การเดินทางของความสุข

นิทรรศการศิลปกรรม

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ชัยวัฒน์ ผดุงพงษ์

Journey of Happiness

1-30 กันยายน 2565

ณ หอศิลปวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันวัฒนธรรมศึกษากัลยาณิวัฒนา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

การเดินทางของความสุข

“ขอให้ถือประโยชน์ส่วนตัวเป็นที่สอง
ประโยชน์ของเพื่อนมนุษย์เป็นกิจที่หนึ่ง
ลาภ ทรัพย์ และเกียรติยศ จะตกแก่ท่านเอง
ถ้าท่านทรงธรรมะแห่งอาชีพไว้ ให้บริสุทธิ์”

การเดินทางของความสุข

สารจากศาสตราจารย์เกียรติคุณพิษณุ ศุภนิมิตร

งานเขียนสีน้ำนั้น เป็นงานเขียนที่เรียกว่าง่ายที่สุดในบรรดาเทคนิคการเขียนภาพจิตรกรรม คือ มีสีน้ำ น้ำเปล่า และ
กระดาษเท่านั้น ก็สามารถเขียนรูปอะไรก็ได้ที่ใจเราปรารถนา จะเดินทางไปไหน ๆ ก็เพียงพกพากระดาษ สี และพู่กันติด
กระเป๋าไป พอใจที่ใดก็นั่งลงเขียนได้ เขียนแล้วก็เก็บกระดาษ เก็บสีเข้ากระเป๋าได้ทันที เพราะสีน้ำแห้งเร็วกว่าสีน้ำมัน และที่
ดีกว่าคือสีน้ำไม่มีกลิ่น ไม่ทำลายสุขภาพ
และสิ่งแวดล้อม

เด็กนักเรียนทุกคนเริ่มต้นหัดเขียนรูปก็เริ่มต้นจากสีน้ำกันทุกคนเขียนกันมาจนโต เข้าเรียนในมหาวิทยาลัยแล้วก็ยัง
เขียนสีน้ำกันอยู่ จนมีข้อปรามาสนักเขียนสีน้ำว่า เป็นงานเขียนขั้นพื้นฐานของศิลปะเท่านั้น งานเขียนสีน้ำไม่สามารถต่อยอด
ให้เป็นงานศิลปะขั้นสูงได้เช่นงานเขียนสีน้ำมัน สีอะคริลิค และงานใช้วัสดุ

เรียกว่าง่ายที่จะเขียน แต่กลับเป็นงานยากที่จะทำให้เป็นศิลปะได้
ความจริงเป็นเช่นนั้นหรือ ต้องตอบว่าไม่ เพราะมีจิตรกรระดับศิลปินเอกของโลกหลายคนที่มีผลงานสีน้ำจนเป็นที่

ประจักษ์ อย่างเช่น winslow Homer, Andrew wyeth, John Constable, William Turner, Jean Corot สำหรับ
จิตรกรของไทยที่เป็นระดับปรมาจารย์ก็มีเช่น หม่อมเจ้าการวิก จักรพันธุ์
และท่านอาจารย์สวัสดิ์ ตันติสุข แต่ก็มีจิตรกรจำนวนน้อยจริง ๆ ที่จะเดินทางมาพบกับความสำเร็จด้วยงานเขียนสีน้ำเพียง
อย่างเดียว จิตรกรผู้นั้นจะต้องมุ่งมั่นศึกษางานเขียนสีน้ำมาตลอดชีวิตจึงจะพบกับความสำเร็จได้

อาจารย์ชัยวัฒน์ ผดุงพงษ์ เป็นจิตรกรที่มีอาชีพหลักเป็นอาจารย์สอนศิลปะจากคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลา
นครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี อาจารย์เป็นผู้ใช้วิชาศิลปะการเขียนสีน้ำสอนและถ่ายทอดให้กับลูกศิษย์ด้วยการปฏิบัติผลงานใน
ฐานะที่เป็นจิตรกรสีน้ำให้เป็นแบบอย่างแก่นักศึกษา ทำอย่างนี้มานานจนอาจเรียกได้ว่าตลอดชีวิตของอาจารย์ที่ก้าวเข้ามาสู่
อาณาจักรของศิลปะ อาจารย์ชัยวัฒน์ ก็เขียนสีน้ำมาโดยตลอด

ผลงานที่ทำประจำมาอย่างยาวนาน น่าจะบอกได้ถึงความรักที่มีต่องานเขียนสีน้ำอย่างลึกซึ้ง หากขาดความรักงานที่ทำ
ซ้ำก็จะต้องสะดุดหยุดลงและเปลี่ยนไปทำอย่างอื่นที่ชอบมากกว่า

อาจารย์ชัยวัฒน์ ใช้งานเขียนสีน้ำ เป็นงานบันทึกบอกเล่าการเดินทางของชีวิตด้วยความสุข ไม่ว่าจะเป็นงานเขียนภาพ
คนเหมือน งานทิวทัศน์ต่าง ๆ ทั้งในประเทศและต่างประเทศ งานเขียนมัสยิดหรือสุเหร่า ของชาวมุสลิมหรือศาสนสถานของ
ไทยและจีน มีงานเขียนทิวทัศน์ทะเล เรือประมงที่เป็นทิวทัศน์ที่อยู่ในชีวิตของอาจารย์ ภาพเหล่านี้อาจารย์เขียนด้วยความ
ช่ำชอง ในทางเทคนิคสีน้ำ เขียนในแบบสีน้ำชุ่ม เทคนิคการเขียนแบบสีเปียกอย่างนี้ต้องเขียนด้วยความช่ำชอง เขียนจนไม่มี
ผิด หากเขียนผิดก็แก้ไขอะไรไม่ได้ นอกจากต้องเริ่มต้นใหม่

