หนังสือเรียน สังคม ป.5

จากภาพสถาปตั ยกรรมท่ีโดดเดน่ น้ี
ไดร้ บั อทิ ธพิ ลมาจากอารยธรรมใด

บริษัท สรา้ งสรรค์สอ่ื เพอ่ื การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

อารยธรรม หมายถึง ความเจริญรุ่งเรืองทางสังคมในด้านการเมือง
การปกครอง กฎหมาย เศรษฐกจิ ศลิ ปวทิ ยาการ ศลี ธรรม และความเชอื่ ทางศาสนา

๑ อทิ ธพิ ลของอารยธรรมอนิ เดยี และจนี ทมี่ ตี อ่ ไทยและ
ภมู ภิ าคเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใต้

อารยธรรมจีนและอินเดียได้เข้ามามีบทบาทในดินแดนไทยและภูมิภาค
เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ท�าให้เกิดความเจริญรุ่งเรืองในด้านต่างๆ โดยผู้คนในบรษิ ทั สรา้ งสรรคส์ ่ือเพือ่ การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ดินแดนแถบนี้ได้มีการติดต่อกับชาวจีนและอินเดียมาต้ังแต่ในอดีต ก่อให้เกิด
การผสมผสานทางวฒั นธรรมในดา้ นตา่ งๆ สง่ ผลมาจนถงึ ปจั จบุ นั เชน่ อารยธรรม
ด้านศาสนาและความเชื่อ ภาษาและวรรณคดี การแต่งกาย อาหาร โดยถูก
ปรับเปลยี่ นใหเ้ หมาะสมกบั วัฒนธรรมของภมู ิภาคนนั้ ๆ

ปจั จยั สา� คญั ในการเขา้ มาของอารยธรรมจนี และอนิ เดยี ในดนิ แดนไทยและ
ภูมิภาคเอเชยี ตะวันออกเฉยี งใต้มีหลายปัจจัย ดงั นี้

สั ง ค ม ศึ ก ษ า ป.๕ ๑7๑

ศาสนา และวัฒนธรรม

๑) การติดต่อค้าขายและความสัมพันธ์ทางการทูต ดินแดนไทยและ
ภูมภิ าคเอเชยี ตะวันออกเฉียงใต้มที รัพยากรธรรมชาติทสี่ มบรู ณ์มสี นิ คา้ มากมาย

หลายชนดิ และบางชนดิ เปน็ สนิ คา้ ทต่ี อ้ งการของพอ่ คา้ ชาวจนี และชาวอนิ เดยี ทา� ให้

เกดิ การตดิ ตอ่ การคา้ ขน้ึ จนมกี ารพฒั นาการความสมั พนั ธท์ างการทตู เพอ่ื สง่ เสรมิ

การค้าอย่างม่ันคง มีการแลกเปลี่ยน

วฒั นธรรมกนั เชน่ วฒั นธรรมดา้ นภาษา

ศาสนา การแตง่ กาย และอาหาร บรษิ ัท สรา้ งสรรคส์ อื่ เพ่ือการเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด
สินค้าส่วนใหญ่ที่พ่อค้าชาวจีน .SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU(SSR.)CO.,LTD

นา� มาขายไดแ้ ก่เครอ่ื งเทศผา้ ไหมกระดาษ

สนิ คา้ สว่ นใหญท่ พี่ อ่ คา้ ชาวอนิ เดยี

นา� มาขาย ไดแ้ ก่ พรม ผา้ หนิ สี เครอ่ื งเทศ

u เครอื่ งเทศ สนิ คา้ ส�าคญั ท่พี อ่ คา้ ชาวอินเดีย
นิยมน�ามาค้าขาย

๒) การเผยแผศ่ าสนา บรเิ วณภมู ภิ าค
เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ได้รับอิทธิพลทาง
ศาสนาพราหมณ์ - ฮนิ ดู พระพทุ ธศาสนา และบรษิ ทั สร้างสรรค์สือ่ เพื่อการเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

