SKOR A SPM (Ekonomi) Penerbitan Pelangi Sdn Bhd

JAWA

KERTAS MODEL SPM 1

Kertas 1

Soalan Jawapan Ulasan
1.
2. C Pelajar dikehendaki memahami konsep ilmu ekonomi
3. iaitu suatu bidang sains sosial yang mengkaji cara
4. manusia menguruskan sumber ekonomi yang terhad
untuk memenuhi kehendak manusia yang tidak terhad.
5.
J1 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 6. D Pernyataan kekurangan faktor pengeluaran mewujudkan
pilihan merujuk pada implikasi pilihan yang dibuat oleh
firma. Firma membuat pilihan untuk memaksimumkan
keuntungan.

B Andaian keluk kemungkinan pengeluaran iaitu ekonomi
telah mencapai guna tenaga penuh, ekonomi hanya
mengeluarkan dua jenis barang, sumber ekonomi adalah
terhad dan tetap dan tingkat teknologi adalah tetap.

B Pernyataan yang dinyatakan telah menyelesaikan
masalah asas ekonomi
(i) Apakah barang yang hendak dikeluarkan – lembu
(ii) Bagaimanakah barang hendak dikeluarkan –
menggunakan kaedah berinteraksikan buruh iaitu
menambah bilangan buruh
(iii) Untuk siapa barang dikeluarkan – orang ramai pada
musim perayaan

C Pelajar dikehendaki membezakan ciri sistem ekonomi
kapitalis (kata kunci adalah tanpa campur tangan
kerajaan) dan sistem ekonomi campuran (kata kunci
adalah menyediakan barang awam, subsidi).

B Pelajar dikehendaki memahami ciri-ciri pembentuk keluk
permintaan dan hukum permintaan secara terperinci.

APAN

Soalan Jawapan Ulasan
7.
A Pelajar dikehendaki menguasai penentu yang
8. mempengaruhi permintaan iaitu harga barang lain
9. (barang pengganti / barang pengenap), dasar kerajaan,
10. musim, cita rasa pengguna, pendapatan pengguna dan
jangkaan harga pada masa hadapan serta pelajar perlu
11. memahami pergerakan anak panah dari D0D0 ke D1D1.

D Pelajar perlu memahami konsep teori permintaan iaitu
apabila harga meningkat maka kuantiti diminta menurun
dan sebaliknya.

B Pelajar perlu memahami ciri-ciri firma.

D Pelajar dikehendaki memahami penentu yang
mempengaruhi penawaran seperti tingkat teknologi,
matlamat pengeluar, dasar kerajaan, jangkaan harga
pada masa hadapan dan cuaca.

D Pelajar dikehendaki mQenggunakan formula keanjalan
%∆ P
penawaran iaitu %∆

12. A Pelajar dikehendaki memahami konsep pasaran iaitu Ekonomi SPM Jawapan
suatu situasi yang membolehkan penjual dan pembeli
berinteraksi untuk menjalankan urus niaga pada suatu
tingkat harga dalam tempoh masa tertentu.

13. D Pelajar dikehendaki menganalisis jadual tersebut dalam
konsep keseimbangan pasaran.

14. C Pelajar dikehendaki mengetahui fungsi wang iaitu alat
perantaraan pertukaran, alat ukuran nilai, alat penyimpan
nilai dan alat bayaran tertunda.

15. A Pelajar dikehendaki menghafal fungsi utama bank
pusat iaitu mengeluarkan mata wang, jurubank kepada
kerajaan dan bank perdagangan, mengawal kestabilan
nilai mata wang dan mengawal kestabilan ekonomi.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Soalan Jawapan Ulasan
16.
B Pelajar dikehendaki memahami konsep deposit semasa
17. dan bank mana yang menawarkan perkhidmatan
tersebut.
18.
19. C Pelajar dikehendaki memahami fungsi bank perdagangan
dan perkhidmatan deposit semasa hanya disediakan
20. oleh bank perdagangan.

21. B Pelajar dikehendaki memahami ciri-ciri pemegang akaun
22. semasa secara terperinci.
23.
A Pelajar terlebih dahulu memahami ciri-ciri sektor pertama
24. dan perlu menghitungkan jenis aktiviti yang terlibat dalam
25. sektor pertama.
26.
27. C Pelajar perlu menghitungkan punca pendapatan
28. sahaja (upah, bonus, dividen). Tidak mencampurkan
perbelanjaan untuk memperoleh jumlah pendapatan.
29.
B Pelajar perlu menggunakan formula seperti berikut:
30. Upah benar = Upah wang ÷ harga purata barang

B Pelajar dikehendaki memahami faktor yang mendorong
individu bekerja dengan orang lain.

J2 D Pelajar dikehendaki menghafal potongan wajib (caruman
KWSP, PERKESO, cukai pendapatan perseorangan dan
bayaran zakat) untuk menghitungkan pendapatan boleh
guna.

B Pelajar memahami item yang dapat meningkatkan
pendapatan boleh guna.

C Pelajar dikehendaki membezakan ciri keperluan dan
kehendak.

C Pelajar dikehendaki menghafal formula keluaran sut iaitu
Perubahan jumlah keluaran ÷ Perubahan input berubah.

C Pelajar dikehendaki menghafal formula kos purata iaitu
(Kos tetap + Kos berubah) ÷ Jumlah Keluaran.

A Pelajar dikehendaki memahami tentang jumlah kos
pengeluaran. Contohnya, formula untuk mendapatkan
jumlah kos pengeluaran.

B Pelajar dikehendaki membezakan ciri-ciri antara
pengeluaran jangka pendek dan pengeluaran jangka
panjang.

B Pelajar dikehendaki menghafal formula kos berubah iaitu
Jumlah kos (TC) = Kos tetap (FC) + Kos berubah (VC).
VC = TC – FC

Soalan Jawapan Ulasan
31.
32. D Pelajar dikehendaki menyatakan contoh perbelanjaan Ekonomi SPM Jawapan
mengurus dan perbelanjaan pembangunan.
33.
34. D Semua pilihan jawapan adalah perbelanjaan mengurus
kecuali pembinaan jalan raya. Pembinaan jalan raya
35. adalah perbelanjaan pembangunan.
36.
C Pelajar perlu memahami setiap sektor bagi perbelanjaan
37. pembangunan. Kata kunci adalah klinik kesihatan.

38. C Pelajar dikehendaki menghafal cara tindakan kerajaan
39. bagi mengurangkan kadar pengangguran iaitu dengan
40. menggunakan dasar fiskal.

D Pelajar dikehendaki menyatakan kesan positif kegiatan
perdagangan antarabangsa.

D Pernyataan I adalah salah. Kerajaan kekurangan sumber
hasil / Pendapatan negara.
Pernyataan II adalah salah. Tujuan kerajaan membuat
pilihan adalah memaksimumkan kebajikan masyarakat.

C Pernyataan I dan II adalah betul. Sektor ketiga adalah
sektor perkhidmatan dan merupakan sektor yang penting
dalam KDNK.

B Pernyataan I adalah salah. Barang kawalan dikawal oleh
pihak kerajaan.

B Pernyataan I adalah salah. Inflasi tarikan permintaan
disebabkan oleh AD lebih besar daripada AS.

B Pernyataan I adalah salah. Beban cukai langsung tidak
boleh dipindahkan kepada orang lain.

Kertas 2

Bahagian A

Soalan Jawapan Markah
1. (a) 1
Buruh 1
– menyumbang tenaga fizikal dan tenaga mental
1
dalam proses pengeluaran 1
– Ganjaran bagi buruh adalah upah 1
Tanah 1
– merupakan sumber semula jadi 1
– penawarannya adalah terhad
– Ganjaran bagi pemilik tanah adalah sewa

Soalan Jawapan Markah
1
Modal 1

– adalah jentera atau mesin yang digunakan dalam 1
proses pengeluaran 1
1
– Ganjaran bagi modal adalah faedah
1
Usahawan Maks.5M

– merupakan individu yang menggabungkan sumber-
sumber ekonomi untuk menghasilkan sesuatu
barang/output

– Ganjaran yang diperoleh usahawan adalah untung

(b) (i) Barang awam 1

(ii) Ciri-ciri barang awam
– Tiada halangan untuk semua lapisan masyarakat
J3 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 1
menggunakannya
– Penawaran adalah terhad 1
– Wujud kos lepas 1
– Penggunaannya dikenakan bayaran yang minimum 1
– Ia disediakan oleh kerajaan 1
Maks.4M

(c) – Beras merupakan keperluan untuk meneruskan 1
kehidupan

– Beras merupakan sumber makanan/ makanan ruji 1
masyarakat

– Beras membekalkan tenaga 1

– Beras dapat memaksimumkan tingkat kepuasan 1
keluarga tersebut

– Harga beras dikawal oleh pihak kerajaan 1

– Penawarannya adalah terhad 1

– Pembelian beras tidak mempengaruhi oleh saiz 1
pendapatan pengguna

Maks.5M

(d) Kepentingan perdagangan antarabangsa bagi
sesebuah negara:

– Meningkatkan pendapatan negara 1

– Meluaskan pasaran 1

– Memperoleh barang yang tidak dikeluarkan di dalam 1
negara

Soalan Jawapan Markah
1
– Menggalakkan pemindahan dan penggunaan
teknologi 1
1
– Menawarkan peluang pekerjaan 1
– Menggalakkan mobiliti tenaga buruh 1
– Menggalakkan pelaburan Maks.5M
– Mewujudkan hubungan baik dengan rakan dagang
1
2. (a) Faktor peralihan keluk permintaan ke kiri:
1
– Penurunan harga barang pengganti bagi perabot
kayu iaitu perabot plastik 1
1
– Penurunan cita rasa pengguna terhadap perabot
kayu 1

– Penurunan pendapatan pengguna 1
1
– Jangkaan harga perabot kayu pada masa hadapan 1
akan menurun 1
1
– Bukan musim perayaan maka permintaan terhadap 1
perabot kayu berkurang 1

(b) (i) A = Input berubah 1

B = Input beubah 1
1
C = Input tetap 1

(ii) Tidak setuju 1
1
– C adalah input tetap Maks.5M

– Wujud dalam jangka masa pendek sahaja

– Wujud walaupun output sifar

(c) Akaun semasa:

