตอยู่ได้อย่างปกติ ถ้าระบบ

ใดระบบหนึ่งทำงานผิดปกติ ย่อมส่งผลกระทบต่อระบบอื่น ๆ ดังนั้นจึง

ต้องมีการดูแลรักษาสุขภาพ เลือกวิธีการคุมกำเนิดที่เหมาะสมกับ

สถานการณ์ที่กำหนด ตระหนักถึงผลกระทบของการตั้งครรภ์ก่อนวัยอัน

ควร โดยการประพฤติตนใหเ้ หมาะสม

3 การเคล่ือนท่แี ละแรง ว 4.1 ม.2/1 - 2/3 ศึกษาการเคลื่อนท่ีของวตั ถทุ ่ีเก่ยี วกับตำแหน่งของวัตถุ ระยะทาง และการ 30

ว 8.1 ม.2/1 - 2/9 กระจัด อัตราเร็วและความเรว็ เพื่อศึกษาการเดินทางมาโรงเรียนได้เร็ว
ว 4.2 ม.2/1 - 2/3 หรือช้า ศึกษาแรงในชวี ติ ประจำวัน ความเร่งและผลของความแรงลัพธ์ท่ี
ทำต่อวัตถุ แรงกิริยาและแรงปฏิกิริยาระหว่างวัตถุและนำความรู้ไปใช้

ประโยชน์ ความแตกต่างระหว่างแรงเสียดทานสถิตกับแรงเสียดทาน
ว 8.1 ม.2/1 - 2/9

จลน์และนำความรู้ไปใช้ แรงและความดันของของเหลว แรงพยุงของ

ของเหลวที่กระทำต่อวัตถุ วิเคราะห์โมเมนต์ของแรง แรงและสนามของ

แรงและนำความรู้ไปใชป้ ระโยชน์

รวมระหวา่ งภาค -

ปลายภาค - 30

รวม 60 100

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน สารละลายนา่ รู้ หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 1

องคป์ ระกอบของสารละลาย

ช่ือ สกลุ ชน้ั เลขที่

จดุ ประสงคบ์ ทเรยี น : ระบอุ งคป์ ระกอบของสารละลายไดว้ า่ สารใดเปน็ ตัวละลายหรือตัวทำละลาย QR Code ประกอบบทเรียน

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------อ-ง--ค--์ป--ร-ะ-ก--อ--บ--ข-อ--ง--ส--า-ร--ล-ะ--ล-าย

คำถามกระตนุ้ ความสนใจของนกั เรียน และร่วมกันอภปิ ราย ความยาว 17.07 นาที

ให้นกั เรยี นสงั เกต ยาแกไ้ อแบบนำ้ เชอื่ ม นำ้ หวาน น้ำยาบว้ นปาก หรอื สงั เกตภาพในหนงั สือ

นักเรยี นเคยรบั ประทานยาแกไ้ อแบบนำ้ เชื่อมหรือไม่ ยาแกไ้ อมีลกั ษณะและรสชาตอิ ยา่ งไร

.........................................................................................................................................................................................................

คำถาม ยาแก้ไอแบบนำ้ เช่ือม นำ้ หวาน นำ้ ยาบว้ นปาก หรอื สังเกตภาพในหนังสอื จดั เป็นสารชนิดใด

❑ สารเนอื้ ผสม ❑ สารเนื้อเดยี ว ❑ ไม่สามารถระบุได้

องค์ประกอบของสารละลาย

นำ้ อดั ลม

นำ้ อดั ลมมอี งคป์ ระกอบ อะไรบา้ ง

รวมกนั เปน็

เพราะ

น้ำอดั ลมต่างยห่ี อ้ กนั ทำไมถึงหวานไม่เทา่ กัน

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน สารละลายนา่ รู้ หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 2
สารละลายมที งั้ ทเ่ี ป็นสารเนอ้ื เดยี วละสารเน้ือผสม ใช่หรือไม่
สาร 2 ชนิด เมือ่ ผสมเป็นเน้ือเดยี วกนั แสดงว่าเกดิ การละลายเสมอ
น้ำแขง็ เมื่อเปล่ยี นเป็นน้ำ แสดงว่ามกี ารละลายเกดิ ขึน้

จากภาพ จงร่วมกันสรปุ ความหมายของคำว่า สารละลาย (solution)

เป็นสารผสมเนอ้ื ท่ีประกอบด้วย solute : และ solvent :
จงึ มองเหน็
โดยท่ีอนภุ าคของตวั ละลายกระจายตัวอยู่ในอนภุ าคของตวั ทำละลายอย่าง

สารละลายมที ัง้ สถานะของแข็ง ของเหลว และแกส๊

การจดั จำแนกสาร โดยใชเ้ นอ้ื สารเปน็ เกณฑ์

ชวนคดิ นักเรียนคิดวา่ ในสารละลายแต่ละชนิด สามารถระบไุ ดห้ รอื ไมว่ ่า สารใดเปน็ ตัวละลาย และสารใดเป็นตัวทำละลาย ?
และนักเรยี นใช้เกณฑใ์ ดในการระบุ ถา้ ใช้เกณฑต์ า่ งกันจะได้ผลตา่ งกันหรือไม่

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน สารละลายนา่ รู้ หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมนั่ ประสงค์ 3

กจิ กรรม ระบตุ วั ละลายและตวั ทำละลายไดอ้ ยา่ งไร
จดุ ประสงค์ วิเคราะหข์ ้อมูลและอธบิ ายเกณฑ์ทีใ่ ช้ในการระบตุ ัวละลายและตวั ทำละลาย
วสั ดอุ ปุ กรณ์ -
วธิ ดี ำเนนิ กจิ กรรม วเิ คราะหส์ ถานะและปรมิ าณเป็นรอ้ ยละขององคป์ ระกอบแต่ละชนิดของสารละลายในตาราง เพอื่ อธบิ ายเกณฑ์ทใ่ี ช้
ในการระบวุ า่ องคป์ ระกอบใดเปน็ ตวั ละลายและตวั ทำละลาย