อสิ ลามจากประเทศอนิ เดยี ไดแ้ ก่ ประเทศไทย
กัมพูชา ลาว เมียนมา และในประเทศ
เวียดนามส่วนใหญ่นับถือพระพุทธศาสนา
นิกายมหายานท่ไี ดร้ ับมาจากประเทศจนี

u วดั หงอ็ กเซิน (วัดเนินหยก) วัดใน
พระพุทธศาสนานกิ ายมหายาน
ประเทศเวียดนาม

๑7๒ สั ง ค ม ศึ กษ า ป.๕

ศาสนา และวฒั นธรรม

๑.๑ อิทธิพลของอารยธรรมอนิ เดีย

การเขา้ มาของอารยธรรมอนิ เดยี ในดนิ แดนเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใตส้ ว่ นใหญ่
มาจากการคา้ จากพอ่ คา้ ชาวอนิ เดยี พราหมณน์ กั บวชทเ่ี ขา้ มาทา� งานในราชสา� นกั
และการเผยแผ่พระพุทธศาสนาโดยพระภิกษุ การเข้ามาของอารยธรรมอินเดีย
กอ่ ใหเ้ กดิ วฒั นธรรมในดินแดนภมู ภิ าคเอเชยี ตะวันออกเฉียงใต้ทสี่ �าคญั ดงั น้ี

(๑) ศาสนาและความเชอื่ ดนิ แดนในภมู ภิ าคเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใตไ้ ดร้ บั
อทิ ธพิ ลของศาสนาพราหมณ์ - ฮนิ ดู และพระพทุ ธศาสนามาตง้ั แตก่ อ่ นสมยั โบราณบรษิ ัท สรา้ งสรรค์สอื่ เพื่อการเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ซงึ่ ศาสนาและความเชอ่ื ของอนิ เดยี มผี ลตอ่ การสรา้ งงานศลิ ปกรรมตามหลกั ฐาน
ปรากฏอยู่ในสถานทตี่ ่างๆ เชน่

อิทธิพลจากศาสนาพราหมณ์ - ฮินดู ได้แก่ ปราสาทนครวัดและ
ปราสาทนครธมในประเทศกมั พูชา

อทิ ธพิ ลจากพระพทุ ธศาสนา ไดแ้ ก่ เจดยี ช์ เวดากองในประเทศเมยี นมา
และโบโรบดู รู ห์ รอื บุโรพุทโธ ในประเทศอนิ โดนเี ซีย

อิทธิพลจากศาสนาอิสลาม ได้แก่ มัสยิดปุตราในประเทศมาเลเซีย
และมสั ยดิ สุลต่าน โอมาร์ อาลี ไซฟุดดนิ ในประเทศบรูไน

บรษิ ัท สรา้ งสรรค์สอ่ื เพอ่ื การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

u โบโรบดู รู ห์ รือบุโรพุทโธ ประเทศอนิ โดนีเซีย สั ง ค ม ศึ ก ษ า ป.๕

ศาสนา และวฒั นธรรม ๑73

หนว ยการเรยี นรูท่ี

๑๔ ภูมภิ าคตางๆ ในประเทศไทย
มาตรฐานการเรียนรูและตวั ชี้วดั

๑. สืบค้นและอธิบายข้อมูลลักษณะทาง
กายภาพในภูมิภาคของตนด้วยแผนท่ีและ
รูปถา่ ย (มฐ. ส ๕.๑ ป.๕/๑)
๒. อธิบายลักษณะทางกายภาพท่ีส่งผลบริษทั สร้างสรรคส์ ่อื เพื่อการเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ต่อแหล่งทรัพยากรและสถานท่ีส�าคัญใน
ภูมภิ าคของตน (มฐ. ส ๕.๑ ป.๕/๒)

๓. วิเคราะห์ส่ิงแวดล้อมทางกายภาพท่ี
มีอิทธิพลต่อลักษณะการต้ังถ่ินฐานและการ
ย้ายถ่นิ ของประชากรในภูมภิ าคของตน
(มฐ. ส ๕.๒ ป.๕/๑)

๔. วเิ คราะหอ์ ทิ ธพิ ลของสงิ่ แวดลอ้ มทาง
ธรรมชาติที่ก่อให้เกิดวิถีการด�าเนินชีวิตใน
ภูมภิ าคของตน (มฐ. ส ๕.๒ ป.๕/๒)

สาระสําคญั

ประเทศไทยแบง่ ภาคตามลกั ษณะทางภมู ศิ าสตรเ์ ปน็ ๖ ภาค แตล่ ะภาคมลี กั ษณะทางกายภาพ
ทแ่ี ตกตา่ งกนั ซึง่ ส่งผลตอ่ แหลง่ ทรัพยากร สถานทส่ี า� คญั ลักษณะการตั้งถิ่นฐาน การยา้ ยถน่ิ และ
วถิ กี ารดา� เนนิ ชวี ิตของประชาชนในภมู ิภาค
บรษิ ัท สร้างสรรค์ส่อื เพ่ือการเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