– Membenarkan pelanggan membuat pembayaran
menggunakan cek

– Pelanggan tidak menerima kadar faedah simpanan

– Pelanggan akan dikenakan caj perkhidmatan

– Penyata Akaun akan dihantar setiap bulan kepada Ekonomi SPM Jawapan
pelanggan

– Tidak menggunakan buku simpanan

– Pelanggan boleh mohon kemudahan overdraf

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Soalan Jawapan Markah
(d)
J4 Hukum pulangan berkurangan: 1
3. (a) (i)
– Apabila suatu input berubah contohnya buruh 1
(ii) ditambahkan secara berterusan kepada satu input
tetap contohnya tanah, jumlah keluaran akan 1
semakin bertambah tetapi tambahan akan semakin
berkurang bagi setiap unit tambahan input berubah. 1
1
– Diandaikan terdapat sekurang-kurangnya satu input 1
tetap, input berubah adalah homogen, dan tingkat 1
teknologi pengeluaran adalah malar. 1
Maks.3M
– Berlaku dalam tahap II fungsi, pengeluaran jangka
pendek. 1
1
Isi rumah menangani isu inflasi: 1
– Isi rumah/ pengguna/ ahli keluarga perlu 1
1
mengurangkan perbelanjaan harian 1
– Mengutamakan barang keperluan daripada barang 1

kehendak 1
– Membandingkan harga sebelum membeli sesuatu 1
1
barang 1
– Mengurangkan pembelian barang berjenama 1
– Mengamalkan gaya hidup yang sihat 1
Maks.6M
Cara bank pusat menangani masalah inflasi:

Menaikkan kadar faedah
– Kos pinjaman akan meningkat/ jumlah pinjaman

berkurang
– Penawaran wang dalam pasaran akan berkurang
– Kuasa beli akan menurun/ permintaan akan menurun

Menjual surat jaminan kerajaan

– Penawaran wang dalam pasaran akan berkurang

– Kuasa beli akan menurun/ permintaan akan
berkurang

Menaikkan kadar rizab tunai/ berkanun
– Keupayaan bank memberi pinjaman akan menurun
– Penawaran wang dalam pasaran akan berkurang

Mengetatkan syarat sewa beli
– Mengurangkan margin pembiayaan sewa beli/

mengurangkan tempoh bayar balik
– Keupayaan pengguna berbelanja jatuh /permintaan

menurun/ kuasa beli menurun

Soalan Jawapan Markah Ekonomi SPM Jawapan
(b)
Jenis sekatan antarabangsa: 1
(c) – Embargo 1
– Kuota 1
(d) – Tarif 1
– Subsidi 1
– Sekatan bukan ekonomi 1
– Kawalan pertukaran asing Maks.3M

Kesan globalisasi pengangkutan: 1
– Industri pelancongan meningkat 1
– Peningkatan dalam aliran wang masuk 1
– Memperbaiki imbangan pembayaran negara 1
– Meningkatkan peluang pekerjaan 1
– Kadar pengangguran akan berkurang 1
– Mewujudkan hubungan diplomatik antara negara Maks.4M

Tujuan perjanjian blok ekonomi ASEAN: 1
– Meningkatkan daya saing ASEAN sebagai
1
pangkalan pengeluaran dalam pasaran dunia
melalui penghapusan halangan tarif dan bukan tarif 1
dalam ASEAN.
– Menarik kemasukan pelaburan langsung asing dan 1
teknologi baharu.
– Meningkatkan persaingan harga dalam industri-
industri pembuatan.
– Pengguna dapat memperoleh barang dagangan
daripada pengeluar ASEAN dengan lebih cekap.

Bahagian B

Soalan Jawapan Markah
4. (a) 1
– Mudah untuk mendapatkan tenaga buruh/ Tenaga
buruh yang ramai 1
1
– Kos pengeluaran yang murah 1
– Dapat memaksimumkan keuntungan
– Jarak perjalanan dari kilang ke pelabuhan / lebuh 1

raya dekat / kawasan berdekatan dengan pusat 1
bandar 1
– Bahan mentah mudah didapati untuk proses Maks.6M
pengeluaran
– Permintaan baja organik tinggi dalam negara
– Berorientasikan eksport

J5 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Soalan Jawapan Markah
(b) 1
Kos sosial ialah kos yang terpaksa ditanggung oleh
(c) pihak ketiga yang tidak termasuk dalam harga pasaran. 1
– Menjejaskan alam sekitar iaitu berlaku perubahan
5. (a) 1
landskap di kawasan tersebut 1
– Pencemaran udara iaitu kualiti udara merosot 1
– Menjejaskan kebajikan masyarakat
1
Faedah sosial ialah faedah yang diterima pihak ketiga 1
selain pengguna dan pengeluar 1
– Peningkatan peluang pekerjaan 1
– Mengurangkan pengangguran 1
– Peningkatan kuasa beli masyarakat
– Peningkatan taraf hidup 1
– Meningkatkan ilmu dan kemahiran teknikal pekerja
1
tempatan
1
Kesan pengeluaran baja organik terhadap guna tenaga:
– Peningkatan peluang pekerjaan dalam pelbagai 1

sektor ekonomi / mengurangkan pengangguran 1
– Peningkatan ilmu dan kemahiran teknikal pekerja
1
tempatan
– Peningkatan pendapatan masyarakat/ upah/ gaji 1
1
meningkat 1
– Penurunan masalah sosial seperti kecurian, ragut Maks.4M

dan sebagainya 1
Kesan pengeluaran baja organik terhadap pertumbuhan 1
ekonomi: 1
– Peningkatan kegiatan ekonomi dalam pelbagai
1
bidang 1
– Kelengkapan infrastruktur dan kemudahan awam

meningkat
– Peningkatan pendapatan masyarakat
– Peningkatan permintaan barang dan perkhidmatan
– Peningkatan pendapatan negara

Peranan kerajaan dalam ekonomi:
– Menyediakan barang awam/ barang sosial
– Memaksimumkan kebajikan masyarakat
– Kerajaan sebagai monopoli semula jadi dalam

penyediaan barangan awam
– Menawarkan peluang pekerjaan
– Menjana sumber pendapatan dalam kalangan

penjawat awam

Soalan Jawapan Markah
(b)
Saya tidak bersetuju kerana: 1
(c) – Menyekat peluang pekerjaan untuk siswazah baharu 1
– Mengurangkan peluang pekerjaan di Malaysia 1
– Bilangan graduan yang semakin ramai 1
– Menyebabkan peningkatan pengangguran dalam 1

kalangan siswazah 1
– Pembaziran tenaga buruh 1
– Masalah sosial dalam kalangan belia meningkat 1
– Penurunan produktiviti 1
– Kos menggaji pekerja baharu adalah lebih rendah 1
– Meningkatkan beban kewangan kerajaan 1
– Perbelanjaan meningkat
Atau 1
Saya bersetuju kerana: 1
– Mengekalkan kepakaran dalam semua bidang 1
– Meningkatkan produktiviti 1
– Memberi peluang pekerjaan kepada golongan yang
1
berumur lebih daripda 55 tahun
– Meningkatkan KWSP negara jika penjawat awam 1
1
mencarum KWSP Maks.10M
– Wang KWSP membantu perbelanjaan kerajaan
– Kerajaan dapat melakukan pelaburan baharu

Kesan terhadap aktiviti perdagangan antara Malaysia 1 Ekonomi SPM Jawapan
dengan Amerika Syarikat:
– Nilai Ringgit Malaysia meningkat berbanding dengan 1
1
Dolar Amerika 1
– Harga eksport Malaysia meningkat 1
– Menjejaskan industri pelancongan 1
– Kemasukan pelancong asing berkurang 1
– Disebabkan penurunan kuasa beli pelancong
– Permintaan eksport Malaysia menurun 1
– Jumlah nilai eksport Malaysia ke Amerika Syarikat 1
1
menurun
– Harga import Malaysia menurun 1
– Permintaan import Malaysia meningkat 5
– Jumlah nilai import Malaysia dari Amerika Syarikat
Maks.5M
meningkat
– Jumlah nilai import melebihi jumlah nilai eksport
– Malaysia mencatatkan imbangan dagangan defisit

berbanding dengan Amerika Syarikat

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Soalan Jawapan Markah
6. (a) Rajah kesan pemberian subsidi oleh kerajaan 4

Harga (RM)

D S0

P0 S1
P1

S0 D

S1

0 Q0 Q1 Kuantiti (unit)

J6 Kesan pemberian bantuan kerajaan terhadap pasaran 1
ikan:
1
– Pemberian bantuan menyebabkan penawaran ikan
meningkat 1
1
– Keluk penawaran ikan beralih ke kanan dari S0S0 ke 1
S1S1 1
1
– Keluk permintaan tidak berubah
Maks.10M
– Harga ikan menurun

– Kuantiti ikan meningkat

– Harga keseimbangan baharu menurun dari P0 ke P1
– Kuantiti keseimbangan baharu meningkat dari Q0 ke

Q1

(b) Kepentingan rizab antarabangsa kepada ekonomi
Malaysia:

– Rizab antarabangsa merujuk jumlah pertukaran 1
asing yang dimiliki sesebuah negara

– Rizab antarabangsa diperlukan untuk 1

mempertahankan nilai Ringgit Malaysia

– Ringgit Malaysia disandarkan kepada rizab 1
antarabangsa

– Semakin tinggi rizab antarabangsa, semakin tinggi 1
nilai Ringgit Malaysia di pasaran wang antarabangsa

– Semakin rendah rizab antarabangsa, semakin 1
rendah nilai Ringgit Malaysia di pasaran wang
antarabangsa

– Rizab antarabangsa juga diperlukan untuk 1
membiayai import

Soalan Jawapan Markah Ekonomi SPM Jawapan
(c) – Malaysia memerlukan pertukaran asing seperti Yen 1

7. (a) Jepun untuk membiayai import dari Jepun 1
– Rizab antarabangsa juga membolehkan pelabur
1
tempatan membuat pelaburan di luar negara
– Contohnya, pelabur Malaysia yang ingin melabur di 1