สารละลายในตารางท่ี 1

สารละลายในตารางที่ 2

คำถามทา้ ยกจิ กรรม
1. การระบุตวั ละลายและตัวทำละลายในสารละลายนำ้ หวาน นำ้ เชอ่ื มเมเป้ิล นำ้ โซดา มีเกณฑอ์ ยา่ งไร
2. การระบุตัวละลายและตวั ทำละลายในสารละลายทองชมพู 18 เค นำ้ สม้ สายชู และอากาศ มีเกณฑ์อย่างไร
3. ถา้ องคป์ ระกอบในสารละลายมสี ถานะตา่ งกัน จะมเี กณฑ์อยา่ งไรในการระบวุ ่าสารใดเปน็ ตัวละลาย หรอื ตัวทำละลาย
4. ถ้าองคป์ ระกอบในสารละลายมสี ถานะเหมอื นกนั จะมีเกณฑ์อยา่ งไรในการระบุวา่ สารใดเป็นตวั ละลาย หรือ ตวั ทำละลาย
สรปุ ผลการทำกจิ กรรม

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน สารละลายนา่ รู้ หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 4

ใหน้ กั เรยี นสบื คน้ ขอ้ มลู สารละลาย ทง้ั 3 สถานะ

1. สารละลายทมี่ สี ถานะของแขง็

ตวั อยา่ งสารละลาย องคป์ ระกอบของสารละลาย ตวั ทำละลาย ตวั ละลาย
ทองเหลอื ง

นาก

ฟวิ ส์

เหลก็ กลา้ ไรส้ นมิ

2. สารละลายทม่ี สี ถานะของเหลว

ตวั อยา่ งสารละลาย องคป์ ระกอบของสารละลาย ตวั ทำละลาย ตวั ละลาย
นำ้ โซดา

แอลกอฮอลล์ า้ งแผล

นำ้ มนั แกส๊ โซฮอล์

3. สารละลายทมี่ สี ถานะแกส๊

ตวั อยา่ งสารละลาย องคป์ ระกอบของสารละลาย ตวั ทำละลาย ตวั ละลาย
อากาศ

แกส๊ หงุ ตม้

ภาพแผนภูมิวงกลมแสดงปรมิ าณองคป์ ระกอบในอะมลั กัมอดุ ฟนั (ของแข็ง)
สารใดเปน็ ตัวละลาย สารใดเปน็ ตัวทำละลาย ทราบได้อยา่ งไร

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน สารละลายนา่ รู้ หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 5

สภาพละลายไดแ้ ละปจั จยั ทม่ี ผี ลตอ่ สภาพละลายได้
จดุ ประสงคบ์ ทเรยี น : อธิบายผลของชนิดตวั ละลาย ชนิดตวั ทำละลาย อณุ หภูมิ และความดันท่มี ตี ่อสภาพละลายได้ของสาร
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
สารละลายอมิ่ ตวั
ทบทวนความรู้

เขียนเครอื่ งหมาย ✓ หน้าขอ้ ความทถ่ี กู ตอ้ ง เขยี นเครอ่ื งหมาย  หนา้ ขอ้ ความท่ีไมถ่ กู ต้อง

❑ สารละลายเกิดจากสาร 2 ชนดิ ขนึ้ ไปละลายเขา้ ด้วยกันในอัตราส่วนผสมตา่ ง ๆ
❑ สารละลายทม่ี สี ถานะเปน็ ของเหลวจะมนี ้ำเปน็ ตวั ทำละลาย
❑ สารละลายท่ีมีสถานะเปน็ แกส๊ แกส๊ ทม่ี ปี รมิ าณมากท่สี ดุ เปน็ ตัวทำละลาย

คำถามกระตนุ้ ความสนใจ ถา้ ละลายตวั ละลายจำนวนมากในนำ้ แล้วตัวละลายจะละลายหมดหรอื ไม่ เพราะเหตใุ ด

กจิ กรรม สารละลายอมิ่ ตวั คอื อะไร QR Code ประกอบกจิ กรรม
สารละลายอ่มิ ตวั คอื อะไร
จดุ ประสงค์ สงั เกตและบรรยายการละลายของสาร
วสั ดอุ ปุ กรณ์ วัสดุทใ่ี ชต้ อ่ กลุ่ม ความยาว 4.33 นาที

วธิ ดี ำเนนิ กจิ กรรม
1. เติมโซเดยี มไฮโดรเจนคารบ์ อเนตครง้ั ละ 1 ช้อนเบอรห์ นงึ่ ลงในนำ้ 20 ลูกบาศก์เซนตเิ มตร ใชแ้ ทง่ แกว้ คนจนละลายหมด
2. เตมิ เพ่มิ ลงไปทีละชอ้ นจนโซเดยี มไฮโดรเจน คารบ์ อเนตเริม่ ละลายไม่หมด
3. สังเกตและบนั ทกึ จำนวนช้อนของโซเดยี มไฮโดรเจนคารบ์ อเนตท่ีใช้ทง้ั หมด

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน สารละลายนา่ รู้ หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 6

ตารางบนั ทกึ ผล ผลการสงั เกตการละลายของโซเดยี มไฮโดรเจนคารบ์ อเนตในนำ้
จำนวนชอ้ นของโซเดยี มไฮโดรเจนคารบ์ อเนต

คำถามทา้ ยกจิ กรรม
1. เมือ่ เติมโซเดียมไฮโดรเจนคาร์บอเนตลงในน้ำ เกดิ การเปล่ยี นแปลงอยา่ งไร