นิทรรศการงานสีน้ำของ อาจารย์ชัยวัฒน์ ผดุงพงษ์ คือ การเดินทางของงความสุข รวบรวมเหมือนบันทึกการเดิน
ทางของชีวิตที่ได้พบเห็นสิ่งต่าง ๆ ที่เป็นความงามของธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม วิถีชีวิตของชาวบ้านผ่านสภาพอาคารบ้านเรือน
ในบรรยากาศและช่วงเวลาที่ประทับใจ การแสดงในครั้งนี้ น่าจะเป็นการรวบรวมผลงานเป็นจำนวนมาก เรียกว่าจะเป็น
ทั้งหมดที่ได้ทำมาตลอดชีวิต

ขอแสดงความยินดีและชื่นชมกับนิทรรศการผลงานในครั้งนี้ของ อาจารย์ชัยวัฒน์ ผดุงพงษ์ น่าจะเป็นผลงานที่ให้
ความสุขแก่ผู้สร้างสรรค์ และมอบความสุขให้แก่ผู้ชมด้วยเช่นกัน

การเดินทางของความสุข

สารจากรองศาสตราจารย์อิ่มจิต เลิศพงษ์สมบัติ

รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

เมื่อความสุขเดินทาง จะมืดมัวเลือนลาง
เมื่อคนเดินสุขใจ​
บนหนทางจะใกล้ไกลไสวสว่าง ​ ส​ รรพสิ่งซับซ้อน
เมื่อความสุขเคียงข้างกล้าก้าวไกล เมื่อผูกมิตรเรียงราย
ขอสุขจงดำเนิน
บนหนทางจะท้าทายเพียงใด​
อุปสรรคน้อยใหญ่มิบั่นทอน

บนหนทางจะพานพบผู้สัญจร
ทุกข์ร้อนผ่อนพักทักทาย

บนหนทางจะมากความหมาย​
เมื่อจิตใจหาญกล้าเผชิญ

การเดินทางของความสุขจงจำเริญ​
เคียงข้างเคียงกายเคียงใจ​

การเดินทางของความสุข

สารจากรองศาสตราจารย์ ดร.เอกรินทร์ สังข์ทอง

คณบดีคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์



ความสุขเป็นสิ่งที่มนุษย์ทุกคนถวิลหา บุคคลซึ่งเข้าถึงความสุขและได้ครอบครองความ

สุข นับได้ว่าเป็นบุคคลที่มีความโชคดีเป็นอย่างยิ่ง ความสุขมีอยู่รอบตัวเราก็จริงอยู่ แต่ก็มี
บางคนไม่สามารถไขว่คว้าความสุขมาครอบครองได้
ดังนั้น จะเห็นได้ว่าบางคนเข้าถึงความสุขได้อย่างง่ายดาย แต่ก็มีบางคนต้องพึ่งพิงองค์
ประกอบต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง ถึงจะมีความสุขได้ ซึ่งขึ้นอยู่กับเวลา เงิน และเพื่อนร่วมเดินทาง
เป็นต้น อีกทั้งความสุขก็มีอยู่หลายประเภท ทั้งนี้ การมองความสุขผ่านงานศิลปะเป็นอีก
แนวทางหนึ่ง เนื่องจาก ศิลปะเปิดโอกาสให้เราจินตนาการและเข้าถึงความสุขได้อย่างไม่มี
ขีดจำกัด
งานนิทรรศการชุด
“การเดินทางของความสุข” จึงเป็นอีกผลงานหนึ่งของ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ชัยวัฒน์ ผดุงพงษ์
ผู้รังสรรค์ขึ้น การจัดนิทรรศการดังกล่าวเกิดขึ้นได้ถูกช่วงโอกาสและเวลา อันเนื่องจากเราทุก
คนต้องก้าวผ่านสถานการณ์โรค Covid-19 ด้วยความอดทน นิทรรศการครั้งนี้จะช่วยให้ทุก
ท่านมีโอกาสได้เข้าถึงผลงานศิลปะที่หลากหลาย ซึ่งก็จะช่วยให้ทุกท่านที่มาเยี่ยมชมงานเข้า
ถึงความสุขได้ไม่มากก็น้อย

ขอแสดงความยินดีและขอชื่นชม ที่ได้สร้างสรรค์ผลงานในครั้งนี้ และขอให้การจัด
นิทรรศการประสบความสำเร็จตามเป้าหมายทุกประการ

การเดินทางของความสุข

สารจากรองศาสตราจารย์วุฒิ วัฒนสิน


ผู้ช่วยศาสตราจารย์ชัยวัฒน์ ผดุงพงษ์ที่ผมรู้จัก

อาจารย์ชัยวัฒน์ ผดุงพงษ์ ชื่อเล่นว่า “นก ”ผมรู้จักนกตัวนี้ตั้งแต่เป็นลูกนก บัณฑิตศิลปศึกษา

ม.อ. ปัตตานี รุ่น1 ก่อนหน้านี้ลูกนกตัวนี้บินสอนลูกๆที่โรงเรียนแหลมทอง จากนั้นก็บินไกลไปเรียน

ต่อปริญญาโทที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อจบก็กลับมาพัฒนาแผนกวิชาศิลปศึกษารังเดิม ที่

มอ.ปัตตานี

อาจารย์ชัยวัฒน์ฉายแววความเป็นครูศิลป์และศิลปินทางด้านจิตรกรรมและประติมากรรมที่ดี

มาตั้งแต่เป็นนักศึกษาศิลปศึกษา ที่ มอ.ปัตตานี ผมทำงานร่วมกับอาจารย์ชัยวัฒน์มานาน

กว่า 20 ปี ผมจึงรู้จักอาจารย์ลึกซึ้งพอสมควร อาจารย์ชัยวัฒน์เป็นลูกศิษย์ผู้ร่วมงานที่มีน้ำใจที่

