นวัตกรรมการสอน ชื่อเรื่อง การพัฒนาการอ่านภาษาบาลีด้วยสื่อการสอนพุทธศาสนสุภาษิต (Crossword พุทธศาสนสุภาษิต) ผู้จัดทำ นางสาวปภาวริณ ไชยสอน โรงเรียน บ้านหนองโนอีดำ ปี พ.ศ. ๒๕๖5 ประเภทนวัตกรรม ด้านบริหารจัดการ ด้านหลักสูตร ด้านจัดการเรียนรู้ ด้านสื่อและเทคโนโลยี ด้านวัดและประเมินผล ๑. หลักการ ปัจจุบัน การจัดการเรียนการสอนส่วนใหญ่ได้เน้นให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ด้วยการปฏิบัติจริง หรือการจัดการเรียน การสอนที่ให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการเรียนตั้งแต่กระบวนการคิด จนถึงกระบวนการลงมือปฏิบัติด้วยตัวเองโดย มีครูเป็นผู้ดูแล สนับสนุนในการค้นหา และศึกษาข้อมูลต่างๆของผู้เรียน ซึ่งเป็นการแสดงให้เห็นว่าผู้เรียนมี ความรู้ตรงตามที่ตัวชี้วัดกำหนดซึ่งเป็นความรู้ที่เกิดขึ้นอย่างแท้จริง อีกทั้งเป็นการแสดงให้เห็นว่าผู้เรียนยัง สามารถพัฒนาตนเองทั้งร่างกาย สติปัญญา สังคม และอารมณ์ โดยฝึกวิธีเรียนรู้เพื่อเป็นผู้สร้างความรู้ที่ถูกต้อง จากการที่ได้จัดการเรียนการสอนในรายวิชาสังคมศึกษา ในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 พบว่า นักเรียนประสบ ปัญหาความรับผิดชอบ ขาดทักษะการเรียนรู้ ไม่ให้ความสนใจในเนื้อหารายวิชาที่เรียน และสื่อที่ใช้ในการ เรียนรู้ด้วยตนเอง ยังไม่มีความน่าสนใจ การจัดการเรียนการสอนแบบรูปแบบเดิม ๆ ทำให้นักเรียนไม่ค่อยสนใจ เพราะไม่เกิดความเร้าใจในการศึกษาเพิ่มเติมและไม่มีความเร้าใจในการเรียน ดังนั้น การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนโดยการพัฒนาสื่อการเรียนการสอนประเภทเกม โดยใช้สื่อ การสอนพุทธศาสนสุภาษิต (Crossword พุทธศาสนสุภาษิต) มาใช้ในการจัดการเรียนการสอนจึงเป็นอีกวิธี หนึ่งที่จะทำให้ผู้เรียนสนุกสนานในการเรียน มีความเข้าใจเนื้อหาจากบทเรียนได้ดียิ่งขึ้น และสร้างทักษะในการ เรียนรู้ให้ผู้เรียนได้ความรู้และมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนที่สูงขึ้น ๒. วัตถุประสงค์ ๑. เพื่อพัฒนากิจกรรมการรู้โดยการพัฒนาสื่อการเรียนการสอนประเภทเกม โดยสื่อการสอนพุทธ ศาสนสุภาษิต (Crossword พุทธศาสนสุภาษิต) กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ในรายวิชาสังคมศึกษา ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนบ้านหนองโนอีดำ ๒. เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ของนักเรียนที่เรียนโดยการพัฒนาสื่อการเรียนการสอนประเภท เกม โดยสื่อการสอนพุทธศาสนสุภาษิต (Crossword พุทธศาสนสุภาษิต) ในรายวิชาสังคมศึกษา ระดับชั้น ประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนบ้านหนองโนอีดำ