2. ใชโ้ ซเดียมไฮโดรเจนคาร์บอเนตทั้งหมดกช่ี อ้ น ตง้ั แต่เริม่ ต้นจนเรม่ิ เห็นโซเดียมไฮโดรเจนคารบ์ อเนตเหลืออยู่
3. สารละลายโซเดยี มไฮโดรเจนคาร์บอเนตเริ่มอม่ิ ตวั เมอ่ื ใชโ้ ซเดียมไฮโดรเจนคารบ์ อเนตกชี่ ้อน ทราบได้อยา่ งไร

สรปุ ผลการทำกจิ กรรม

ใช้ตาราง สภาพละลายได้ของสารบางชนิดในน้ำ 100 กรมั ท่ีอุณหภูมิ 20 องศาเซลเซยี ส แลว้ ตอบคำถามตอ่ ไปนี้
1. จากตาราง สารใดละลายไดม้ ากที่สุดในนำ้ ท่อี ณุ หภูมิ 20 oC

2. ถ้าใชน้ ำ้ 300 กรัมจะสามารถละลายจุนสไี ด้สูงสุดกกี่ รมั
จงึ จะได้สารละลายอิม่ ตวั พอดที อี่ ุณหภมู ิ 20 oC

3. จากตารางสามารถสรปุ ไดว้ า่ อยา่ งไร

ให้นักเรยี นเรียนร้เู พม่ิ เตมิ แล้วรว่ มกันอภิปรายเพือ่ ใหไ้ ด้ข้อสรุปว่า QR Code ประกอบบทเรียน
สารละลายอมิ่ ตวั (saturated solution) คือ สารละลายอม่ิ ตัว

สภาพละลายไดข้ องสาร (solubility) คือ และสภาพละลายได้ของสาร
ความยาว 16.12 นาที

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน สารละลายนา่ รู้ หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 7

ปจั จยั ทม่ี ผี ลตอ่ สภาพละลายไดข้ องสาร

กจิ กรรม ชนดิ ของตวั ละลายและตวั ทำละลายมผี ลตอ่ สภาพละลายไดข้ องสารอยา่ งไร

จดุ ประสงค์ QR Code ประกอบกจิ กรรม
ทดลองและอธิบายผลของชนดิ ตัวละลายและตวั ทำละลายที่มีตอ่ สภาพละลายได้ ความยาว 8.22 นาที

ของแมกนีเซียมซลั เฟตและพมิ เสน ในตัวทำละลายท่ีเปน็ นำ้ และเอทานอล

วสั ดอุ ปุ กรณ์ วสั ดุท่ใี ช้ตอ่ กลมุ่

วธิ ดี ำเนนิ กจิ กรรม
1. ใส่น้ำ 5 cm3 ลงในหลอดทดลอง หลอดที่ 1 เตมิ แมกนีเซยี มซัลเฟต จำนวน 1 ชอ้ นเบอรส์ อง เขยา่ จนละลายหมด

เติมแมกนีเซยี มซัลเฟต ลงไปอีกทลี ะช้อน จนเรมิ่ ไม่ละลาย นับจำนวนช้อนของสารทีใ่ ช้ทง้ั หมด และบันทึกผล
2. ใสน่ ำ้ 5 cm3 ลงในหลอดทดลอง หลอดที่ 2 เติมพิมเสน จำนวน 1 ช้อนเบอร์สอง เขยา่ จนละลายหมด
3. ใสเ่ อทานอล 5 cm3 ลงในหลอดทดลอง หลอดท่ี 3 เตมิ แมกนเี ซยี มซัลเฟต จำนวน 1 ชอ้ นเบอรส์ อง เขยา่ จนละลายหมด
4. ใสเ่ อทานอล 5 cm3 ลงในหลอดทดลอง หลอดที่ 4 เติมพิมเสน จำนวน 1 ชอ้ นเบอรส์ อง เขย่าจนละลายหมด

เติมพิมเสน ลงไปอีกทลี ะชอ้ น จนเรม่ิ ไม่ละลาย นบั จำนวนช้อนของสารทีใ่ ชท้ ัง้ หมด และบันทึกผล

5. เปรียบเทยี บผลการทดลองแลว้ บนั ทกึ ลงในตารางบันทึกผล

ภาพวธิ ดี ำเนนิ กจิ กรรม

คำถามกอ่ นทำกจิ กรรม
1. ตวั ละลายท่ใี ชใ้ นกจิ กรรมน้ีคืออะไร

2. ตวั ทำละลายท่ใี ชใ้ นกิจกรรมนค้ี ืออะไร

ตารางบนั ทกึ ผล ปรมิ าตรตวั ทำละลาย (cm3) ชนดิ ของตวั ละลาย ปรมิ าณตวั ละลายทลี่ ะลายได้ (ชอ้ น)
ชนดิ ของตวั ทำละลาย

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน สารละลายนา่ รู้ หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 8
คำถามทา้ ยกจิ กรรม
1. สภาพละลายไดข้ องแมกนีเซียมซลั เฟต มคี า่ ประมาณกก่ี รมั ในน้ำ 100 กรมั
(แมกนีเซียมซลั เฟต 1 ช้อนเบอร์สอง มีมวล 0.61 กรมั และนำ้ 1 ลกู บาศก์เซนติเมตร มีมวล 1 กรัม)

2. สภาพละลายไดข้ องพิมเสน มีคา่ ประมาณกก่ี รมั ในนำ้ 100 กรมั
(พมิ เสน 1 ช้อนเบอร์สอง มีมวล 0.34 กรัม และนำ้ 1 ลกู บาศก์เซนติเมตร มมี วล 1 กรมั )

3. ชนดิ ของตัวละลายมผี ลต่อสภาพละลายไดข้ องสารในตวั ทำละลายหน่งึ ๆ หรอื ไม่ ทราบได้อยา่ งไร