๑ แผนผงั สาระการเรยี นรู 2

ภาคเหนือ ภาคตะวนั ตก

๖ ภูมิภาคตางๆ 3 ภาคตะวนั ออก
ในประเทศไทย
ภาคใต เฉียงเหนือ

๕ ๔

ภาคตะวนั ออก ภาคกลาง

»ÃÐà·Èä·Âµ§Ñé ÍÂË٠ÐËÇÒ‹ §Åе¨Ô ´Ù ·èÕ õ -í òð í à˹Í× áÅÐÅͧ¨Ô¨´Ù
·èÕ ù÷ -í ñðõ µí ÐÇ¹Ñ ÍÍ¡ ầ‹ ÀÁÙ ÀÔ Ò¤µÒÁÅ¡Ñ É³Ð·Ò§¡ÒÂÀÒ¾
໚¹ ö ÀÒ¤ àÃÒÊÒÁÒö㪌Ἱ·ÕèáÅÐÃÙ»¶‹ÒÂ͸ԺÒ¢ŒÍÁÙÅ
Åѡɳзҧ¡ÒÂÀÒ¾ ÃÇÁ·Ñé§Ê¶Ò¹·èÕÊíÒ¤ÑÞ ¡ÒõÑ駶èÔ¹°Ò¹
¡ÒÃÂÒŒ ¶Ôè¹ áÅÐÇÔ¶Õ¡ÒôÒí à¹¹Ô ªÕÇÔµÀÒÂã¹ÀÁÙ ÀÔ Ò¤ä´Œ

บริษัท สร้างสรรค์สื่อเพอ่ื การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

บรษิ ัท สร้างสรรคส์ ่อื เพ่อื การเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

สั ง ค ม ศึ กษ า ป.๕  แผนทแ่ี สดงการแบง่ ภาคของประเทศไทย

๑82 ศาสนา และวฒั นธรรม

๑ ภาคเหนอื
ภาคเหนือมีพ้ืนท่ี ๙๓,๖๙๑ ตารางกิโลเมตร ต้ังอยู่ระหว่างละติจูด ๒๐°
ถงึ ๑๗° เหนอื และลองจิจดู ๑๐๑° ถงึ ๙๗° ตะวันออก มี ๙ จงั หวดั ไดแ้ ก่
จังหวดั เชยี งราย แม่ฮอ่ งสอน พะเยา เชียงใหม่ น่าน ล�าพูน ล�าปาง แพร่ และ
อุตรดติ ถ์
น.สาย

98 ตอ. 100 ตอ.

บรษิ ทั สร้างสรรคส์ ือ่ เพือ่ การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

20 น. 20 น.

18 น. 18 น.

0 25 50 บรษิ ัท สรา้ งสรรค์สือ่ เพ่อื การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด คำอธิบายสญั ลักษณ

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ทต่ี ั้งจงั หวดั ระดบั ความสูงของพน้ื ที่ (เมตร)

เสนแบงเขตประเทศ 1200 ภเู ขา/ทิวเขา
600 ทส่ี ูง
เขอื่ น 400

100 กิโลเมตร แมนำ้ , ลำน้ำ 200 ทีร่ าบลุม
50
แหลงนำ้ ระดบั ทะเลปานกลาง

98 ตอ. 100 ตอ.

 แผนที่แสดงลกั ษณะภูมปิ ระเทศภาคเหนอื

สั ง ค ม ศึ ก ษ า ป.๕ ๑83

ศาสนา และวฒั นธรรม

๑.๑ ภมู ปิ ระเทศ

ภาคเหนือมีลักษณะภูมิประเทศเป็นทิวเขาสลับซับซ้อนเป็นแนวยาวเหนือ
จดใต ้ มคี วามลาดชนั และมคี วามสงู มากกวา่ ภาคอน่ื ๆ ภเู ขาและทวิ เขาสา� คญั เชน่
ทิวเขาผปี นั นา�้ ทวิ เขาถนนธงชัย ทวิ เขาแดนลาว และทวิ เขาหลวงพระบาง
บริเวณทิวเขาเป็นแหล่งต้นน�้าล�าธารของแม่น้�าสายต่างๆ ท่ีส�าคัญ คือ
แมน่ า้� ปาย แมน่ า�้ ยวม แมน่ า้� เมย แมน่ า�้ ปง แมน่ า้� วงั แมน่ า�้ ยม แมน่ า�้ นา่ น แมน่ า้� รวก
แมน่ า้� แมก่ ก แมน่ า�้ แมอ่ งิ มแี อง่ ทร่ี าบและทรี่ าบลมุ่ ระหวา่ งทวิ เขาซงึ่ มแี มน่ า�้ ไหลผา่ น

