สารานุกรมมีชีวิตสับปะรดภูแล

สารานุกรมมีชีวิตสั บปะรด "ภูเเล"

Transfer of Community Innovation Through Phulae
Pineapple Living Encyclopedia






โครงงานถ่ายทอดนวัตวิถีชุมชนผ่านสารานุกรมมีชีวิตสับปะรดภูแล

กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม

ก

ก

ข

ข

โครงสร้างสารานุกรมมีชีวิตสับปะรดภูแล

1. คำนำ

2. บทบรรณาธิการ ก
3. สารบัญ ข
4. กวีแค่ผู้คนและสับปะรดภูแล ค
5. บทนำ ภูแล: พื้นที่ มุมมองของการเรียนรู้ ง
6 บทที่ 1 BEGIN กว่าจะเป็น...กูแล 1
7
1) ประวัติความเป็นมาสัมปะรดกูแล 8
2) ภูแลกับลักษณะทางภูมิศาสตร์ 8
3) พื้นที่การเพาะปลูกสับปะรดกูแล 10
4) ภูแลกับความเป็นสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI: Gcographical indication) 10
7 บทที่ 2 BEHIDE ภูแล...เบื้องความสุข 12
1) เกษตรวิถีสับปะรดกูแล (การเพาะปลูกและการเก็บเกี่ยว) 13
2) ผลผลิตภูแล (การปอกขายผลสดและการแปรรูปต่างๆ) 17
3) อัตลักษณ์สับปะรดภูแล 19
4) ประโยชน์และสรรพคุณสับปะรดภูแล 21
8 บทที่ 3 TO BE CONTINUE ภูแล...ความมั่นคงที่ยั่งยืน 23
1) อนาคตของภูแล
2) เครือข่ายเศรษฐกิจชุมชนภูแล 24

3) ออแกนิคในฝันความสุขในอนาคต
4) โครงการมหกรรมของดีพื้นบ้านอาหารพื้นเมือง 24
27
แหล่งสับปะรดเถื่องชื่อ ตำบลนางแล 29

9. INTERVIEW กาลเวลา ผู้คน และกูแล
10. บทสรุป ภูแล: นวัควิถีชุมชนบนความท้าทายในสังคม 31




แห่งการเปลี่ยนแปลง 36
1 1. ผามผญ๋ากูแล และแหล่งการเรียนรู้นวัควิถีชุมชนสับปะรดภูแล





1) เทศบาลตำบลนางแล (ศูนย์ข้อมูลสับปะรด)
2) สวนเพาะปลูกสับปะรดภูแล 37
3) แหล่งแปรรูปสับปะรดภูแล

4) แหล่งจำหน่ายสับปะรดภูแล

5) ร้านกาแฟป่าซาง
6) อนุสาวรีย์พ่อขุนเม็งราย
7) โรงเรียนเทศบาล 6 นครเชียงราย

ค

บทกวี




แด่...ผู้คนและสับปะรดภูแล




ในปี๋พ.ศ. 2520 นับว่าเป๋นบุญ ของเฮาเจ่นล้ำ
อาจ๋านอเนก
จากสับปะรด เปิ้นได้แป๋งสร้าง ตัดแต่งแป๋งพันธุ์ หน่อสับปะรด
รสดีรสเด็ด
เจิญปี้เจิญน้อง ภูเก็ตว่าอั้น จนกลายเป๋นพันธุ์ สับปะรดภูแล
มาแอ่วมาซื้อ
ยังมีแหมพันธุ์ ฉ่ำหวานนักแก สับปะรดภูแล ของดีเจียงฮาย
เป๋นสินก้าสร้าง
ปี้น้องอาวอา ญาติมิตรสหาย ตึงญิงตึงจาย มากล้ำ
เจิญปี้เจิญน้อง
หื้อพัฒนา ของดีของลำ ของปี้น้องจาวบ้าน นางแล
ขอมาอุดหนุน
ก็ดีนักแก สับปะรดภูแล ว่าอั้น

เศรษฐกิจแม่นมั่น อั้นนี้สายพันธุ์ บ้านดู่

ตึงจุมตึงหมู่ จ่วยกั๋นแป๋งสู่ นวัตกรรม

เฮามาจ่วยกัน มาฮ่วมผลักดัน เรื่องเศรษฐกิจ

สร้างผลผลิต เป๋นวิถีจีวิต ของจาวเจียงฮาย

ป่อก้าแม่ขาย จังหวัดเจียงฮาย บ้านเฮาว่าอั้นๆ










ณัฐวัฒน์ ร่วมชาติ ประพันธ์




ง

1

นวัตวิถีชุมชนสับปะรดภูแล

2

Phu Lae Pineapple

Community

Innovation


Phu Lae Pineapple Community Innovative Ways is a social

education learning perspective that the authors aim to study
community innovations in terms of culture, citizenship,
community economics, and traditional agricultural life, which is
related to Phu Lae Pineapple, an important economic crop. of
Chiang Rai Province. In addition, Phu Lae Pineapple
Community Innovation has interesting aspects in local
education and the development of strong local community
economies through sustainable self-reliance.

From the field study to study the cultivation and distribution
area of ​Phu Lae pineapple in Ban Du Subdistrict, Nang Lae
Subdistrict, and Mae Khao Tom Tha Sut Subdistrict Mueang
Chiang Rai District, Chiang Rai Province. The organizers have
discovered the body of knowledge about the Phu Lae
Pineapple Community Innovation in many issues and
conducted additional studies in other sources and synthesized
it into a body of knowledge about the Phu Lae Pineapple
Community Innovation, divided into these sections or learning
issues, consist of the following topics:

Issue 1: Phu Lae: Sustainable Happiness

Culture

Phu Lae Pineapple, in addition to being an important
economic crop of Chiang Rai Province, is also an important
symbol of culture and important festivals of Ban Du Subdistrict,
Nang Lae Subdistrict, and Mae Khao Tom Tha Sud Subdistrict
Mueang Chiang Rai District Chiang Rai Province, such as
Festival of De Nang Lae, Phu Lae Pineapple Goddess Contest,
etc. These activities reflect the role of Phu Lae pineapple in
the way of life and well-being of people in the community and
are an important identity representing integrated agriculture.
and self-reliance along with the change of the global society

Issue 2: Phu Lae: Self-reliant agricultural 3
community

Phu Lae pineapples were first planted in Nang Lae Subdistrict,
Ban Du Subdistrict, and Tha Sud Subdistrict. Mueang District,
Chiang Rai Province, because these three areas have
geographical features that affect the quality of Phu Lae
pineapples, Phu Lae pineapples have been registered as GI
products. (Geographical Indications), which is a product that
indicates the characteristics of a specific area in that locality.
Phu Lae Pineapple is outstanding for its deliciousness,
crispness, not biting the tongue, and the core of the pineapple
can be eaten with a sweet and crunchy taste. In the process
of cultivating, until the harvest of the product must be labored
in the community, thus forming a network of cooperation to
generate agricultural income. In addition, the Phu Lae
pineapple cultivation system can also be done in the
household without the need to rely on expensive machinery is a
self-sufficient agricultural way of generating sustainable
household income.

ประเด็นที่ 3 ภูแล: เศรษฐกิจท้องถิ่นสร้างสรรค์

สับปะรดภูแลเป็นตัวสินค้าหลักในการสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรจังหวัดเชียงราย
เนื่องจากสับปะรดภูเเลเป็นสับปะรดบริโภคสด การจำหน่ายมีในลักษณะที่ปอกเปลือกและไม่ปอก
เปลือกโดยทำการจำหน่ายในตลาดทั้งในและนอกประเทศนอกจากนั้นยังมีพัฒนาผลิตภัณฑ์
แปรรูปสับปะรดภูแลในหลายรูปแบบ อาทิ สับปะรดภูแลอบแห้งน้ำสับปะรดภูแลเข้มข้น ข้าวเกรียบ
สับปะรดภูแล แยมสับปะรดภูแล เป็นต้น โดยจากการสัมภาษณ์ปราชญ์ชุมชนกลุ่มวิสาหกิจซางคำ
ได้ให้ข้อมูลว่าจากการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากสับปะรด ทำให้มีกลุ่มผู้บริโภคสับปะรดมากยิ่งขึ้น
เนื่องจากมีความหลากหลายและสามารถเก็บรักษาได้ยาวนานขึ้น ส่งผลให้กลุ่มวิสาหกิจชุมชน
แปรรูปสับปะรดภูแลหลายแห่งปรับตัวมาแปรรูปสับปะรดภูแลมากยิ่งขึ้นและให้เกิดการขยายตัว
ของกลุ่มวิสาหกิจ ในชุมชนที่เข้มแข็ง และมั่งคงมากขึ้นไปด้วย

ประเด็นที่ 4 ภูแล: ประวัติศาสตร์เพื่อการดำรง
ชีวิตอย่างมีดุลยภาพ

จากการภาคสนามได้ข้อมูลเกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของ
สับปะรดภูแลโดยสังเขปว่า เมื่อปี
พ.ศ. 2520 นายเอนก ประทีป ณ ถลาง อาจารย์จาก
มหาวิทยาลัยราชภัฎเชียงราย ได้นำหน่อพันธ์สับปะรดภูเก็ต ซึ่ง
จัดอยู่ในกลุ่มสายพันธุ์ควีนจากจังหวัดภูเก็ต มาปลูกครั้งแรกที่
ตำบลนางแล อำเภอเมืองจังหวัดเชียงราย ซึ่งเป็นแหล่ง
ภูมิศาสตร์ของสับปะรดนางแลที่มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักของผู้บริโภค
เป็นอย่างดี แต่ด้วยปัจจัยทางภูมิศาสตร์ ส่งผลให้สับปะรดภูเก็ต
ที่ปลูกนั้นมีลักษณะที่แตกต่างจากสับปะรดภูเก็ตทำให้ได้สับปะรด
ที่มีขนาดผลเล็ก รูปร่างทรงกลม จุกใหญ่ ตั้งตรง ไม่กัดลิ้น รับ
ประทานได้ทั้งเนื้อและแกนซึ่งต่อมาได้เรียกชื่อว่า “สับปะรดภูแล”
โดยการนําเอาชื่อ “ภูเก็ต” ซึ่งเป็นแหล่งปลูกเดิมมาผสมคํากับ
แหล่งปลูกใหม่คือ “นางแล” โดยเป็นการผสมผสานระหว่างสาย
พันธุ์ของสับปะรดและลักษณะที่เป็นเอกลักษณ์ของพื้นที่ที่ทำให้
เกิดสับปะรดภูแลที่มีเอกลักษณ์เฉพาะ

โดยจากการสัมภาษณ์ปราชญ์ชุมชนกลุ่มวิสาหกิจซางคำ ได้ให้
ข้อมูลเพิ่มเติมว่า สับปะรดภูแลนั้นได้มีการเพาะปลูกอย่างแพร่
หลายใน 3 พื้นที่ ได้แก่ ตำบลบ้านดู่ ตำบลนางแล และตำบลแม่
ข้าวต้มท่าสุด อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงรายซึ่งปลูก
ผสมผสานร่วมกับสับปะรดนางแลที่เป็นสับปะรดท้องถิ่นอย่าง
ลงตัวและเพิ่มรายได้ทางเศรษฐกิจให้กับเกษตรกรในชุมชนเป็น
อย่างมากซึ่งเกษตรกรในชุมชนจะเพาะปลูกสับปะรดทั้งสองชนิด
สลับปีเพื่อทำให้ไม่เกิดสินค้าล้นตลาดราคาตกต่ำ

นอกจากนั้นยังมีการจัดตั้งกลุ่มวิสาหกิจชุมชนในหลายชุมชนเพื่อ
การแปรรูปและจำหน่ายผลิตภัณฑ์จากสับปะรดภูแลเพื่อเพิ่ม
มูลค่าให้กับสับปะรดภูแลให้มากยิ่งขึ้น