4. เมื่อเปล่ยี นตัวทำละลายจากน้ำกล่ันเป็นเอทานอล สภาพละลายได้ของแมกนีเซยี มซัลเฟต และพมิ เสนเปลีย่ นแปลงหรอื ไม่ อยา่ งไร

สรปุ ผลการทำกจิ กรรม

การนำไปใชใ้ นชวี ติ ประจำวนั
สารหลายชนิดละลายไดด้ ใี นน้ำ จึงใชน้ ้ำเปน็ ตวั ทำละลาย เชน่
แต่สารบางชนดิ
เชน่ สที าเล็บ ละลายในน้ำได้

แตล่ ะลายไดด้ ี โดยใช้
ซึ่งมสี ว่ นผสมหลักเป็นแอซโี ตน

การลา้ งสีทาเล็บ จึงใช้
แอลกอฮอล์ นอกจากล้างแผลแล้ว ปอ้ งกนั เช้อื โรคตา่ ง ๆ ได้แลว้ ยังสามารถใช้ทำอะไร
ได้อีกบา้ ง เพราะอะไร

คำถามชวนคดิ
บางครงั้ ถ้าเราเปล่ียนตวั ทำละลายไมไ่ ด้ เราจะทำอยา่ งไรให้ตวั ทำละลายเดมิ สามารถละลายตัวละลายไดม้ ากขนึ้
เชน่ ในการชงเครือ่ งดืม่ ตา่ ง ๆ ถา้ ต้องการให้ตัวละลายละลายในนำ้ มากขึน้ ควรทำอยา่ งไร

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน สารละลายนา่ รู้ หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 9
กจิ กรรม อณุ หภมู มิ ผี ลตอ่ สภาพละลายไดข้ องสารอยา่ งไร
จดุ ประสงค์ ออกแบบการทดลอง ทดลอง และอธบิ ายผลของอุณหภูมิที่มตี ่อสภาพละลายไดข้ องจุนสีในนำ้
วสั ดอุ ปุ กรณ์ วสั ดุท่ใี ช้ต่อกล่มุ

QR Code ประกอบกิจกรรม
อุณหภมู ิมีผลต่อสภาพ
ละลายได้ของสารอย่างไร
ความยาว 15.42 นาที

วธิ ดี ำเนนิ กจิ กรรม
1. ระบุปญั หา ตั้งสมมตฐิ าน กำหนดตัวแปรตน้ ตวั แปรตาม ตัวแปรควบคมุ
2. ออกแบบการทดลองเพื่อศึกษาผลของอุณหภูมิทีม่ ตี อ่ สภาพละลายได้ของจุนสี และออกแบบตารางบันทึกผล
3. ลงมือทดลอง บันทกึ ผล อภิปราย สรปุ ผลการทดลอง และนำเสนอผล
คำถามกอ่ นทำกจิ กรรม
1. ปญั หาของการทดลองน้ี คืออะไร
2. สมมติฐานของการทดลองนี้ คืออะไร
3. ตวั แปรต้น ตวั แปรตาม และตวั แปรควบคมุ ของการทดลองน้ี คอื อะไร

4. วธิ กี ารทดลองเพื่อตรวจสอบสมมติฐานทำอยา่ งไร

ตารางบนั ทกึ ผล

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน สารละลายนา่ รู้ หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 10

คำถามทา้ ยกจิ กรรม
1. ผลการทดลองเปน็ ไปตามสมมตฐิ านทีต่ ัง้ ไว้หรอื ไม่ อย่างไร

สรปุ ผลการทำกจิ กรรม

กราฟผลของอุณหภูมิทีม่ ตี ่อสภาพละลายไดข้ องสารตา่ ง ๆ แลว้ ตอบคำถามจากกราฟ ดงั น้ี
1. อณุ หภูมิมผี ลอยา่ งไรต่อสภาพละลายไดข้ องสารแตล่ ะชนดิ

2. ถ้าละลายโซเดียมคลอไรด์ 20 กรมั ในนำ้ 100 กรมั
ทีอ่ ุณหภมู ิ 40 oC โซเดียมคลอไรดจ์ ะละลายหมดหรอื ไม่

3. ถา้ ละลายโพแทสเซยี มไนเทรต 20 กรัม ในน้ำ 50 กรมั
ท่ีอณุ หภูมิ 50 oC แล้วลดอณุ หภูมลิ งเหลือ 20 oC
จะเกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างไร

กราฟผลของอุณหภูมทิ ่มี ตี อ่ สภาพละลายไดข้ องแกส๊ ตา่ ง ๆ

1. จากกราฟสรุปได้ว่าอยา่ งไร

2. ถ้าโลกมอี ุณหภูมสิ งู ข้ึน น้ำในแหล่งน้ำมีอณุ หภมู สิ งู ขึน้
แกส๊ ออกซิเจนจะเป็นอยา่ งไร และส่งผลต่อสง่ิ มชี ีวติ อย่างไร

ใหน้ ักเรียนอภปิ รายร่วมกนั เกยี่ วกบั องคป์ ระกอบทลี่ ะลายในน้ำอดั ลม ตามเนือ้ หาในหนงั สอื เรียนหนา้ 24
เพ่อื ให้ไดข้ อ้ สรปุ ว่า → แก๊สท่ีอย่ใู นน้ำอัดลม คือ

เม่อื เปดิ ขวด ความดันภายในขวดจะ ความดันบรรยากาศ

ทำให้แกส๊ คารบ์ อนไดออกไซด์ละลายในนำ้ อดั ลมได้

มบี างสว่ นแยกตวั ออกจากสารละลาย ทำใหเ้ ห็น

คำถามชวนคดิ

ถา้ นักเรยี นต้องการเกบ็ รกั ษาความซา่ ของนำ้ อัดลมไว้ สามารถทำไดอ้ ยา่ งไรบ้าง

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน สารละลายนา่ รู้ หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 11
คำถามสำคญั ของบทเรยี น
1. สารละลายมอี งค์ประกอบอะไรบา้ ง
2. การละลายของสารข้นึ อยกู่ บั ปจั จยั ใดบา้ ง