บรษิ ัท สรา้ งสรรค์สื่อเพอื่ การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด

เปน็ บรเิ วณทส่ี ะสมดนิ ตะกอนและแรธ่ าต.SR ุAทNGSANา� SUEใPHหUAKAพ้RNRIAนื้NRUUท(SSRบี่.)CO.,รLTDเิ วณนมี้ คี วามอดุ มสมบรู ณ ์
แอ่งท่ีราบส�าคัญ เช่น แอ่งที่ราบแม่ฮ่องสอน แอ่งที่ราบเชียงราย แอ่งท่ีราบ
เชยี งใหม่ - ล�าพูนแอง่ ทรี่ าบลา� ปาง และแอ่งทีร่ าบอุตรดติ ถ์

บรษิ ทั สรา้ งสรรคส์ อ่ื เพอ่ื การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด

 ภมู ปิ ระเทศบรเิ วณแอง่ แม่ฮ่องสอน จังหวดั แม.S่ฮRAN่อGSAงNSสUEPHอUAKนARNRIANRUU(SSR.)CO.,LTD

๑.๒ ภมู อิ ำกำศ

ท่ีตั้งของภาคเหนืออยู่ในเขตละติจูดสูงกว่าภาคอื่นๆ รวมทั้งมีทิวเขาสูง
เป็นจ�านวนมาก ท�าให้ภูมิอากาศภาคเหนือมีลักษณะเป็นแบบร้อนช้ืนสลับแล้ง
มี ๓ ฤดู คือ ฤดูร้อน ฤดูฝน และฤดูหนาว มีอุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปีประมาณ
๒๓ - ๒๘ องศาเซลเซยี ส ฤดรู อ้ นอากาศรอ้ นและแหง้ แลง้ ฤดหู นาวมอี ากาศหนาวเยน็
ฤดฝู นมปี ริมาณฝนน้อยเนื่องจากท่ีต้งั อยูห่ า่ งไกลจากทะเล ยกเวน้ บรเิ วณที่ไมม่ ี
ภเู ขาก�าบงั

๑8๔ สั ง ค ม ศึ กษ า ป.๕

ศาสนา และวฒั นธรรม

หน่วยการเรียนร้ทู ่ี ปญหาสิ่งแวดลอม
และแนวทางการจัดการ
๑๕
มาตรฐานการเรียนรแู้ ละตัวชวี้ ัด

นา� เสนอตวั อยา่ งทสี่ ะทอ้ นใหเ้ หน็ ผลจาก
การรักษาและท�าลายสิ่งแวดล้อมและเสนอ
แนวทางในการจดั การสงิ่ แวดลอ้ มในภมู ภิ าค
ของตน (มฐ. ส ๕.๒ ป.๕/๓)บรษิ ัท สร้างสรรค์ส่อื เพื่อการเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

สาระสา� คัญ

การดา� เนนิ ชวี ิตของมนุษย์ต้องพึง่ พาอาศัยสงิ่ แวดลอ้ ม เพอื่ เปนท่อี ยู่อาศยั และการดา� เนินชวี ติ
กิจกรรมทุกอย่างของมนุษย์มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมท้ังสิ้น ดังน้ันจึงต้องมีแนวทางในการจัดการ
สิ่งแวดล้อมอย่างเหมาะสม ซ่ึงจะแตกต่างกันไปตามลักษณะทางกายภาพและทรัพยากรธรรมชาติ
ของแตล่ ะภมู ิภาค
บรษิ ัท สรา้ งสรรค์สอื่ เพือ่ การเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