อาจารย์ทุกท่านในคณะศึกษาศาสตร์มอ.ปัตตานีรู้จักดีเพราะอาจารย์ชัยวัฒน์จะวาดภาพ Portrait

ด้วยเทคนิคสีน้ำและมอบให้แก่อาจารย์ผู้เกษียณทุกท่าน อาจารย์ชัยวัฒน์มีความสามารถทาง

จิตรกรรมโดยเฉพาะจิตรกรรมสีน้ำ(Watercolor painting)อาจารย์จะใช้เวลาส่วนใหญ่บันทึก

หลายเหตุการณ์และหลายสถานที่ด้วยสีน้ำ จึงไม่แปลกเลยที่ผลงานศิลปกรรมส่วนใหญ่ที่แสดงใน

วันนี้จึงเป็นผลงานศิลปกรรมเทคนิคสีน้ำที่อาจารย์ชอบและถนัดที่สุด อาจารย์ได้บันทึกเหตุการณ์

และทิวทัศน์ของสถานที่ต่างๆส่วนใหญ่ในปัตตานี เมืองแห่งความหลากหลายทางวัฒนธรรม

อาจารย์ชัยวัฒน์มีความสุขที่ได้ถ่ายทอดผลงานชุดนี้ขึ้นจากการได้พบเห็นความสวยงามของ

ธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม อาคารบ้านเรือน วิถีชีวิตชาวบ้าน ทำให้เกิดความประทับใจจึงได้ถ่ายทอด

ออกมาเป็นงานจิตรกรรมที่มุ่งเน้นรูปแบบที่เหมือนจริงและความงดงามของ สี แสง และบรรยากาศ

การเดินทางสายศิลปะของอาจารย์ชัยวัฒน์ที่เปี่ยมด้วยความหวัง ความมุ่งมั่นและความสุข

นิทรรศการศิลปกรรม“การเดินทางของความสุข”จึงเกิดขึ้นที่หอศิลป์ภาคใต้ มหาวิทยาลัยสงขลา

นครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

ผมขออำนวยพรขอให้การจัดงานครั้งนี้สำเร็จลุล่วงไปด้วยดี สามารถให้ผู้ชมบังเกิด”ความ

สุข”ไปบนเส้นทางสายศิลปะของผู้ช่วยศาสตราจารย์ชัยวัฒน์ ผดุงพงษ์

สารจากรองศาสตราจารย์สุรชาติ เกษประสิทธิ์ การเดินทางของความสุข

ภาควิชาศิลปะและการออกแบบ การอ่านชีวิตพินิจจิตรกรรม “การเดินทางของความสุข” ของชัยวัฒน์ ผดุงพงษ์
คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ศิลปะและการออกแบบ ความสุขของคนเรา มีอยู่สองอย่างด้วยกัน คือ 1) สุขทางกาย กับ 2) ความสุขทางใจ ซึ่ง
ความสุขอย่างหลัง ในพระพุทธศาสนา ถือว่าเป็นเลิศกว่าอย่างแรก เพราะเป็นคุณสมบัติ
มหาวิทยาลัยนเรศวร

ย่อย ๆ อย่างหนึ่งของจิตใจ ซึ่งท่านว่ามีอยู่รวมกันถึงสี่ประเภทด้วยกัน ได้แก่ ความรู้สึก

(เวทนา) ความจำได้หมายรู้ (สัญญา) ความนึกคิดปรุงแต่ง
(สังขาร) และ ความรับรู้ ความเข้าใจ (วิญญาณ) สำหรับความรู้สึกหรือเวทนา เป็นคุณสมบัติสำคัญยิ่งที่จ
ะขาดไปจากจิตใจเสียมิได้ โดยทำหน้าที่รับรู้
ความรู้สึก ที่เกิดขึ้นแก่จิตใจ มีอยู่ด้วยกันสามความรู้สึก ได้แก่ ความสุข ความทุกข์ และความไม่สุขไม่ทุกข์ หรือเฉย ๆ เพลิน ๆ อย่างงง ๆ ก็ได้

คุณสมบัติเหล่านี้ มีบทบาทสำคัญต่อความรู้สึกแก่จิตใจ และส่งผลต่อการดำเนินชีวิตคนเราอย่างยิ่ง หากสังเกตไม่ชัดเจนแล้ว โดยมากคนเรามักจะ

คิดเห็นว่า เป็นเรื่องเล็กน้อย เพราะมีเพียงแค่สุขกับทุกข์หรือเฉย ๆ ธรรมดาเท่านั้น แต่ทว่าความเป็นจริงแล้ว กลับมีบทบาทต่อการกำหนดชะตาชีวิต

คนเรา เต็มบทบาทเลยทีเดียว เพราะมันส่งผลต่อความรู้ และความนึกคิด การพูดจาสื่อสาร การกระทำแสดงออกมาเป็นคำพูด พฤติกรรม ตลอดการ

สร้างสรรค์สิ่งต่าง ๆ อาจกล่าวได้ว่าครอบคลุมถึง หน้าที่อาชีพการงานคนเราโดยตรงทีเดียว
ก็เพราะว่าความรู้สึกความสุขดังกล่าวมา ที่ได้ผลักดันให้ผู้ช่วยศาสตราจารย์ชัยวัฒน์ ผดุงพงษ์ มีความปรารถนาให้เกิดขึ้นต่อร่างกายและจิตใจตนเอง โดยเฉพาะส่งผลต่อจิตใจนั้น

สำคัญมาก นี่คือปัจจัยกำหนดโดยตรงต่ออาชีพการงาน เป็นครูอาจารย์สอนศิลปะอย่างแท้จริง หาใช่มีอานิสงส์เพียงขอบเขตเฉพาะในห้องเรียนของมหาวิทยาลัย สำหรับนักศึกษาเท่านั้นไม่