India memerlukan Rupee India 1
– Rizab antarabangsa juga diperlukan untuk
Maks.6M
membayar balik hutang luar negara bagi sektor
awam dan swasta 1
– Contohnya, hutang kerajaan Malaysia dengan 1
negara Amerika Syarikat perlu dibayar balik dengan
menggunakan Dolar Amerika 1
1
Kesan inflasi dalam sesebuah ekonomi: 1
– Kuasa beli masyarakat menurun 1
– terutamanya golongan yang menerima gaji tetap
1
atau pesara
– Permintaan masyarakat menurun 1
– terutamanya barang buatan tempatan 1
– Tanggungan hutang luar negara akan meningkat 1
– Harga barang dan perkhidmatan yang dikeluarkan Maks.4M

oleh firma tempatan akan meningkat 1
– Permintaan barang keluaran tempatan berkurang 1
1
(eksport berkurang) dan peningkatan permintaan 1
barang yang diimport 1
– Nilai mata wang negara akan menurun 1
– Menjejaskan pertumbuhan ekonomi 1
– Pulangan pelaburan negara merosot
1
Kesan pemberian BSH: 1
– Pendapatan masyarakat meningkat
– Kuasa beli masyarakat meningkat 1
– Permintaan barang dan perkhidmatan meningkat
– Harga barang dan perkhidmatan meningkat
– Taraf hidup masyarakat meningkat
– Jurang perbezaan pendapatan dapat dikurangkan
– Rakyat berpendapatan rendah mampu memenuhi

keperluan asas
– Perbelanjaan kerajaan meningkat
– Perbelanjaan pembangunan kerajaan terpaksa

ditangguhkan
– Hutang negara meningkat

Soalan Jawapan Markah
(b)
Tindakan yang boleh diambil oleh kerajaan bagi 1
(c) meningkatkan produktiviti pekerja: 1
– Penyediaan program latihan 1
J7 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. – Meningkatkan kemahiran pekerja 1
– Membantu mengeluarkan barang yang lebih banyak 1
– Meningkatkan keupayaan pengeluaran 1
– Meningkatkan daya saing
– Memberi insentif kepada firma untuk menyediakan 1

program latihan 1
– Menyediakan tabung pembangunan sumber 1
1
manusia Maks.6M
– Penggunaan teknologi moden
– Meningkatkan mutu pengeluaran 1
– Memudahkan proses pengeluaran 1
1
Kepentingan produktiviti dalam sektor pertanian: 1
– Meningkatkan taraf hidup
– Meningkatkan hasil / pengeluaran
– Meningkatkan pendapatan
– Meningkatkan pertumbuhan ekonomi negara

KERTAS MODEL SPM 2

Kertas 1

Soalan Jawapan Ulasan
1. B
2. A Individu membuat pilihan untuk memaksimumkan
kepuasan.
3. D
4. A Usahawan menerima ganjaran kerana menggabungkan
5. B sumber ekonomi dan menanggung risiko semasa
6. B mengeluarkan barang dan perkhidmatan.

Untuk siapa barangan dikeluarkan melalui agihan barang
/ agihan pendapatan / kuasa beli.

Ciri sistem ekonomi islam ialah memaksimumkan
kebajikan masyarakat dan mencapai al-Falah.

Pelajar dikehendaki mengenal pasti jenis aktiviti dalam
sektor ketiga

Pelajar dikehendaki menguasai penentu yang
mempengaruhi permintaan iaitu harga barang lain
(barang pengganti / barang pengenap), dasar kerajaan,
musim, cita rasa pengguna, pendapatan pengguna dan

Soalan Jawapan Ulasan
7. C
8. C jangkaan harga pada masa hadapan serta pelajar perlu

9. A memahami pergerakan anak panah dari D0D0 ke D1D1.
10. A
11. C Pelajar dikehendaki %m∆enQghafal formula keanjalan
penawaran iaitu Ed = %∆ P
12. D
13. B Pelajar dikehendaki membuat analisis data keanjalan
14. D
15. B iaitu barang X adalah anjal (sangat responsif dengan
16. B
17. D perubahan harga) dan sebaliknya bagi barang Y.
18. B
Kemudian menyatakan strategi yang boleh diambil
19. D
berdasarkan analisis.

Pelajar mengetahui kesan ke atas pasaran ikan iaitu
penawaran berkurang, permintaan tetap, wujud lebihan
penawaran dan harga akan meningkat.

Pelajar mengenal pasti jenis keanjalan berdasarkan
situasi bagi kedua-dua barang.

Pelajar dikehendaki mencampurkan semua penawaran
firma bagi setiap tingkat harga dan jumlah penawaran
= 24 unit adalah pada tingkat pasaran mencapai
keseimbangan.

Pelajar dikehendaki menganalisi setiap tingkat harga
secara terperinci.

Pelajar dikehendaki memahami proses memperoleh
keseimbangan pasaran iaitu apabila pasaran berada
pada lebihan permintaan.

Pelajar dikehendaki menganalisis situasi sebenar sama
ada lebihan penawaran atau lebihan permintaan dengan
membezakan kuantiti diminta dan ditawarkan.

Pelajar dikehendaki menentukan penentu keanjalan
penawaran yang tepat.

Pelajar kenal pasti ruang yang menunjukkan cukai yang
ditanggung oleh pengeluar.

Komoditi yang disenaraikan adalah barang yang
penawarannya anjal kecuali buah kelapa sawit.

Hanya pemegang akaun tabungan / simpanan yang Ekonomi SPM Jawapan
boleh mengeluarkan wang mereka pada bila-bila masa
dan kadar faedah yang diterima adalah rendah. Akaun
semasa tidak menerima kadar faedah, akaun pelaburan
/ simpanan tetap mengeluarkan wang pada tempoh
tertentu.

Pelajar memahami fungsi debit langsung iaitu kemudahan
yang disediakan pihak bank kepada pelanggannya.
Pelanggan boleh membuat bayaran pada setiap bulan
bagi jumlah pembayaran yang tidak tetap.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Soalan Jawapan Ulasan
20. C
J8 Pelajar dikehendaki mengetahui setiap jenis-jenis
21. C pendapatan individu.
22. B Wang pampasan – bayaran pindahan, sewa tanah –
23. A sewa, faedah tabungan – faedah dan dividen amanah
saham bumiputera – dividen.
24. C
25. C Pelajar dikehendaki menghafal formula Pendapatan
26. C Boleh Guna (PBG) iaitu Jumlah Pendapatan – Potongan
27. A wajib = PBG
28. C
29. D Pelajar dikehendaki mengenal pasti item pelepasan
30. A cukai iaitu perubatan ibu bapa.

31. C Pelajar dikehendaki mengetahui kepentingan belanjawan
peribadi iaitu membantu menyelaraskan perbelanjaan
32. C mengikut pendapatan, individu mengutamakan barangan
keperluan, menabung untuk tujuan kecemasan,
mengawal perbelanjaan dan mengelakkan hutang.

Pelajar perlu mengetahui langkah belanjawan peribadi
mengikut urutan iaitu bermula daripada mengenal pasti,
mencatat, menyusun dan mengimbang.

Pelajar dikehendaki menghafal formula pendapatan boleh
guna (PBG = Perbelanjaan pengguna + Tabungan) dan
menukarkan formula tersebut berdasarkan situasi soalan.

Pelajar dikehendaki mengetahui fungsi wang dan
urus niaga kredit merupakan fungsi wang sebagai alat
bayaran tertunda.

Pelajar boleh membezakan input tetap dengan input
berubah daripada senarai yang diberi dan input tetap
adalah ketuhar.

Pelajar perlu mengetahui maksud cukai tidak langsung
iaitu bebanan cukai boleh dipindahkan kepada pihak lain
dan kenal pasti jenis cukai tersebut (duti eksais).

Pelajar dikehendaki membezakan perbelanjaan
mengurus dan perbelanjaan pembangunan kerajaan.

Pelajar dikehendaki membezakan alat dasar fiskal
iaitu perbelanjaan kerajaan dan cukai semasa inflasi.
Bagi mengatasi inflasi kerajaan perlu mengurangkan
perbelanjaannya dan maningkatkan kadar cukai.

Pelajar dikehendaki mengetahui ciri persamaan antara
perdagangan dalam negeri dengan perdagangan
antarabangsa iaitu khidmat sokongan. Kedua-dua
perdagangan mendapat khidmat sokongan daripada
kerajaan.

Pelajar perlu mengetahui komposisi eksport barang
nampak (barang perkilangan) iaitu barang nyata yang
dikeluarkan dalam Malaysia dan dijual ke luar negara.

Soalan Jawapan Ulasan Ekonomi SPM Jawapan
33. B
Pelajar menggunakan formula (X – M) untuk
34. C mendapatkan imbangan perdagangan sama ada positif
atau negatif.
35. A
Pelajar dikehendaki mengetahui setiap bentuk sekatan
36. C perdagangan antarabangsa. Tarif – cukai ke atas
37. C barangan import, kuota – sekatan ke atas jumlah
38. C barangan import, embargo – sekatan perdagangan
39. A dengan negara lain dan kawalan pertukaran asing
40. A – mengehadkan pembelian pertukaran asing oleh
pengimport tempatan.

Pelajar dikehendaki menyatakan kepentingan pertukaran
asing bagi sesebuah negara iaitu membiayai import dan
membayar balik pinjaman projek.

Pelajar dikehendaki mengiranya, RM4 × S$9  000 =
RM36 000

Pernyataan I dan II adalah betul mengikut teori.

Pernyataan I dan II adalah betul mengenai rizab.

Pernyataan II adalah salah. Kos tetap wujud walaupun
output sifar.

Pernyataan II adalah salah. Penawaran anjal adalah
peratus perubahan harga lebih kecil berbanding dengan
peratus perubahan kuantiti.