๑ แผนผงั สาระการเรยี นรู้ 2

ภาคเหนอื ภาคตะวันตก

6 ปัญหาส่ิงแวดล้อม ๓ ภาคตะวันออก
และแนวทาง
ภาคใต้ การจัดการ เฉียงเหนอื

5 ๔

ภาคตะวนั ออก ภาคกลาง

¨Ò¡ÀÒ¾ ¹¡Ñ àÃÕ¹¤´Ô ÇÒ‹
ʧÔè áÇ´ÅÍŒ Á¹ÊÕé Ç‹ ¹ÁÒ¡¾ºä´¨Œ Ò¡
ÀҤ㴢ͧ»ÃÐà·Èä·Â

ปญั หาสง่ิ แวดลอ้ มในภมู ภิ าคตา่ งๆ ของไทยมคี วามแตกตา่ งกนั ตามลกั ษณะบรษิ ทั สร้างสรรค์ส่อื เพอ่ื การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ทางกายภาพที่เกิดข้ึนของแต่ละภูมิภาค ทั้งจากการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติ
และจากกิจกรรมต่างๆ ของมนุษย์ที่ท�าลายส่ิงแวดล้อม ก่อให้เกิดผลกระทบ
ในดา้ นต่างๆ
การจัดการสิ่งแวดล้อมจึงเปนกระบวนการส�าคัญในการดูแลรักษา
ส่ิงแวดล้อมท่ีนักเรียนควรรู้ เพ่ือน�าไปใช้ในการดูแลรักษาและใช้ประโยชน์
จากส่ิงแวดล้อมอย่างคุ้มค่า เพื่อรักษาส่ิงแวดล้อมให้อยู่คู่กับภูมิภาคของเราได้

๑อยา่ งยาวนานและยง่ั ยนื จากกรณตี ัวอย่างดังต่อไปน้ี
ภาคเหนอื : กรณีตวั อยา ง แมแ จม โมเดล
จัดโดยทีมประชารัฐแมแจม จงั หวัดเชียงใหม
บรษิ ัท สร้างสรรคส์ อ่ื เพือ่ การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด
๑.๑
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ปญหำ

หมอกควันและไฟปา เปนปัญหาสิ่งแวดล้อมท่ีส�าคัญของภาคเหนือ

โดยเฉพาะจงั หวดั เชยี งใหมซ่ ง่ึ เปน จงั หวดั ทตี่ ดิ อนั ดบั ๑ ของโลกเรอื่ งปญั หาฝนุ ควนั

ประสบกับปัญหาค่าฝุน PM ๒.๕ เกินมาตรฐานกว่า ๓๐๐ ไมโครกรัมต่อ

ลกู บาศกเ์ มตร (คา่ มาตรฐานท่ีองคก์ ารอนามยั โลกกา� หนดอย่ทู ี่ ๒๕ ไมโครกรมั

ต่อลูกบาศก์เมตร) ซึ่งเกิดขึ้นในช่วงเดือนมกราคมถึงเมษายนของทุกป สาเหตุ

สว่ นหนง่ึ เกดิ จากไฟปา การเผาเศษวชั พชื และตอซงั พชื ทเ่ี กบ็ เกย่ี วแลว้ เพอื่ เตรยี ม

พ้ืนท่ีท�าการเกษตรต่อไป โดยเฉพาะในอ�าเภอแม่แจ่ม ซ่ึงเปนอ�าเภอที่ใหญ่

2๔๐ สั ง ค ม ศึ กษ า ป.5

ศาสนา และวัฒนธรรม

และมพี น้ื ทป่ี ลกู ขา้ วโพดมากทส่ี ดุ ในจงั หวดั เชยี งใหม ่ ทา� ใหม้ เี ศษวชั พชื และตอซงั
ท่เี หลือจากการปลกู ข้าวโพดในปริมาณมากซึ่งเกษตรกรจะเผาทง้ิ ทัง้ หมด ท�าให้
เกิดหมอกควนั ปรมิ าณมาก เกิดเปนมลพษิ ทางอากาศ ส่งผลกระทบต่อสขุ ภาพ
ของประชาชนในพ้นื ที่ โดยเฉพาะผูป้ วยที่มโี รคประจ�าตัวเกีย่ วกับปอดและระบบ
ทางเดนิ หายใจ รวมถงึ ผลกระทบทางออ้ มจากระบบเศรษฐกจิ การคมนาคม และ
การด�าเนนิ ชวี ติ ประจ�าวัน

บรษิ ทั สรา้ งสรรค์สอ่ื เพ่ือการเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

 หมอกควนั สง่ ผลกระทบตอ่ ทศั นยี ภาพในการสญั จรไป - มาในภาคเหนอื

ทม่ี า : https://www.thaipost.net/main/detail/74585

¤ÇÒÁÃàŒÙ ÊÃÔÁ¡ÒÃàÃÕ¹ÌÙ
PM ò.õ ¤Í× ½Ø†¹ÅÐÍͧ·ÕèÁÕ¢¹Ò´àÅ¡ç ¡ÇÒ‹ ò.õ äÁ¤Ã͹ ËÃ×ÍÁÕ¢¹Ò´