หากแต่ขยายขอบเขต ครอบคลุมไปถึง การทำงานในการดำเนินชีวิตทั้งหมดอย่างสิ้นเชิง เรียกว่า การปฏิบัติหน้าที่ครูอาจารย์สอนศิลปะ คือกิจกรรมหลักที่จะต้องรับผิดชอบของบุคคลนั้น ๆ

หรือถ้ามองในแง่ด้านการดำเนินชีวิตแล้ว นับว่าเป็นรูปธรรมและนามธรรมทั้งหมดเลยทีเดียว

ดังนั้นความสุขนี้จึงนับว่าเป็นคุณสมบัติผลสัมฤทธิ์ทางจิตใจ ในชีวิตของผู้ช่วยศาสตราจารย์ชัยวัฒน์ ผดุงพงษ์ ได้ถ่ายทอดสื่อสารออกมาเป็นการสร้างสรรค์ทัศนศิลป์ ประเภท

จิตรกรรมจำนวนมาก เป็นเครื่องส่องแสดง ที่กำลังเรียกร้องและชี้ชวน ให้เราเข้าไปเสพสัมผัสในคุณลักษณะนามธรรมทางจิตใจ ซึ่งเป็นคุณสมบัติมีอยู่ร่วมและรวมกันในรูปธรรมของ

จิตรกรรมในนิทรรศการนี้ทั้งหมด กล่าวคือ จิตรกรรมเป็นเครื่องมือ (instrumental) อันสำคัญ ที่ใช้ส่องทางจิตใจให้แก่เรา แล่นเข้าไปประจวบกับความสุข ที่อยู่ร่วมกับคุณสมบัติของ

สุนทรียภาพจากจิตรกรรมเหล่านี้ ที่มีรูปแบบการสร้างสรรค์ถ่ายทอดมาจากประสบการณ์ กระบวนการเรียนรู้ความเข้าใจ จากทักษะฝีมือความสามารถอย่างมุ่งมั่น ฝึกฝน ใฝ่ศึกษา ในหลัก

การและกลวิธี ด้วยการลงมือปฏิบัติอย่างช่ำชองและเชี่ยวชาญ ที่แสดงถึงความแตกฉานในปฏิภาณไหวพริบด้านสุนทรียภาพ ผ่านรูปแบบจิตรกรรมแนวสัจนิยมให้เราได้แลเห็น และสัมผัส

พินิจชัดเจน บ่งชี้ว่าผู้สร้างสรรค์มีศักยภาพสามารถกำหนดจุดหมายแผนการทำงาน แบบชนิดที่เข้าใจแจ่มแจ้งถึงความหมาย ตลอดจนวางลำดับขั้นตอน และกลวิธีการสร้างสรรค์จิตรกรรม

เต็มไปด้วยทักษะฝีมือ ที่สามารถ พลิกแพลง และยืดหยุ่นได้อย่างดี แสดงออกมาเป็นงานจิตรกรรมได้สมปรารถนา ที่กล่าวมานี้หากวิเคราะห์และอภิปรายกระบวนการสร้างสรรค์จิตรกรรม

ในชุด “การเดินทางของความสุข” จำนวนกว่าร้อยภาพเหล่านี้ ออกมาเป็นองค์ความรู้ในแง่ด้านต่าง ๆ แยกย่อยตามลำดับได้ดังนี้

1.แนวทางการปฏิบัติงานสร้างสรรค์จิตรกรรมมีความเหมาะสมชัดเจน และสอดคล้องกับอัธยาศัยหรือจริตนิสัย กล่าวคือ ผู้สร้างสรรค์มีความรู้ความเข้าใจในกระบวนแบบจิตรกรรม ที่

ตระหนักรู้ในการเลือกลงมือทำงานที่ตรงกับวัตถุประสงค์ หรือเป็นประโยชน์ตามความมุ่งหมาย (clear comprehension of purpose) อย่างชัดเจน อธิบายได้ว่า การทำความรู้เข้าใจใน

หลักการความหมาย มีจุดหมาย และทฤษฎีในภาษาแห่งจิตรกรรมของผู้สร้างสรรค์นี้ เรียกว่า รู้แจ้งแทงตลอดถึงกลวิธีมีการแสดงออกทางจิตรกรรมลัทธิสัจนิยม (Realism) หรือธรรมชาติ

นิยม ( Naturalism ) และจิตรกรรมลัทธิความประทับใจนิยม (Impressionism ) อย่างแท้จริง

นี่คือจุดเริ่มต้น หรือเป็นตัวนำของการปฏิบัติงานที่สำคัญ เพื่อยืนหยัดต่อการปฏิบัติงานไปสู่จุดหมายสุดท้าย เป็นอย่างแรก ส่วนอย่างที่สอง การลงมือปฏิบัติงานจิตรกรรมแบบชนิดครบ

ถ้วน ในทักษะฝีมือ และกลวิธีที่สำแดงออกมาเป็นงานจิตรกรรม จากการใช้วัสดุอุปกรณ์ ผู้สร้างสรรค์สามารถสำแดงให้ประจักษ์ถึง ความรู้แจ้งชัดและเชี่ยวชาญ ในกลวิธีจิตรกรรมแบบ

ฝีแปรง ( painterly painting ) อย่างมิต้องสงสัย

สรุปก็คือแนวทางการปฏิบัติงาน มีความเหมาะสม ถือเป็นทั้งจุดเริ่มต้น และจุดปลายสุดของการทำงานเป็นเรื่องเดียวกัน นับได้ว่าเป็นการศึกษาอย่างรู้จริง ทั้งแก่ตนและแก่คนอื่น