Kertas 2

Bahagian A

Soalan Jawapan Markah
1. (a) – Buruh tidak mahir 1
– Menyumbang tenaga fizikal dan tenaga mental 1
(b) (i) – Tiada kepakaran/ kemahiran rendah 1
– Ganjaran bagi buruh adalah upah/ gaji 1
(ii) – Menggunakan kaedah yang paling cekap 1
– Menggunakan intensif buruh dan intensif modal 1
– Meminimumkan kos pengeluaran 1
– Memaksimumkan keuntungan 1

– Bergantung kepada permintaan dan penawaran Maks.3M
pasaran 1

– Bergantung kepada bilangan/ kuantiti/ jumlah 1
yang dikeluarkan oleh syarikat

Soalan Jawapan Markah
(c) Keluk kemungkinan pengeluaran 3

Barang P

A

B

0 Barang Q

Tiga andaian keluk kemungkinan pengeluaran: 1
– Tingkat teknologi adalah tetap 1
– Sumber ekonomi adalah tetap 1
– Mencapai guna tenaga penuh 1
– Ekonomi hanya mengeluarkan dua jenis barang Maks.6M
1
J9 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. (d) (i) Ed = %∆ Q
%∆ P 1

= 40%
20%

=2

(ii) – Anjal 1

– Ed > 1 1
– Peratus perubahan kuantiti diminta lebih besar 1

daripada peratus perubahan harga 1
Maks.3M
– Barang X merupakan barang mewah

2. (a) FAMA 1
1
– Sektor awam 1

– Dekat dengan tempat tinggal Ikhwan iaitu Sungai 1
Petani atau Alor Setar
1
– Menjimatkan kos perbelanjaan seperti sewa
rumah dan sebagainya 1
1
– Mudah menziarahi ahli keluarga semasa waktu
kecemasan

– Faedah sampingan yang banyak

– Mudah membuat pinjaman peribadi / pinjaman
kenderaan

Atau

Soalan Jawapan Markah Ekonomi SPM Jawapan
Marina Cave Putrajaya 1
(b) (i) – Sektor swasta 1
(ii) – Prospek pekerjaan yang tinggi, contohnya 1

(c) (i) kenaikan pangkat 1
(ii) – Sumber pelaburan manusia / firma akan
1
(d) (i) menghantar ke luar negara untuk mendapatkan 1
ilmu
– Gaji yang tinggi / lumayan Maks.4M
– Terdapat faedah sampingan seperti perubatan 1
percuma 1
1
Perbelanjaan penggunaan 1
– Membeli barang tahan lama 1
– Mengutamakan barang keperluan
– seperti beras, pakaian 1
– Mengurangkan perbelanjaan ke atas barang 1

kehendak Maks.4M
– Menyelaraskan pendapatan dengan perbelanjaan 1
– Menyediakan jadual perbelanjaan peribadi yang 1

sistematik 1

X = RM240 ÷ 4 unit = RM60 1
Y = RM190 – RM150 = RM40 1
Hubungan antara keluaran dengan kos purata:
– Semasa output 0 hingga 3 unit, kos purata 1
1
menurun 1
– Mencapai nilai minimum pada output keempat Maks.4M
– Kemudian kos purata semakin meningkat 1
Hubungan antara keluaran dengan kos marginal:
– Semasa output0 hingga 3 unit,kos marginal menurun 1
– Mencapai nilai minimum pada output ketiga
– Kemudian kos marginal semakin meningkat

– Kos sosial merupakan kesan eksternaliti negatif
kepada pihak ke tiga iaitu kos kepada pihak ketiga
yang tidak termasuk dalam harga pasaran

– Contoh: pembuangan sisa toksik kilang ke dalam
sungai menyebabkan pencemaran alam sekitar /
contoh lain

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Soalan Jawapan Markah
(ii) 1
J10 – Pembebasan asap kenderaan menyebabkan
3. (a) pencemaran udara 1
1
(b) – Peningkatan suhu persekitaran 1
– Meningkatkan kos hidup 1
– Taraf kesihatan terjejas / merosot 1
– Perbelanjaan untuk perubatan meningkat Maks.3M
– Kesesakan lalu lintas 1

– Kadar inflasi yang tertinggi adalah pada tahun 1
2008 iaitu 5.4% 1

– Pada tahun 2008 berlaku krisis ekonomi dunia 1
– Merosot pada tahun 2009 iaitu 0.6% dan
1
merupakan kadar inflasi terendah bagi tempoh lima
tahun tersebut 1
– Menunjukkan ekonomi dalam negara semakin
pulih 1
– Pada tahun 2010 (1.7%) meningkat sehingga Maks.5M
tahun 2011 (3.2%)
– Kadar inflasi adalah sederhana dan menunjukkan 1
keadaan ekonomi stabil 1
– Pada tahun 2012 menurun 1

Kesan inflasi terhadap individu: 1
– Meningkatkan kos sara hidup individu
– Individu akan kurang mampu untuk membeli 1

barang dan perkhidmatan 1
– Agihan faktor-faktor pengeluaran juga tidak cekap,
1
mengurangkan pendapatan benar mereka
– Pengurangan pendapatan benar akan berlaku Maks.5M

dengan ketara kepada pekerja-pekerja yang
berpendapatan tetap
– Bagi mereka yang menabung, yang menerima
pencen, yang memiliki bon dan polisi insuran, nilai
sebenar (dalam erti kata lain kuasa beli wang)
tabungan, nilai pencen, nilai bon atau polisi insuran
mereka merosot
– Ini kerana sewaktu inflasi, kadar faedah benar
adalah rendah dan mungkin negatif berbanding
dengan keadaan tanpa inflasi

Soalan Jawapan Markah
(c) 1
(d) Objektif makroekonomi kerajaan: 1 Ekonomi SPM Jawapan
– Mencapai tingkat guna tenaga penuh 1
Bahagian B – Mengekalkan kestabilan tingkat harga umum 1
Soalan – Mencapai tingkat pertumbuhan ekonomi berterusan 2
4. (a)
– Membaiki imbangan pembayaran 2

Cukai langsung Cukai tak langsung 2

– Bermaksud cukai – Bermaksud cukai 2
langsung dibayar yang dikenakan Maks.6M
secara langsung oleh ke atas barangan
individu atau institusi dan dibayar secara
berkenaan dan beban tak langsung oleh
cukai langsung tidak pengguna
boleh dipindahkan
kepada orang lain

– Bersifat progresif, – Bersifat regresif,
semakin tinggi tingkat kadar cukai adalah
pendapatan semakin tetap walaupun
tinggilah cukainya semakin tinggi tingkat
pendapatan

– Contoh cukai syarikat – Contoh duti eksport,
petroleum, cukai duti import, duti eksais
dan sebagainya
syarikat koperasi, cukai
tanah dan cukai pintu

– Dikenakan setahun – Dikenakan setiap kali
sekali urus niaga

Jawapan Markah
1
Jumlah pinjaman
= Harga belian – Bayaran ansuran bulanan 2
= RM50 000 – (RM50 000 × 10%) 1
= RM45 000 2

Kadar faedah untuk 9 tahun
= RM45 000 × 2.6% × 9 tahun
= RM10 530

Jumlah bayaran yang dikenakan

= RM45 000 + RM10 530

= RM55 530

Bayaran ansuran

= RM55 530
108 bulan

= RM514.17 sebulan

Soalan Jawapan Markah
(b)
Kelebihan bayaran secara ansuran: 1
(c) – Boleh menggunakan kereta walaupun harga penuh
1
belum dijelaskan 1
– Kadar faedah yang dikenakan adalah rendah
– Jumlah ansuran yang perlu dibayar setiap bulan 1
1
adalah lebih rendah daripada jumlah tunai yang 1
perlu dibayar sekaligus
– Iaitu RM514.17 sebulan 1
– Dapat merancang perbelanjaan
– Boleh menggunakan kereta untuk menghasilkan 1
pendapatan 1
– Contohnya kereta boleh disewakan untuk dapatkan
untung Maks.6M
– Peningkatan taraf hidup 3
– Hanya dikenakan bayaran pendahuluan yang
minimum

Kesan peningkatan permintaan barangan online:

J11 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Harga (RM)

D0 D1 S0

P1 E1
P0 E0

S D D
0 0 1
Kuantiti (unit)
0 Q0 Q1

– Keseimbangan asal pada E0 apabila SS bersilang 1
dengan D0D0 pada tingkat harga P0 dan kuantiti Q0 1

– Apabila penggunaan gajet dan peningkatan 1
teknologi bagi urusan pembelian barangan secara
online maka permintaan barangan secara online
meningkat. Keluk permintaan bergerak ke kanan
(D0D0 ke D1D1)

– Keseimbangan baru pada E1 apabila SS bersilang
dengan D1D1 pada tingkat harga P1 dan kuantiti Q1

Soalan Jawapan Markah
5. (a) Atau 3
Kesan peningkatan penawaran barangan online:

Harga (RM)

D S0
S1

P0 E0

P1 E1

S0 D
S1

0 Q0 Q1 Kuantiti (unit)

– Keseimbangan asal pada E0 apabila S0S0 bersilang 1 Ekonomi SPM Jawapan
dengan DD pada tingkat harga P0 dan kuantiti Q0 1

– Apabila ramai berminat untuk menceburi perniagaan 1
secara online maka penawaran barangan secara
online meningkat. Keluk penawaran bergerak ke 1
kanan (S0S0 ke S1S1) 1
1
– Keseimbangan baru pada E1 apabila S0S0 bersilang 1
dengan DD pada tingkat harga P1 dan kuantiti Q1 1
1
Kebaikan beli barangan secara online: 1
1
– Meningkatkan keuntungan pengeluar barangan Maks.8M
secara online
1
– Peluang pekerjaan akan semakin bertambah

– Pendapatan / kuasa beli masyarakat akan
meningkat

– Pembelian secara online dapat menjimatkan masa
pembelian

– Bayaran lebih mudah/ pantas

– Pembelian boleh dilakukan dimana-mana/ pada
bila-bila masa/ 24 jam

– Pengguna mempunyai pelbagai pilihan pembayaran
– Contoh medium pembayaran melalui kad kredit,

pembayaran melalui Maybank2U / CIMB Clicks

Kementerian Pertanian dan Industri Asas Tani
memberi peranan dalam sektor ekonomi:

– Dikenali sebagai sektor primer atau sektor utama

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Soalan Jawapan Markah
(b) 1
J12 (c) – Melibatkan aktiviti peringkat awal atau tahap
pertama dalam proses pengeluaran atau melibatkan 1
bahan mentah atau sumber semula jadi 1

– Melibatkan sedikit pemprosesan bahan mentah 1
atau tiada pemprosesan 1
1
– Melibatkan sektor pertanian, penternakan, 1
perhutanan, perikanan atau perlombongan dan 1
kuari 1
1
– Membekalkan bahan mentah kepada sektor kedua 1
– Contoh: getah / kelapa sawit / penangkapan ikan / Maks.5M

penebangan hutan 1
– Contoh pekerjaan: petani / pekerja ladang / jurutera 1
1
petroleum 1
– Tulang belakang ekonomi negara 1
– Pendapatan rendah 1
– Peluang kerjaya kurang
– Kelayakan / taraf pendidikan / kemahiran rendah 1
– Harga komoditi tidak stabil 1
1
Tindakan yang boleh diambil apabila berlaku kenaikan 1
harga barang:
– Memboikot peniaga yang menaikkan harga

barangan
– Merancang pembelian dengan membeli barang

atas kepentingan / kurangkan pembelian
– Mendapatkan maklumat barangan sebelum

membelinya
– Sebarkan maklumat mengenai peniaga yang

menaikkan harga barang kepada orang ramai
– Membeli pada harga murah
– Pengguna dianggap sebagai raja disebabkan

berkuasa dalam penentuan pembelian barangan
(Mana-mana jawapan yang munasabah)

