Samarqand

£ÀÄÐÈÍà ÁÀËÀÍÄ Á¤ËÑÈÍ, ÎÍÀ ÒÈËÈÌ!

samarkandnews.uz www.samarkandnews.uz E-mail: [email protected] ¹ 40 (2345) 2020-yil 22-oktabr, payshanba ISSN 2010-6734
Samarkandnews_uz

Gazeta 1904-yil 10-apreldan chiqa boshlagan

Ìàìëàêàòèìèç Ïðåçèäåíòèíèíã 2020 éèë 1 ìàéäàãè ¤çáåê àäàáèé òèëè, óíèíã ëó²àò òàð- Ñ´ç èøëàòèøäà îòàëàð òóòãàí
"¥óäóäëàðíè èæòèìîèé-è³òèñîäèé ðèâîæëàíòèðèøíè ðåé- êèáèíè áîéèòèø, òàêîìèëëàøòèðèø-
òèíã áàµîëàø òèçèìèíè æîðèé ýòèø ò´²ðèñèäà"ãè ³àðîðèãà íèíã áèð ³àí÷à óíóìëè é´ëëàðè áîð. Øó-

ìóâîôè³ µóäóäëàðíèíã èæòèìîèé-è³òèñîäèé ðèâîæëàíèø ëàðäàí áèðè, ´òìèøäàí ³îëãàí òóðêèé é´ëíè ³´ëëàéâåðèø êåðàê...
µîëàòè þçàñèäàí 8 òà ìóµèì é´íàëèø á´éè÷à ñòàòèñòèêà ¸çìà ¸äãîðëèêëàð, ´çáåê êëàññèê àäàáè¸-

ê´ðñàòêè÷ëàðè àñîñèäà µóäóäëàð "ÿõøè", "´ðòà" âà "³îíè- òè àñàðëàðèäà èøëàòèëãàí ñ´ç áîéëèãè- Ôèêðíè ñîääà, òóøóíàðëè, òàúñèðëè, ´çáåê÷à èëìè", ÿúíè µîçèðãè òóøóí÷àìèçäàãè "àäàáè-
³àðñèç" µóäóäëàð ñèôàòèäà áàµîëàíèøè áåëãèëàíãàí ýäè. äàí ôîéäàëàíèøäèð. áà¸í ³èëèø ó÷óí ñ´çëàðíè ´çãà òèëëàðäàí ýìàñ, ¸ò"íè ñ´ç áèëèã äåá àòàãàí. Ìàíà, ´øà áàéò:
Àäàáèé òèëäà ¸çìà ¸äãîðëèêëàðäàí êåðàê-

Ñàìàð³àíä "ÿõøè" µóäóääà ëè ñ´çëàðíè îëèá èøëàòèø ÿõøè íàòèæà áå- ´ç òèëèìèçäàí, êëàññèê àñàðëàðèìèçäàí èçëà- Ìóíãàð ìåíãçàòó ñ´çëàìèø ñ´ç áèëèã,
ðàäè. Ìóµèìè, áó ³àòëàì òèëèìèçíèíã ´ç ³îèäà- øèìèç êåðàê. ¤çáåê òèëè òàðèõèäà áóíäàé ÷è- Áó ñ´ç èøêà òóò²èë, ýé ³èë³è ñèëèã.

³îëèøè êåðàê? ëàðè àñîñèäà ÿñàëãàí ñ´çëàðäèð. £àäèì- "Ñ´ç èëìèäà [ÿúíè, àäàá èëìèäà]
ãè áèòèêëàðäà èøëàòèëãàí ñ´çëàð, Þñóô áóíãà ìîñëàá ñ´ç àéòèëãàí,

Õîñ ¥îæèá, Ìàµìóä £îø²àðèé, Àäèá Áó ñ´çãà àìàë ³èëãèí, ýé õóë³è ìó-

Àµìàä Þãíàêèé, Ìàâëîíî Ëóòôèé, ëîéèì".