4

ประเด็นที่ 5 ภูแล: ภูมิลักษณ์เพื่อการท่องเที่ยวเชิงเกษตร

นอกจากการจัดจำหน่ายสับปะรดภูแลในรูปแบบต่างๆแล้วนั้นในชุมชนการเพาะปลูกได้มี
กิจกรรมการศึกษาดูงานในสวนสับปะรดภูแลและสับปะรดนางแลเพื่อให้บุคคลทั่วไปได้ศึกษาวิถี
ชีวิตของชุมชนสับปะรดนอกจากนั้นยังได้นำสับปะรดมาเป็นวัตถุดิบสำคัญในอาหารเพื่อรับรอง
ผู้มาเยือน อาทิ แกงฮังเลสับปะรดยำสับปะรด กาแฟน้ำสับปะรดภูแล เป็นต้น ซึ่งทำให้สับปะรด
ภูแลเป็นที่น่าสนใจของกลุ่มผู้บริโภคและนักท่องเที่ยวเป็นอย่างมาก
นวัตวิถีชุมชนสับปะรดภูแล จึงเป็นพื้นที่มุมมองของการเรียนรู้นอกห้องเรียนเป็นประสบการณ์
การเรียนรู้ที่มีคุณค่าและมีความหมายต่อการพัฒนาพลเมืองเพื่อท้องถิ่นที่เข้มแข็งนอกจากนั้น
แล้วนวัตวิถีชุมชนสับปะรดภูแล ยังเป็นมรดกทางการเกษตรที่งดงาม ของจังหวัดเชียงราย
ที่สร้างคุณค่า และมูลค่าให้แก่ครัวเรือนและระบบเศรษฐกิจชุมชนในหลายพื้นที่การเรียนรู้ และ
ทบทวนคุณค่าและความหมายของนวัตวิถีชุมชนสับปะรดภูแล จะช่วยสร้างความตระหนัก
ให้กับเด็กและเยาวชนของจังหวัดเชียงราย ให้หันมาสนใจและเห็นคุณค่าของพืชเศรษฐกิจที่ขับ
เคลื่อนเศรษฐกิจให้กับชุมชนท้องถิ่นและจะเป็นแนวทางสำคัญที่จะจุดประกายความสร้างสรรค์
ในการพัฒนามูลค่าทางเศรษฐกิจของพืชเศรษฐกิจในชุมชนของตนเอง เพื่อนำไปสู่การพัฒนา
ชุมชนสู่ความมั่นคง มั่งคั่งและยั่งยืนต่อไป

5

Phu Lae Pineapple

Community

Innovation

Issue 3: Phu Lae: Creative Local Economy

Phu Lae Pineapple is the main product that generates income
for farmers in Chiang Rai. Because Phu Lae pineapple is a
fresh pineapple. The distribution is in the form of peeled and
unpeeled by selling in the market both in and outside the
country. In addition, there are many forms of processed
products developed for Phu Lae pineapple, such as dried Phu
Lae pineapple, Phu Lae pineapple juice concentrate. Phulae
Pineapple Cracker Phu Lae pineapple jam, etc. From the
interview with the community philosopher of Sang Kham
Enterprise Group, the information that from the processing of
pineapple products This leads to more pineapple consumers
due to its variety and longer shelf life. As a result, many Phu
Lae Pineapple Processing Community Enterprises have
adapted to process more Phu Lae Pineapples and caused the
expansion of the group of enterprises. in a strong community
and more stable as well

Issue 4: Phu Lae: History for Living in In addition, community enterprise groups have also been
established in many communities to process and sell products
Balance from Phu Lae pineapple to add more value to Phu Lae pineapple.

From the fieldwork, briefly obtained information about the Issue 5 Phu Lae: Landscape for Agro-
history of Phu Lae Pineapple that in 1977, Mr. Anek Prateep Na Tourism
Thalang, a lecturer from Chiang Rai Rajabhat University have
brought Phuket pineapple shoots Which is classified as a In addition to the distribution of Phu Lae pineapples in various
queen species from Phuket. came to plant for the first time at forms, in the cultivation community, there are educational tours
Nang Lae Subdistrict Muang District, Chiang Rai Province in Phu Lae Pineapple Plantation and Nang Lae Pineapple
Which is the geographical source of Nang Lae pineapple that Plantation for the general public to study the way of life of the
is well known to consumers as well. but with geographical pineapple community. Pineapples are also used as an
factors As a result, the Phuket pineapples that are grown are important ingredient in food to welcome visitors, such as Kang
different from the Phuket pineapples, resulting in smaller Hung Lay Pineapple with Pineapple Salad. Coffee, pineapple
pineapples. Spherical shape, large cork, erect, not biting the juice, Phu Lae, etc., which makes pineapple. Phu Lae is very
tongue, can eat both the flesh and the core, which was later attractive to consumers and tourists.
called "Phu Lae Pineapple" by bringing the name "Phuket"
which is the original planting site to mix the word with the new Phu Lae Pineapple Community Innovation Therefore, it is a
planting area, "Nang Lae", which is a combination of perspective area of l​earning outside the classroom as a
pineapple species and the unique characteristics of the area valuable learning experience and meaningful to the
that produces pineapples. Unique Phu Lae from the interview development of citizens for strong localities. It is also a
with the community philosopher of Sang Kham Enterprise beautiful agricultural heritage. of Chiang Rai Province that
Group provided additional information that Phu Lae Pineapple creates value and value to households and the community
is widely cultivated in 3 areas, namely Ban Du Subdistrict, economy in many learning areas and reviewing the values ​and
Nang Lae Subdistrict and Mae Khao Tom Tha Sut Subdistrict. meanings of the Phu Lae Pineapple Community Innovation will
Mueang Chiang Rai District Chiang Rai Province, which is help raise awareness for children and youth of Chiang Rai Pay
planted in combination with the local pineapple, Nang Lae attention and see the value of cash crops that drive the
pineapple perfectly and greatly increases the economic economy for the local community and will be an important way
income for the farmers in the community. The farmers in the to spark creativity in developing the economic value of cash
community will plant both types of pineapples alternately every crops in their communities. to lead to community development
year to prevent oversupply of the market. towards stability Prosperous and sustainable

6

7

1. ประวัติที่มาของสับปะรดภูเเล 2. ภูแลกับลักษณะทางภูมิศาสตร์

ในเรื่องความเป็นมาของสับปะรดภูแลนั้นเริ่มต้นจาก ลักษณะภูมิประเทศพื้นที่ของตำบลนางแล ตำบล
เมื่อปี พ.ศ.2520 ผู้ช่วยศาสตราจารย์ เอนก ประทีป ณ ท่าสุด และตำบลบ้านดู่ อำเภอเมืองเชียงราย
ถลาง อดีตอาจารย์ของมหาวิทยาลัยเชียงราย ได้นำ จังหวัดเชียงราย มีสภาพพื้นที่เป็นที่ราบ ที่ราบ
สับปะรดมาจากคุณพ่ อของตนเองมาปลูกที่จังหวัด เชิงเขา เนินเขา และภูเขาสูง อยู่ในด้านทิศตะวัน
เชียงราย ซึ่งสับปะรดที่นำมานั้นเป็นสับปะรดพันธุ์ภูเก็ต ตกอันเป็นแหล่งกำเนิดลำห้วยหลายสาย
ในกลุ่มสายพันธุ์ควีนอาจารย์อเนก จึงได้นำไปปลูกใน เป็นแหล่งน้ำที่สำคัญ
พื้นที่บ้านของตนเอง ซึ่งอยู่ในพื้นที่ตำบลนางแล อำเภอ
เมืองจังหวัดเชียงรายโดยในการปลูกช่วงปีแรก ๆ นั้น พื้นที่มีความสูงกว่าระดับน้ำทะเลปานกลาง
ก็ได้ผลไม่ดีนัก ลูกเล็กไม่หวานเมื่อเทียบกับสับปะรด เฉลี่ยประมาณ 400 เมตร ทำให้อากาศเย็นสบาย
นางแลพันธุ์น้ำผึ้งที่กำลังมีชื่อโด่งดังในขณะนั้น เพราะ แต่มีอากาศหนาวในฤดูหนาว ประกอบกับสภาพ
ที่ภูเก็ตกับเชียงรายสภาพภูมิอากาศต่างกัน ขายครั้ง พื้นที่ปลูกส่วนใหญ่มีความลาดเอียดทำให้การ
แรกได้ราคาอยู่ที่กิโลละ 3-5 บาท ขายไม่ได้มากนัก ปลูกสับปะรดในพื้นที่ไม่มีปัญหาเกี่ยวกับโรคราก
เพราะคนไม่รู้จักต่อมาอาจารย์อเนกได้ทำการศึกษา เน่า
พัฒนาโดยมีการปรับเปลี่ยนวิธีการปลูกให้เหมาะสมกับ
สภาพภูมิประเทศและภูมิอากาศ โดยไม่ได้มีการใช้ยาฆ่า ลักษณะของดินระบายน้ำได้ดี การซึมซับของน้ำ
แมลงและใส่ปุ๋ยวิทยาศาสตร์ อยู่ในระดับปานกลางการไหลบ่าของน้ำผิวดิน
อยู่ในระดับปานกลางถึงเร็ว ระดับน้ำใต้ดินไม่ลึก
สับปะรดภูแลเริ่มมีชื่อเสียงมาจากการที่โครงการ และดินมีแร่ธาตุต่างๆ เช่น ฟอสฟอรัส
พัฒนาดอยตุง ได้ส่งเสริมการท่องเที่ยวเพื่อหาสินค้าที่ โพแทสเซียม คาร์บอน ไนโตรเจน
แปลก เพื่อเป็นของฝาก และอาหารรวมถึงผลไม้ที่เป็น
เอกลักษณ์ จึงได้นำสับปะรดภูแลไปเป็นผลไม้หลักใน ลักษณะภูมิอากาศ มีอุณหภูมิเฉลี่ย24 องศา
งานโดยในตอนแรกนั้นยังไม่ได้เรียกชื่อว่า “สับปะรดภู เซลเซียส ปริมาณฝนตกโดยเฉลี่ย 1757.4
แล”ผู้สื่อข่าวหนังสือพิมพ์ “เดลินิวส์” จึงตั้งชื่อโดยเอา มิลลิเมตรต่อปี จำนวนวันฝนตกเฉลี่ย 140 วัน
คำแรกของสับปะรดภูเก็ต และ ตัวท้ายของตำบลนาง ในหนึ่งปีความชื้นสัมพัทธ์เฉลี่ยร้อยละ 76
แล มาผสมกันเป็น “สับปะรดภูแล” ชื่อนี้ก็ถูกเผยแพร่
ทางหนังสือพิมพ์ “เดลินิวส์” เป็นฉบับแรก

8

BEGIN TO BE PHULAE

1. History of Pineapple Phu Lae 2. Phu Lae and Geographical Characteristics

The history of Phu Lae pineapple Geography of Nang Lae Subdistrict, Tha Sud Subdistrict
Beginning in 1977, Assistant Professor and Ban Du Subdistrict Mueang Chiang Rai District,
Anek Prateep Na Thalang, former Chiang Rai Province The area is flat Plains, foothills, hills
teacher of Chiang Rai University He and high mountains are in the west, which is the source
brought pineapples from his father to of many streams. is an important water source
plant in Chiang Rai. The pineapples that
are brought are Phuket pineapples. In The area is about 400 meters above average sea level,
the Queen Achan Anek breed group making the weather cool but cold in winter. In addition,
Therefore, it has been planted in their most of the planting area is sloped, causing pineapple
own home area. which is in the area of ​ planting in the area to have no problem with root rot.
Tambon Nang Lae Muang District,
Chiang Rai Province, in the early years Characteristics of well draining soil Water absorption is
of planting, it did not work very well. The moderate, surface water runoff is moderate to fast. The
smaller ones are not sweet compared groundwater level is not deep. And the soil contains
to Nang Lae Pineapple varieties that minerals such as phosphorus, potassium, carbon and
were famous at that time. Because nitrogen. climatic characteristics The average
Phuket and Chiang Rai have different temperature is 24 degrees Celsius, the average rainfall is
climates. The first sale was priced at 3-5 1757.4 millimeters per year, the average number of rainy
baht per kilo. Not selling much because days is 140 days in a year, the average relative humidity
people do not know. Later, Ajarn Anek is 76 percent.
has studied and developed by
modifying planting methods to suit the 9
terrain and climate. Without the use of
pesticides and fertilizers science.

Phu Lae Pineapple became famous
from the Doi Tung Development Project.
has promoted tourism to find exotic
products to be a souvenir and food
including unique fruits Therefore, Phu
Lae pineapple was used as the main
fruit in the event. "Phu Lae Pineapple", a
reporter for the newspaper "Daily News",
therefore named it by combining the
first word of Phuket pineapple and the
last letter of Nang Lae Subdistrict to
create "Phu Lae Pineapple", this name
was published in the newspaper "Daily
New "s" is the first edition.