– Meningkatkan taraf kebajikan masyarakat
– Menyediakan barang awam seperti air paip yang

bersih, elektrik dan jalan raya
– Memberi subsidi barangan asas / keperluan seperti

beras kepada golongan miskin
– Mewujudkan lebih banyak peluang pekerjaan

Soalan Jawapan Markah Ekonomi SPM Jawapan
6. (a) – Menggalakkan golongan muda menyertai bidang 1

(b) pertanian yang sudah dikenal pasti sebagai sumber 1
kekayaan baru dan industri akuakultur
– Menyediakan program-program pembangunan 1
untuk golongan miskin 1
– Merapatkan jurang pendapatan 1
– Mengurangkan kadar kemiskinan
– Mempercepatkan penyediaan kemudahan 1
infrastruktur perumahan, kesihatan dan kemudahan
asas yang lain 1
– Meningkatkan / menyediakan pendidikan secara 1
percuma kepada golongan miskin
– Meningkatkatkan taraf kesihatan Maks.9M
– Menyediakan peluang pekerjaan sampingan 1
(Mana-mana jawapan yang munasabah) 1

– Import (import barang tak nampak) 1
– Terdiri daripada perkhidmatan yang disediakan oleh
1
rakyat negara asing kepada rakyat tempatan 1
– Terdiri daripada empat kategori yang utama iaitu
1
pengangkutan, perjalanan, urus niaga kerajaan dan 1
perkhidmatan lain 1
– Termasuk dalam katogeri perkhidmatan perjalanan
– Komponen lain (import barang tak nampak yang 1
lain) 1
– Perkhidmatan pelancongan yang lain 1
– Perkhidmatan pengangkutan 1
– Perkhidmatan telekomunikasi, komputer dan 1
maklumat 1
– Perkhidmatan pembinaan Maks.6M
– Perkhidmatan insurans dan pencen
– Perkhidmatan peribadi, budaya dan rekreasi 1
– Perkhidmatan kewangan 1
– Perkhidmatan perkilangan
– Bayaran penggunaan harta intelek

KESAN POSITIF:
Isi rumah
– Menanam sifat berhemah dalam perbelanjaan

J13 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Soalan Jawapan Markah
(c) – Lebih patriotik/ beli barangan buatan Malaysia 1
– Memilih pusat pengajian dalam negara / elakkan 1

pengaliran keluar mata wang asing 1
Firma 1
– Menggunakan sumber dalam negara / elakkan
1
pengaliran keluar mata wang asing 1
– Menghargai sumber / buruh tempatan 1
– Bersifat kreatif dan inovatif 1
– Permintaan ke atas keluaran tempatan meningkat 1
– Penawaran meningkat 1
– Keuntungan meningkat 1
Kerajaan 1
– Perbelanjaan berhemah / bajet berhemah 1
– Jumlah eksport bertambah
– Jumlah import berkurang 1
KESAN NEGATIF: 1
Isi rumah 1
– Perbelanjaan meningkat 1
– Kos hidup meningkat 1
– Taraf hidup jatuh 1
Firma
– Perbelanjaan ke atas kos pengeluaran (import) 1
1
meningkat 1
– Kekurangan sumber/ buruh tempatan yang tidak 1
1
sesuai dengan pengeluaran 1
Kerajaan Maks.8M
– Jumlah nilai eksport jatuh
– Jumlah cukai jatuh
– Pengaliran keluar wang meningkat
– Keuntungan meningkat
– Beban kewangan/ hutang negara meningkat

Penentuan kadar pertukaran asing antara Ringgit
Malaysia (RM) dan Dolar Amerika (USD) dapat
diterangkan seperti rajah dibawah:

Soalan Jawapan Markah
3
RM/USD Lebihan
D penawaran S

5.0 E D
Lebihan
3.8 permintaan

3.0

S

Kuantiti
0 Q1 Q2 Q3 Dollar

(USD)

– Pertukaran asing merujuk kepada mata wang 1 Ekonomi SPM Jawapan
negara lain yang dimiliki oleh sesebuah negara 1

– Kadar pertukaran asing ditentukan melalui 1
interaksi antara permintaan dan penawaran mata
wang asing dalam pasaran pertukaran asing 1
1
– Keluk permintaan (DD) bersilang dengan keluk 1
penawaran (SS) / Keseimbangan kadar pertukaran 1
asing
1
– Pada titik E (USD 1.00 = RM3.80 / Q2) 1
– Jika kadar pertukaran meningkat menjadi USD1.00 1

= RM5.00, nilai RM mengalami kejatuhan Maks.6M

– Keadaan ini menunjukkan lebihan penawaran USD
sebanyak Q1Q3

– Kadar pertukaran cenderung untuk turun sehingga
mencapai keseimbangan semula pada titik E iaitu
apabila keluk DD bersilang dengan keluk SS pada
kadar USD 1.00 = RM3.80

– Jika kadar pertukaran menurun menjadi USD1.00
= RM3.00, nilai RM mengalami kenaikan

– Keadaan ini menunjukkan lebihan permintaan
USD sebanyak Q1Q3

– Kadar pertukaran cenderung naik sehingga
mencapai kesimbangan semula pada titik E iaitu
apabila keluk DD bersilang dengan keluk SS pada
kadar USD 1.00 = RM3.80

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Soalan Jawapan Markah
7. (a) 3
Rajah kesan pemberian kuota oleh kerajaan:
1
Harga (RM) S0 tempatan 1
D0 tempatan 1
1
S2= S1 selepas kuota
E0 1
P0 1

S1= S0 sebelum kuota 1
E2 1
P A2 1
1
P1 S0 B E1 1
C Maks.8M

S D2 0 tempatan
S1 Kuantiti
0 Q1 Q2 Q0 Q3 Q4
(unit)

– Ya, bersetuju dengan mengenakan kuota import

– Kuota ialah sejenis sekatan perdagangan yang
mengehadkan penawaran barang import dari luar
negara

J14 – Sebelum berlaku perdagangan antarabangsa,
keseimbangan asal berlaku apabila keluk D0D0
bersilang dengan keluk S0S0 pada titik E0

– Selepas berlaku perdagangan antarabangsa,
keluk penawaran beralih ke kanan iaitu S1S1.
Keseimbangan baharu ialah E1 dan harga
keseimbangan turun kepada P1 dan kuantiti
meningkat kepada Q4

– Kuantiti keluaran kereta tempatan ialah Q1 dan
kuantiti diminta ialah Q4. Jumlah import ialah
sebanyak Q1Q4 unit

– Selepas kerajaan mengenakan kuota, keluk S1S1
beralih ke kiri S2S2. Keseimbangan baharu ialah
E2, harga keseimbangan naik kepada P2 dan
kuantiti menurun kepada Q3

– Kesan kuota menyebabkan harga meningkat
daripada P1 kepada P2

– Pengeluaran tempatan meningkat daripada Q1
kepada Q2

– Kuantiti diimport berkurang daripada Q1Q4 unit
kepada Q2Q3 unit

– Keuntungan kepada pengimport ialah AE2CB
– Penurunan import menyebabkan pengurangan

aliran keluar wang dan memperbaiki imbangan
pembayaran negara

Soalan Jawapan Markah Ekonomi SPM Jawapan
(b) 1
Tarif 1
(c) 1
– Cukai yang dikenakan ke atas barang yang
diimport dari luar negara 1
1
– Harga kereta diimport akan menjadi meningkat
dan secara relatifnya menjadi lebih mahal kerana 1
pengimport memindahkan beban tarif kepada 1
pengguna dengan menaikkan harga jualan 1
1
– Permintaan kereta import akan menurun manakala Maks.6M
permintaan kereta tempatan akan meningkat 1

– Penawaran kereta oleh pengeluar tempatan akan 1
meningkat kerana permintaan terhadap kereta
keluaran tempatan telah meningkat 1

– Perbelanjaan negara ke atas kereta import 1
menurun 1

– Hasil negara meningkat 1

– Peningkatan guna tenaga dalam negara kerana 1
aktiviti pengeluaran tempatan meningkat Maks.6M

– Kadar pengangguran dalam negara menurun

– Perjanjian Perdagangan Bebas ialah perjanjian
antara dua atau lebih negara dengan negara
anggota menawarkan layanan istimewa kepada
setiap negara anggota seperti menurunkan
atau menghapuskan tarif, melonggarkan atau
menghapuskan halangan kauntitatif import

– Malaysia menandatangani Kawasan Perjanjian
Bebas ASEAN (AFTA) bagi membolehkan Malaysia
mengenakan kadar tarif antara 0% hingga 5% bagi
bayaran yang diimport dari luar ASEAN

– Pasaran yang luas membolehkan firma tempatan
terutama Perusahaan Kecil dan Sederhana (PKS)
menambahkan penawaran barang untuk dieksport

– Mengimport bahan mentah dan makanan yang
lebih murah

– Menarik pelaburan langsung asing dan teknologi
baharu terutama Syarikat Multinasional untuk
menempatkan cawangan di Malaysia

– Meningkatkan daya saing ASEAN sebagai
pangkalan pengeluaran dalam pasaran dunia
melalui penghapusan halangan tarif dan bukan
tarif dalam kalangan ASEAN

– Pengguna memperoleh barang dagangan daripada
pengeluar yang lebih cekap di ASEAN

KERTAS MODEL SPM 3

Kertas 1

J15 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Soalan Jawapan Ulasan
1. B
2. C Pelajar perlu menguasai masalah ekonomi iaitu
3. D kekurangan, pilihan dan kos lepas. Firma VS menghadapi
masalah kekurangan untuk menghasilkan pengeluaran
4. D sebanyak 15%.

5. C Pelajar perlu mengetahui keadaan ekonomi bagi semua
6. B titik-titik dalam keluk KKP. Bagi titik T menunjukkan
7. D pengeluaran adalah tidak cekap, sumber ekonomi tidak
8. A digunakan sepenuhnya.
9. D
Pelajar perlu menguasai masalah asas ekonomi
dan mengaitkan kata kunci kehendak soalan. Apa
yang hendak dikeluarkan – barang perhiasan rumah,
bagaimana hendak dikeluarkan – menggunakan intensif
buruh.

Pelajar perlu mentafsirkan ciri-ciri sistem ekonomi
perancangan pusat (Negara P – pihak swasta dan
individu tiada pilihan dan kuasa mutlak) dan campuran
(Negara Q – pihak swasta bebas tetapi kerajaan campur
tangan).

Pelajar perlu menganalisis jadual tersebut di ruang
harga (tiada perubahan) dan kuantiti (meningkat) serta
kaitkan dengan faktor yang mempengaruhi permintaan
(harga barang itu sendiri / harga barang pengganti atau
penggenap /dasar kerajaan / pendapatan).