อย่างชัดเจน

2. อะไรเป็นปัจจัยสนับสนุนการปฏิบัติงานสร้างสรรค์จิตรกรรมได้อย่างเหมาะสม ? คุณลักษณะด้านรูปแบบและเนื้อหา แนวคิด และกลวิธีจากจิตรกรรมทั้งหมดนั้น ได้ชี้ให้เราเห็นว่า

ผู้สร้างสรรค์มีความรู้ ตระหนักชัดที่จะเลือกปฏิบัติงานจิตรกรรม ตามความเหมาะสม สอดคล้องและสะดวกสบายเอื้อต่อกายภาพ ชีวิตจิตใจ และการปฏิบัติงาน เหมาะสมตามพื้นภูมิ

ความรู้ทักษะ ความสามารถ และศักยภาพทางศิลปะของตน (clear comprehension of suitability) เมื่อพิจารณาแล้ว มีความคิดเห็นอยู่สามประเด็นด้วยกัน ก) รู้จักวางเป้าหมายแบบ

การกำหนดรู้ขอบเขต ของรูปแบบที่สัมพันธ์กับเนื้อหาแนวคิด ตลอดจนกลวิธีการปฏิบัติงานจิตรกรรม อย่างสอดคล้องเหมาะสมกัน ข) มีความรู้และเข้าใจถึงกรอบคิดหรือองค์ความรู้เกี่ยว

กับคุณค่าความงามแบบจิตรกรรมลัทธิสัจจนิยม หรือธรรมชาตินิยม และจิตรกรรมลัทธิความประทับใจนิยม และ ค) มีความรู้จักกำหนดกลวิธีขั้นตอนการปฏิบัติงานจิตรกรรม ในบริบทการ

ใช้วัสดุอุปกรณ์ต่าง ๆ อย่างเหมาะสม เพราะถ้าผู้สร้างสรรค์ไม่สามารถกำหนดขอบเขตดังกล่าวมานี้ ย่อมยากต่อการวางแผนแนวทางการปฏิบัติงานให้บรรลุวัตถุประสงค์ได้อย่างแน่นอน

การเดินทางของความสุข

3.มีความรู้ความเข้าใจในการรู้จักกำหนดขอบเขตของกระบวนการและขั้นตอนการทำงานสร้างสรรค์จิตรกรรม หมายถึงมีความรู้ตัวตระหนักวางจิตกำหนดไว้ ให้อยู่ในขอบเขตของ
จิตรกรรมหรือแดนงานของตนเป็นหลัก (clear comprehension of the domain) นับว่าเป็นแรงสนับสนุนการทำงานอย่างดีที่สุด จะขาดเสียมิได้ นอกจากนี้มีข้อสังเกต และอธิบายความ
คิดเห็น ต่อการปฏิบัติงานจิตรกรรมชุดนี้ได้สี่ข้อด้วยกัน

ข้อแรกคือ ภาพประจักษ์แสดงถึงความรักความศรัทธา (aspiration) ความพอใจ ความต้องการที่จะทำการสร้างสรรค์จิตรกรรม ข้อที่สอง ปรารถนาจะทำงานจิตรกรรมสร้างสรรค์ให้ได้
ผลดียิ่ง ๆ ขึ้นไปของผู้สร้างสรรค์ ทีมีความจริงใจ ความมุ่งมั่นวิริยะพยายามและกล้าหาญ (energy & effort) ต่อการออกไปปฏิบัติงานในสถานที่ต่าง ๆ อย่างอดทนไม่ท้อถอย ถึงแม้ว่าจะ
มีปัญหาและอุปสรรคเกิดขึ้นตามมาอย่างแน่นอนก็ตามเป็นแรงสนับสนุน ข้อที่สาม แสดงให้เห็นถึงการทำงานอย่างเต็มศักยภาพ และต้องมีการตระหนักระลึกรู้ตัวอยู่เสมอ ตั้งจิตรับรู้ในการ
ปฏิบัติงานจิตรกรรมเหล่านั้น ด้วยความคิดอย่างกระตือรือร้น (active thought) ในกาลเทศะ ความพอเหมาะพอดีขณะลงมือทำงาน เรียกว่ามีความรู้ชัดแจ้งในลำดับขั้นตอนการทำงานว่า
สิ่งใดควรไม่ควร และส่วนข้อที่สี่ ท้ายสุดนี่สำคัญมาก ได้แก่การรู้จักไตร่ตรอง หรือ ทดลองสอบสวน หมั่นใช้ปัญญาพิจารณาใคร่ครวญหาเหตุผลและตรวจสอบข้อยิ่งหย่อน ในสิ่งที่กำลัง
ทำนั้น มีการวางแผน ประเมินผล คิดค้นวิธีแก้ไขปรับปรุง เป็นต้น (investigation & testing) กล่าวคือต้องรู้จักเลือกใช้ความรู้ความเข้าใจจากประสบการณ์ที่สั่งสมเรียนรู้เกี่ยวกับจิตรกรรม
มาทั้งหมด นับแต่เบื้องต้น ผ่านมาถึงปัจจุบัน ใช้เป็นเครื่องมือการวิเคราะห์พิจารณาทบทวนถึงกระบวนการทำงานของตนอย่างมีคุณค่าและมีประสิทธิภาพ เพื่อปรับปรุงแก้ไขให้ดีขึ้น