3. พื้นที่การเพาะปลูกสับปะรดภูแล

พื้นที่ปลูกสับปะรดภูแลเชียงราย มีเนื้อที่
11,983 ไร่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนางแล
ตำบลท่าสุด และตำบลบ้านดู่ อำเภอเมือง
เชียงราย จังหวัดเชียงราย โดยมีการ
ปลูกมากในพื้นที่ตำบลบ้านดู่ และ ตำบล
นางแล

4. ภูแลกับความเป็นสิ่งบ่งชี้ทาง เนื่องจากแม้จะเป็นสับปะรดในกลุ่มสาย

ภูมิศาสตร์ พันธุ์เดียวกัน แต่เมื่อนำมาปลูกใน

(GI : Geographical Indication)
ในส่วนของสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์หรือ ลักษณะดินเฉพาะในเขตตำบลนางแล,

พืช GI เป็นเครื่องหมายที่ใช้กับสินค้าที่มา ตำบลท่าสุด และตำบลบ้านลู่ อำเภอ

จากแหล่งผลิตที่เฉพาะเจาะจงซึ่งคุณภาพ เมือง จังหวัดเชียงราย คือดินชุดหนอง

หรือชื่อเสียงของสินค้านั้นๆ เป็นผลมาจาก มด ประกอบกับระดับความชื้นในอากาศ

การผลิตในพื้นที่ดังกล่าว สัญลักษณ์ GI ต่ำของจังหวัดเชียงรายจึงทำให้รสชาติ

จึงเปรียบเสมือนเป็นแบรนด์ของท้องถิ่นที่ และลักษณะของสับปะรดภูแลนั้นมีความ

บ่งบอกถึงคุณภาพและแหล่งที่มาของ
สินค้า (กรมทรัพย์สินทางปัญญา,2559) เฉพาะตัว

ซึ่งสับปะรดภูแลเชียงรายนั้นเป็นสับปะรดใน
กลุ่มสายพันธุ์ในกลุ่มควีนที่นำมาจากภูเก็ต
แต่เมื่อถูกนำมาปลูกที่ในพื้นที่ตำบลนางแล
ตำบลท่าสุด และตำบลบ้านดู่ อำเภอเมือง
เชียงราย จังหวัดเชียงรายทำให้มีลักษณะ
ของผลและรสชาติที่แตกต่างออกไป

10

BEGIN TO BE PHULAE

3. Phu Lae Pineapple
Because even though they are pineapples in

Cultivation Area the same species group But when planted in

soil characteristics only in Nang Lae

Phu Lae Chiang Rai pineapple planting Subdistrict, Tha Sud Subdistrict and Ban Lu

area covers an area of 4,736.36 acres, Subdistrict, Mueang District, Chiang Rai

covering the area of Nang Lae Province is the soil of the Nong Mod series

Subdistrict, Tha Sud Subdistrict and Coupled with the low humidity level of Chiang

Ban Du Subdistrict. Mueang Chiang Rai Rai province, the taste and characteristics of

District Chiang Rai There is a lot of Phu Lae pineapple are unique.
cultivation in the area of Ban Du
Subdistrict and Nang Lae Subdistrict.

4. Phu Lae and its

Geographical Indication
(GI : Geographical Indication)

Geographical Indication, or GI, is a
mark applied to goods originating from
a specific source of quality or
reputation. As a result of local
production, the GI symbol is like a local
brand that indicates the quality and
origin of the product. (Department of
Intellectual Property, 2016)

The Phu Lae Chiang Rai Pineapple is a
pineapple species in the Queen group
brought from Phuket but when planted
in Nang Lae Subdistrict, Tha Sud
Subdistrict and Ban Du Subdistrict
Mueang Chiang Rai District Chiang Rai
province has different characteristics of
fruits and flavors.

11

12

1.เกษตรวิถีสับปะรดภูแล (การเพาะปลูกและการเก็บเกี่ยว)

การเลือกพื้นที่ในการปลูก

พื้นที่ในการปลูกควรเป็นพื้นที่ราบหรือเนินเตี้ยเชิงเขาที่มีความลาดเอียง 1-4 องศา มีความ
สูงจากระดับน้ำทะเลไม่เกิน 600 เมตร ดินมีลักษณะเป็นดินร่วนปนทราย ดินร่วนเหนียวปนทราย
ดินปนลูกรังหรือดินร่วนที่มีการระบายน้ำดี มีค่าความเป็นกรดเป็นด่าง ประมาณ 5.5-7.0 ดินมี
อินทรียวัตถุ ไม่ต่ำกว่า 1.5เปอร์เซ็นต์ เป็นบริเวณที่มีอุณหภูมิอยู่ระหว่าง 24-30 องศาเซลเซียส
มีการกระจายของน้ำฝนสม่ำเสมอระหว่าง 1,000-1,500 มิลลิเมตรต่อปี และมีแสงแดดตลอด
เวลา

การเตรียมแปลงปลูกสับปะรด

แปลงสับปะรดที่เป็นพื้นที่ปลูกใหม่หรือมีความอุดมสมบูรณ์ของดินดีไม่ควรไถดินก่อนการ
ปลูกเพราะจะทำให้โครงสร้างของดินเปลี่ยนไป แต่ในกรณีที่แปลงปลูกที่เคยปลูกพืชอื่นมาก่อน
หรือแปลงปลูกสับปะรดเดิม หรือแปลงที่เสื่อมสภาพแล้ว ควรมีการเตรียมแปลงปลูกโดยการนำ
ตอไม้ท่อนไม้ออกจากแปลงปลูก แล้วไถดะ ทิ้งไว้ประมาณ 1 เดือนเพื่อทำให้ต้นสับปะรดเก่าหรือ
เศษวัชพืชย่อยสลายแล้วไถกลบ 1 ครั้ง ตากดินทิ้งไว้ 7-10 วัน โดยการไถจะต้องมีความลึกจาก
ผิวดินไม่น้อยกว่า 30 เซนติเมตร แล้วไถพรวน 1 ครั้ง เพื่อเป็นการย่อยดินและปรับหน้าดินใน
แปลงปลูกให้สม่ำเสมอกัน และใส่ปุ๋ยบำรุงดิน หลังจากนั้นยกแปลงให้มีความสูงประมาณ
15เซนติเมตร แบ่งเป็นแปลง ๆ ละ 1.60 เมตร เป็นแถวคู่ระยะปลูก 30x40 เซนติเมตร ระยะห่าง
ระหว่างคู่ 120 เซนติเมตร

ฤดูปลูก

สับปะรดลูแลสามารถปลูกได้ตลอดทั้งปี ถ้าในช่วงแรกของการปลูกมีน้ำพอเพียง
ซึ่งการเก็บผลผลิตขึ้นอยู่กับสวนที่ใช้ในการปลูกมีความสมบูรณ์มากน้อยเพียงใดและไม่ควร
ปลูกในพื้นที่ที่มีน้ำขังจะทำให้เกิดโรคโคนเน่าได้ง่าย ในการปลูกควรคำนวณว่าเมื่อปลูกแล้ว
สับปะรดจะออกผลในช่วงใดจึงจะทำให้เกษตรกรสามารถวางแผนการเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ และ
ผลผลิตที่มีราคาสูง

การปลูก

ในพื้นที่ลาดชันไม่จำเป็นต้องยกร่องหรือขึ้นแปลงปลูก ให้ใช้เชือกขึงให้เป็นแถว ขุดหลุมโดย
ให้มีความลึกของหลุมประมาณ 1 หน้าจอบ (10-15 เซนติเมตร) นำหน่อที่เตรียมไว้ปลูกในหลุม
การวางหน่อให้เอียงประมาณ45 องศา หรือตั้งตรงแล้วแต่ฤดูปลูก โดยฝังหน่อให้ลึกประมาณ
15-25 เซนติเมตรแล้วกลบดินบริเวณโคนสับปะรดพร้อมกับดินให้แน่น ระวังอย่าให้ดินกลบยอด
หรือดินเข้าไปในยอดหรือใบสับปะรดซึ่งจะทำให้ใบเน่าได้ก่อนปลูกควรดึงใบล่างสุดออกประมาณ
2-4 ใบ

13

Behind….

Pulae…behind

the happiness

1. Phu Lae Pineapple Agriculture

(cultivation and harvest)

Choosing a planting area

The planting area should be a flat area or a Growing season
low hillside with a slope of 1-4 degrees,
with a height of not more than 600 meters Phulae pineapple can be grown all year round. If
above sea level. The soil should look like in the early stages of planting there is sufficient
sandy loam or clay loam. gravel or loam water, the harvest depends on the garden used
with good drainage the pH is about 5.5-7.0, for planting and how complete the planting is and
and the soil contains no less than 1.5 should not be planted in areas where
percent organic matter. It is an area with waterlogging can cause rot easily. Planting should
temperatures between 24-30 degrees be calculated when planted. When will the
Celsius, with a uniform distribution of pineapples bear fruit so that farmers can plan the
rainwater between 1000-1,500 millimeters harvesting and the price is high?
per year and sunlight all the time.
Planting
Preparation of pineapple planting plots
On steep slopes, there is no need to raise
Pineapple plots that are newly planted a trench or grow a plot. Use the rope to stretch
areas or have good soil fertility should not in a row and dig a hole with a depth of about 1
plow the soil before planting because it will screen (10-15 cm) depth. Bring the prepared
change the soil structure. The old or shoots to plant in the hole to place the shoots at
damaged plot should be prepared for a tilt of about 45 degrees or upright depending
planting by removing the stump from the on the growing season by burying the shoots to
planting plot and plowing and leaving it for a depth of about 15-25 cm, then cover the soil at
about 1 month to decompose the old the base of the pineapple with the soil tightly,
pineapple tree or weed scraps plow 1 time being careful not to cover the tops or soil into
and leave the soil open 7 -10 days by the tops or pineapple leaves, which will cause
plowing must have a depth of not less than leaf rot and Before planting, about 2-4 leaves
30 centimeters from the soil surface, then should be removed from the bottom.
plow 1 time in order to digest the soil and 14
adjust the soil in the planting plot to be
consistent and fertilize the soil After that,
the plot was raised to a height of about 15
centimeters, divided into 1.60 meters per
plot, into double rows, planting distance of
30x40 centimeters, and the distance
between pairs of 120 centimeters.

ระยะปลูกสับปะรดภูแล

ระยะปลูกที่เหมาะสมของสับปะรดลูแล ควรปลูกเป็นแถวคู่ขนาดหรือแถวคู่สลับฟันปลา
ระยะห่างระหว่างต้นในแถว 30 เซนติเมตร ระยะห่างระหว่างแถว 40 เซนติเมตร และระยะห่าง
ระหว่างคู่ของแถว
120เซนติเมตร

การกำจัดวัชพืช

การกำจัดวัชพืชทำได้ง่าย โดยการจอบ ใช้เคียวเกี่ยวหรือใช้เครื่องตัดหญ้า ประมาณ 3-4
ครั้งต่อปีแล้วแต่ประมาณของวัชพืช

การให้น้ำ

หลังจากปลูกสับปะรดแล้วควรมีการให้น้ำจนกระทั่งดินชุ่มน้ำ แม้ว่าสับปะรดเป็นพืชทนแล้ง
แต่หากประสบลัยแล้งนาน 3-4 เดือน อาจจะทำให้ผลผลิตเสียหายรุนแรงถึง 50 เปอร์เซ็นต์
ดังนั้นเพื่อป้องกันความเสียหายดังกล่าว
ในช่วงที่ประสบภัยแล้งควรให้น้ำสับปะรดโดยการฉีดพ่นน้ำให้เต็มยอดสับปะรด ต้นละประมาณ
300 ซี.ซี (1,500-2,000 ลิตรต่อไร่) โดยให้น้ำสัปดาห์ละครั้ง

การเก็บเกี่ยวผลผลิต

ควรตัดผลสับปะรดที่ไม่อ่อนหรือแก่จนเกินไป สีของผิวเปลือกจะเป็นสีเหลืองประมาณ 1 ใน
3 ของผลสับปะรด การเก็บเกี่ยวจำเป็นต้องระมัดระวังไม่ให้ผลสับปะรดช้ำเนื่องจากอาจทำให้
ผลเกิดการเน่าในภายหลังได้
ฉะนั้นควรใช้มีดที่มีความคมตัดโดยให้มีก้านของผลติดมาประมาณ 2-3 นิ้ว แล้วค่อย ๆ วางลง
ในภาชนะบรรจุซึ่งไม่ควรช้อนกันมากจนเกินไป ทำให้ผลล่าง ๆ ช้ำได้ควรตัดในช่วงที่อากาศไม่
ร้อนจัด ซึ่งเป็นในช่วงเช้าหรือบ่ายแล้วนำไปเก็บไว้ไนที่ ๆ มีอากาศถ่ายเทได้สะดวก

15

Phu Lae pineapple planting period Harvesting

Proper planting distance of Pulae pineapple Harvesting should be done with pineapples
Should be planted in double rows or that are not too young or too old, the color
alternating zigzag pairs, the distance of the peel is yellow, about 1/3 of the
between the plants in the rows is 30 cm, pineapple. During harvesting, care must be
the distance between the rows is 40 cm, taken not to bruise the pineapple as it may
and the distance between the pairs of rows cause later rot so you should use a sharp
is 40 cm and 120 centimeters knife to cut the stem of the fruit about 2-3
inches, then gently place it in the container,
Weeding which should not be spooned too much,
causing the lower fruit to bruise, should be
Weeding can be done easily by a hoe, a cut during the air not overheating which is
sickle, or a mower, about 3-4 times a year in the morning or afternoon and then to be
depending on the weeds. stored in a well-ventilated place.