๓. วิธีดำเนินการ 3.1 ขั้นตอนการดำเนินงาน 1. วิเคราะห์หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุงพ.ศ.2560) และหลักสูตรสถานศึกษาโรงเรียนบ้านหนองโนอีดำ พุทธศักราช 2565 ในเรื่องของมาตรฐานการเรียน และ ตัวชี้วัดของเนื้อหารายวิชาพระพุทธศาสนา วิเคราะห์ตัวชี้วัดที่เกี่ยวข้องกับเรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 2. ออกแบบหน่วยการเรียนรู้ โดยการวิเคราะห์เนื้อหาและกำหนดเนื้อหาเพื่อความเหมาะสมในการ จัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบ Active Learning 3. เขียนแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ตามเนื้อหาที่กำหนดในหน่วยการเรียนรู้ โดยเน้นกิจกรรมการ เรียนรู้แบบ Active Learning ที่ให้ผู้เรียนได้ค้นพบองค์ความรู้ได้ด้วยตนเอง โดยแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ นั้นสามารถรองรับสภาพการจัดการเรียนรู้ทั้งในสถานการณ์ปกติ และสถานการณ์ที่มีข้อจำกัด เช่น สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ซึ่งต้องจัดการเรียนการสอนผ่านระบบ อินเตอร์เน็ตและรูปแบบอื่นๆ ตามความเหมาะสม 4. สร้างสื่อการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบ Active Learning (Crossword พุทธศาสนสุภาษิต) 5. ประเมินผลสัมฤทธิ์ก่อนเรียนเรื่อง พุทธศานสุภาษิต ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 6. จัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ 7. ประเมินผลสัมฤทธิ์หลังเรียนเรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 8. ปรับปรุงหรือพัฒนาแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้และสื่อการเรียนรู้ให้มีคุณภาพมากขึ้นตามผล การสะท้อนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ และผลการประเมินผลสัมฤทธิ์หลังเรียน 3.๒ เกม (Crossword พุทธศาสนสุภาษิต) ประกอบการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ขั้นเตรียม ครูเตรียมสื่อการเรียนการสอน เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน 1. นักเรียนดูนิทานเกี่ยวกับความซื่อสัตย์ จากเว็บไซต์ YouTube.com แล้วตอบคำถามในประเด็น ต่อไปนี้ - นักเรียนคิดว่าตัวละครที่มีบทบาทสำคัญในนิทานเรื่องนี้คือใคร และมีการกระทำอย่างไร - นักเรียนคิดว่าตัวละครในเรื่องเป็นแบบอย่างที่ควรปฏิบัติตามหรือไม่ เพราะเหตุใด - จากเนื้อหาของนิทานเรื่องนี้ ทำให้นักเรียนได้ข้อคิดอย่างไร (แนวตอบ : พิจารณาคำตอบตามเนื้อหาที่ได้ยกมาเป็นตัวอย่างโดยให้อยู่ในดุลยพินิจของครูผู้สอน) 2. ครูอธิบายเชื่อมโยงความรู้ให้นักเรียนเข้าใจว่าความซื่อสัตย์มีความสอดคล้องกับพุทธศาสนสุภาษิตที่ นักเรียนต้องศึกษาเรียนรู้ในกิจกรรมขั้นต่อไป ขั้นการจัดกิจกรรม ( Active Learning ) 1. ครูเติมเนื้อหาวิชาการก่อนว่า "พุทธศาสนสุภาษิต คือ อะไร/มีความเป็นมาอย่างไร" ให้นักเรียนเข้า ใจความเป็นมา 2. แบ่งกลุ่มนักเรียนไม่เกินกลุ่มละ 6 คน นั่งเป็นวงกลมหันหน้าเข้าหากันในกลุ่มของตัวเอง โดยให้ตั้ง บทบาทในกลุ่ม ดังนี้