สรุปได้ว่านี่คือผลงานจิตรกรรม “การเดินทางของความสุข” เป็นการปฏิบัติงานสร้างสรรค์จิตรกรรมแบบสัจนิยม อย่างเต็มศักยภาพและเกิดประสิทธิผลอย่างจริงจัง และโดยภาพรวม
แล้วเป็นการทำงานอย่างผ่อนคลาย มีความสบายใจและอารมณ์ความรู้สึกผ่องใส ส่งผลต่ออิริยาบถร่างกาย ให้เป็นไปเช่นนั้นโดยอัตโนมัติในขณะปฏิบัติงานอย่างแน่นอน
4.มีความเข้าใจถึงจุดหมายและความหมายของการปฏิบัติงานสร้างสรรค์จิตรกรรมอย่างชัดเจน (clear comprehension of reality) จากรูปแบบ เนื้อหา เรื่องราว และแนวคิด ที่ผู้
สร้างสรรค์อธิบายว่า “ ข้าพเจ้าสร้างสรรค์งานชุดนี้ขึ้นมา จากการเดินทางไปที่ต่าง ๆ ได้พบเห็นความสวยงามของธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม อาคารบ้านเรือน วิถีชีวิตชาวบ้าน และชาวประมง
ทำให้เกิดความประทับใจ ต้องการถ่ายทอดออกมาเป็นงานจิตรกรรมทิวทัศน์ ” ก็คือหัวใจของการสร้างสรรค์จิตรกรรมตามความหมายของข้อนี้

ถามว่ามีความสำคัญต่อการทำงานสร้างสรรค์จิตรกรรมชุดนี้ มากน้อยเพียงใด ? คำตอบก็คือมีความสำคัญอย่างที่สุด เพราะถ้าขาดความเข้าใจถึงจุดหมายและความหมายของการ
ปฏิบัติงานจิตรกรรม ไม่ชัดเจน ไม่ถูกต้องเหมาะสมมากมายเพียงใดแล้ว ฉันใดก็ฉันนั้น ก็ย่อมแสดงถึงความบกพร่อง และขาดความรู้ตระหนัก ในเรื่องราว เนื้อหา สาระ และสภาวะของสิ่งที่
ตนเกี่ยวข้องหรือลงมือทำอยู่นั้น ไม่ตรงตามที่มันเป็นจริงมากมายเพียงนั้น

แต่ถ้าหากผู้สร้างสรรค์ลงมือปฏิบัติงานจิตรกรรมไป แบบเป็นอาการเปลือก ๆ ผิวเผิน อย่างพรวดพราดทำไปตามกระแสค่านิยม หรือสักว่าทำไปแบบพร่า ๆ มัว ๆ หรือมีจุดหมายที่ไม่
ชัดเจน หรือไม่ก็อาจจะทำอย่างไม่รู้จริง อาจจะเข้าใจผิดไปเสียด้วยซ้ำ โดยเฉพาะองค์ความรู้ในงานจิตรกรรม แบบลัทธิสัจนิยม (Realism) หรือธรรมชาตินิยม ( Naturalism ) และแบบ
ลัทธิความประทับใจนิยม (Impressionism ) เหล่านี้ จำเป็นอย่างยิ่งผู้สร้างสรรค์จะต้องขบให้แจ้งแทงให้ตลอด ถึงจุดหมายความรู้ ความเข้าใจในรูปแบบ เนื้อหา เรื่องราว แนวคิด และกลวิธี
ต่าง ๆ ที่มีความหมายต่อการปฏิบัติงานของลัทธิจิตรกรรมต่าง ๆ เหล่านั้นอย่างแจ่มแจ้งทีเดียว

ถ้าพิจารณาให้ดีแล้ว การสร้างสรรค์งานจิตรกรรมชุดนี้ แลเห็นได้ว่า ในกระบวนการสร้างสรรค์นั้น สามารถเป็นได้ทั้งจุดเริ่มต้นที่ดี ที่นำไปสู่ปลายสุดในการปฏิบัติงานจิตรกรรมอย่างมี
คุณค่า ทั้งรูปแบบ เนื้อหา เรื่องราว แนวคิดที่ดีอย่างแท้จริง ที่จะมองข้ามไปเสียมิได้ ก็คือว่า การสร้างสรรค์งานจิตรกรรมชุดนี้ ทำให้เรามีความเข้าใจถึงองค์ความรู้ ความหมายของ
จิตรกรรมของผู้ช่วยศาสตราจารย์ชัยวัฒน์ ผดุงพงษ์ ได้หลายแง่ด้าน ดังนี้ นี่คือเครื่องมือแสดงคุณค่าทางนามธรรมของจิตในมิติด้านปัญญา (intellectual) ที่ดีงามอย่างแท้จริง และเป็น
เครื่องมือของอารมณ์ความรู้สึก (emotion) ในการถ่ายทอดออกมาเป็นผลงานจิตรกรรม รวมทั้งเป็นภาษาของทัศนศิลป์ ผ่านรูปแบบเนื้อหาและกลวิธีของจิตรกรรมอย่างมีสุนทรียภาพ แต่
ถ้ามองกันในแง่ปรัชญาก็เรียกว่า เป็นแนวทางการปฏิบัตินิยม (pragmaticism) ผ่านการสร้างสรรค์จิตรกรรม หรือว่าถ้าพิจารณาในแง่ด้านรูปแบบ ก็นับว่าเป็นแนวทางปรัชญา
สัจนิยม(realism) เพราะประจักษ์ชัดเห็นได้ในรูปแบบผลงานจิตรกรรมแบบสัจนิยมและธรรมชาตินิยมเป็นสำคัญ

อย่างไรก็ตามถ้าศึกษาว่าจิตรกรรมชุดนี้ ฐานะเป็นเครื่องมือหรือกระบวนการศึกษาอย่างหนึ่ง สำหรับ สื่อสาร อารมณ์ ความรู้สึกนึกคิด สำแดงออกมาด้วยภาษาทัศนธาตุทางทัศนศิลป์
ก็เรียกว่าเป็นปรัชญาศิลปะแนวทางเครื่องมือนิยม (instrumentalism) ได้เหมือนกัน เพราะผู้สร้างสรรค์ต้องผ่านประสบการณ์ การเรียนรู้ ทั้งทฤษฎี และหลักการปฏิบัติ อาศัยองค์ความรู้
คำสอน จากรูปแบบศิลปะต่าง ๆ ของผู้อื่นมาก่อนมากมาย ถือว่าเป็นกระบวนการศึกษาฝึกอบรมให้เกิดความเชื่อ ความรัก ความศรัทธา ในลัทธิคตินิยมรูปแบบต่าง ๆ ของศิลปะทั้งอดีต
และปัจจุบันมาก่อน เพื่อให้เกิดความซาบซึ้งพึงพอใจ ยอมรับในเหตุผลและปัจจัยต่าง ๆ ต่อการปฏิบัติงานจิตรกรรมเป็นเบื้องต้น เป็นประการแรก