Watering 05.

After planting pineapples, watering should
be done until the soil is waterlogged and
although pineapples are drought-tolerant,
drought for 3-4 months can cause up to 50
percent damage to crop yields. Suffering
from drought should give pineapple juice
by spraying water to cover the top of the
pineapple, approximately 300 c.c. (1,500-
2,000 liters per rai) by watering once a
week.

16

2. ผลผลิตภูแล (การปอกขายผลสดและการแปรรูปต่าง ๆ )

สับปะรดภูแลผลสด

สับปะรดภูแลนิยมทานเป็นผลสด ผู้ขายในปัจจุบันจึงทำการปอกแล้วแพ็กใส่ถุงพร้อมรับประทาน
วิธีการปอกสับปะรดภูแล
1.ทำการตัดหัวทิ้งโดยกะให้ระยะพอประมาณจากนั้นทำการสับหัวโดยหั่นลงไป 4 ครั้ง
จากนั้นก็ทำการเฉือนเนื้อสับปะรดออก
2. ใช้มีดปลอกเปลือกสับปะรดภูแล ออกโดยไม่ต้องนำออกลึกบาง ๆ
พอประมาณจากนั้นทำการตัดตูด ทิ้งและเก็บรายละเอียด
3. ใช้มีดปลอกตาสับปะตาตาสับปะรด ไม่มีทิศทางตายตัวว่าจะเรียทางใหน

และใช้สายตาในการสังเกตุและใช้มีด ขว้านลงไป

พายสับปะรดภูแลทั้งลูก

ร้านโฮมเมดเบเกอรี่ ฮัก ณ เชียงราย ได้แรงบันดาลใจมาจากแอปเปิ้ลพายของญี่ปุ่น
เป็นการนำแอปเปิ้ลทั้งลูกมาทำพาย ได้มาเป็นพายแอปเปิ้ลทั้งลูก ซึ่งครั้งนั้นเกิดไอเดียว่าที่
เชียงรายมีสับปะรดภูแล ซึ่งขนาดใกล้เคียงกับผลแอปเปิ้ล จึงได้นำสับปะรดภูแลมาทำเป็นพาย
สับปะรดทั้งลูก

สับปะรดภูแลอบแห้ง

สำนักงานเกษตรจังหวัดได้ส่งเจ้าหน้าที่เข้ามา ส่งเสริมเรื่องของเครื่องอบพลังแสงอาทิตย์
และส่งเสริมการตลาดให้กับกลุ่ม วิสาหกิจฯ เพื่อขยาย ตลาดให้กับเกษตรกร โดยพาไปออกงาน
ตั้งร้าน ค้าในงานต่าง ๆ ทั้งในจังหวัดและต่างจังหวัด ซึ่งก็ได้รับการตอบรับที่ดีมีลูกค้าออเดอร์
เข้ามาจำนวนมาก

การแปรรูปทำโดยการอบ ในระยะแรกกลุ่ม วิสาหกิจฯ เล็ก ๆ ของเกษตรกรที่ต้องการแปรรูป
สับปะรดให้มีระยะเวลาการจําหน่ายที่ยาวนานยัง ไม่มีหน่วยงานใดเข้ามาสนับสนุน จึงเริ่มจาก
การฝานสับปะรดเป็นชิ้นนําไปล้างน้ำที่ผสมเกลือ ใช้ฟิล์มใสม้วนรอบเนื้อสับปะรดไว้ นําไปตาก
แดด 2-3 วัน

แยมสับปะรดภูแล

การทำแยมเพื่อยืดอายุของสับปะรดภูแล
และสับปะรดภูแลยังสามารถสร้างอาชีพให้แก่
ชาวบ้านที่ไม่มีงานทำให้ได้มีอาชีพและรายได้
มากยิ่งขึ้น

ขนมปังจากสับปะรดภูแล
และเค้กสับปะรดภูแล

ขนมหวานที่แปรรูปมาจากผลไม้สดมีรสเปรี้ยวอม
หวานอย่างสับปะภูแลช่วยยกระดับให้ขนมมีรสชาติที่
หลากหลายและมีกลิ่นหอม

17

PHU LAE PRODUCE

The 1st Journal
By Estelle Darcy
24 September, 2014

2. Phu Lae produce (peeling, selling Dried Phulae Pineapple

fresh fruit, and various processing) The provincial agricultural office has sent
officials to promote the solar dryer and
Fresh Phu Lae Pineapple marketing promotion for the group of
enterprises in order to expand the market for
Phu Lae pineapple is popular to eat as fresh farmers by taking them out to set up shops
fruit. The current seller then peels it and at various events both in the province and
packs it in a ready-to-eat bag. upcountry. From this support, it has been
well received with a large number of
How to Peel Pineapple Phu Lae customers coming in. Processing was done
by baking in the first stage, a small group of
1. Cut off the head by shifting to a moderate farmers who wanted to process the
distance, then chop the head by cutting it pineapple for a long period of time without
down 4 times, then cut the pineapple out. any support from any organization, so
initiated by cutting the pineapple into pieces
2. Use a knife to peel the pineapple Phu Lae. and washing them in brine. Use a
out without taking out some deep transparent film to roll around the pineapple
Moderately, then cut the ass. Discard and pulp and place it in the sun for 2-3 days.
keep the details

3. Use a knife to cover the eyes of pineapple Phu Lae Pineapple Jam
eyes. There is no fixed direction as to which

way to learn using your eyes to observe and Making jam to extend the life of Phu Lae
use a knife to scrape down. pineapple and Phu Lae pineapple can also

Whole Phulae Pineapple Pie create a career for the villagers who have no
work, thus earning more career and income.
Whole Phulae Pineapple Pie Phu Lae Pineapple Bread and Phu Lae
Homemade Bakery Hug Na Chiang Rai was Pineapple Cake, a dessert made from fresh
inspired by Japanese apple pie, which was fruit, has a sweet and sour taste like Phu Lae,
the idea of ​bringing a whole apple to make a enhancing the dessert's rich flavor and
pie. In Chiang Rai, there are Phu Lae aroma.
pineapples which are similar in size to

apples. Therefore, Phu Lae pineapples are

made into whole pineapple pies. 18

3. อัตลักษณ์สับปะรดภูแล

สับปะรดภูแลเป็นสับปะรดพันธุ์หนึ่ง ที่ปลูกอยู่ในจังหวัดเชียงราย เป็นพืชล้มลุกมีทรงพุ่มลำต้น
เดี่ยวอยู่ใต้ดิน ลำต้นแข็งและเหนียว ผลมีลักษณะทรงกลม มีขนาดเล็ก มีเปลือกแข็งหนามีตา
รอบผลมีจุกกลุ่มใบที่ปลายผล ผลอ่อนมีสีเขียว ผลสุกมีสีเหลือง ข้างในมีเนื้อสีเหลือง จะมีเมล็ด
เล็กๆแทรกอยู่เนื้อนุ่มชุ่มน้ำ มีแกนตรงกลางรับประทานได้ มีรสชาติหวานกรอบ มีกลิ่นหอม
จะรับประทานเมื่อสุกมีถิ่นกำเนิดในตำบลนางแล จังหวัดเชียงรายในประเทศไทย เป็นพืชท้องถิ่น
จะปลูกมากในพื้นที่จังหวัดเชียงรายมีชื่อเสียงมากเป็นที่รู้จักกันดี มีประโยชน์และสรรพคุณ ทาง
ยาหลายอย่าง

เมล็ด จะมีหลายเมล็ดเล็กๆ
แทรกในเนื้อ เมล็ดมีลักษณะ

ทรงรีเล็กๆ มีสีดำ

ใบ ดอก
เป็นใบเดี่ยว ออกเรียงสลับซ้อน ออกดอกเป็นช่อ มีลักษณะทรงกรวย
กันรอบๆลำต้น ใบมีลักษณะรูป
หอกยาวรี ปลายใบเรียวแหลม มีสีแดง มีดอกย่อยเล็กๆ มีสีฟ้า
ขอบใบมีรอยหยักเล็กๆ มีหนาม จำนวนมากออกจากกลางลำต้น ก้าน
แหลมคมตรงปลายใบ ไม่มีก้านใบ
ช่อดอกจะสั้น
มีสีเขียว
ผล
มีลักษณะทรงกลม มีขนาดเล็ก มี
เปลือกแข็งหนามีตารอบผล มีจุกกลุ่ม

ใบที่ปลายผล ผลอ่อนมีสีเขียว
ผลสุกมีสีเหลือง ข้างในมีเนื้อสีเหลือง
จะมีเมล็ดเล็กๆแทรกอยู่ เนื้อนุ่มชุ่มน้ำ

มีแกนตรงกลางรับประทานได้
มีรสชาติหวานกรอบ มีกลิ่นหอม

ราก ลำต้น
มีระบบรากแก้ว แทงลึกลงในดิน เป็นพืชล้มลุก มีลำต้นเดี่ยว ออกอยู่ใน
มีลักษณะกลมเล็กๆ มีรากแขนง ใต้ดิน ลำต้นมีลักษณะกลมๆ มีแก่น
เป็นรากฝอยๆ ออกรอบๆลำต้น
แข็งและเหนียว
มีสีน้ำตาล มีสีน้ำตาล

19

3. PHU LAE

PINEAPPLE

IDENTITY

SWEET

CRISPY

FRAGRANT

.

Phu Lae Pineapple is a type of pineapple
grown in Chiang Rai. It is a biennial plant

with a single stem canopy located
underground. Stems are hard and tough. The

fruit is spherical, small, with thick hard bark,
with buds around the fruit and a cluster of

leaves at the end. Raw pineapples are green
and ripe pineapples are yellow, inside with
yellow flesh, with small seeds inserted, soft,

moist flesh with a core in the middle, edible,

20 sweet, crispy, and fragrant.