Pelajar dikehendaki menganalisis keluk keseimbangan
pasaran pada tingkat harga RM40 iaitu kauntiti
penawaran (>50 unit) lebih banyak daripada permintaan
(< 50 unit).

Pelajar dikehendaki menganalisis keluk keseimbangan
pasaran pada tingkat harga kurang daripada P0. Kuantiti
permintaan (>Q0 unit) lebih daripada kuantiti penawaran
(< Q0 unit).
Pelajar dikehendaki menganalisis keseimbangan pasaran
terutamanya di bahagian penawaran. Pergerakan keluk
penawaran menunjukkan penawaran meningkat, kuantiti
ditawarkan meningkat, harga cenderung turun.

Pelajar perlu memilih rajah yang betul berdasarkan situasi
iaitu keluk permintaan akan beralih ke kanan disebabkan
jangkaan harga masa depan akan meningkat.

Soalan Jawapan Ulasan
10. A
11. D Pelajar menggunakan Q formula keanjalan harga
%∆ P
12. C permintaan, 0.75 = %∆

13. A Pelajar menggunakan formula keanjalan harga
permintaan, kemudian mentafsirkan pekali keanjalan.
14. B
15. B Pelajar dikehendaki mengkaji faktor-faktor yang
16. B mempengaruhi keajalan harga penawaran yang tidak
anjal iaitu tambahan kos yang tinggi, penggunaan faktor
17. A pengeluaran yang sukar diperolehi, faktor masa pendek
18. B dan bilangan firma dalam pasaran yang sedikit.
19. B
20. C Pelajar dikehendaki memahami fungsi wang berdasarkan
21. B iklan tersebut iaitu alat ukuran nilai. Barang tersebut
mempunyai harga yang dinyatakan dalam nilai wang.
22. B
Pelajar dikehendaki memahami setiap jenis perkhidmatan
yang disediakan oleh bank perdagangan. Kata kunci
– bayaran tetap yang berulang pada tarikh yang telah
ditetapkan.

Pelajar perlu memahami jenis pekerjaan dalam sektor
pertama iaitu petani dan pengurus ladang.

Pelajar dikehendaki memahami faktor yang
mempengaruhi pemilihan pekerjaan bagi seseorang
individu seperti upah, kelayakan akademik, lokasi dan
sebagainya.

Pelajar perlu mengenal pasti jenis-jenis pendapatan
mengikut situasi Encik Lim iaitu upah (gaji bulanan) dan
dividen (diterima atas simpanan amanah saham).

Pelajar dikehendaki mengetahui mengenai ciri-ciri
input tetap iaitu tetap wujud walaupun output sifar dan
kauntitinya adalah tetap pada sebarang tingkat output.

Pelajar perlu mengira kos tetap (faedah modal, insurans
dan sewa) sahaja.

Pelajar dikehendaki mengira jumlah hasil (harga Ekonomi SPM Jawapan
× output), untung (jumlah hasil – jumlah kos), dan
kemudian mengenal pasti maklumat yang benar.

Pelajar perlu mengetahui tujuan penyediaan barang
awam oleh kerajaan iaitu menjaga kebajikan masyarakat
dan meningkatkan kemakmuran negara.

Pelajar perlu mengetahui ciri-ciri pasaran monopoli
semula jadi iaitu, penentu harga pasaran, tiada
kebebasan keluar masuk industri, keluaran tidak ada
pengganti dan satu firma sahaja.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Soalan Jawapan Ulasan
23. A
J16 Pelajar dikehendaki mengetahui kesan inflasi dan deflasi
24. C dari segi kos sara hidup (inflasi–naik, deflasi–turun),
tingkat harga umum (inflasi–naik, deflasi–jatuh) dan
25. D kuasa beli pengguna (inflasi–turun, deflasi–naik).

26. B Pelajar perlu mengetahui maksud indeks harga
27. C pengguna (IHP) iaitu mengukur harga purata barang dan
28. D perkhidmatan yang biasanya digunakan oleh isi rumah
29. B bagi suatu tahun berbanding dengan sesuatu tahun
30. D dasar.
31. D
32. C Pelajar perlu mengenal pasti jenis-jenis pengangguran
33. C dan kaitkannya dengan situasi tersebut. Pengangguran
34. C geseran – graduan mendapat maklumat tentang
pekerjaan apabila menyertai SL1M. Pengangguran
berstruktur – graduan dapat meningkatkan kemahiran
dan kelayakan apabila menyertai SL1M.

Pelajar dikehendaki mengira sumbangan sektor pertama
terhadap KDNK dengan menggunakan formula, (sektor
pertama ÷ KDNK) × 100%.

Pelajar dikehendaki memahami contoh cukai tak
langsung seperti duti import, duti eksport, duti eksais,
cukai perjudian, dan cukai perkhidmatan.

Pelajar dikehendaki menyatakan pemboleh ubah
makroekonomi yang perlu dicapai oleh sesebuah negara
iaitu guna tenaga penuh, kestabilan harga, pertumbuhan
ekonomi dan kestabilan imbangan pembayaran.

Pelajar perlu menguasai kesan / risiko bagi syarikat
multinasional.

Pelajar perlu menguasai kesan positif pelaburan asing
iaitu meningkatkan modal pelaburan apabila lebih banyak
pemilik ekuiti asing dalam firma tempatan.

Pelajar dikehendaki menyatakan maksud globalisasi iaitu
proses interaksi dan integrasi antara manusia, firma dan
kerajaan pelbagai negara.

Pelajar dikehendaki menyatakan kepentingan
perdagangan antarabangsa terhadap negara.

Pelajar perlu menguasai perjanjian perdagangan
kawasan perdagangan bebas ASEAN (AFTA).

Pelajar dikehendaki memahami imbangan pembayaran
serta butiran yang terlibat dalam pengiraan imbangan
pembayaran. Keuntungan Syarikat Hamdan merupakan
pendapatan primer yang diterima warganegara Malaysia
yang melabur di luar negara.

Soalan Jawapan Ulasan Ekonomi SPM Jawapan
35. C
D Pelajar dikehendaki menguasai kesan defisit akaun
36. B semasa iaitu penurunan produktiviti, permintaan yang
37. C tinggi untuk import, permintaan yang rendah untuk
38. eksport dan peningkatan pembayaran pendapatan
D primer dan sekunder.
39. C
Pelajar dikehendaki menguasai kepentingan pertukaran
40. asing serta contoh permintaan wang asing oleh negara
Malaysia.

Pernyataan I adalah salah. Faedah untuk sumber modal
dan ganjaran kepada tanah adalah sewa.

Pernyataan I adalah betul mengenai ciri keluk
penawaran. Pernyataan II adalah betul. Permintaan
barangan mewah adalah anjal.

Pernyataan I adalah salah. Akaun semasa disedikan
oleh bank perdagangan bukan bank pusat.
Pernyataan II adalah salah. Pendapatan boleh guna
adalah pendapatan bersih setelah ditolak dengan
potongan-potongan wajib iaitu KWSP, PERKESO, Zakat
dan Cukai Pendpatan Perseorangan.

Pernyataan I dan II adalah betul tentang dasar kewangan
dan dasar fiskal.

Kertas 2

Bahagian A

Soalan Jawapan Markah
1. (a)
Faktor pengeluaran: 1
(b) – Tanah 1
– Buruh 1
– Usahawan 1
– Modal
1
Faktor pengeluaran yang terlibat: untuk 1
Usahawan dalam 1
– iaitu Encik Saravanan
– Menggabungkan sumber ekonomi 1
1
menghasilkan barang dan perkhidmatan 1
– Ganjaran yang diterima adalah untung 1
Buruh
– lima orang pekerja asing dari Indonesia
– menyumbang tenaga fizikal dan mental

proses pengeluaran

Soalan Jawapan Markah
– Ganjaran bagi buruh adalah upah 1

(c) Faktor pengambilan pekerja asing: Maks.5M
– Kadar upah yang murah
– Meminimumkan kos pengeluaran 1
– Memaksimumkan keuntungan 1
– Mudah didapati 1
– Kurang mengambil cuti seperti cuti sakit (MC) 1
– Boleh bekerja lebih masa 1
1
(d) (i) Keluk penawaran S Maks.4M
c
Harga (RM) 4

3

2b

J17 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 1a 8 12 Kuantiti
S ditawarkan (unit)

04

(ii) – Pada tingkat harga RM1, kuantiti yang ditawarkan 1
ialah 4 unit seperti yang ditunjukkan oleh titik a

– Pada tingkat harga RM2, kuantiti ditawarkan ialah 8 1
unit seperti yang ditunjukkan oleh titik b

– Pada tingkat harga RM3, kuantiti ditawarkan ialah 12 1
unit seperti yang ditunjukkan oleh titik c 1

– Apabila titik-titik a, b dan c disambungkan maka

terbentuk keluk penawaran yang mencerun ke atas

dari kiri ke kanan

– Hubungan harga dan kuantiti ditawarkan adalah 1
positif/ berkadar langsung

Maks.3M

2. (a) – Penawaran bagi barang W adalah tidak anjal 1
– Nilai keanjalan harga penawaran kurang daripada satu 1

– Perubahan harga sebanyak 1% akan menyebabkan 1
perubahan kuantiti ditawarkan sebanyak 0.67%

– Barang W adalah barang pertanian 1

– Naikkan harga 1

– % ∆Q < % ∆P 1

Soalan Jawapan Markah
(b) 1
– ES < 1
(c) Maks.4M
(d) Jenis pendapatan: Ekonomi SPM Jawapan
Upah 1
3. (a) (i) –  Ganjaran kepada faktor buruh 1
(ii) Sewa 1
(b) –  Ganjaran kepada faktor tanah 1
Faedah 1
–  Ganjaran kepada faktor modal 1

Input tetap dalam pengeluaran jangka pendek: 1
–  Tidak berubah mengikut bilangan output 1
–  Wujud walaupun tiada output dikeluarkan 1
–  Hanya wujud dalam pengeluaran jangka pendek 1
–  Contohnya, mesin dan loji
1
Kesan peningkatan KDNK dalam sesebuah negara: 1
– Peningkatan peluang pekerjaan 1
– Peningkatan pendapatan masyarakat 1
– Peningkatan taraf hidup masyarakat 1
– Mengurangkan kadar kemiskinan
– Penyedian kemudahan / infrastruktur / barang awam 1

meningkat 1
– Meningkatkan imej negara 1

Imbangan dagangan = Nilai eksport nampak – Nilai 1
import nampak 1
1
= RM93.5 bilion – RM83.00 bilion
1
= RM10.5 bilion
1
Kesan lebihan imbangan dagangan: 1
– Nilai eksport lebih besar daripada nilai import 1
– Permintaan terhadap barang tempatan meningkat 1
– Kuasa beli masyarakat daripada luar negara 1
1
meningkat terhadap barang ekport
– Wujud imbangan perdagangan positif