- หัวหน้ากลุ่ม 1 คน รับบทบาทเป็นโค้ช คอยเเนะนำ และวางแผน - นักภาษาศาสตร์ 2 คน รับบทบาทนำบัตรคำต่าง ๆ มาต่อเป็นพุทธศาสนสุภาษิตให้สมบูรณ์มากที่สุด (ต้องมีมือถือสืบค้นอย่างน้อย 1 เครื่อง) - นักสำรวจ 2 คน รับบทบาทเป็นผู้ไปค้นหาบัตรตัวอักษรให้ได้ ตามที่วางแผนไว้ - ผู้ช่วยหัวหน้ากลุ่ม 6 คน ช่วยวางแผน ช่วยแนะนำ 3. ครูเตรียมพื้นที่การเล่น เพื่อความสะดวกในการเคลื่อนไหว โดยวางจุดบัตรตัวอักษรพุทธศาสนสุภาษิตไว้ บนโต๊ะครู หรืออาจจัดห้องเรียนแบบไร้เก้าอี้โดยวางจุดบัตรตัวอักษรพุทธศาสนสุภาษิตไว้บนพื้น 4. ครูแจกลายแทงพุทธศาสนสุภาษิตให้กับหัวหน้ากลุ่ม จำนวน 4 ภาษิต หากนักเรียนต่อในภาษิตที่ครู กำหนดให้ จะได้บวกคะแนนเพิ่มภาษิตละ 20 คะแนน 5. ให้หน้ากลุ่มและผู้ช่วยหัวหน้าเดินไปดู 1 รอบ เเล้วกลับมาวางแผนกับสมาชิกในกลุ่มว่าจะต่อเป็นภาษิต ใด โดยมีเงื่อนไขคะแนน คือ ให้ไปหยิบบัตรตัวอักษรมากลุ่มละ 10 บัตร หากใช้บัตรครบจะบวกคะแนนไป อีก 50 คะแนน บัตรคำละ 10 คะแนน ใช้เยอะแค่ไหนก็จะบวกตามนั้น 6. หลังจากวางแผนเเล้ว ให้นักสำรวจของเเต่ละกลุ่มวิ่งไปหยิบบัตรตัวอักษรนั้นมาอย่างรวดเร็ว กลุ่มละ 10 บัตร หากเลือกหยิบบัตรเดียวกันให้ทำการเป่ายิ้งฉุบ ใครชนะได้บัตรนั้นไป 7.จากนั้นให้นักสำรวจส่งบัตรคำมายังนักภาษาศาสตร์เพื่อ 1) เรียงคำในถูกต้อง และ 2) เติมส่วนที่เหลือ (เขียนลงในประดาษบัตรว่าง หากเติมบัตรว่าง จะเพิ่มคะแนน บัตรละ 1 คะแนน) 8. ให้ร่วมกันสร้างพุทธศาสนสุภาษิตให้เยอะที่สุด ภายในระยะเวลา 10 นาที จากบัตรตัวอักษร 10 บัตร เเละบัตรว่างที่มีแบบไม่อั้น ขั้นสรุป 1. ครูสรุปคะแนนกิจกรรมของแต่ละกลุ่ม 2. ครูชวนนักเรียนอ่านพุทธศาสนสุภาษิต พาอ่านพินทุและนิคหิต ถอดบทเรียนความหมายของภาษิต สู่ชีวิตประจำวันของนักเรียน 4. ประโยชน์ที่ได้รับ ๑. นักเรียนได้เรียนรู้เนื้อหารายวิชาสังคมศึกษา เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต ผ่านกระบวนการจัดการเรียนการ สอนจากการเล่นเกม (Crossword พุทธศาสนสุภาษิต) ๒. นักเรียนมีความรู้ ความเข้าใจในเนื้อหารายวิชาสังคมศึกษา ส่งผลให้นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทาง เรียนสูงขึ้น ๓. นักเรียนได้รับความสุข และสนุกสนาน ในการเล่นเกม (Crossword พุทธศาสนสุภาษิต) ที่ใช้ประกอบ ในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนในรายวิชาสังคมศึกษา ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6
ภาคผนวก
ภาพกิจกรรม
เกม (Crossword พุทธศาสนสุภาษิต)
นวัตกรรมการสอน ชื่อเรื่อง กิจกรรม Paper Mache แผนที่ประเทศไทย ผู้จัดทำ นางสาวปภาวริณ ไชยสอน โรงเรียน บ้านหนองโนอีดำ ปี พ.ศ. ๒๕๖5 ประเภทนวัตกรรม ด้านบริหารจัดการ ด้านหลักสูตร ด้านจัดการเรียนรู้ ด้านสื่อและเทคโนโลยี ด้านวัดและประเมินผล ๑. หลักการ กิจกรรม Paper Mache เป็นกิจกรรมหนึ่งที่สร้างจินตนาการให้นักเรียน สามารถสร้างสรรค์ผลงานใน รูปแบบที่เป็นตัวเอง และเป็นการพัฒนาตนเองให้มีสมาธิในการทำงาน รวมทั้งเป็นการส่งเสริมให้นักเรียนที่มี ทักษะการทำงานอย่างเป็นขั้นตอนและเป็นระบบเต็มศักยภาพ ดังนั้น การจัดกิจกรรม Paper Mache ในการจัดการเรียนการสอนจึงเป็นอีกวิธีหนึ่งที่จะทำให้ผู้เรียน สนุกสนานในการเรียน มีความเข้าใจเนื้อหาจากบทเรียนได้ดียิ่งขึ้น และสร้างทักษะในการเรียนรู้ให้ผู้เรียนได้ ความรู้และมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนที่สูงขึ้น ๒. วัตถุประสงค์ 1. เพื่อพัฒนาทักษะการคิดและสร้างสรรค์ผลงาน Paper Mache แผนที่ประเทศไทย 2. เพื่อให้นักเรียนมีวินัยและการจัดกระบวนการทำงานที่ดี 3. นักเรียนมีความรู้ ความเข้าใจในเนื้อหารายวิชาสังคมศึกษา เรื่อง แผนที่ประเทศไทย ส่งผลให้ นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางเรียนสูงขึ้น ๓. วิธีดำเนินการ 1. วิเคราะห์หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุงพ.ศ.2560) และหลักสูตรสถานศึกษาโรงเรียนบ้านหนองโนอีดำ พุทธศักราช 2565 ในเรื่องของมาตรฐานการเรียน และ ตัวชี้วัดของเนื้อหารายวิชาพระพุทธศาสนา วิเคราะห์ตัวชี้วัดที่เกี่ยวข้องกับเรื่อง แผนที่ประเทศไทย 2. ออกแบบหน่วยการเรียนรู้ โดยการวิเคราะห์เนื้อหาและกำหนดเนื้อหาเพื่อความเหมาะสมในการจัด กิจกรรมการเรียนรู้แบบ Active Learning 3. เขียนแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ตามเนื้อหาที่กำหนดในหน่วยการเรียนรู้ 4. จัดกิจกรรมการเรียนรู้ 5. ประเมินผลสัมฤทธิ์ก่อนเรียนเรื่อง แผนที่ประเทศไทย ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 6. จัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ 7. ประเมินผลสัมฤทธิ์หลังเรียนเรื่อง แผนที่ประเทศไทย ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5
8. ปรับปรุงหรือพัฒนาแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้และสื่อการเรียนรู้ให้มีคุณภาพมากขึ้นตามผล การสะท้อนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ และผลการประเมินผลสัมฤทธิ์หลังเรียน ขั้นเตรียม เตรียมอุปกรณ์ดังต่อไปนี้ - แป้ง กาวติดวอลเปเปอร์ (แบบผงก็ได้) หรือกาวลาเท็กซ์ - น้ำ - สีโปสเตอร์ - พู่กัน - ไม้จิ้มฟันหรือไม้เสียบลูกชิ้น - หนังสือพิมพ์ (สำหรับทำชิ้นงาน ไม่ใช่ปูรองกันเปื้อน) - กระดาษแผนที่ ขั้นกิจกรรม 1. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปราย เรื่อง แผนที่ประเทศเทศไทย 2. ครูเปิดวิดีทัศน์ขั้นตอนกิจกรรม Paper Mache แผนที่ประเทศไทย นักเรียนปฏิบัติกิจกรรม ดังนี้ 1. ฉีกหนังสือพิมพ์เป็นเส้นยาวๆ. โดยฉีกให้กว้าง 1 นิ้ว (2.5 ซม.) แต่ละชิ้นงานก็ต้องใช้ต่างขนาด และรูปร่างกันไป 2. เลือกส่วนผสมทำเปเปอร์มาเช่ สูตรกาว: ผสมกาวลาเท็กซ์ 2 ส่วนกับน้ำ 1 ส่วนในชาม ปรับเปลี่ยนสัดส่วนได้ตามขนาดของชิ้นงาน สูตรแป้ง: ผสมแป้ง 1 ส่วนกับน้ำ 1 ส่วน 3. ผสมตามสูตรที่เลือก. โดยใช้พู่กันหรือช้อน/แท่งผสม จนเข้ากันเป็นเนื้อเดียว หมายเหตุถ้าส่วนผสมเหลวหรือหนาไป ให้ปรับเปลี่ยนตามชอบ ให้เพิ่มกาวถ้าเหลวไป แต่ถ้าข้นไปให้เติมน้ำ 4. เอาหนังสือพิมพ์ที่ฉีกไว้แช่ในส่วนผสม 5. เติมสีโปสเตอร์ที่เตรียมไว้ 6. กดเปเปอร์มาเช่สีต่างๆ ลงบนภาพแผนที่ประเทศไทย ขั้นสรุป 1. ครูสรุปคะแนนกิจกรรมของแต่ละกลุ่ม 2. ครูและนักเรียนสรุปกิจกรรม Paper Mache แผนที่ประเทศไทย นักเรียนนำเสนอแผนที่หน้าชั้นเรียน
ภาคผนวก
ผลงานนักเรียน
ภาพกิจกรรม