4. ประโยชน์และสรรพคุณของสับปะรดภูแล

1. ช่วยลดอัตราความเสี่ยงจากการเกิดโรคมะเร็ง
2. ช่วยบรรเทาและรักษาอาการหวัดได้
3. ช่วยให้เลือดลมไหลเวียนได้ดีมากขึ้น
4. ช่วยให้สุขภาพในช่องปากแข็งแรง ป้องกันไม่ให้เกิดโรคเหงือก
5. ช่วยบรรเทาอาการร้อนกระสับกระส่าย หิวน้ำ
6. ช่วยแก้อาการท้องผูก ขับถ่ายไม่สะดวก
7. ช่วยในการย่อยอาหารจำพวกโปรตีน
8. ช่วยลดเสมหะในลำคอได้
9. ช่วยในการขับปัสสาวะ ปัสสาวะไม่ออก
10. ช่วยรักษาโรคนิ่ว
11. ช่วยรักษาโรคไตอักเสบ
12. ช่วยรักษาโรคความดันโลหิตสูง
13. ช่วยรักษาโรคหลอดลมอักเสบ
14. ช่วยบรรเทาอาการของโรคบิด
15. ช่วยรักษาและบรรเทาอาการของโรคนิ้วล็อก (Trigger Finger)
16. ช่วยรักษาอาการบวมน้ำ
17. ช่วยรักษาอาการแผลเป็นหนอง
18. ช่วยแก้ปัญหาส้นเท้าแตก
19. ช่วยลดการอักเสบจากบาดแผล
20. เป็นยารักษาโรคผิวหนัง
21. ใบสด นำมาใช้เป็นยาถ่าย หรือยาฆ่าพยาธิ ได้
22. ผลดิบสามารถนำมาใช้ห้ามเลือดได้
23. ผลดิบสับปะรด ช่วยขับประจำเดือน
24. ส่วนของรากสับปะรด นำมาใช้เป็นยาแก้กระษัย บำรุงไตได้
25. หนามของสับปะรด ช่วยแก้พิษฝีต่าง ๆ ได้

21

BENEFITS
AND PROPERTIES
OF PHU LAE

PINEAPPLE

1. Help reduce the risk of cancer. 20. It's a skin remedy.
2. Help relieve and treat cold symptoms. 21. Fresh leaves are used as a laxative. or
3. Help blood flow better.
4. Helping healthy oral health prevent anthelmintic drugs.
22. Raw fruit can be used to stop bleeding.
gum disease. 23. Pineapple raw fruit helps drive
5. Help relieve hot, restless, and thirsty.
6. Helps relieve constipation menstruation.
24. Pineapple Root Section Can be used as
inconvenient to excrete.
7. Aids in the digestion of protein foods. a remedy for wasting disease and
8. It can help reduce phlegm in the nourishing the kidneys.
25. Pineapple Thorn Helps to cure various
throat. boils.
9. Aids in urination urinary incontinence
10. Help treat gallstones
11. Helps treat nephritis
12. Help treat high blood pressure.
13. Helps treat bronchitis
14. Helps relieve symptoms of dysentery
15. Helps treat and relieve symptoms of

trigger finger disease.
16. Helps treat edema
17. Help treat purulent wounds.
18. Helps to solve the problem of cracked

heels.
19. Helps reduce inflammation from

wounds.

22

23

1. อนาคตของภูแล

ถ้าจะมีการใช้ในเรื่องของสัญลักษณ์ตรา GI (Geographical Indications) จะต้องมีการ
ทบทวนอีกครั้งว่าจะสามารถให้ตราสัญลักษณ์ได้ไหมที่เป็นนโยบายในอนาคต แต่ต้องดูว่าการ
ปลูกในพื้นที่ต่างๆ มันให้ผลผลิตที่มีลักษณะเดียวกันหรือสายพันธุ์เดียวกันแท้จริงหรือไม่อาจจะ
ต้องมีการตรวจสอบรวมถึงในเรื่องของเทรนในปัจจุบัน ในเรื่องของสินค้าเกษตรที่เน้นในเรื่อง
ของมาตราฐานสินค้าที่จะส่งในเรื่องการสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคฉะนั้นทิศทางของการ
พัฒนาสินค้าเกษตรโดยเฉพาะสับปะรดภูแล จะเน้นให้เกษตรกรผลิตให้ได้คุณภาพมาตรฐานเพิ่ม
มากขึ้นและตรงตามความต้องการของตลาด โดยเน้นให้เกษตรกรผลิตตามนโยบายที่ว่าตลาด
การผลิตเป็นหลักจึงเป็นเหตุผลให้จังหวัดเชียงรายต้องหาตลาดส่งออกใหม่ในต่างประเทศ เพื่อ
แก้ปัญหาล้นตลาดภาคตะวันตกเฉียงใต้ของสาธารณรัฐประชาชนจีนตั้งอยู่ ไม่ไกลจากไทยจึงมี
ศักยภาพที่ดีสำหรับเป็นตลาดส่งออกสับปะรด ภูแล โดยภูมิภาคนี้มีประชากรเกือบ 200 ล้านคน
จึงเป็นตลาดใหญ่ สำหรับผลไม้ไทย ในปี พ.ศ.2561 สาธารณรัฐประชาชนจีนนำเข้าสับปะรดจาก
ไทยมูลค่ากว่า 279 ล้านบาท เป็นสินค้าผลไม้ลำดับ ที่ 4 รองจาก ทุเรียน ลำไย กล้วยและการนำ
เข้าผลไม้เข้าสู่จีน ตอนใต้มีแนวโนม้เพิ่มขึ้นทุกปี เนื่องจากมีเส้นทางขนส่งสินค้าสับปะรดได้หลาก
หลาย อาทิ 1.เส้นทางแม่น้ำโขง 2. เส้นทางอากาศ 3. เส้นทางบกซึ่งการขนส่งทางบกเป็นช่อง
ทางที่ผู้ประกอบการ มักเลือกใช้ เพราะสะดวกรวดเร็วและมีค่าใช้จ่ายที่ไม่สูง (Chaiburin and
Nimsai, 2017) เส้นทางการขนส่งสินค้าสู่ภาคตะวันตก เฉียงใต้ของจีนผู้ประกอบการมักเลือกใช้
เส้นทาง R3A เป็นหลัก เนื่องจากเป็นเส้นทางที่มีระยะทางที่สั้นที่สุด ประหยัดเวลาการขนส่ง
ทำให้สับปะรดภูแลมีโอกาสขยายตลาดส่งออกเพิ่มมากขึ้น

2. เครือข่ายเศรษฐกิจชุมชนภูแล

จัดทํา แผนการทํางานต่าง ๆ ตลอดปีผู้นํากลุ่มเป็นมี ความสามารถในการประสานแนวคิด
และผลประโยชน์ของสมาชิกและกรรมการภายในกลุ่มแม้ว่าผู้นําจะมีมนุษย์สัมพันธ์ที่ดีกับหน่วย
งานภายนอกทั้งภาครัฐและเอกชน แต่กลุ่มก็ไม่ได้รับการ สนับสนุนจากหน่วยงานภาครัฐและ
เอกชนเท่าที่ควรอย่างไรก็ตามผู้นําและคณะกรรมการ ตระหนักดีถึง ประโยชน์ของการเพิ่มช่อง
ทางการจัดจําหน่ายบนเครือข่ายพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์เป็นอย่างดี แต่ยังขาดความรู้ที่จะใช้
ประโยชน์จากช่องทางดังกล่าวในการจัดจําหน่ายสับปะรด เนื่องจากทั้งผู้ประกอบการและ
สมาชิกในกลุ่มไม่มีความรู้ในด้านการขายตลาดออนไลน์เลย ด้านการผลิต พบว่า หัวหน้ากลุ่ม
หรือ สมาชิกกลุ่มส่วนใหญ่มีความรู้เรื่องการปลูกสับปะรดที่ได้รับการถ่ายทอดจากบรรพบุรุษ
จึงมีเทคนิคในการเพาะปลูกและสามารถควบควบคุมผลผลิตให้ออกได้ตลอดทั้งปี

มีการวางแผนตั้งแต่การเตรียม แปลงเพาะปลูก การเตรียมหน่อพันธุ์การบํารุง ให้ปุ๋ยและ
ยากําจัดวัชพืช ตลอดจนเทคนิคการเร่ง ผลผลิต รวมถึงเทคนิคการบังคับสีของผลสับปะรดที่
สามารถแยกตามความต้องการของแต่ละตลาด เช่น ลูกค้าชาวจีนต้องการสับปะรดที่มีผล สี
คล้ายเปลือกไข่ขนาด 3 ลูกต่อครึ่งกิโลกรัม ผู้บริโภคชาวไทยนิยม บริโภคสับปะรดผลสีเหลือง
ลูกเล็กขนาด 5-6 ลูกต่อครึ่งกิโลกรัมในขณะที่ตลาดการบริโภคในจังหวัด ภูเก็ตต้องการลูกเล็ก
ขนาดพอดีคํา ขนาด 9-12 ลูกต่อครึ่งกิโลกรัม เป็นต้น แนวทางในการแก้ปัญหาด้านการผลิต ได้
จัดให้มีการประชุมปรึกษาหารือกันผ่านแอพปลิเคชั่น ไลน์กรุ๊ป โดยสมาชิกจะช่วยกันเสนอ
แนะแนวทางแก้ปัญหาจากประสบการณ์ของตนเองและความรู้ที่มี เช่น หากเผชิญปัญหาวัชพืช
ที่เป็นอุปสรรคต่อการเพาะปลูก ต้องแก้ไขปัญหาด้วยยากําจัดศัตรูพืชชนิด ใด ก็จะมีการให้คํา
แนะนําซึ่งกันและกัน ดังนั้นแอพปลิเคชั่นไลน์กรุ๊ป จึงเป็น platform สําคัญที่ใช้ ในการแลกเปลี่ยน
เรียนรู้ข้อมูลระหว่างกัน ไม่ว่าจะเป็นการให้ความช่วยเหลือในกรณีสับปะรดขาดตลาดหรือล้น
ตลาดก็จะมีแนวทางแบ่งปันช่วยเหลือเพื่อหาทางออกให้กับปัญหาต่าง ๆ นั้นได้ ปัญหาที่สําคัญ

24

TO CONTINUE….

SUSTAINABLE

STABILITY

1. The future of Phu Lae

If it is to be used in terms of the GI (Geographical Indications) badge, it
will need to be reviewed again to see if the emblem can be given as a
policy in the future and to see if planting in different areas produces the
same characteristics. The same or the same species, true or not, may
need to be examined, including in the matter of current trends or the
issue of agricultural products that focus on product standards to be
delivered in terms of building confidence to the users. Therefore, the
direction of agricultural product development, especially Phu Lae
pineapple, will focus on farmers producing more standard quality and
meeting market demand by focusing on farmers producing according to
the policy that the market is the main production. That's why Chiang Rai
province has to find new export markets abroad to solve the problem of
oversupply. Southwest of the People's Republic of China is located not
far from Thailand. It has good potential as a pineapple export market.
With a population of nearly 200 million people, this region is a huge
market. As for Thai fruits, in 2018, the People's Republic of China
imported pineapples from Thailand worth more than 279 million baht,
being the fourth fruit product after durian, longan, banana, and fruit
imports into southern China tend to increase. Every year, there are
various routes to transport pineapple products, for example, 1. Mekong
River routes, 2. Air routes, 3. Land routes, which land transport is the
channel that entrepreneurs often choose because they are convenient,
fast, and have a low cost. (Chaiburin and Nimsai, 2017) The freight route
to the west. In south China, operators often choose the R3A route as the
route with the shortest distance, saving transportation time, and giving
Phu Lae pineapple more opportunities to expand export markets.

2. Phu Lae Community Economic Network

In forming a year-round work plan, group leaders are capable of coordinating the ideas and interests of members and
committees within the group. Although leaders have good human relations with external agencies, both public and private, the
group was not supported by the public and private sectors as it should. However, the leaders and committees are well aware of
the benefits of increasing distribution channels on electronic commerce networks. but lack the knowledge to utilize such
channels in pineapple distribution Because both entrepreneurs and the group members have no knowledge of online marketing
at all. In terms of production, it was found that most of the group leaders or group members had knowledge of pineapple
planting that was inherited from their ancestors, so they had techniques for cultivation and could control the output throughout
the year with a plan. From field preparation, sprout preparation, fertilization, and herbicide maintenance, as well as yield
accelerating techniques, as well as techniques for forcing pineapple fruit colors that can be distinguished according to the needs
of each market, such as Chinese customers. Need three eggshell-colored pineapples per half kg. Thai consumers prefer to
consume 5-6 small yellow pineapples per half a kilo, while the Phuket consumption market demands 9-12 bite-sized balls per
half a kilo, etc. Guidelines for solving manufacturing problems are organized through a consultation meeting through the LINE
Group application where members can suggest solutions based on their own experiences and knowledge. For example, if
facing weed problems that hinder cultivation If the problem is solved with any type of pesticide, advice will be given to each
other. Therefore, the LINE Group application is an important platform used to exchange learning information with each other,
whether it is helping in case of pineapple shortage or oversupply, there will be a way to share help to find a solution with various
problems.