¢»ÍçÐÁÁ¹Ò³ÉØ Âñ·ãèÕ·¹íÒò˹õŒÒ¢·ÍÕ衧ÃàÊ͹Œ§½¼Ø†¹Ò‹ ¹¹.บSรRิษAÈทัNéѹGสSAร¹ÙäN้างSÁสUEรÂPรHค‹ÊUส์¡Aื่อKเพÒARÅือ่ NกÁRาIรÒAเNรÒRยี§UนUÃรู้¢((SสS¶สRÍ.ร).C)¡§Oจ.,�ำLกTàÃDัดÊ͹Œ §¼ä´ÁŒ Á¨¹Ö§ÉØ á¾ ÃàÅ‹¡¡çèШ¹Ò¢Â¹à¨¢ÁŒÒÊ¡Ù Ù‹
·Ò§à´Ô¹ËÒÂ㨠¡ÃÐáÊàÅÍ× ´ ¡Í‹ ãËŒà¡´Ô ÍѹµÃÒµ‹ÍÃÒ‹ §¡ÒÂä´Œ

๑.๒ วิธกี ำรด�ำเนินกำร

จากปัญหาหมอกควนั และไฟปาดงั กล่าว ทีมประชารัฐแม่แจม่ ซ่ึงเกิดจาก
การรวมตัวกันของส่วนราชการ ภาคเอกชน ภาคประชาสงั คม นักวิชาการ และ
ภาคประชาชนในพื้นที่อ�าเภอแม่แจ่ม ได้ร่วมกันวางแผนและขับเคล่ือนโครงการ

สั ง ค ม ศึ ก ษ า ป.5 2๔๑

ศาสนา และวัฒนธรรม

แม่แจ่มโมเดล โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาหมอกควันและ

ไฟปา โดยน้อมน�าศาสตร์พระราชาตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาฟนฟูดิน

น้�า และปา เพื่อลดปัญหาและผลกระทบจากหมอกควันและไฟปา ในพื้นท่ีอย่าง

ย่ังยืน ด้วยการสร้างจิตส�านึกการพิทักษ์และฟนฟูสิ่งแวดล้อม ออกกฎหมาย

จัดระเบียบการใช้พ้ืนท่ีปาไม้กับชุมชนร่วมกัน ฟนฟูและปลูกปาคืนความสมดุล

ให้ระบบนิเวศ โดยสนับสนุนกล้าไม้ส�าหรับปลูกปา เช่น สัก ไผ่ ส่งเสริม

การปลกู พชื แบบผสมผสานตามฤดกู าล จดั ตงั้ หนว่ ยอาสาชมุ ชนคอยลาดตระเวน
เฝ้าระวัง และดับไฟปา เพื่อป้องกันการเกิดไฟปาในพ้ืนที่เสี่ยง สร้างระบบบริษทั สรา้ งสรรค์สือ่ เพอ่ื การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ชลประทานขนาดเล็กท่ีมีความเหมาะสมกับสภาพปาต้นน้�า รณรงค์ไถกลบ

ตอซังแทนการเผา ให้ความรู้เร่ืองการชิงเผาในพ้ืนที่การเกษตรและพ้ืนท่ีปา

ตามหลักวิชาการ สนบั สนนุ เครอ่ื งมอื

โดยนา� เศษวสั ดเุ หลอื ใชท้ างการเกษตร

มาแปรรูปเปนอาหารสัตว์ เช่น โค

กระบอื การนา� เปลอื กขา้ วโพดมาหมกั

เปนปุยหรือบีบอัดเปนก้อน เพ่ือน�า

ไปเปนเช้ือเพลิงผลิตพลังงานไฟฟ้า

และเสริมสร้างความเข้มแข็งของทุก

ภาคส่วน  การแปรรปู เปลือกและซังข้าวโพดใหเ้ ปน
อาหารสัตว์ชว่ ยลดปัญหาการเผาและฝุนควันบรษิ ัท สร้างสรรค์สื่อเพื่อการเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

๑.๓ ผลกำรด�ำเนินกำร

จากความร่วมมือด�าเนินการของทีมประชารัฐแม่แจ่ม สามารถคล่ีคลาย
ปญั หาหมอกควนั และไฟปา ในอ�าเภอแมแ่ จ่มได้อย่างมีประสทิ ธิภาพ เหน็ ไดจ้ าก
บรเิ วณจดุ ความรอ้ นซง่ึ เสยี่ งตอ่ การเกดิ ไฟปา ลดลงจาก ๕๔๘ จดุ ใน พ.ศ. ๒๕๕๘
เหลอื เพยี ง ๑๙ จดุ ใน พ.ศ. ๒๕๖๑ และจา� นวนผปู้ ว ยทไ่ี ดร้ บั ผลกระทบจากหมอกควนั
และไฟปา กว่า ๑๘,๐๐๐ คน ใน พ.ศ. ๒๕๕๘ ลดลงเหลือ ๒,๙๐๐ คน ใน พ.ศ.
๒๕๖๑

2๔2 สั ง ค ม ศึ กษ า ป.5

ศาสนา และวฒั นธรรม

บรรณำนกุ รม

คณะกรรมการภูมิศาสตร์แห่งชาติ. เอกสารชุดภูมิศาสตร์ประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร:

ไทยวฒั นาพานิช, ๒๕๒๗.