Kesan perubahan kadar pertukaran asing:
– Nilai Ringgit Malaysia telah menurun
– Permintaan untuk eksport Malaysia meningkat
– Jumlah eksport Malaysia meningkat
– Permintaan untuk import Malaysia menurun
– Jumlah import Malaysia menurun
– Malaysia mencatat imbangan dagangan lebihan

berbanding dengan Singapura

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Soalan Jawapan Markah
(c) Keluk keseimbangan pasaran dan dasar harga 2
maksimum:

P

DS

E
P0

P1 D
S

0QQ
0

P1 = harga maksimum 1
– Dasar harga maksimum merupakan dasar kerajaan 1

yang menetapkan harga lebih rendah berbanding
harga pasaran

– Dasar ini menjaga kebajikan pengguna agar semua 1
pengguna mampu membeli barang keperluan
dengan harga yang berpatutan

J18 – Contohnya, kerajaan menetapkan harga maksimum 1
bagi daging ayam sempena musim perayaan Hari
Raya Aidilfitri, Tahun Baru Cina, Deepavali dan Hari
Natal

– Tujuan kerajaan adalah untuk memastikan penjual 1
tidak mengambil kesempatan untuk menaikkan
harga sempena musim perayaan dan pengguna
mampu membeli daging ayam dengan harga yang
berpatutan

Maks.5M

(d) Kepentingan pertukaran asing:

– Membiayai import 1

– Mempertahankan nilai mata wang 1

– Melakukan pelaburan di luar negara 1

– Membayar hutang negara 1

Maks.3M

Bahagian B

Soalan Jawapan Markah
4. (a)
Sektor pelancongan: 1
– Merupakan sektor ketiga / terteir 1
– Menawarkan perkhidmatan kepada masyarakat 1
– Menaikan taraf hidup masyarakat 1

Soalan Jawapan Markah Ekonomi SPM Jawapan
(b) – Menawarkan peluang pekerjaan yang banyak 1
(c) – Penyumbang utama dalam pendapatan negara / 1

5. (a) KDNK negara 1
– Meningkatkan imej negara Maks.4M

Kesan peningkatan peluang pekerjaan terhadap 1
ekonomi negara: 1
– Mengurangkan pengangguran dalam negara 1
– Pengeluaran barang dan perkhidmatan meningkat 1
– Pendapatan masyarakat meningkat 1
– Kuasa beli masyarakat meningkat 1
– Taraf hidup masyarakat meningkat 1
– Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) meningkat 1
– Kadar pertumbuhan ekonomi meningkat 1
– Pelaburan dalam ekonomi meningkat 1
– Eksport meningkat
– Memperbaiki imbangan pembayaran 1
Kerajaan menyediakan insentif dalam sektor 1
pelancongan bagi: 1
– Meningkatkan peluang pekerjaan 1
– Penurunan kadar pengangguran 1
– Meningkatkan pendapatan masyarakat 1
– Meningkatkan kuasa beli masyarakat 1
– Meningkatkan taraf hidup masyarakat 1
– Menggalakkan kemasukan pelancong asing 1
– Menggalakkan kemasukan pertukaran wang asing 1
– Memperbaiki imbangan pembayaran
– Pembinaan lebih banyak pusat peranginan Maks.6M
– Menggalakkan pertumbuhan industri desa seperti
1
seperti industri kraftangan 1
1
Kepentingan jalur lebar: 1
– Meningkatkan eksport negara 1
– Pendapatan negara meningkat
– Meluaskan pasaran antarabangsa 1
– Mewujudkan hubungan dua hala, pelbagai hala
– Meningkatkan / memperkukuhkan ekonomi kedua-

dua buah negara
– Memperbaiki imbangan perdagangan / imbangan

pembayaran

Soalan Jawapan Markah
(b) – Menggalakan pelaburan langsung asing 1
– Memajukan / meningkatkan kemudahan infrastruktur 1

Keluk permintaan Maks.4M
2
Harga (RM)

D

P0 a

P1 b
D

0 Q0 Q1 Kuantiti (unit)

J19 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. – Apabila harga meningkat dari P1 ke P0, kuantiti 1
diminta berkurang dari Q1 ke Q0. 1
1
– Apabila harga berkurang dari P0 ke P1, kuantiti
diminta berkurang dari Q0 ke Q1.

– Hubungan harga dengan kuantiti diminta adalah
songsang

– Keluk permintaan mencerun ke bawah dari kiri ke 1
kanan

(c) Pengguna 1

– Melanggan perkhidmatan jalur lebar yang lebih 1
murah dan kelajuan perkhidmatan jalur lebar lebih
cepat

– Mendapatkan maklumat dengan lebih cepat dan 1
murah

– Dapat mengetahui isu atau berita dari pelbagai 1
persepsi

– Menambahkan ilmu pengetahuan 1

– Meningkatkan taraf hidup pengguna 1

– Meneroka ilmu pendidikan tanpa sempadan 1

Firma 1

– Memudahkan firma menjalankan perniagaan dan 1
urusan dengan lebih baik

– Perdagangan antarabangsa / aktiviti perniagaan yang 1
lebih luas

Soalan Jawapan Markah
6. (a)
– Hasil / pengeluaran firma meningkat 1
(b)
– Untung / pendapatan firma meningkat 1

Kerajaan 1

– Urusan pentadbiran menjadi lebih cekap, pantas dan 1

mudah

– Kos komunikasi yang lebih menjimatkan 1

– Hasil kerajaan meningkat melalui kutipan cukai 1

syarikat

– Perbelanjaan pembangunan / mengurus akan 1

meningkat

Maks.10M

Pekali keanjalan buah betik 1

= %∆ kuantiti ditawarkan
%∆ harga

= (5 kg – 10 kg) × RM1.20 1
10 kg (RM3.80 – RM1.20)
1
= 0.23% 1
1
– Tak anjal 1

– Es < 1 1
1
– Peratus perubahan kuantiti lebih kecil daripada
1
peratus perubahan harga Maks.6M

– Naikkan harga

– Jika harga berubah 1% maka kuantiti ditawarkan

berubah 0.23%

– Keluk penawaran berbentuk curam

Permintaan pasaran 1 Ekonomi SPM Jawapan
1
– Permintaan buah-buahan semakin meningkat 1
menyebabkan kenaikan harga buah-buahan 1

Eksport buah-buahan 1
1
– Sebahagian besar buah-buahan tempatan dieksport
ke luar negara dan keadaan ini mewujudkan 1
kekurangan buah-buahan di pasaran tempatan dan 1
seterusnya harga meningkat

Kos pengeluaran

– Peningkatan kos pengeluaran seperti kenaikan
harga baja dan kos upah pekerja menyebabkan
peningkatan harga buah-buahan

Subsidi

– Pengurangan subsidi minyak menyebabkan
peningkatan kos pengangkutan dan seterusnya
meningkatkan harga buah-buahan

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Soalan Jawapan Markah
(c) 1
Keadaan cuaca 1
7. (a)
– Keadaan cuaca buruk seperti fenomena El-Nino 1
(b) menyebabkan pengeluaran buah-buahan terjejas dan 1
(c) harga meningkat 1
1
Cara menangani peningkatan harga barang: 1
1
– Memboikot / memulaukan barang yang dijual dengan Maks.4M
harga yang mahal
2
– Merancang perbelanjaan seperti membeli sekali 2
sahaja dalam seminggu / sebulan
2
– Mencari barang pengganti yang lebih murah
2
– Contohnya tembikai / pisang Maks.9M

– Membuat perbandingan harga barang sebelum 1
membeli 1
1
– Membuat aduan kepada KPDNKK bagi perniaga 1
yang menjual barang dengan mahal 1
1
J20 Input tapak kilang = Input buruh = Input
Input tetap berubah
– Wujud walaupun output – Tidak wujud apabila

sifar output sifar
– Tidak boleh digunakan
– Mempunyai jangka
hayat yang panjang secara berulangan
dan boleh digunakan
secara berulang – Wujud dalam jangka
masa pendek dan
– Wujud dalam jangka panjang
masa pendek sahaja
– Jumlah kuantiti berubah
– Jumlah kuantiti tetap secara langsung
pada setiap tingkat mengikut output
output

– Syarikat / kawasan perindustrian menawarkan
peluang pekerjaan kepada masyarakat tempatan

– Dengan ada peluang pekerjaan dapat mengurangkan
kadar pengangguran dalam kalangan masyarakat

– Kuasa beli masyarakat meningkat terhadap barang
kehendak dan barang keperluan

– Taraf hidup masyarakat meningkat

– Mengurangkan kadar kemiskinan

Cara menangani kos sosial:

– Mengawal selia melalui undang-undang dan
peraturan seperti Akta Kualiti Alam Sekeliling Pindaan
2012

Soalan Jawapan Markah
1
– Mengenakan denda dari segi wang atau penjara 1 Ekonomi SPM Jawapan
kepada pesalah
1
– Menarik balik lesen beroperasi jika gagal mematuhi
peraturan alam sekitar yang ditetapkan oleh kerajaan 1
persekutan atau negeri 1

– Memberi subsidi kepada pengeluar yang
menggunakan pengeluaran mesra alam / kelestarian
alam sekitar / teknologi hijau

– Mengenakan cukai ke atas pengeluaran barang yang
mencemarkan alam sekitar

– Pendidikan alam sekitar sama ada di peringkat
sekolah mahupun di kawasan perumahan / tempat
tinggal penduduk

KERTAS MODEL SPM 4

Kertas 1

Soalan Jawapan Ulasan
1.
2. Ilmu ekonomi bermaksud pengurusan sumber ekonomi
3. D (tanah, buruh, modal dan usahawan) yang terhad untuk
4.
5. memenuhi kehendak manusia yang tidak terhad.

6. Peranan usahawan adalah menanggung risiko,
D menggabungkan / menyelaraskan sumber ekonomi dan

ganjaran yang diterima adalah untung.

C Kos lepas firma adalah keluaran / output kedua terbaik
yang terpaksa dilepaskan.

D Golongan kaya merujuk kepada untuk siapa yang
hendak dikeluarkan.

Titik G adalah kurang cekap kerana tidak
C memaksimumkan penggunaan faktor pengeluaran dan

berlaku masalah pengangguran.