25

กลุ่มวิสาหกิจต่างๆ

ชื่อ : วิสาหกิจชุมชนผู้ปลูกสับปะรดภูแล
บ้านแม่ปูคา

รหัสทะเบียน : 6-57-01-04/1-0070
ที่ตั้ง : เลขที่ 376 หมู่ที่ 13 ถนน ตำบลนางแล อำเภอเมือง
เชียงราย จังหวัดเชียงราย
โทรศัพท์ : 089 956 5331
ผู้มีอำนาจทำการแทน : 1. นางดวงดาว แสนโกษา

2. นางสมใจ ตั้งจิตวิทยากูล
ชื่อผลิตภัณฑ์/บริการ : แปรรูปสับปะรด
คุณสมบัติ : สับปะรดอบแห้งพร้อมทาน
องค์ประกอบ : สับปะรดภูแล 100 %
ความสามารถในการผลิต : 1500 แพ็ค (ปริมาณ/เดือน)
ราคา ต่อ แพ็ค : 35.00 บาท
มาตรฐาน : 200
ระยะเวลาการผลิต : ดือนกรกฎาคม - สิงหาคม
เทศกาลที่ใช้ : ปีใหม่, คริสต์มาส, วาเลนไทน์, ตรุษจีน, วันเกิด,
ลอยกระทง, สงกรานต์, ฮาโลวีน, ครบรอบแต่งงาน,
เข้าพรรษา, ออกพรรษา, งานศพ
ช่องทางการจัดจำหน่าย : ขายเอง

ชื่อ : วิสาหกิจชุมชนแม่บ้านเกษตรกรสันกอตาล

รหัสทะเบียน : 6-57-05-04/1-0024
ที่ตั้ง : เลขที่ 153 หมู่ที่ 5 ถนน - ตำบลสันติสุข

อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย
โทรศัพท์ : 053659442
ผู้มีอำนาจทำการแทน : 1. นางสาวบุญนภา วรรณคำ
2. นางรัชนีวรรณ สุริยะเต็ม
ชื่อผลิตภัณฑ์/บริการ : สับปะรดอบแห้ง
คุณสมบัติ : ซื้อเเล้วทานได้เลย
องค์ประกอบ : สับปะรดภูเเลเเท้ 100%
ความสามารถในการผลิต : 400 เเพ็ค (ปริมาณ/เดือน)
ราคา ต่อ 400 กรัม : 150.00 บาท
มาตรฐาน : OTOP 5 ดาว การรับรองคุณภาพ : OTOP 1 ดาว
ระยะเวลาการผลิต : ระหว่างเดือนมกราคม ถึงเดือนมกราคม
เทศกาลที่ใช้ : ปีใหม่, สงกรานต์
ช่องทางการจัดจำหน่าย : ขายเอง, ฝากขาย

26

ออแกนิคในฝัน ความสุขในอนาคต

ปัจจุบันในจังหวัดเชียงราย

มีการส่งออกสับปะรดผลสดและผลปลอกส่วนใหญ่มีการส่งออกไปทางประเทศจีน ประเทศกัมพูชา
ประเทศมาเลเซีย และส่งภายในประเทศโดยใช้การแพ็คและส่งออกไปโดยมี

ข้อกําหนดว่าแต่ละไซต์จะราคาแตกต่างกันไปในอนาคต

ก็จะมีการขยายการตลาดทั้งภายในประเทศและต่างประเทศเพื่อให้รายได้กลับเข้าสู่ ประเทศมากยิ่งขึ้น
นอกจากการขายสับปะรดผลสดและผลปอกแล้ว ยังสามารถแปรรูป เพื่อเพิ่มมูลค่าของสับปะรดภูแลได้

เช่น การทําปุ๋ยหมักจากสับปะรด ภูแลในช่วงที่ล้นตลาด
สับปะรดภูแลยังสามารถสร้างอาชีพให้แก่ชาวบ้านที่ไม่มีงานทำ
ให้ได้อาชีพและมีรายได้มากยิ่งขึ้นเมื่อมีการขยายการตลาด
เกษตกรต้องการผลิตให้ได้คุณภาพมาตรฐานเพิ่มมากขึ้นและตรงตามความต้องการของตลาดโดยเน้นให้

เกษตรกรผลิตตามนโยบายที่ว่าตลาดการผลิตเป็นหลัก ดังนั้นสับปะรดภูแลจึงเป็นสิ่งสำคัญของจังหวัด

เชียงราย

27

Organic in dreams

Currently, in Chiang Rai Province, most

of the fresh pineapples and casings are
exported to China, Cambodia, and
Malaysia, and domestically sent by
packing and exporting, with the
stipulation that each size will vary in
price. In the future, it will expand both
domestic and international markets to
bring more income back into the
country. In addition to selling fresh
pineapple and peeled fruit, it can also
be processed to increase the value of
Phu Lae pineapple can be made, for
example, composting from Phu Lae
pineapple during the oversupply of the
market.

Phu Lae Pineapple can also create a career
for the villagers who do not have a job to earn
career and earn more when the market is
expanded. Farmers want to produce more
standard quality and meet the market needs.
By focusing on farmers to produce according
to the policy that the production market is the
main, therefore, Phu Lae pineapple is
important in Chiang Rai Province.

28

โครงการมหกรรมของดีพื้นบ้าน อาหารพื้นเมือง
แหล่งสับปะรดเลื่องชื่อ ตําบลนางแล

เทศบาลตําบลนางแล ได้จัดทําโครงการมหกรรมของดีพื้นบ้าน อาหารพื้นเมือง
แหล่งสับปะรดเลื่องชื่อตําบลนางแล เพื่อส่งเสริมให้มีการหมุนเวียนของการตลาด
การค้า และ การท่องเที่ยวในภาคชุมชนส่งเสริมการตลาดและการประชาสัมพันธ์
สินค้าด้านการเกษตร และวิทยาการภูมิปัญญาท้องถิ่นและส่งเสริมการผลิตสินค้า
คุณภาพ รวมทั้งส่งเสริมวิถีชีวิต วัฒนธรรมท้องถิ่นให้มีพื้นที่ในการแสดงภูมิรู้และ
ภูมิปัญญา โดยได้รับการมีส่วนร่วมจากพี่น้องประชาชนตําบลนางแล ทั้ง 16
หมู่บ้าน ในการเข้าร่วมกิจกรรมอย่างต่อเนื่องมาโดยตลอด

วัตถุประสงค์โครงการ
1. เพื่อให้มีเม็ดเงินหมุนเวียนตลาดการค้าและเศรษฐกิจในตําบลนางแล
2. เพื่อสร้างรายได้ให้กับกลุ่มอาชีพและเกษตรกรในตําบลนางแล
3. ส่งเสริมการเกิดพื้นที่ในการอนุรักษ์การแสดงภูมิรู้ และภูมิปัญญาในท้องถิ่น
4. เพื่อส่งเสริมสินค้าด้านการเกษตรในตําบลนางแลของดีเมืองเชียงราย

ณ ลานธรรม ลานศิลป์ ถิ่นพญามังราย (ศาลากลางหลังเก่า) ซึ่งงานจะจัดขึ้น
ระหว่างวันที่ 24-28 พฤษภาคมเชิญแวะมาร่วมชม-ร่วมชิม-ร่วมซื้อเพราะสถานที่
จัดงานเหมือนยกสวนลิ้นจี่และสับปะรดมาไว้ที่แห่งนี้เป็นการจัดจำหน่ายจาก
ชาวสวนเกษตรกรโดยตรงไม่มีพ่อค้าคนกลางแต่อย่างใด นอกจากจะได้ชิมผลไม้ที่
ขึ้นชื่อของเมืองเชียงรายแล้วยังมีผลิตภัณฑ์ของดีต่าง ๆ ที่สร้างชื่อให้แก่เมือง
เชียงรายจัดจำหน่ายให้แก่ผู้มาเยือนเยี่ยมงานจังหวัดเชียงราย ร่วมกับบางจากฯ
และ ภาคประชาสังคม ปล่อยขบวนรถโครงการ “สับปะรดปันสุข” แก้ปัญหา
สับปะรดภูแล ล้นตลาด

29

Local good things

exhibition project local

food The famous

pineapple source,
Nang Lae Subdistrict

Nang Lae Subdistrict Municipality has
organized a local good festival project local
food The famous pineapple source in Nang
Lae Subdistrict To promote the circulation of
marketing, trade and tourism in the
community sector, promote marketing and
publicity of agricultural products. and local
wisdom science and promote the production
of quality products including promoting the
way of life Local culture provides space to
showcase knowledge and wisdom. with
participation from the people of Nang Lae
Sub-District, all 16 villages, in participating in
the activities continuously.

project objectives
1. To have money circulating in the commercial
and economic market in Nang Lae Subdistrict
2. To generate income for occupation groups
and farmers in Nang Lae Sub-district
3. Promote the creation of areas to conserve
landscapes and local wisdom
4. To promote agricultural products in Nang
Lae Sub-District, good things in Chiang Rai

At Lan Tham, Lan Art, Phaya Mangrai (Old Town Hall), which will be held between May 24-28, invites you
to visit - join tasting - buy because the venue is like a lychee and pineapple plantation to this place as a
distribution from farmers. Direct farmers have no middlemen at all. In addition to tasting the famous
fruits of Chiang Rai, there are also various good products that have made a name for Chiang Rai to
distribute to visitors to visit Chiang Rai. together with Bangchak and civil society Release the project car
“Punsuk Pineapple” solves the problem of Phu Lae pineapple oversupply

30

31

Q : แหล่งปลูกสับปะรดภูแล พื้นที่ตําบล อําเภอ
ความเฉพาะของพื้นที่ เป็นยังไงหรอคะ

A : เนื่องจากได้ขอสิทธิ์บัตรในการจดสินค้าGI ความ
เฉพาะในการปลูกสับปะรดตําบลบ้านดู่ ท่าสุด นางแล มี
เฉพาะ ของสินค้า Gl จริง ๆ หลังจากที่ได้ผลิตภัณฑ์
สับปะรดแล้วหรือสัญลักษณ์ แล้วผู้ประกอบการ สามา
รถนําเอาสัญลักษณ์นั้นมาติดในแบรนด์ของตัวเองได้
เพราะเป็นการสร้างมูลค่าให้แก่ผู้จําหน่าย

Q : อยากจะให้พูดเชิญชวนให้คนรู้จักเกี่ยว

กับสับปะรดภูแลหน่อยค่ะ

A : นักท่องเที่ยวทั้งคนในพื้นที่หรือนอกพื้นที่ และชาว

ต่างชาติได้มีโอกาสเข้ามาเยี่ยมชมจังหวัดเชียงราย

สินค้าหลักคือสับปะรดภูแล อยากให้ลองมาชิมหรือ

การเข้ามาเรียนรู้กระบวนการวิธีการผลิตต่างๆ

สามารถติดต่อได้ทางสํานักงานเกษตรหรือศึกษาจาก

เกษตรกรโดยตรงได้

Q : สับปะรดมีบทบาทกับชุมชน สังคมและวิถี


ชีวิตอย่างไรคะ?

A : ณ ปัจจุบันจะพูดได้เลยว่าสับปะรดมีความ เกี่ยว

กับวิถีชีวิตของชุมชน ตั้งแต่การปลูก

เก็บเกี่ยวจนกระทั่งปัจจุบันมีเรื่องของการแปรรูปเข้า

มาโดยมีความผสมผสานอย่างกลมกลืนกันในเรื่อง บทสัมภาษณ์ : นายนัทพงษ์ จันทรานนท์

ของวัฒนธรรมของการเป็นอยู่ของเกษตรกร ตําแหน่ง : นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรชํานาญการ

เนื่องจากปัจจุบันมีชาวต่างชาติโดย เฉพาะการที่มี ผู้สัมภาษณ์ : นางสาวณัฐธิดา ใจจินา

ประเทศจีนเข้ามา เพราะฉะนั้นเกษตรจึงต้องผลิตเพื่อ


หน่าย เริ่มมีการทําเป็นลักษณะของโฮมสเตย์ให้เยี่ยมชมในส่วนของแหล่งผลิตรวมถึงกระบวนการในเรื่องการ

แพ็คของต่างๆ เป็นต้น มีเรื่องของการส่งเสริมการท่องเที่ยวและดูวิถีชีวิตของเกษตรกรด้วย ว่ามีการปลูกเป็น

ยังไงผลิตยังไง และมีการขายยังไงพูดได้เลยว่าครบครัน

Q : ความโดดเด่นของสับปะรดภูแล ในฐานะ GI และสินค้า OTOP คืออะไรคะ?