คณะกรรมการวัฒนธรรมแหง่ ชาต,ิ สา� นกั งาน. มารยาทไทย. กรงุ เทพมหานคร: บญุ ศิริการพิมพ์, ๒๕๕๐.

คณาจารยภ์ าควชิ าภูมศิ าสตร์, คณะศึกษาศาสตร ์ มหาวิทยาลยั รามค�าแหง.

ภูมิศาสตร์ประเทศไทย. พมิ พค์ รงั้ ท่ี ๕. กรุงเทพมหานคร: สา� นักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคา� แหง,

๒๕๔๓. บริษัท สรา้ งสรรค์สื่อเพือ่ การเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

จรนิ ทร์ เทศวานชิ . การเงินและการธนาคาร. กรุงเทพมหานคร: โอเดียนสโตร,์ ๒๕๔๕.
ฉัตรชัย พงศ์ประยูร. การต้ังถิ่นฐานมนุษย์ : ทฤษฎีและแนวปฏิบัติ. กรุงเทพมหานคร:

ภาควชิ าภูมิศาสตร ์ คณะอักษรศาสตร์ จฬุ าลงกรณ์มหาวทิ ยาลัย, ๒๕๓๖.

ตรี ณ พงศ์มฆพัฒน์. เศรษฐศาสตรค์ รอบครัว. กรงุ เทพมหานคร: มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์, ๒๕๔๓.
ทวี ทองสว่าง และคณะ. ประวัติศาสตร์ไทยยุคก่อนประวัติศาสตร์ถึงอยุธยา. กรุงเทพมหานคร:

โรงพิมพ์อมรการพิมพ์, ๒๕๒๘.

ธรณีวทิ ยา กรมทรพั ยากรธรณ,ี สา� นัก. ธรณวี ิทยาประเทศไทย. กรงุ เทพมหานคร: มปท, ๒๕๕๐.
ธรรมสภา. สมดุ ภาพพุทธประวตั ิ. กรงุ เทพมหานคร: ธรรมสภา, ๒๕๔๑.
บรรจบ วงษ์พิพัฒน์พงษ์. ภูมิศาสตร์ ภาคตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร:

ภาคพัฒนา ตา� ราและเอกสารวิชาการ หน่วยศกึ ษานเิ ทศก ์ กรมการฝึกหดั คร,ู ๒๕๓๔.

บญุ ม ี แทน่ แกว้ . ประวัตศิ าสนาตา่ ง ๆ และปรัชญาธรรม. กรงุ เทพมหานคร: โอเดยี นสโตร์, ๒๕๔๖.
ปราณ ี ตันตยานบุ ุตร. ภมู ปิ ัญญาไทย. กรงุ เทพมหานคร: มหาวทิ ยาลยั ธุรกจิ บัณฑติ ย,์ ๒๕๕๐.
พระพรหมคณุ าภรณ ์ (ป.อ. ปยตุ โฺ ต). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบบั ประมวลศพั ท.์ กรุงเทพมหานคร:
โรงพิมพม์ หาจุฬาลงกรณราชวิทยาลยั , ๒๕๕๑.บรษิ ัท สร้างสรรคส์ ื่อเพื่อการเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

พระพทุ ธศาสนาแห่งชาติ, ส�านกั งาน. พระเจ้าอยูห่ วั กับวัดไทย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ส�านกั งาน

พระพุทธศาสนาแห่งชาต,ิ ๒๕๕๐.