ให้นักเรยี นเขียนผงั มโนทัศน์ ส่งิ ทไี่ ด้เรียนรจู้ ากบทเรยี นองค์ประกอบของสารละลายและปจั จัยที่มีผลตอ่ สภาพละลายได้

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน สารละลายนา่ รู้ หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 12

ความเขม้ ขน้ ของสารละลาย

ชือ่ สกลุ ชนั้ เลขที่
จดุ ประสงคบ์ ทเรยี น :
1. ระบปุ รมิ าณตัวละลายในสารละลายในหนว่ ยความเข้มข้นเป็นร้อยละโดยปรมิ าตรต่อปรมิ าตร โดยมวลตอ่ มวล และโดยมวลต่อ
ปริมาตร
2. ตระหนกั ถงึ ความสำคัญของการนำความรู้เร่ืองความเขม้ ข้นของสารละลายไปใช้ โดยยกตวั อยา่ งการใช้ สารละลายในชีวติ ประจำวัน
อยา่ งถกู ตอ้ งปลอดภัย
ความเขม้ ขน้ ของสารละลายในหนว่ ยรอ้ ยละ
ทบทวนความรู้

เขียนเครอื่ งหมาย ✓ หนา้ ขอ้ ความท่ถี กู ตอ้ ง เขียนเคร่ืองหมาย  หนา้ ขอ้ ความทไ่ี มถ่ กู ต้อง

❑ ทองรปู พรรณมีทองคำเป็นองคป์ ระกอบมากที่สุด ดงั น้นั ทองรูปพรรณจึงมที องคำเป็นตัวทำละลาย
❑ สารละลายอมิ่ ตวั เปน็ สารละลายทม่ี อี ัตราส่วนปริมาณของตวั ละลายกบั ปรมิ าณสารละลายสูงสดุ ทอ่ี ณุ หภูมิหน่งึ ๆ
❑ สารที่มมี วล 100 กรัมจะมปี รมิ าตร 100 ลกู บาศก์เซนตเิ มตร

คำถามกระตุ้นความสนใจ
1. การทำน้ำหวานจำนวนมากจากน้ำหวานเข้มขน้ มวี ธิ กี ารอยา่ งไร

2. ทำอย่างไรจึงจะทำนำ้ หวานท่มี รี สหวาน และความเข้มของสเี ท่ากนั ทุกคร้งั

ภาพแสดงน้ำยาลา้ งห้องนำ้ ชนดิ ตา่ ง ๆ ซงึ่ มสี ารละลายของกรด
ซึ่งมีคณุ สมบัตอิ ยา่ งไร

ดงั นัน้ ในการเลือกนำ้ ยาลา้ งหอ้ งนำ้ ท่ดี ี
ควรมีวิธกี ารเลอื กอยา่ งไร

คำถามชวนคดิ
เคร่อื งดม่ื ชนิดนีม้ สี ารแต่งสแี ละกล่นิ เลียนแบบธรรมชาติอยู่ ร้อยละ 2 โดยมวลต่อปรมิ าตร มคี วามหมายวา่ อย่างไร

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน สารละลายนา่ รู้ หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 13

QR Code ประกอบกจิ กรรม

กจิ กรรม ระบคุ วามเขม้ ขน้ ของสารละลายในหนว่ ยรอ้ ยละไดอ้ ยา่ งไร ความยาว 8.30 นาที

จดุ ประสงค์ สงั เกตและระบปุ รมิ าณตวั ละลายในสารละลาย ในหนว่ ยความเขม้ ข้นเป็นรอ้ ยละ

โดยมวลตอ่ ปริมาตร และโดยปริมาตรตอ่ ปรมิ าตร

วสั ดอุ ปุ กรณ์ วสั ดุท่ีใชต้ ่อห้อง

วสั ดทุ ใี่ ชต้ ่อกลมุ่

วธิ ดี ำเนนิ กจิ กรรม
ตอนท่ี 1 เตรยี มสารละลายจากตวั ละลายทม่ี สี ถานะเปน็ ของแขง็
1. ใส่จุนสี 2 กรมั ลงในบีกเกอรข์ นาด 250 cm3 เติมน้ำกลนั่ ประมาณ 20 cm3 คนจนุ สีละลายหมด ด้วยแท่งแกว้ คน
2. เติมนำ้ กลัน่ เพ่อื ทำใหป้ ริมาตรสดุ ท้ายของสารละลาย เป็น 100 cm3 คนสารละลายให้เข้ากนั
3. ทำซำ้ แต่เปล่ยี นเปน็ ใส่จนุ สเี พิม่ เปน็ 4 กรมั ลงในบีกเกอรข์ นาด 250 cm3 เตมิ น้ำกลั่นประมาณ 20 cm3 คนจนุ สลี ะลายหมด
เตมิ น้ำกลัน่ จนทำใหป้ ริมาตรสุดท้ายของสารละลาย เปน็ 200 cm3 คนสารละลายใหเ้ ขา้ กัน

4. เปรียบเทยี บความเข้มของสี และปรมิ าณของสารละลายจนุ สีในบกี เกอร์ ท้งั 2 ใบ แลว้ บนั ทึกผล

ภาพวธิ ดี ำเนนิ กจิ กรรม ตอนที่ 1

ตารางบนั ทกึ ผล มวลของจนุ สี (กรมั ) ปรมิ าตรของสารละลาย (cm3) สขี องสารละลาย
บกี เกอรใ์ บที่
1