ประการต่อมา กระบวนการลงมือปฏิบัติ ผู้สร้างสรรค์ต้องทำด้วยตนเอง ชนิดมีความเชี่ยวชาญ ชำนาญคล่องมืออย่างเพียบพร้อม เต็มไปด้วยความรู้ความสามารถ ถนัดชัดเจนขึ้นไป
ตามลำดับ ในข้อนี้เราสามารถพิสูจน์ด้วยภาพลักษณ์ ประจักษ์จากประสบการณ์ของผู้สร้างสรรค์ ซึ่งได้สำแดงทักษะฝีมืออย่างรู้แจ้งปรากฏขึ้นเป็นผลงานจิตรกรรมทั้งหมดอย่างแท้จริง
กล่าวสรุปได้ว่าจิตรกรรม “การเดินทางของความสุข” ทั้งหมดชุดนี้ ของผู้ช่วยศาสตราจารย์ชัยวัฒน์ ผดุงพงษ์ คือเครื่องมือทางกระบวนการศึกษาศิลปะ (ทฤษฎีกับการปฏิบัติ) ที่ยืนยันให้เรา
ได้ประจักษ์และซาบซึ้งว่า ผู้สร้างสรรค์ สามารถก้าวข้าม ล่วงพ้นไปจากความเชื่อและความศรัทธา ต่อรูปแบบลัทธิคตินิยมของศิลปะต่าง ๆ ดังที่กล่าวมา ได้อย่างเป็นรูปธรรมและนามธรรม
กระทั่งสำแดงอัตลักษณ์เฉพาะตนทางจิตรกรรมในรูปแบบนิยม (formalism) ผ่านภาษาแห่งความงามที่มีรูปธรรม เรื่องราว เนื้อหาแนวคิดและกลวิธี (สีน้ำ สีอะคริลิกและสีน้ำมัน) ของ
ตนเองได้อย่างมีอิสระเสรีภาพ นับว่าเป็นสัมฤทธิผลขั้นสุดท้ายของจุดหมาย และความหมาย ในการเป็นจิตรกร ศิลปิน และครูอาจารย์ศิลปะ อย่างมีความสุขเต็มศักยภาพและอุดมคติ
(idealistic) แห่งตน

ศิลปินรับเชิญ การเดินทางของความสุข

รองศาสตราจารย์วุฒิ วัฒนสิน

ทิวทัศน์
เทคนิคสีอะคริลิคบนผ้าใบ
44x57 เซนติเมตร

รองศาสตรจารย์สุรชาติ เกษประสิทธิ์

สังขารการปรุงแต่งอัตตะวิปลาสของบุคคล
กลวิธีวัสดุสื่อประสม ดินสอสี ปากกาเคมี ปากกาลบคำผิดสีอะคริ
ลิก สีน้ำมัน สีเทียนพาสเทล และวัสดุสำเร็จรูป และวัสดุเหลือใช้
ได้แก่ ตลับเทปคาสเซท ดนตรี เพลงสากลตะวันตก ประเภทต่าง ๆ

74 X 93 เซนติเมตร

ศิลปินรับเชิญ การเดินทางของความสุข

รองศาสตราจารย์สิทธิกร เทพสุวรรณ

ดินแดนแห่งความสุข
สีอะคริลิคบนกระดาษ
28x50 เซนติเมตร

ผู้ช่วยศาสตราจารย์อัฏฐพล คงพัฒน์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ศิริชัย พุ่มมาก

ทรัพย์ในดินสินในน้ำ 62 ทุ่งนา : อำเภอปาราเระ จังหวัดปัตตานี
สีอะคริลิคบนผ้าใบ สีน้ำบนกระดาษ
70x50 เซนติเมตร 30x40 เซนติเมตร

ภาพผลงาน

สำนักงานวิทยาเขตปัตตานี

เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ
38 x 55 เซนติเมตร

การเดินทางของความสุข

การเดินทางของความสุข

เกาะตะละเบ็ง

เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ
38 x 55 เซนติเมตร

เกาะห้อง

เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ
38 x 55 เซนติเมตร

การเดินทางของความสุข

ยามเช้าตึกเอก ตึกแดงแห่งความทรงจำ

เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ
38 x 55 เซนติเมตร 38 x 55 เซนติเมตร

หลังตึกเอก ภาพสุดท้ายตึกศิลป์

เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ
28 x 38 เซนติเมตร 28 x 38 เซนติเมตร

ภูเขาไฟฟูจิ

เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ
28 x 38 เซนติเมตร

เมืองฮัลล์สตัทท์ ออสเตรีย

เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ
38 x 55 เซนติเมตร

ปราสาทนอยชวานสไตน์ การเดินทางของความสุข

เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ
28 x 38 เซนติเมตร

การเดินทางของความสุข

ปีนังยามค่ำคืน วัดคินคะคุจิ

เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ
28 x 38 เซนติเมตร 28 x 38 เซนติเมตร

เมืองปีนัง

เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ
28 x 38 เซนติเมตร

การเดินทางของความสุข มัสยิดกรือเซะ

เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ
28 x 38 เซนติเมตร

ค่ำคืนรอมฎอน มัสยิดกลางปัตตานี

เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ
28 x 38 เซนติเมตร 28 x 38 เซนติเมตร

ยามเช้าถนนมะกรูด การเดินทางของความสุข

เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ ถนนศาลเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว
28 x 38 เซนติเมตร เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ
28 x 38 เซนติเมตร
ถนนหน้า ม.อ.
ยามเช้าถนนสายกลาง ม.อ.
เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ
38 x 55 เซนติเมตร เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ
28 x 38 เซนติเมตร

การเดินทางของความสุข

หาดตะโละกาโปร์

เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ
28 x 38 เซนติเมตร

ยามเช้าหาดสมิหลา เกาะยอ

เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ
28 x 38 เซนติเมตร 38 x 55 เซนติเมตร

ตลาดนัดโคกโพธ์ การเดินทางของความสุข

เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ
38 x 55 เซนติเมตร

ตลาดกิมหยง

เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ
55 x 75 เซนติเมตร

ตลาดนัดพิธาน

เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ
38 x 55 เซนติเมตร

กอและหาดปะนาเระ การเดินทางของความสุข

เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ
38 x 55 เซนติเมตร

การเดินทางของความสุข

แม่กำปอง

เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ
38 x 55 เซนติเมตร

วัดเวฬุวัน บ้านสะปัน

เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ เทคนิคสีน้ำบนกระดาษ
38 x 55 เซนติเมตร 28 x 38 เซนติเมตร

หาดกะหลิม

เทคนิคสีน้ำกระดาษ
28 x 38 เซนติเมตร

ตกปลาหาดกะหลิม

เทคนิคสีน้ำกระดาษ
28 x 38 เซนติเมตร

การเดินทางของความสุข

เรือประมงเรือปัตตานี

เทคนิคสีน้ำกระดาษ
38 x 55 เซนติเมตร

การเดินทางของความสุข

การเดินทางของความสุข

เคียงคู่

เทคนิคสีอะคริลิคบนผ้าใบ
60 x 80 เซนติเมตร

ยามเช้าท่าเทียบเรือปัตตานี

เทคนิคสีอะคริลิคบนผ้าใบ
60 x 80 เซนติเมตร

การเดินทางของความสุข

สวนสมเด็จ ฯ

เทคนิคสีน้ำมันบนผ้าใบ
55 x 70 เซนติเมตร

สะพานคลอง 200 ปี

เทคนิคสีน้ำมันบนผ้าใบ
40 x 50 เซนติเมตร

การเดินทางของความสุข

ท่าเทียบเรือปัตตานี

เทคนิคสีน้ำมันบนผ้าใบ
60 x 80 เซนติเมตร

เรือที่สะกอม คานเรือสิริอุดม

เทคนิคสีน้ำมันบนผ้าใบ เทคนิคสีน้ำมันบนผ้าใบ
60 x 80 เซนติเมตร 40 x 50 เซนติเมตร

การเดินทางของความสุข

มัสยิดกลางปัตตานี

เทคนิคสีน้ำมันบนผ้าใบ
60 x 80 เซนติเมตร

อาบังล่องแก่ง

เทคนิคสีน้ำมันบนผ้าใบ
60 x 80 เซนติเมตร

การเดินทางของความสุข

ลานพระบิดา

เทคนิคสีน้ำมันบนผ้าใบ
60 x 80 เซนติเมตร

ตึกเก่าบ้านหม้อ

เทคนิคสีน้ำมันบนผ้าใบ
60 x 80 เซนติเมตร

การเดินทางของความสุข

ยามเช้าประตู 3 ม.อ.

เทคนิคสีน้ำมันบนผ้าใบ
60 x 80 เซนติเมตร

แหลมตาชี

เทคนิคสีน้ำมันบนผ้าใบ
30 x 40 เซนติเมตร

การเดินทางของความสุข

การเดินทางองความสุข

แนวความคิด

ข้าพเจ้าสร้างสรรค์งานชุดนี้ขึ้นมาจากการเดินทางไปที่ต่าง ๆ
ได้พบเห็นความสวยงามของธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม อาคารบ้านเรือน วิถีชีวิตชาวบ้าน ชาวประมง
ทำให้เกิดความประทับใจ ต้องการถ่ายทอดออกมาเป็นงานจิตรกรรมทิวทัศน์ ตามลัทธิสัจจนิยม
(Realism) ที่มุ่งถ่ายทอดรูปแบบเหมือนจริงและลัทธิประทับใจ (Impressionism) ที่ถ่ายทอด
ความงามของ สี แสง บรรยากาศ ข้าพเจ้าเชื่อว่าการถ่ายทอดภาพที่ประทับใจแบบเหมือนจริง
สามารถตอบสนองเรื่องราวของจิตใจ ทำให้ผู้สร้างสรรค์และผู้ชมเกิดความเบิกบานใจ และความ
สุขของชีวิต

ขอขอบคุณ





ศาสตราจารย์เกียรติคุณพิษณุ ศุภนิมิตร

อาจารย์ศิลปะ ศิลปิน นักประพันธ์ นักวิจารณ์ศิลปะ



รองศาสตราจารย์อิ่มจิต เลิศพงษ์สมบัติ

รองอธิการบดี มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี



รองศาสตราจารย์ ดร.เอกรินทร์ สังข์ทอง

คณบดีคณะศึกษาสาตตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี



รองศาสตราจารย์วุฒิ วัฒนสิน

ข้าราชการบำนาญ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี



รองศาสตราจารย์สุรชาติ เกษประสิทธิ์

ภาควิชาศิลปะและการออกแบบคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ศิลปะและการออกแบบ
มหาวิทยาลัยนเรศวร



คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี
สถาบันวัฒนธรรมศึกษากัลยาณิวัฒนา

คณาจารย์และนักศึกษาแขนงวิชาศิลปศึกษา






การเดินทางของความสุข