แหลง่ สบื ค้น

กระทรวงการทอ่ งเทย่ี วและกฬี า. คลองสงั เนห่ .์ [ระบบออนไลน]์ . เขา้ ถงึ ไดจ้ าก: https://thailandtourism
directory.go.th/th/info/attraction/detail/itemid/21713. (วนั ทคี่ น้ ขอ้ มลู ๑๙ เมษายน ๒๕๖๒)

กระทรวงการทอ่ งเทยี่ วและกฬี า. ทงุ่ โปรงทอง. [ระบบออนไลน]์ . เขา้ ถงึ ไดจ้ าก: https://thailandtourism
directory.go.th/th/info/attraction/detail/itemid/4679. (วนั ทค่ี น้ ขอ้ มูล ๑๙ เมษายน ๒๕๖๒)

สั ง ค ม ศึ ก ษ า ป.๕ 257

ศาสนา และวฒั นธรรม

กระทรวงการท่องเทีย่ วและกีฬา. นา้� ตกปาโจ. [ระบบออนไลน]์ . เขา้ ถงึ ไดจ้ าก: https://thailandtourism
directory.go.th/th/info/attraction/detail/itemid/1889. (วันที่คน้ ข้อมลู ๑๙ เมษายน ๒๕๖๒)
การทอ่ งเทย่ี วแหง่ ประเทศไทย. แผนทที่ อ่ งเทย่ี ว. [ระบบออนไลน]์ . เขา้ ถงึ ไดจ้ าก: https://www.tat.or.th/th/
central-data/map. (วนั ทีค่ น้ ขอ้ มลู ๖ พฤษภาคม ๒๕๖๒).
ศูนย์ภูมิอากาศ, กรมอุตุนิยมวิทยา. สภาวะอากาศของประเทศไทย. [ระบบออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:
http://climate.tmd.go.th/content/category/17. (วันทีค่ น้ ขอ้ มูล ๒๒ เมษายน ๒๕๖๒).

โครงการพฒั นาแห่งสหประชาชาต ิ (UNPD) ประเทศไทย. บา้ นบางลา. บริษัท สรา้ งสรรคส์ อ่ื เพ่ือการเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด [ระบบออนไลน์]. เข้าถึงไดจ้ าก:
https://www.th.undp.org/content/thailan.SRdANG/SAeNSUnEP/HUhAKAoRNRmIANReUU/(SSpR.)CrOe.,LTsD scenter/pressreleases/2017
/06/30/baan-bang-la-conservation-group-wins-global-equator-prize-for-long-standing-
efforts-on-mangrove-conservation.html. (วันท่คี น้ ข้อมูล 7 ธนั วาคม 2563).
เทศบาลเมืองแสนสุข. โครงการบริหารจัดการขยะมูลฝอย “จังหวดั สะอาด”. [ระบบออนไลน]์ . เข้าถงึ ได้
จาก: https://www.saensukcity.go.th/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B
8%A 7/gallery/1445-170404-waste-reduction-project.html. (วนั ทค่ี น้ ขอ้ มลู 7 ธนั วาคม 2563).
มลู นธิ ชิ ยั พฒั นา. “ไอคอนสยาม” รว่ มกบั มลู นธิ ชิ ยั พฒั นา โครงการ “รกั ษล์ มุ่ นา�้ เจา้ พระยา รว่ มกนั พฒั นา

และจดั การนา้� อยา่ งยง่ั ยนื ”. [ระบบออนไลน]์ . เขา้ ถงึ ไดจ้ าก: https://www.chaipat.or.th/site_content
/item/4053-7-2554914.html (วันทค่ี น้ ข้อมลู 7 ธนั วาคม 2563).
ส�านักงานพัฒนาที่ดิน เขต 5. โครงการพัฒนาพื้นที่ดินเค็มทุ่งเมืองเพีย. [ระบบออนไลน์]. เข้าถึงได ้
จาก: https://www.ldd.go.th/web_psd/Employee%20Assessment/wean/jv58/jvs58-
11.1. (วันทค่ี น้ ข้อมลู 7 ธันวาคม 2563).
สถาบันเครือข่ายการพัฒนาแบบเปิด ประเทศไทย. แม่แจ่มโมเดล. [ระบบออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:
https://thailand.opendevelopmentmekong.net/th/stories/the-mae-chaem- development บริษัท สร้างสรรค์สื่อเพ่ือการเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

-model/. (วนั ทีค่ น้ ข้อมูล 9 มกราคม 2564).
สถาบันลูกโลกสีเขียว. ชุมชนบ้านห้วยสะพานสามัคคี. [ระบบออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: https://
www.greenglobeinstitute.com/Frontend/Content.aspx?ContentID=bb2bc0af- c317-41b6-9
20d-bb48f2bdd8e1. (วันที่คน้ ขอ้ มลู 7 ธนั วาคม 2563).

258 สั ง ค ม ศึ กษ า ป.๕

ศาสนา และวฒั นธรรม

บริษทั สร้างสรรคส์ ื่อเพอ่ื การเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

บริษทั สร้างสรรค์ส่ือเพอื่ การเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD