การเขียนย่อความ

การเขยี นยอ่ ความ

กล่มุ สาระการเรียนร้ภู าษาไทย ชัน้ มัธยมศึกษาปีท่ี ๑
จัดทาโดย นางสาวจติ รวดี ปลดทกุ ข์

โรงเรยี นสามบ่อวทิ ยา สพม. สงขลา สตลู

การเขียนย่อความ

มาตรฐานการเรยี นรู้
มาตรฐาน ท ๒.๑ ใช้กระบวนการเขียนสื่อสาร เขียน

เรียงความ ย่อความ และเขียนเรื่องราวในรูปแบบต่าง ๆ
เขียนรายงานข้อมูลสารสนเทศและรายงานการศึกษา
คน้ คว้าอย่างมีประสทิ ธภิ าพ

ตัวชวี้ ัด
ม. ๑/๕ เขยี นย่อความจากเรื่องท่อี า่ น
ม. ๑/๙ มมี ารยาทในการเขียน

จุดประสงค์การเรียนรู้
๑.บอกหลักการเขียนย่อความรูปแบบตา่ ง ๆ ได้ (K)

๒. เขียนย่อความได้ถูกต้องตามรูปแบบและ
ไดใ้ จความครบถว้ น (P)

๓. มมี ารยาทในการเขยี น (A)

ความหมายของ
การย่อความ

การเขียนย่อ หมายถึง การนา
ใจความสาคัญของเรื่องมาเรียบเรียงใหม่
เพื่อให้ส้ัน กระชับ และเข้าใจง่าย เพื่อให้
สะดวกในการอ่าน การเขียนย่อความเป็น
การเขียนจากการอ่านเก็บใจความสาคัญ
ของเร่ือง แล้วนามาเรียบเรียงใหม่เปน็ ถ้อยคา
สานวนของผู้เขียนเอง โดยเขียนในรูปแบบ
ของย่อความ หลังจากที่อ่านเนื้อหาที่ย่อ
ค ว า ม แ ล้ ว ยั ง ส า ม า ร ถ ที่ จ ะ เ ข้ า ใ จ เ นื้ อ ห า
ได้ทงั้ หมด

สว่ นประกอบของ
การยอ่ ความ

ย่อความประกอบด้วยส่วน สาคัญ
๒ ส่วน ได้แก่ ส่วนคานา และส่วนเนื้อเรอื่ ง

- ส่วนนา เป็นแบบขึ้นต้นย่อความ
เพอื่ บอกท่มี าของเรือ่ งใหผ้ อู้ า่ นทราบ

- ส่วนเน้ือเร่ือง เป็นส่วนเนื้อหาที่
เรยี บเรียงแลว้ มยี อ่ หนา้ เดียว

หลกั ในการเขียน
ยอ่ ความ

๑. อ่านเนื้อเรื่องโดยละเอียดอย่างน้อย ๒ รอบ
เพ่ือทาความเข้าใจเนื้อหา, อะไร, ใคร, ทาอะไร,
กับใคร, ท่ีไหน, เมื่อไร, มีผลเป็นอย่างไร และเป็น
แบบใด

๒. แยกว่าเนื้อหาที่นาเสนอเป็นงานเขียนแบบใด
ขอ้ เท็จจริง ข้อคิดเห็น หรือแสดงอารมณ์

๓. บันทกึ เนอ้ื หาท่สี าคัญเป็นถ้อยคาของผเู้ ขยี น
๔. ตดั เน้ือหาทีไ่ ม่จาเปน็ ออก เชน่ การยกตัวอยา่ ง
รายละเอียด ส่วนผสม การเปรยี บเทียบ
๕. ถ้ามีเน้ือหาเก่ียวกับคาพูด ต้องเปล่ียน
สรรพนามบุรุษที่ ๑ และ ๒ กลายเป็นสรรพนามบุรุษ
ท่ี ๓

หลกั ในการเขยี น
ยอ่ ความ

๖. ไม่ควรย่อความเป็นอักษรย่อ ยกเว้นคาที่
เข้าใจดี เช่น พ.ศ.

๗. ใช้คาสนั้ ทส่ี ดุ และเข้าใจงา่ ย
๘. ใช้คาท่ีครอบคลุม เช่น ชาวสวน ชาวนา
ชาวไร่ ให้ใชค้ าวา่ เกษตรกร แทน
๙. ในกรณีที่เป็นคาราชาศัพท์ก็ต้องเขียนให้
ถกู ตอ้ ง หา้ มยอ่ ความ
๑ ๐ . ค า บ า ง ค า ท่ี ต้ อ ง แ ป ล ค ว า ม ห ม า ย
ควรเปล่ียนเป็นคาท่ีอ่านง่าย เช่น “มวลบุปผาชาติ
สุมาลีส่งกล่ินขจรอบอวลในไพรสณฑ์” ควรเขียน
ใหม่วา่ “เหลา่ ดอกไมใ้ นปา่ ส่งกลนิ่ หอม”

รปู แบบ

การเขียนย่อความ

๑. งานเขียนประเภทบทร้อยกรองต่าง ๆ เช่น โคลง
ฉันท์ กาพย์ กลอน รา่ ย ต้องบอกประเภทของบทร้อยกรอง
ชือ่ เรอ่ื ง ผ้แู ตง่ ที่มา ว่ามาจากหนังสืออะไร หนา้ ใด

รปู แบบ
ย่อ.....(ประเภทของร้อยกรอง).....เร่ือง......(ชื่อบท
ร้อยกรอง).......ของ......(ผู้แต่ง).............ตอน.....(ช่ือตอน)......
จาก.....(ชอื่ หนงั สือ)......หน้า.......(เลขหนา้ ).......ความวา่
.................ใจความ............................................................
...............................................................................................
....................................................................................
ตวั อย่าง
ย่อ นิทานคากลอน เร่ือง พระอภัยมณี ของ สุนทรภู่
ตอน พระอภัยมณีหนีผีเส้ือสมุทร จากหนังสือ เร่ือง
พระอภัยมณี หน้า ๑๔๕- ๑๖๐ ความว่า
พระอภัยมณีอยู่กับผีเส้ือสมุทรจนมีลูกอยู่ด้วยกัน คือ
สนิ สมุทร............

รปู แบบ

การเขียนย่อความ

๒. งานเขียนประเภทร้อยแก้ว เช่น นิทาน ตานาน
บทความ สารคดี ต้องบอก ประเภทของความเรียงร้อยแก้ว
ชอ่ื เร่ือง ผู้แต่ง ช่ือหนังสือ หน้าใด

รปู แบบ
ย่อ......(ประเภทของความเรียงร้อยแก้ว)......เรื่อง......(ชื่อ
เร่ือง).......ของ.......(ชื่อผู้แต่ง).....จาก.......(ช่ือหนังสือ)........
หน้า.......(เลขหน้า)........ความว่า
.................ใจความ...........................................................
................................................................................
ตวั อย่าง
ย่อ บทความ เร่ือง กรุงเทพฯ เมืองสีเขียว ปลอดขยะ
ของ สุนิรินธน์ จิระตรัยภพ จากเนชั่น สุดสัปดาห์ ปีท่ี ๑๗
ฉบับที่ ๘๕๙ วันท่ี ๑๔ พฤศจิกายน ๒๕๕๑ หน้า ๑๕
ความว่า
กรุงเทพเป็นเมืองหลวงของประเทศไทย และเป็นเมืองท่ี
ตดิ อันดบั นา่ ท่องเที่ยว....................

รปู แบบ

การเขยี นย่อความ

๓. งานเขียนประเภท ประกาศ แถลงการณ์ กาหนด
การณ์ ระเบียบคาส่ัง ให้บอกช่ือประเภท ช่ือเร่ือง ผู้แต่ง
วัน เดอื น ปี

รปู แบบ
ย่อ.....(ประเภทของงานเขียน).......เรื่อง......( ช่ือเร่ือง)....
.........ของ.......(ชอื่ ผแู้ ต่ง)........วัน เดอื น ปี ............. ความวา่
.................ใจความ.............................................................
.............................................................................
ตัวอยา่ ง
ยอ่ กาหนดการ เร่ือง พระราชพิธีพระราชทานเพลิง
พระศพ สมเดจ็ พระเจา้ พีน่ างเธอเจ้าฟ้ากลั ยาณิวฒั นา
กรมหลวงนราธวิ าสราชนครินทร์ ของ สานกั พระราชวัง
ระหว่างวัน ที่ ๑๔-๑๙ พฤศจกิ ายน ๒๕๕๑ความวา่
พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ ัวและสมเด็จพระราชนิ เี สด็จ
พระราชดาเนินยังพิธเี พ่อื ..............

รูปแบบการเขียนยอ่ ความ

๔ . ง า น เ ขี ย น ป ร ะ เ ภ ท พ ร ะ ร า ช ด า รั ส
พระบรมราโชวาท โอวาท ปาฐกถา สนุ ทรพจน์ คาปราศัย
ให้ระบวุ า่ พระราชดารสั พระบรมราโชวาท โอวาท ฯลฯ เป็น
ของใคร แสดงแกใ่ คร ชอื่ เรอื่ ง โอกาส สถานที่ วนั เดอื น ปี

รปู แบบ
ย่อ....(ประเภทของงานเขียน)....... ของ......(ช่ือผู้แต่ง)....
พระราชทานแก่......เรอื่ ง......( ชื่อเร่ือง)..........ในโอกาส........
ณ..............เมื่อวนั ท่ี............. ความวา่
ใจความ)............................................................................
...............................................................
ตัวอยา่ ง
ย่อ พระราโชวาท ของ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ
สยามบรมราชกุมารี ในโอกาส พิธีพระราชทานปริญญาบัตร
แก่ผู้สาเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
ประจาปีการศึกษา ๒๕๔๙ ณ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิ
โรฒ วิทยาเขตองครักษ์ จังหวัดนครนายก เม่ือ วันจันทร์ ท่ี
๑๒ ธันวาคม ๒๕๔๙ ความวา่
ขอให้ผู้ที่สาเร็จการศึกษาพึงตระหนักไวว้ ่า........................

รปู แบบ

การเขียนยอ่ ความ

๕. งานเขียนประเภทจดหมาย ให้ระบุว่าเป็นจดหมาย
ของใคร ถงึ ใคร ชือ่ เร่อื ง วนั เดือน ปี

รูปแบบ
ย่อจดหมายของ.....(ผู้เขียน).......ถึง......( ผู้รับ).......เร่ือง
.......(ชอื่ เรื่อง)........ วัน เดอื น ปี ..........ความวา่

................. ใจความ...................................................
......................................................................................

ตัวอย่าง
ย่ อ จ ด ห ม า ย ข อ ง น า ย แ พ ท ย์ ป ร ะ เ ว ศ ว ะ สี
ถึง บรรณาธิการหนังสือพิมพ์มติชน เร่ือง การดารงชีวิตตาม
แนวพระราชดารัสเศรษฐกิจพอเพียง วันท่ี ๑๖ พฤศจิกายน
๒๕๕๑ ความว่า
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงมีพระอัฉริยภาพและ
ทรงห่วงใยพสกนกิ ร..............

รปู แบบ

การเขยี นยอ่ ความ

๖. หนังสอื ราชการ ใหร้ ะบวุ า่ เป็นหนังสือราชการของ
ใคร ถงึ ใคร ช่ือเรอ่ื ง เลขท่หี นงั สือ วัน เดอื น ปี

รูปแบบ
ยอ่ หนงั สือราชการของ.......(ผู้เขยี น).......ถึง......( ผู้รับ).....
เร่ือง......(ชื่อเรื่อง).....เลขท.ี่ .....(เลขทหี่ นังสอื )...... วัน เดอื น
ปี ............. ความว่า
................ใจความ............................................................
.......................................................................
ตัวอย่าง
ย่อหนังสือราชการของ กระทรวงศึกษาธิการ ถึง
มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ เรื่อง ขอเชิญสัมมนา
เร่ือง “แนวโน้มการพัฒนามหาวิทยาลัยในอีก ๒๐ ปี
ข้างหน้า” เลขท่ี ศธ ๒๕๕๑/๒๓๔ ลงวันที่ ๑๗ พฤศจิกายน
๒๕๕๑ ความวา่
จากการพัฒนาทางด้านการศึกษาเพื่อก้าวเข้าสู่ความ
เปน็ สากล..............

ดคู ลปิ VDO เพอ่ื ทบทวนความรู้
สแกนเลย!!

เรยี นจบแลว้
อย่าลมื ทาแบบทดสอบหลังเรียน

นะคะเดก็ ๆ

สาหรับนักเรยี น สาหรบั บุคคลทั่วไป
โรงเรยี นสามบ่อวิทยา