A : ในส่วนของสับปะรดภูแลส่วนที่เป็นสินค้า GI ( Geographical Indications ) เป็นสินค้าที่ บ่งบอกถึง
คุณลักษณะของสภาพพื้นที่เฉพาะในท้องถิ่นนั้นๆคือความโดดเด่นเฉพาะตัว สับปะรดภูแลเนื่องจากมีการปลูก
ตําบลนางแล บ้านดู่ แม่ข้าวต้มท่าสุด ปลูกแล้วสามารถให้ผลผลิตที่โดดเด่น อร่อย และแกนกลางของสับปะรด
สามารถรับประทานได้ มีรสชาติหวานกรอบ ซึ่งทําให้ เกษตรกรในพื้นที่ได้เล็งเห็นถึงความโดดเด่นเพราะฉะนั้น
การพัฒนาสินค้า ถึงได้ไปขอจดลิขสิทธิ์ เรื่องของการเป็นสินค้า GI เพื่อจะได้สร้างมูลค่ากับสินค้าในการพัฒนา
สับปะรด GI

Q : ประวัติที่มาของสับปะรดภูสายพันธุ์ของมัน มีความเป็นมายังไงบ้างคะ?

A : ก่อนที่จะถึงพูดสับปะรดภูแล ต้องพูดเท้าความก่อนว่าสับปะรดในจังหวัดเชียงรายเดิมที่มีการปลูกสับปะรด
2 ประเภท สับปะรดบริโภคสด และสับปะรดโรงงานเป็นหลัก สับปะรดที่บริโภคสด โดยดั้งเดิมเป็นสับปะรดพันธุ์
นางแล ประวัติความเป็นมามาในลักษณะตั้งแต่เริ่มแรก ก็คือ มีอาจารย์จากมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย ท่าน
อาจารย์อเนก ประทีป ณ ถลาง เป็นผู้นําเอาสับปะรดพันธุ์ภูเก็ตจากจังหวัดภูเก็ตมาทดลอง ปลูกในตําบลนาง
แล พอปลูกแล้วมีลักษณะโดดเด่นออกจากจากลักษณะเดิมที่เป็นสายพันธุ์ภูเก็ต คือมีผลที่มีขนาดเล็ก มีความ
เหมาะสมที่จะนําไปบริโภคสดและที่สําคัญแกนกลางของสับปะรดสามารถรับประทานได้และเนื้อของมันมีรสชาติ
อร่อยตรงความต้องการของผู้บริโภคมีลักษณะหวานไม่กัดลิ้น สีผิวเป็นลักษณะสีเหลืองทอง ทําให้มีการเริ่ม
ปลูกกันมาเรื่อย ๆ เพราะเห็นว่าเป็นพืชที่จะสามารถสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรผู้ปลูกสับปะรดจังหวัดเชียงราย
จนถึงปัจจุบันมีการขยาย พื้นที่การปลูกจํานวนมากขึ้น

32

Q : ความโดดเด่นในของสับปะรดภูแลในมุมมองของ คุณจิราภรณ์ อุ่นแก้ว เป็นยังไงคะ?
A : สับปะรดภูแลจะมีการปลูกในพื้นที่ตําบลนางแล ท่าสุด บ้านดู่ สามพื้นที่จะมีGI ของสับปะรด

ภูแลถ้าปลูกในพื้นที่อื่นจะไม่ขึ้นชื่อว่าเป็นสับปะรดภูแลไปปลูกได้แต่รสชาติ ไม่มีเอกลักษณ์

เหมือนกับสับปะรดภูแลผลผลิตจะไม่ได้ตรงตามเป้าหมาย

Q : มองสับปะรดภูแลว่าจะ Q : อยากจะให้พูดเชิญ
เป็นอย่างไรในอนาคตบ้าง ชวนเกี่ยวกับสับปะรดภู
คะ? แลสักหน่อยค่ะ
A : สับประรดภูแลในอนาคต A : อยากจะให้มีการปลูก
การตลาดขอสับปะรดภูแล เพิ่มมากขึ้นแต่ แนะนําให้
ได้กว้างไกลมากสามารถ ปลูก ในพื้นที่ของ GI ถ้า
ผลิตได้อีกเยอะมีการปลูก นอกนั้น มันจะไม่ได้ผลผลิต
เพิ่มมากขึ้น ตามที่ต้องการสําหรับ ผู้ที่
มีความสนใจ สามารถเข้า
มาเยี่ยมชม และศึกษา
ข้อมูลเกี่ยวกับสับปะรดภู
แล

บทสัมภาษณ์ : นางสาวจิราภรณ์ อุ่นแก้ว
ตําแหน่ง : ผู้ช่วยนักวิชาการเกษตร

ผู้สัมภาษณ์ : นางสาวณัฐธิดา ใจจินา



33

Q : โรงงานที่อยู่ตอนนี้มีการทําอะไรบ้างคะ ?
A:โรงงานสับปะรดไร่น้ําพุ มีการส่งออกสับปะรด ผลสด และผลปอก ส่วนใหญ่มีการ
ส่งออกไปทาง ประเทศจีน ประเทศกัมพูชา ประเทศมาเลเซีย และส่งภายในประเทศโดย
ใช้การแพ็คและส่งออกไปโดยมี ข้อกําหนดว่าแต่ละไซต์จะราคา แตกต่างกันไปสภาพ
เศรษฐกิจในปัจจุบัน ไม่ค่อยส่งผลเสีย ต่อการขายสับปะรดภูแลมากนัก



Q: อยากจะให้พูดเชิญชวนเกี่ยวกับสับปะร
ดภูแลหน่อยค่ะ
A:อยากให้เด็กและเยวชนรุ่นใหม่หันมาสนใจเรื่องการเกษตร ส่วนมากมีแต่คนรุ่นหลัง
ที่ทําอยู่จึงอยากให้เด็กรุ่นหลังมา ศึกษาและนําไปทําเพื่อในอนาคต

Q: แล้วรายได้เศรษฐกิจที่ถูกขับเคลื่อนผ่าน
สับปะรดภูแลล่ะคะ ?
A : รายได้ส่วนใหญ่ดีมากราคาคงที่ คนที่มี
โรงงานปลอกสับ ประรดภูแลวันหนึ่งก็ได้
ประมาณ 500-600 บาท เป็นรายได้ที่ดีทําให้
ชุมชนเกิดความเข็มแข็ง






Q: สับปะรดภูแลมีบทบาทกับชุมชน สังคมและวิถี
ชีวิต อย่างไร?
A :สับประรดภูแลทําให้วิถีชีวิตของชาวบ้านดีขึ้น
เพราะมี โรงงานปอกสับประรดมีแถบทุกหมู่บ้าน
ในตําบลนางแล อยากให้คนไทยหันมาบริโภคสับ
ประรด ส่วนใหญ่จะส่งออกไป ทางกรุงเทพ
หาดใหญ่เป็นรายได้ดีให้กับชุมชนระแวกตําบล
บ้านดู่ตําบลนางแล ตําบลท่าสวย สับประรดภูแล
ยังสามารถ ปลูกได้ทุกอําเภอในเชียงรายอีกด้วย





บทสัมภาษณ์ : นายทับ พรมณี
ตําแหน่ง : รองนายกเทศมนตรีตําบลนางแล
ผู้สัมภาษณ์ : นางสาวณัฐธิดา ใจจินา



34

บทสัมภาษณ์ : นางวิลาวรรณ ชุมแปง
ตําแหน่ง : เจ้าของธุรกิจส่งออกสับปะรด

ผู้สัมภาษณ์ : นางสาวณัฐธิดา ใจจินา

Q : โรงงานที่อยู่ตอนนี้มีการทําอะไรบ้างคะ ?
A:โรงงานสับปะรดไร่น้ําพุ มีการส่งออกสับปะรด ผลสด และผลปอก ส่วนใหญ่มีการส่งออกไปทาง
ประเทศจีน ประเทศกัมพูชา ประเทศมาเลเซีย และส่งภายในประเทศโดยใช้การแพ็คและส่งออกไปโดย
มี ข้อกําหนดว่าแต่ละไซต์จะราคา แตกต่างกันไปสภาพเศรษฐกิจในปัจจุบัน ไม่ค่อยส่งผลเสีย ต่อ
การขายสับปะรดภูแลมากนัก
Q : อยากจะให้พูดเชิญชวนเกี่ยวกับสับปะรดภูแลหน่อยค่ะ?
A:นักท่องเที่ยวทั้งคนในพื้นที่หรือนอกพื้นที่ และชาวต่างชาติได้มีโอกาสเข้ามาเยี่ยมชมจังหวัด
เชียงราย สินค้าหลัก คือสับปะรดภูแล อยากให้ลองมาชิม หรือการเข้ามาเรียน รู้กระบวนการวิธี
การผลิตต่าง ๆ สามารถติต่อได้ทางสํานักงานเกษตร หรือ ศึกษาจากเกษตรกรโดยตรงได้

บทสัมภาษณ์ : นายทับ พรมณี
ตําแหน่ง : รองนายกเทศมนตรีตําบลนางแล

ผู้สัมภาษณ์ : นางสาวณัฐธิดา ใจจินา
Q : เศรษฐกิจช่วงนี้มีผลทางด้านการทํางานหรือ
ไม่คะ?

A : การทํางานเป็นไปได้ตามปกติ เพิ่มเติมคือ ต้องระมัดระวังตนเองยิ่งขึ้นเพื่อเป็นการป้องกันต่อ
ตนเองและลูกค้าที่บริโภคจึงต้องคํานึงถึงจุดนั้นเป็นพิเศษ เช่น รักษามาตรการ อย่างเข้มงวด ล้าง
มือให้สะอาดและสวมถุงมือ ทุกครั้งเวลาปอกเปลือกสับปะรด

บทสัมภาษณ์ : นายบุญ นําแก้ว
ทําหน้าที่ : แพ็คสับปะรดเพื่อเตรียมส่งออก

ผู้สัมภาษณ์ : นางสาวณัฐธิดา ใจจินา

Q : การส่งออกสับปะรดในสภาวะโควิดช่วงนี้เป็นอย่างไรบ้างคะ?
A : การส่งออกเป็นไปตามปกติ 2 วัน จะจัดส่ง 1 ครั้งเพื่อให้สับปะรดสามารถขับเคลื่อนไปได้อย่าง
ยั่งยืน บริการจัดส่งอย่างสม่ำเสมอ และตรวจเช็คสินค้าเพื่อความ ปลอดภัยต่อ ผู้บริโภคและ
ต้องการที่จะให้ สับปะรดจัดส่งได้อย่างตรงเวลา

บทสัมภาษณ์ : นางปรานี แซ่หวือ
ทําหน้าที่ : ปอกตาสับปะรด

ผู้สัมภาษณ์ : นางสาวณัฐธิดา ใจจินา

Q : ขั้นตอนในการปลอกตาสับปะรดมีวิธีอย่างไรบ้างคะ?
A : 1. เราจะใช้มีดขว้านตาสีดําโดยทํา แนวเฉียงตามทางตาของสับปะรดภูแล

2. หลังจากนั้นเราก็จะเก็บรายละเอียดลูก สับปะรดให้มีแนวเฉียงเท่ากัน
3. เตรียมจัดใส่จานและใส่ถุงขายได้

35

บทสรุป

ภูแล : นวัตวิถีชุมชนบนความท้าทายในสังคมแห่งการเปลี่ยนแปลง

ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงมากมายในสังคมจึงเป็นความท้าทายใหม่
ของนวัตวิถีชุมชนสับปะรดภูแลในการปรับเปลี่ยนเรียนรู้ เพื่อธำรงอยู่ท่ามกลาง
การเปลี่ยนแปลงต่างๆ อาทิ ระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม การทำเกษตรกรรมแบบ
เน้นผลผลิตการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศ ภาวะความขาดแคลนอาหารซึ่งล้วน
แต่ส่งผลต่อมวลมนุษยชาติและสังคมในภาพรวม