Àëèøåð Íàâîèé, Çàµèðèääèí Ìóµàì- £àäèìãè òóðêèé òèëäà áèëè㠗

ìàä Áîáóð ñèíãàðè óëó² êëàññèêëàðè- "áèëèì" äåãàíè. Áó àòàìà áèëèì ñî-

ìèç àñàðëàðèäà èøëàòèëãàí ëó²àò áîé- µàëàðèíè àíãëàòàäè. Ìàñàëàí, áóä-

ëèãè — áó áèçíèíã µàì ñ´çëàðèìèç. äèçì òàúëèìîòèäà ñàêêèç õèë áè-

¤òìèøäà ¸çìà àäàáèé òèëäà èøëàòèë- ëèìíèíã íîìè àíà øó ñ´ç áèëàí ÿñàë-

ãàí ñ´çëàðíè µîçèðãè òèëäà µàì ³´ëëàø ãàí: ê´ç áèëè㠗 "ê´ç áèëèì", ÿúíè

õàòî ýìàñ. ê´ç áèëàí ê´ðèá áèëèø; áèëèìíèíã

Áóíèíã áèëàí ìåí òèëèìèç òàðèõèäà áîøëàí²è÷ ê´ðèíèøè; ýëåìåíòàð áè-

êåíã èøëàòèëèá, µîçèðäà óíóòèëãàí ëèì; òèë áèëè㠗 "òèë áèëèìè";

ñ´çëàðíè ¸ïïàñèãà òèêëàø êåðàê, äå¸ò- òóéìà³ áèëèã - "òóéìî³ áèëèìè", ÿúíè

ãàíèì é´³. ¥îçèðãè ´çáåê àäàáèé òèëè òóéèá áèëèø; áèëèìíèíã ýíã þ³îðè

ëó²àò òàðêèáèíè áîéèòèøãà, àéðèì òó- áîñ³è÷è; áèëãà áèëè㠗 "äîíîëèê;

Æîðèé éèëíèíã 24 ñåíòÿáðü êóíè òèðèëèá, éèë îõèðèãà÷à 5 òà àíà øóí- øóí÷àëàðíè èôîäàëàø, ìàòí ìàçìóíèíè ðîéëè, ìà²çè ò´³, òåðàí ìàúíîëè ñ´çëàðíèíã äîíèøìàíäëèê", øóíèíãäåê, "÷èí áè-
óøáó ìåú¸ð âà òàëàáíèíã æîéëàðäà äàé òóðëè ê´ðèíèøäàãè òàäáèðêîð- îøèðèø âà ¸çìà óñëóáíè òàêîìèëëàøòèðèøãà ñîí-ñàíî²è é´³. ëèì; îëèé µà³è³àò áèëèìè" ñèíãàðè ìàúíî-
àìàëãà îøèðèëèøè þçàñèäàí ´òêà- ëèê ñóáúåêòëàðèíè òàøêèë ýòèø é´ë áåðàäèãàí ñ´çëàðíè ³àéòà òèêëàø ôîéäàëè ëàðãà ýãà.
çèëãàí âèäåîñåëåêòîð éè²èëèøèäà ê´çäà òóòèëãàí. ýêàíè ò´²ðèñèäà ñ´çëàÿïìàí. Þñóô Õîñ ¥îæèá "àäàá; àäàá èëìè; ñ´ç
(Äàâîìè 2-ñàµèôàäà).

ìàìëàêàòèìèç Ïðåçèäåíòè "ÿõøè"- ¥àð ³àíäàé òàäáèðêîðëèê 21 îêòÿáðü — ¤çáåê òèëè áàéðàìè êóíè ìóíîñàáàòè
áèëàí Àëèøåð Íàâîèé íîìèäàãè ìàðêàçèé ìàäàíèÿò
ëàð ³àòîðèäàí øàµðèìèç µàì ´ðèí ñóáúåêòèíè ðèâîæëàíòèðèø, ôàîëè- ÓËÊÀÍ ÁÓͨÄÊÎÐËÈÊËÀÐ, âà èñòèðîµàò áî²èäàãè áîáîìèç µàéêàëè îëäèäà ìàúíà-
îëãàíëèãèíè òàúêèäëàäè. Éèëíèíã ÿòèíè é´ëãà ³´éèø ó÷óí è³òèñî- âèé-ìàúðèôèé òàäáèð á´ëèá ´òäè.
îðòäà ³îëãàí ò´³³èç îéè ìîáàéíèäà äèé-ìîëèÿâèé øàðîèò ÿðàòèø òàëàá ßÍÃÈËÀÍÈØËÀÐ ÂÀ ÌÀÚÐÈÔÀÒ ÌÀÑÊÀÍÈ
øàµàðíèíã è³òèñîäèé ê´ðñàòêè÷ëàðè ýòèëàäè. Ìàìëàêàòèìèçäà îëèá áî- Òèë áàðµà¸ò —
30 ôîèçäàí îøèðèá áàæàðèëãàíëèãè ðèëà¸òãàí áó áîðàäàãè ³àòúèé èæòè- 1996 éèëäàí áó¸í 18 îêòÿáðü ³àäèìèé âà µàìèøà íàâ³èðîí Ñàìàð³àíä
òàúêèäëàíäè. Áóíäàí òàø³àðè, éèë ìîèé, è³òèñîäèé, ìîëèÿâèé ñè¸ñàò- ìèëëàò áàðäàâîì
îõèðèãà÷à µàìäà êåëãóñè éèëíèíã áè- íèíã àìàëäàãè áàæàðèëèøè ñèôà- øàµðè êóíè ñèôàòèäà êåíã íèøîíëàíèá êåëèíàäè. Ñàíà ìóíîñàáàòè áè-
ðèí÷è ÿðìèäà è³òèñîäèé ê´ðñàòêè÷- òèäà øàµðèìèçäà æèñìîíèé âà þðè-
ëàðíè ÿíàäà îøèðèø äàñòóðëàðè äèê øàõñëàð òîìîíèäàí òàøêèë ëàí ÿíãèäàí áóí¸ä ýòèëãàí ìàæìóàëàð, çàìîí òàëàáëàðè äàðàæàñèãà
èøëàá ÷è³èëäè. ýòèëãàí ëîéèµàëàðíè ìîëèÿâèé æè-
µàòäàí òàúìèíëàø ó÷óí òèæîðàò êåëòèðèëãàí ê´÷àëàð âà ñà鸵ëèê é´íàëèøëàðèíèíã ôîéäàëàíèøãà òîï-
ÒÀÄÁÈÐÊÎÐËÈÊ áàíêëàðè òîìîíèäàí æîðèé ýòèëãàí
È£ÒÈÑÎÄÈ¨Ò ÒÀßÍ×È ìîëèÿëàø ìàíáàëàðè µèñîáèäàí øèðèëèøè àíúàíà òóñèíè îëãàí. Æîðèé éèëäà µàì øàµðèìèçäà àíà øóí-
Øàµðèìèçäà ôàîëèÿò þðèòà¸òãàí 1892 òà êè÷èê áèçíåñ ñóáúåêòëàðè-
æàìè òàäáèðêîðëèê ñóáúåêòëàðè ñîíè ãà 2 òðèëëèîí 128,5 ìèëëèàðä ñ´ìëèê äàé áèð ³àòîð îáúåêòëàð ôîéäàëàíèøãà òîïøèðèëäè.
15 195 òàíè òàøêèë ³èëàäè. Óëàð- êðåäèòëàð òà³äèì ýòèëäè.
íèíã 5546 òàñè ÿêêà òàðòèáäàãè òàä- ëèøëàðíè òàøêèë ýòèøãà êàòòà àµàìèÿò
áèðêîð, 9649 òàñè ýñà þðèäèê øàõñ Øóíèíãäåê, "¥àð áèð îèëà — ³àðàòèëìî³äà. Áó ýñà ñîµàäà ìàëàêàëè
ñèôàòèäà ôàîëèÿò þðèòàäèãàí òàäáèð- òàäáèðêîð", "Yoshlar — kelajagimiz",
êîðëèê ñóáúåêòëàðè µèñîáëàíàäè. µóíàðìàíä÷èëèêíè ðèâîæëàíòèðèø êàäðëàðãà á´ëãàí ýµòè¸æíè ÿíàäà îøèð-
Éèë áîøèäàí áó¸í 1094 òà Ì×Æ, ñîµàñèäàãè âà áîø³à èæòèìîèé äàñ-
äè. Ïðåçèäåíòèìèçíèíã 2018 éèë 28
èþíäàãè ³àðîðèãà àñîñàí "Èïàê é´ëè"

òóðèçì õàë³àðî óíèâåðñèòåòè òàøêèë

ýòèëãàí ýäè. Ìóàññàñà áèíîñè ò´ëè³
êàïèòàë òàúìèðäàí ÷è³àðèëèá, "À³ëëè

óíèâåðñèòåò" òàìîéèëèãà ìîñëàøòèðèë-

"À£ËËÈ ÓÍÈÂÅÐÑÈÒÅÒ" äè. Çàìîíàâèé ñìàðò-áèíî ðèâîæëàí-

Êåéèíãè ïàéòëàðäà ìàìëàêàòèìèçäà, ãàí äàâëàòëàðíèíã íóôóçëè óíèâåðñè-
76 òà õóñóñèé êîðõîíà, 389 òà îèëà- òóðëàð á´éè÷à æàìè 671 òà ëîéèµà æóìëàäàí, âèëîÿòäà òóðèçìíè ðèâîæ- òåòëàðè ñòàíäàðòëàðè àñîñèäà æèµîçëàí-
Îëèé Ìàæëèñ Ñåíàòè àúçîñè, "Çàðàôøîí" âà "Ñàìàðêàíä-
âèé êîðõîíà øàêëèäàãè òàäáèðêîð- ó÷óí 22,6 ìèëëèàðä ñ´ìäàí îðòè³ êðå- ëàíòèðèø, ñîµàãà èë²îð òàæðèáàëàðíè ãàí âà þ³îðè òåçëèêäàãè èíòåðíåò áèëàí ñêèé âåñòíèê" ãàçåòàëàðè áèðëàøãàí òàµðèðèÿòè áîø ìóµàð-
ëèê ñóáúåêòëàðè ÿíãèäàí òàøêèë äèòëàð àæðàòèëäè.
îëèá êèðèø, ìàâæóä òóðèñòèê ñàëîµèÿò- òàúìèíëàíãàí. ðèðè Ôàðìîí Òîøåâ îëèá áîðãàí ìàçêóð òàäáèðäà ñ´çãà ÷è³-

ýòèëäè. Áó µàðàêàò ÿíàäà ðèâîæëàí- (Äàâîìè 2-ñàµèôàäà). äàí óíóìëè ôîéäàëàíèø âà ÿíãè é´íà- (Äàâîìè 4-ñàµèôàäà). ³àíëàð îíà òèëèìèçíèíã ³àäðó-³èììàòè, óíè àñðàá-àâàéëàø-

íèíã èæòèìîèé âà ñè¸ñèé àµàìèÿòè µà³èäà ò´õòàëèøäè. Âèëî-

va esda qolarli tarzda o'tganini quvonch ÿòèìèç, õóñóñàí, øàµðèìèçäà óíèíã ìàâ³åèíè ÿíàäà îøèðèø,
bilan ta'kidladi.
AQSHda o‘zbek maktabi äàâëàò òèëè µà³èäàãè ³îíóí èæðîñèíè òàúìèíëàø á´éè÷à ³èëè-
— Bolalarga ona tilini o'rgatish maroqli, íà¸òãàí èøëàð µà³èäà ôèêðëàð áèëäèðèëäè.

Yaqinda AQShning Nyu-York shahrida "Mahalla USA" tashkiloti, zavqli, shu bilan bir qatorda ancha mehnat
"Toron Trade House" homiyligida "Ziyo-Art" nomli ilk o'zbek maktabi ham talab qiladigan mas'uliyatli ishdir, —
o'z faoliyatini boshladi. deydi N.Ochilova. — Har bir darsga
alohida tayyorgarlik bilan kiraman. Iloji

Ushbu maktabda Amerikada istiqomat qilayotgan Men ushbu maktabda o'zbek tili va boricha darsda, bolalarga sof o'zbek tilida,

o'zbek millatiga mansub fuqarolarning farzandlari ta'lim- adabiyotidan bolalarga saboq berayotgan mumtoz so'zlardan foydalangan holda dars

tarbiya olishmoqda. Maktabda hozirgi kunda tasviriy inson haqida ham ozgina to'xtalishni o'tishga harakat qilaman. O'zbekiston

san'at, odobnoma hamda o'zbek tili va adabiyotini o'rgatish joiz deb bildim. Samarqand davlat tarixi va madaniyatini yoritadigan

yo'lga qo'yilgan bo'lib, pedagogik jamoa keyingi yillarda universiteti filologiya fakultetining sobiq videodarslardan, qo'shimcha adabiyotlar,

fanlar sonini ko'paytirishni maqsad qilishgan. Ushbu talabasi, samarqandlik Nurxon Ochilova gazeta va jurnallardan ko'proq Ñàìàð³àíäëèê òåàòð èæîäêîðëàðè òîìîíèäàí íàìîéèø ýòèë-
ta'lim muassasasi O'zbekiston Respublikasining bugun AQShdagi o'zbek bolalariga ona foydalanaman. ãàí ñàµíà ê´ðèíèøëàð òàäáèðãà ê´òàðèíêèëèê áà²èøëàäè. Òàä-
AQShdagi elchixonasi bilan yaqin hamkorlikni yo'lga tilini o'rgatishdek sharafli va mas'uliyatli áèð ìóøîèðàãà óëàíèá êåòäè.
Is'hoqxon Ibrat aytganidek: "O'z tiliga

qo'ygan bo'lib, O'zbekistondan keltirilgan ko'plab o'quv vazifani bajarib kelmoqda. Abdulla sadoqat bu Vataniy ishdir". Milliy tili- Èøòèðîê÷èëàð ñ´ç ìóëêèíèíã ñóëòîíè Àëèøåð Íàâîèé

qo'llanmalari, zaruriy adabiyotlar bilan ta'minlangan. Avloniy aytganidek, "Milliy tilni mizning nufuzi va obro'sini oshirishga µàéêàëè ïîéèãà ãóëëàð ³´éèøèá, áóþê ìóòàôàêêèðãà ýµòèðîì

Muhimi, mazkur maktabda o'zbek tili va adabiyotini yo'qotmak millatning ruhini yo'qotmakdur." Men muallima o'zini o'zbekman, degan har bir inson mas'uldir. Va bu ê´ðñàòèøäè.
o'qitishga alohida e'tibor qaratilmoqda. Bolalarga milliy bilan bog'lanib, maktabdagi ona tiliga bo'lgan e'tibor, ishga Vatan oldidagi burch deb qarasakkina, nafaqat
Áàéðàì ìóíîñàáàòè áèëàí áèð ³àòîð ôàîë ¸çóâ÷è âà øîèðëàð
tilni o'rgatish asnosida, ular qalbiga milliy ruh, qadriyat, umuman ota-onalarning bunga qiziqishlari haqida milliy tilimizni, milliyligimizni, milliy ruhimizni asragan, "Ôèäîéè ìàúíàâèÿò÷è" ê´êðàê íèøîíè áèëàí òà³äèðëàíèøäè.

ana'ana va urf-odatlarimiz ham singdirilmoqda. Til o'rganish suhbatlashdim. Ustoz 21 oktabr — O'zbek tiliga Davlat e'zozlagan bo'lamiz. ¤çáåê òèëè áàéðàìè áàð÷à äàâëàò âà æàìîàò òàøêèëîòëàðè,

orqali yoshlar qadimiy boy tariximiz, bobolarimiz qoldirgan tili maqomi berilgan kun, ya'ni o'zbek tili bayramiga Muxlisa JALILOVA, òàúëèì ìóàññàñàëàðèäà êåíã íèøîíëàíìî³äà.

nodir asarlarimizdan ham bahramand bo'lishmoqda. bag'ishlab tadbir o'tkazganliklarini, ushbu tadbir maroqli SamDU filologiya fakulteti 2-bosqich talabasi Àñ³àð ÁÀÐÎÒÎÂ