2

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน สารละลายนา่ รู้ หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมนั่ ประสงค์ 14
คำถามทา้ ยกจิ กรรม ตอนที่ 1
1. สารละลายในบกี เกอรท์ ั้ง 2 ใบ มคี วามเขม้ ของสเี หมอื นกันหรอื ต่างกนั อย่างไร
2. การเตรียมสารละลายบกี เกอรท์ ง้ั 2 ใบ ใช้ปริมาณจนุ สเี ท่ากันหรือไม่ และปรมิ าตรสุดทา้ ยของสารละลาย เทา่ กนั หรอื ไม่ อยา่ งไร

3. สารละลายจุนสีในบกี เกอรท์ งั้ 2 ใบ มีความเขม้ ขน้ ในหนว่ ยรอ้ ยละโดยมวลต่อปริมาตรเท่ากันหรือไม่ อยา่ งไร
สรปุ ผลการทำกจิ กรรม ตอนท่ี 1

ตอนท่ี 2 เตรยี มสารละลายจากตวั ละลายทม่ี สี ถานะเปน็ ของเหลว
1. ตวงเอทานอลผสมสี 20 cm3 ลงในบกี เกอรข์ นาด 250 cm3 เตมิ กบั นำ้ กลน่ั ประมาณ 20 ลกู บาศก์เซนตเิ มตร คนให้เข้ากนั
2. เติมน้ำกล่ันเพิม่ จนได้สารละลายมปี รมิ าตรสดุ ท้ายเป็น 100 cm3 คนสารละลายให้เข้ากันด้วยแทง่ แกว้ คน
3. ทำซำ้ แต่ตวงเอทานอลผสมสี 10 cm3 ลงในบกี เกอรข์ นาด 250 cm3 เตมิ กบั น้ำกลั่น ประมาณ 20 ลูกบาศก์เซนติเมตร คนให้เขา้ กัน
แล้วเติมนำ้ กลัน่ เพิม่ จนได้สารละลายมีปรมิ าตรสดุ ทา้ ยเปน็ 100 cm3 คนสารละลายใหเ้ ขา้ กนั ด้วยแท่งแกว้ คน
4. เปรยี บเทียบความเข้มของสี และปรมิ าณของสารละลายเอทานอลผสมสี ในบกี เกอร์ท้ัง 2 ใบ แลว้ บนั ทึกผล
ภาพวธิ ดี ำเนนิ กจิ กรรม ตอนท่ี 2

ตารางบนั ทกึ ผล ปรมิ าตรของเอทานอลผสมสี (cm3) ปรมิ าตรของสารละลาย (cm3) สขี องสารละลาย
บกี เกอรใ์ บท่ี
1

2

คำถามทา้ ยกจิ กรรม ตอนท่ี 2
1. สารละลายในบกี เกอรท์ ั้ง 2 ใบ มคี วามเขม้ ของสีเหมือนกันหรอื ตา่ งกัน อย่างไร

2. การเตรยี มสารละลายในบกี เกอร์ทั้ง 2 ใบ ใชป้ รมิ าตรเอทานอลผสมสี และปรมิ าตรสดุ ทา้ ยของสารละลาย เท่ากนั หรอื ไม่

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน สารละลายนา่ รู้ หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมนั่ ประสงค์ 15
3. สารละลายเอทานอลผสมสีในบกี เกอรท์ ั้ง 2 ใบ มคี วามเข้มขน้ ในหนว่ ยรอ้ ยละโดยปรมิ าตรตอ่ ปรมิ าตร เทา่ กนั หรือไม่ อยา่ งไร

4. ความเข้มข้นของสารละลายมผี ลต่อความเขม้ ของสสี ารละลายหรือไม่ อย่างไร

สรปุ ผลการทำกจิ กรรม ตอนท่ี 2

การระบคุ วามเขม้ ขน้ ของสารละลาย ทต่ี วั ละลายเปน็ ของแขง็ ในของเหลว QR Code ประกอบบทเรียน
การเตรยี มสารละลายโดยละลายตัวละลายทเี่ ป็นของแขง็ ในของเหลว ความเข้มขน้ ของสารละลาย
นิยมระบคุ วามเขม้ ข้นของสารละลาย โดยบอกมวลตัวละลายทีอ่ ยใู่ นสารละลาย 100 หน่วยปรมิ าตร ในหน่วยร้อยละ ตอนท่ี 1
เรียกหน่วยความเข้มข้นนวี้ ่า
ความยาว 31.06 นาที

การใชห้ น่วยของมวลต้องสอดคลอ้ งกับหน่วยของปรมิ าตร โดยพจิ ารณาจากความสมั พันธ์ดงั นี้

โจทยช์ วนคดิ ความเขม้ ขน้ ของสารละลายทมี่ หี น่วยเปน็ ร้อยละโดยมวลต่อปริมาตร
1. มีดา่ งทับทิม 2 gในสารละลายปรมิ าตร 250 cm3 สารละลายนีม้ คี วามเขม้ ข้นรอ้ ยละเทา่ ใด โดยมวลตอ่ ปรมิ าตร

2. ตอ้ งการเตรียมสารละลายเกลอื แกง เขม้ ข้นร้อยละ 0.9 โดยมวลตอ่ ปริมาตร ปรมิ าตร 50 cm3 จะต้องใชเ้ กลือแกงกก่ี รมั

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน สารละลายนา่ รู้ หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 16
การระบคุ วามเขม้ ขน้ ของสารละลาย ทตี่ วั ละลายเปน็ ของเหลวและแกส๊

สารละลายทต่ี วั ละลายมีสถานะของเหลวและแกส๊ ตัวทำละลายมสี ถานะของเหลวหรอื แกส๊
นิยมระบุความ เขม้ ขน้ ของสารละลายโดยบอกปรมิ าตรตวั ละลายที่อยู่ในสารละลาย 100 หนว่ ยปรมิ าตรเดียวกัน
เรยี กหนว่ ยความเข้มขน้ นี้ว่า
ความเข้มขน้ ของสารละลาย เขยี นความสมั พนั ธ์ไดด้ ังนี้

โจทยช์ วนคดิ ความเข้มขน้ ของสารละลายทม่ี หี นว่ ยเปน็ ร้อยละโดยปรมิ าตรต่อปริมาตร
1. นำ้ สม้ สายชูท่ีมคี วามเขม้ ขน้ ของกรดนำ้ ส้ม รอ้ ยละ 5 โดยปรมิ าตรตอ่ ปรมิ าตร ปรมิ าตร 3 ลิตร จะมี กรดน้ำส้มเป็นองค์ประกอบ
ก่ีลูกบาศกเ์ ซนตเิ มตร

2. อากาศมีแก๊สออกซเิ จนอยรู่ ้อยละ 21 โดยปรมิ าตรตอ่ ปรมิ าตร ถ้าต้องการแยกแก๊สออกซิเจนปริมาตร 63,000 ลติ ร ออกจากอากาศ
จะตอ้ งใช้อากาศกี่ลิตร

การระบคุ วามเขม้ ขน้ ของสารละลาย ท่ีทงั้ ตวั ละลายและตวั ทำละลายมสี ถานะเปน็ ของแขง็

นิยมระบุความเขม้ ข้นของสารละลาย โดยบอก มวลของตัวละลายทอี่ ย่ใู นสารละลาย 100 หน่วยมวลเดียวกนั

เรียกหนว่ ยความเขม้ ขน้ นี้ว่า

ความเขม้ ขน้ ของสารละลาย เขียนความสมั พนั ธ์ได้ดงั นี้ QR Code ประกอบบทเรียน
ความเขม้ ขน้ ของสารละลาย
ในหน่วยร้อยละ ตอนที่ 2

ความยาว 17.07 นาที

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน สารละลายนา่ รู้ หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 17
โจทยช์ วนคดิ ความเข้มขน้ ของสารละลายท่มี ีหนว่ ยเป็น ร้อยละโดยมวลต่อมวล
1. ถา้ นำทองเหลือง 5 กรัม มาแยกองค์ประกอบ พบว่า ทองเหลืองชิ้นนี้มีสงั กะสเี ป็นองคป์ ระกอบ 1.2 กรมั ทองเหลืองชน้ิ นม้ี คี วามเขม้ ขน้
ของสังกะสเี ป็นเท่าใด ในหนว่ ยร้อยละโดยมวลเป็นเทา่ ใด

เกรด็ นา่ รู้ ความเขม้ ขน้ ของสารละลายในหนว่ ยสว่ นในลา้ นสว่ น
ซงึ่ นิยมใชก้ บั สารละลายที่มตี วั ละลายอยู่ในปริมาณนอ้ ย ๆ เชน่ ปริมาณคลอรีนในนำ้ ประปา ปรมิ าณสิ่งปนเปื้อนในอากาศ
ความเขม้ ขน้ ของสารละลาย เขยี นความสมั พันธ์ได้ดงั น้ี

ดังน้นั เมือ่ จะใชส้ ารละลายแตล่ ะชนิด ตอ้ งคำนงึ ถึงความเขม้ ขน้ ของสาร โดยใช้สารละลายท่มี ปี ริมาณตัวละลาย
และตัวทำละลายถกู ตอ้ งเหมาะสม เพือ่ ใหใ้ ชป้ ระโยชนจ์ ากสารละลายได้เตม็ ประสิทธภิ าพ

ให้นกั เรียนอา่ นเนื้อหาในหนงั สอื เรียน หนา้ 40 ในเกรด็ น่ารู้ และอภปิ รายร่วมกนั เกยี่ วกับความหมายของ อลั ลอย (Alloy)
อลั ลอย (Alloy) คอื

ใหน้ ักเรยี นเขยี นผังมโนทัศน์ สิง่ ที่ไดเ้ รียนรู้จากบทเรยี นความเข้มข้นของสารละลาย

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน สารละลายนา่ รู้ หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 18

แบบฝกึ หดั ความเขม้ ขน้ ของสารละลายในหนว่ ยร้อยละ
1. น้ำสม้ สายชูเปน็ สารละลายของกรดนำ้ สม้ กบั นำ้ ถา้ ตอ้ งการน้ำสม้ สายชูท่มี คี วามเข้มขน้ รอ้ ยละ 5 โดยปริมาตรตอ่ ปรมิ าตร
มีปรมิ าตร 20 ลิตร จะต้องใชก้ รดน้ำสม้ ก่ลี ติ ร

2. ถ้าต้องการเตรยี มน้ำเชอื่ ม ปริมาตร 3 ลิตร โดยการละลายกลโู คสในนำ้ ให้มคี วามเขม้ ขน้ ร้อยละ 40 โดยมวลตอ่ ปรมิ าตร
ต้องใชก้ ลูโคสกี่กโิ ลกรมั

3. เหลก็ กล้าไร้สนมิ ชนดิ หน่งึ มีโครเมยี มเป็นองคป์ ระกอบอยู่รอ้ ยละ 9 โดยมวลต่อมวล ถา้ ตอ้ งการเหล็กกล้าไร้สนิม 3 ตัน
ต้องใชโ้ ครเมียมอยา่ งน้อยกกี่ โิ ลกรมั

4. ถ้ามโี พแทสเซียมคลอไรด์ 45 กรัม จะสามารถเตรยี มสารละลายโพแทสเซยี มคลอไรด์เขม้ ขน้ รอ้ ยละ 15 โดยมวลต่อปริมาตร
ได้สงู สดุ กี่ลติ ร

5. ถ้านกั เรียนมกี ลูโคส 36 กรมั จะสามารถเตรียมสารละลายกลโู คสร้อยละ 8 โดยมวลตอ่ ปรมิ าตร ไดม้ ากท่สี ุด
กี่ลกู บาศก์เซนตเิ มตร

ก. 350 ลกู บาศกเ์ ซนตเิ มตร
ข. 400 ลูกบาศก์เซนตเิ มตร
ค. 450 ลกู บาศกเ์ ซนตเิ มตร
ง. 500 ลกู บาศก์เซนติเมตร

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน สารละลายนา่ รู้ หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 19
6. ดา่ งทบั ทิมเมือ่ ละลายในน้ำ จะไดส้ ารละลายใสสมี ว่ งแดง การเตรียมสารละลายดา่ งทบั ทมิ 3 คร้ัง โดยใชป้ ริมาณดา่ งทับทมิ
และได้ปริมาตรสารละลาย ดงั ตาราง

ลำดบั ความเข้มของสสี ารละลาย จากมากไปนอ้ ยเป็นอยา่ งไร

7. กรดไฮโดรคลอรกิ เป็นองคป์ ระกอบหลักของนำ้ ยาล้างห้องน้ำบางประเภท กรดไฮโดรคลอรกิ นอกจากจะชว่ ย กำจัดคราบสะสมตา่ ง ๆ
ในหอ้ งน้ำแลว้ ยงั ทำให้เกดิ การระคายเคอื งตอ่ ผวิ หนงั ถา้ เข้าตาอาจทำให้ตาบอดได้ นำ้ ยาลา้ งห้องนำ้ 3 ย่ีหอ้ มีความเข้มข้นและปรมิ าตร
ดังนี้

จากตาราง นำ้ ยาลา้ งหอ้ งน้ำยี่ห้อใด มมี วลของกรดไฮโดรคลอรกิ มากทส่ี ดุ และน้ำยาล้างหอ้ งนำ้ ยหี่ ้อใด มแี นวโนม้ ที่จะเปน็ อันตราย
ต่อร่างกายมากทส่ี ดุ เพราะเหตใุ ด

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน สารละลายนา่ รู้ หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมนั่ ประสงค์ 20

บนั ทกึ ความรเู้ พม่ิ เตมิ

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน สารละลายนา่ รู้ หอ้ งเรยี น SMTE ผสู้ อน : ครทู รงพล หมน่ั ประสงค์ 21

บรรณานกุ รม

โครงการสอนออนไลน์ – Project 14. หนงั สอื เรียนรายวิชาพืน้ ฐานวทิ ยาศาสตร์ ช้นั มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 2 เล่ม 1.
สถาบนั ส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี (สสวท.). สบื ค้นเมือ่ 1 พฤษภาคม 2564,
จาก https://proj14.ipst.ac.th/m2/m2-sci-book1/

ฝา่ ยวชิ าการ บรษิ ทั อักษรเจริญทศั น์ อจท. จำกดั . (2562). หนงั สอื เรียนรายวชิ าพนื้ ฐาน (ชุดสัมฤทธ์มิ าตรฐาน)
วทิ ยาศาสตร์ ชน้ั มัธยมศกึ ษาปที ี่ 2 เล่ม 1 ตามมาตรฐานการเรียนรู้และตวั ช้วี ัดกลมุ่ สาระการเรยี นรวู้ ิทยาศาสตร์
(ฉบบั ปรบั ปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาข้นั พื้นฐาน พุทธศกั ราช 2551. (พิมพ์คร้งั ท่ี 1).
กรงุ เทพฯ: โรงพิมพ์ บรษิ ทั ไทยร่มเกล้า จำกดั .

พิเชษฐ์ อย่ยู งค์. ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ หนว่ ยการเรียนรู้ เรื่อง สารละลาย. นครปฐม :
โรงเรียนพระปฐมวิทยาลัย.

วีระ อนิ ศรี. (2557). หนังสอื ชุดเทคนิคการเรยี นวิทยาศาสตร์ : สารและสมบัติของสาร. กรุงเทพฯ: สำนักพมิ พ์ฟสิ ิกส์เซน็ เตอร.์
สถาบันสง่ เสริมการสอนวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2562). คมู่ อื การใชห้ ลกั สูตรรายวชิ าพนื้ ฐานวิทยาศาสตร์

กลุม่ สาระการเรียนรูว้ ทิ ยาศาสตร์ (ฉบบั ปรบั ปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาขน้ั พืน้ ฐาน
พุทธศกั ราช 2551 ระดับมธั ยมศกึ ษาตอนต้น. สบื ค้นเม่อื 1 พฤษภาคม 2564,
จาก https://www.scimath.org/ebook-science/item/8923-2018-10-01-01-59-16
สถาบันส่งเสริมการสอนวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลย.ี (2562). หนงั สือเรยี นรายวชิ าพื้นฐานวิทยาศาสตร์
ชั้นมัธยมศกึ ษาปที ี่ 2 เลม่ 1 ตามมาตรฐานการเรียนร้แู ละตวั ชวี้ ัด กลุ่มสาระการเรยี นร้วู ทิ ยาศาสตร์
(ฉบบั ปรบั ปรงุ พ.ศ. 2560) ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขัน้ พนื้ ฐาน พทุ ธศักราช 2551
(พิมพค์ ร้งั ที่ 1). กรงุ เทพฯ: โรงพมิ พ์ จุฬาลงกรณ์มหาวทิ ยาลยั .

“ความรทู้ ตี่ กตะกอนนนั้ ตอ้ งขยนั และตัง้ ใจ
กค็ ลา้ ยกบั สารละลายสมี ว่ งใสกำลงั อม่ิ ตวั ”

- ครแู ชมป์ -

โครงการหอ้ งเรยี นพเิ ศษวทิ ยาศาสตร์ คณติ ศาสตร์ เทคโนโลยี และสง่ิ แวดลอ้ ม (SMTE)
โรงเรยี นอำมาตยพ์ านชิ นกุ ลู จงั หวดั กระบ่ี