จากการภาคสนามชุมชน คณะผู้จัดทำได้ข้อค้นพบประการหนึ่งว่าการ
เปลี่ยนแปลงนำพามาซึ่งการเรียนรู้ที่เข้าใจคุณค่าของกาลเวลา นวัตวิถีชุมชน
สับปะรดภูแลก็เช่นเดียวกันที่ไม่อาจจะหลีกหนีการทำหน้าที่ของกาลเวลาได้
แต่ในฐานะลูกหลานชาวเชียงรายคณะผู้จัดทำก็ยังมีความหวังว่า นวัตวิถีชุมชน
สับปะรดภูแลนั้น จะสามารถก้าวข้ามการเปลี่ยนแปลงและธำรงรักษาคุณค่าของ
พืชเศรษฐกิจของจังหวัดเชียงรายต่อไปได้ด้วยกำลังของเด็กและเยาวชน คนรุ่น
ใหม่ที่จะร่วมสร้างสรรค์การพัฒนาให้เกิดขึ้นภายใต้ “สำนึกพลเมืองเข้มแข็ง” เพื่อ
สร้าง “ชุมชนมั่นคง มั่งคั่งที่ยั่งยืน”

คำถามสำคัญของการเรียนรู้ภายใต้โครงการถ่ายทอดนวัตวิถีชุมชน
ผ่านสารานุกรมมีชีวิตสับปะรดภูแลในครั้งนี้ เป็นคำถามที่จะย้ำเตือนให้ลูกหลาน
ชาวเชียงราย ได้ตระหนักถึงบทบาทของตนเองที่มีต่อชุมชนท้องถิ่น และร่วมเป็น
ส่วนหนึ่งของการพัฒนาท้องถิ่นได้ด้วยพลังความคิด พลังคุณธรรมและความ
เป็นพลเมืองรักบ้านเกิดเพื่อการพัฒนาชุมชนท้องถิ่นที่ยางยืนต่อไป

36

ผ๋ามผญ๋าภูแล: แหล่งการเรียนรู้นวัตวิถีชุมชน
สับปะรดภูแล

ผ๋ามผญ๋าภูแลที่ 1

เทศบาลตำบลนางแล
เทศบาลตำบลนางแล ตั้งอยู่ในตำบลนางแล อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย เป็นศูนย์ข้อมูล

และบริการด้านข้อมูลนวัตวิถีชุมชนสับปะรดภูแลให้กับประชาชนและหน่วยงานต่างๆ โดยเทศบาล
นางแลได้มีบทบาทหน้าที่สำคัญ ในการประสานงานชุมชนผู้เพาะปลูกสับปะรดภูแล และยกระดับ
คุณภาพให้กับผลผลิตสับปะรดภูแล ให้มีมูลค่าที่สูงขึ้นนอกจากนั้นเทศบาลตำบลนางแลยังเป็น
จุดเริ่มต้นแรกของการเดินทางเพื่อเรียนรู้นวัตวิถีชุมชนสับปะรดภูแลอีกด้วย

ผ๋ามผญ๋าภูแลที่ 2

สวนเพาะปลูกสับปะรดภูแล
พื้นที่การเพาะปลูกสับปะรดภูแลนั้นจะอยู่ในเขตพื้นที่ตำบลบ้านดู่ ตำบลนางแล

และตำบลแม่ข้าวต้มท่าสุด อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงรายซึ่งเป็นสามพื้นที่ที่ได้รับการ
รับรองจากกรมทรัพย์สินทางปัญญา ในการเป็นพื้นที่จำเพาะในการปลูกสับปะรดภูแลที่ให้ผลผลิต
เป็นเอกลักษณ์ที่เป็นผลมาจากลักษณะทางภูมิศาสตร์ที่แตกต่างจากพื้นที่การเพาะปลูกอื่นๆ
ซึ่งสามารถเข้าเยี่ยมชมและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกับเกษตรกรผู้เพาะปลูกได้อย่างเป็นกันเอง

ผ๋ามผญ๋าภูแลที่ 3

แหล่งแปรรูปสับปะรดภูแล
พื้นที่การปลอกเปลือกและแปรรูปสับปะรดภูแลนั้นจะอยู่ในเขตพื้นที่ตำบลบ้านดู่ ตำบลนาง

แล และตำบลแม่ข้าวต้มท่าสุด อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย เนื่องจากทำให้มีความ
สะดวกในการขนส่งวัตถุดิบและทำให้ได้วัตถุดิบในการแปรรูปที่มีความสดและปลอดภัย จึงได้มีการ
จัดตั้งกลุ่มวิสาหกิจปอกเปลือกแปรรูปและจำหน่ายปลีกในพื้นที่สามตำบลอย่างแพร่หลาย
นอกจากนั้นกระบวนการแปรรูปสับปะรดภูแลนั้นสามารถทำได้หลายประเภท อาทิ การอบแห้งการ
ทำแยมสับปะรด การทำข้าวเกรียบสับปะรด เป็นต้น โดยผลิตภัณฑ์ที่ได้จากการแปรรูปทุกชนิดจะมี
การจัดจำหน่ายภายในกลุ่มวิสาหกิจชุมชนและจำหน่ายในศูนย์การจำหน่ายเอกชน เช่น ห้างสรรพ
สินค้า ร้านค้าทั่วไป เป็นต้น

37

LEARNING RESOURCES FOR INNOVATIVE WAYS OF PHU LAE

PINEAPPLE COMMUNITY

Pam Pha Ya Phu Lae 1 : Pam Pha Ya Phu Lae 2 :
Nang Lae Subdistrict Municipality Phu Lae Pineapple Plantation

Nang Lae Subdistrict Municipality Located in Phu Lae pineapple cultivation areas are
Nang Lae Subdistrict, Mueang District, located in Ban Du Subdistrict, Nang Lae
Chiang Rai Province, is an information and Subdistrict, and Mae Khao Tom Tha Su
service center for information on the Subdistrict, Mueang Chiang Rai District,
innovation of Phu Lae Pineapple Community Chiang Rai Province, which are three areas
for the people and various agencies. Nang that have been certified by the Department
Lae Municipality has played an important of Intellectual Property in the It is a specific
role in coordinating the Phu Lae pineapple area in Phu Lae pineapple planting that
grower community and upgrading the produces unique products as a result of
quality of Phu Lae pineapple production to a geographical characteristics that are
higher value. In addition, Nang Lae different from other planting areas that can
Subdistrict Municipality is also the first be visited and exchanged with farmers.
starting point for learning about the
innovative way of life of the Phu Lae
Pineapple Community.

Pam Pha Ya Phu Lae 3 : Phu Lae Pineapple Processing Source

The peeling and processing areas of Phu Lae pineapple are located in Ban Du Subdistrict, Nang Lae
Subdistrict, and Mae Khao Tom Tha Sut Subdistrict, Muang Chiang Rai District, Chiang Rai Province. Due
to the convenience of raw materials transportation and the production of raw materials for processing
that are fresh and safe, a group of peeling, processing, and retailing enterprises has been established in
the three sub-districts widely. In addition, the processing process of Phu Lae pineapple can be made in
many types. Such as drying, making pineapple jam, making pineapple crackers, etc. All products
obtained from processing will be distributed within community enterprises and sold in private
distribution centers such as department stores. general stores, etc.

38

ผ๋ามผญ๋าภูแลที่ 4

เทศบาลตำบลนางแล
แหล่งจำหน่ายผลิตภัณฑ์สับปะรดภูแล ตั้งอยู่ในศูนย์การค้าเซ็นทรัลพลาซา เชียงราย โดย

จัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์จากสับปะรดภูแลหลายชนิด อาทิ สับปะรดภูแลปอกสด สับปะรดภูแลอบ
แห้งน้ำสับปะรดภูแลเป็นต้นโดยศูนย์จำหน่ายได้นำเอาผลผลิตมาจากการแปรรูปของกลุ่มวิสาหกิจ
ชุมชนในพื้นที่มาจัดจำหน่ายให้เป็นที่รู้จักมากยิ่งขึ้น




ผ๋ามผญ๋าภูแลที่ 5

ร้านกาแฟป่าซาง (Pasang)
ร้านกาแฟป่าซาง (Pasang) ตั้งอยู่ในเขตเทศบาลตำบลนางแลเป็นร้านจำหน่ายเครื่องดื่มและ

อาหารที่นำสับปะรดภูแลมาเป็นส่วนประกอบ โดยรายการอาหารแนะนำสำหรับร้านป่าซางได้แก่
กาแฟสับปะรดภูแลที่ผสานความกลมกล่อมของกาแฟอราบิก้า (Arabica) เข้ากับน้ำสับปะรดภูแลที่
มีรสชาติเป็นเอกลักษณ์ทำให้เป็นรายการอาหารที่โดดเด่นและดึงเอาความเป็นอัตลักษณ์ของภูแล
มานำเสนอในรูปแบบใหม่ที่น่าสนใจ




ผ๋ามผญ๋าภูแลที่ 6

อนุสาวรีย์พ่ อขุ นเม็งราย
เป็นราชานุสาวรีย์ที่เป็นที่สักการะเคารพและศูนย์รวมความศรัทธาของชาวจังหวัดเชียงราย

โดยอนุสาวรีย์พ่อขุนเม็งรายตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย เป็นสถานที่ระลึกถึง
พ่อขุนเม็งรายหรือ พญาเม็งราย ต้นราชวงศ์มังรายที่ปกครองอยู่ในดินแดนล้านนาในอดีต ทรง
ทำนุบำรุงพระศาสนาและปกครองไพร่ฟ้าด้วยคุณธรรม ทำให้เป็นที่เคารพสักการะของลูกหลาน
ชาวจังหวัดเชียงรายมาจนถึงปัจจุบัน






ผ๋ามผญ๋าภูแลที่ 7

โรงเรียนเทศบาล 6 นครเชียงราย
เป็นศูนย์ประสานงานด้านความร่วมมือของการศึกษานวัตวิถีชุมชนสับปะรดภูแลโดยเป็นพื้นที่

สำหรับการวางแผนและศึกษาการศึกษานวัตวิถีชุมชนสับปะรดภูแลของนักเรียนและคณะครูกลุ่ม
สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรมและเป็นแหล่งปฏิบัติการทางสังคมศึกษาในการ
พัฒนาสารานุกรมมีชีวิตสับปะรดภูแลและโปรแกรมภูแล ที่ใช้ในการถ่ายทอดการศึกษานวัตวิถี
ชุมชนสับปะรดภูแลให้แก่นักเรียน ผู้ปกครอง ชุมชนและสังคมผ่านช่องทางการเผยแพร่ต่างๆ เช่น
Facebook, YouTube , Instagram เป็นต้น




39

PAM PHA YA PHU LAE

Pam Pha Ya Phu Lae 4 :
Nang Lae Subdistrict Municipality

Phu Lae Pineapple Products Distributor
Located in Central Plaza Shopping Center
Chiang Rai by distributing many kinds of
Phu Lae pineapple products such as fresh
peeled Phu Lae pineapple, dried Phu Lae
pineapple, Phu Lae pineapple juice, etc.
The distribution center has brought
products from the processing of
community enterprises in the area to
distribute to become more known

Pam Pha Ya Phu Lae 5 : Pam Pha Ya Phu Lae 7 :
Pasang Coffee Shop Municipal School 6 Nakhon Chiang
Rai
Pasang Coffee Shop (Pasang), located in the
municipality of Nang Lae Sub-district, is a It is a coordinating center for the
beverage and food shop that uses Phu Lae cooperation of Phu Lae Pineapple
pineapple as an ingredient. Arabica and the Community Innovative Education. It is an
unique flavor of Phu Lae Pineapple Juice make area for planning and studying the Phu
this a distinctive dish and bring out the Lae Pineapple Community Innovative
uniqueness of Phu Lae in an interesting new Education for students and teachers of
way. the Social Studies, Religion, and Culture
learning subject group. It is a resource for
Pam Pha Ya Phu Lae 6 : social studies in the development of the
King Mengrai Monument Phu Lae Pineapple Living Encyclopedia
and the Phu Lae Program that is used to
It is a monument that is worshiped and the convey the education of Phu Lae
center of the faith of the people of Chiang Rai Pineapple Community Innovation to
Province. The monument of King Mengrai is students, parents, communities, and
located in the area of M​ ueang District, Chiang society through various dissemination
Rai Province. It is a memorial place for King channels such as Facebook, YouTube.,
Mengrai or Phaya Mengrai, the beginning of the Instagram, etc.
Mangrai dynasty that ruled the Lanna land in
the past. His Highness upholds the religion and
governs the people with virtue, making it
revered worship of the children of Chiang Rai
until the present.

40

ช่องทางการติดตาม
การถ่ายทอดนวัตวิถีชุมชน

social media

phulae 1.0

youtube facebook

tik tok Instagram

41

42