Motif pengeluaran sistem ekonomi pasaran bebas

adalah keuntungan selain pengeluar dan pengguna

C bebas bersaing. Manakala sistem ekonomi campuran,
kerajaan menyediakan barang awam dan sumber dimiliki

oleh pengguna dan pengeluar dengan adanya campur

tangan kerajaan.

Soalan Jawapan Ulasan
7. D
8. C Keluk permintaan bergerak dari D0D0 ke D1D1 dipengaruhi
9. C oleh faktor selain harga barang itu sendiri iaitu cita rasa
10. A pengguna meningkat, pendapatan pengguna meningkat,
11. C dasar kerajaan (pengurangan cukai perseorangan) dan
12. C jangkaan harga pada masa hadapan meningkat.
13. C
14. C Keluk penawaran mencerun ke atas dari kiri ke kanan
15. A kerana mempunyai hubungan langsung / positif antara
16. D harga dengan kuantiti ditawarkan.
17. B
18. A Pelajar dikehendaki menggunakan formula pekali

keanjalan harga permintaan,
Q1 Q0 P0
= – × P1 – P0
Q0

Penawaran pasaran diperoleh dengan menjumlahkan /
mencampurkan semua kuantiti ditawarkan oleh semua
firma secara mendatar.

Kuantiti permintaan meningkat (750 unit ke 1 000 unit)
apabila harga menurun dari RM1 000 kepada RM800
tetapi penawaran jatuh (1 250 unit ke 1 000 unit).

J21 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Pekali keanjalan barang X kurang dari 1 (Ed < 1)
bermakna tak anjal. Barang Y lebih daripada 1 (Ed > 1)
bermakna anjal.

Bayaran mingguan merujuk kepada fungsi wang iaitu
bayaran tertunda kerana pengguna boleh membeli pada
masa kini dengan bayaran pendahulu yang sedikit dan
dapat membayar secara ansuran bulanan berterusan.

Pendeposit bagi akaun semasa diberikan kemudahan
overdraf manakala pengeluaran wang tertakluk kepada
tempoh yang tertentu.

Pendapatan boleh guna adalah pendapatan bersih
setelah ditolak dengan potongan-potongan wajib
seperti KWSP, PERKESO, zakat dan cukai pendapatan
perseorangan.

Bai Bithaman Ajil adalah jualan secara ansuran.
Peminjam perlu membayar secara ansuran bulanan
kepada pihak bank berdasarkan syarat yang telah
ditetapkan.

Kenaikan pelepasan cukai pendapatan individu dan
penurunan kadar pencaruman KWSP akan meningkatkan
pendapatan boleh guna (PBG).

Pelajar perlu menguasai formula kos purata iaitu Kos
berubah (X) + Kos tetap (Y) untuk mendapatkan jumlah
kos, kemudian bahagi dengan Jumlah output.

Soalan Jawapan Ulasan
19. A
20. B Kos X merujuk kepada kos tetap kerana walaupun output
21. A sifar kos tersebut masih wujud seperti pembelian mesin
22. B dan mendirikan tapak kilang.
23. C
24. A Pelajar perlu menggunakan formula Kos tetap + Kos
berubah untuk mendapatkan Jumlah kos atau Kos
25. D purata / output.
26. A
27. B Pelajar dikehendaki memahami faktor yang
mempengaruhi produktiviti seperti penggunaan teknologi
28. C moden dan menggunakan buruh mahir.

29. D Pelajar perlu menguasai tentang kos sosial yang
30. B merupakan eksternaliti negatif iaitu kos yang ditanggung
31. C oleh pihak ketiga dan tidak dikira dalam harga pasaran.

Pelajar perlu mengetahui tujuan pembinaan barang awam
seperti balai polis, hospital kerajaan dan sebagainya
adalah untuk memaksimumkan kebajikan masyarakat.

Pelajar menguasai matlamat makroekonomi iaitu
kestabilan harga, pertumbuhan ekonomi, guna tenaga
penuh dan kestabilan imbangan pembayaran.

Pelajar memahami sebab peningkatan dalam KDNK

negara iaitu penurunan kadar pengangguran,

peningkatan dalam produktiviti, peningkatan dalam inflasi

dan peningkatan dalam jumlah eksport negara.

Pelajar dikehendaki menambahkan semua cukai tak
langsung (duti eksport + duti import + duti eksais).

Pelajar perlu memahami cara menstabilkan ekonomi
semasa inflasi adalah dengan menaikkan nisbah rizab
berkanun.

Pelajar perlu membezakan eksport barang nampak
dengan tak nampak dan import barang nampak dan tak
nampak berdasarkan situasi tersebut. Barangan elektrik
– eksport barang nampak dan menyewa kapal dagang –
import barang tak nampak.

Pelajar dikehendaki menguasai kesan positif Ekonomi SPM Jawapan
perdagangan antarabangsa iaitu pengguna mempunyai
pelbagai pilihan dan menambahkan peluang pekerjaan.

Pelajar dikehendaki menggunakan formula imbangan
perdagangan iaitu Ekport nampak – Import nampak.

Pelajar dikehendaki menguasai tujuan kerajaan
mengenakan kuota iaitu melindungi industri muda dan
tempatan.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Soalan Jawapan Ulasan
32. C
J22 Pelajar perlu mengetahui contoh import tak nampak iaitu
33. D pelajar Malaysia membayar yuran pengajian di New York.

34. B Pelajar perlu memahami perubahan kadar mata wang
35. D asing dan kesannya. Ia adalah peningkatan mata
36. C wang yang menyebabkan harga import lebih murah di
Malaysia.
37. D
Permintaan wang merujuk kepada orang luar negara
38. C membeli atau menggunakan perkhidmatan di Malaysia.
39. A
40. B Syarikat tersebut adalah syarikat multinasional yang
beropearsi di Malaysia dan memiliki teknologi canggih
serta membuka peluang pekerjaan yang banyak.

Pernyataan I dan II adalah betul.

Pernyataan I salah kerana ekonomi mencapai guna
tenaga penuh apabila kadar pengangguran kurang
daripada 4%.
Pernyataan II salah kerana pengurangan penawaran
adalah untuk meminimumkan kos pengeluaran oleh firma.

Pernyataan I dan II adalah betul.

Pernyataan II salah kerana cukai progresif semakin
rendah pendapatan, semakin rendah pembayaran cukai.

Pernyataan I salah kerana kenaikan nilai ringgit Malaysia
menyebabkan ekport negara menurun.

Kertas 2

Bahagian A

Soalan Jawapan Markah
1. (a) 2
Isi rumah Firma
2
– Isi rumah menghadapi – Firma menghadapi 2
masalah kekurangan masalah kekurangan
pendapatan sumber ekonomi/
faktor-faktor
pengeluaran / modal/
buruh

– Isi rumah membuat – Firma membuat
pilihan supaya pilihan supaya
memaksimumkan memaksimumkan
kepuasaan keuntungan

– Kos lepas adalah – Kos lepas adalah
barang kedua output kedua terbaik
terbaik yang terpaksa yang terpaksa
dilepaskan dilepaskan

Soalan Jawapan Markah
(b)
(c) Pekali keanjalan harga penawaran 2 Ekonomi SPM Jawapan

(d) (i) = %∆ Q 1
%∆ P 1
1
3 4=30 unit 1
unit – 10 × 100% ÷ 50%
10 unit 1

=4 Maks.4M
– Es > 1 1
1
– Anjal
1
– Peratus perubahan kuantiti ditawarkan lebih besar
daripada peratus perubahan harga 1

– Barang yang dikeluarkan Firma MiQa adalah barang 1
mewah 1
1
Wajar kerana:
1
– Malaysia kaya dengan sumber semula jadi seperti 1
bijih timah, emas, getah, kelapa sawit dan sebagainya
1
– Malaysia mempunyai iklim khatulistiwa yang sesuai 1
untuk pelbagai kegiatan ekonomi 1
1
– Terdiri daripada pelbagai jenis tanih seperti aluvium, 1
laterit, gambut dan beris Maks.4M
1
– Tingkat kecekapan pengeluaran yang sistematik 1

– Pelbagai budaya masyarakat 1
1
– Cita rasa pengguna yang berbeza
Atau

Tidak wajar kerana:

– Terlalu bergantung kepada eksport dan import akan
mendatangkan kesan negatif

– Mengamalkan pengkhususan yang berlebihan

– Menyebarkan budaya yang tidak sihat

– Menimbulkan masalah lambakan barangan

– Merugikan negara yang sedang membagun

– Kurang mobiliti sumber

Gen Plantation Sdn. Bhd.

– Menawarkan gaji yang lumayan iaitu RM5 500
sebulan

– Menjimatkan kos perbelanjaan

– Menawarkan faedah sampingan seperti cuti tahunan
24 hari dan menyediakan tempat tinggal

Atau

Soalan Jawapan Markah
(ii) Simon Sdn. Bhd. 1
– Kelayakan akademik hanya Diploma 1
2. (a) – Lokasi / jarak tempat kerja (Butterworth) dengan 1

tempat tinggal (Sungai Petani) yang dekat 1
– Menyediakan elaun makanan dan minyak 1
– Peluang prospek kenaikan pangkat selepas tiga
Maks.3M
tahun
1
Faktor mempengaruhi corak perbelanjaan: 1
– Pendapatan 1
– Harga 1
– Barang pengganti 1
– Cita rasa pengguna dan segmen pasaran Maks.3M
– Pengiklanan dan pemasaran 2

Keluk penawaran

Harga (RM)

J23 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. S

P1
P0

S Kuantiti
0 QQ ditawarkan
(unit)
01

– Hukum penawaran menyatakan bahawa semakin 1
tinggi harga sesuatu barang, semakin tinggi kuantiti
ditawarkan dan sebaliknya 1
1
– Apabila harga meningkat dari P0 ke P1 maka kuantiti 1
ditawarkan meningkat dari Q0 ke Q1

– Apabila harga menurun dari P1 ke P0 maka kuantiti
ditawarkan menurun dari Q1 ke Q0

– Keluk penawaran adalah ke atas dari kiri ke
kanan dan hubungan antara harga dengan kuantiti
ditawarkan adalah positif / bekadar langsung

Soalan Jawapan Markah
(b)
Faktor mempengaruhi perminataan wang: 1
(c) 1
Eksport negara
(d) 1
– Jika sesebuah negara mengimport barang dan
perkhidmatan dari Malaysia maka permintaan 1
terhadap mata wang Malaysia meningkat 1

– Jika sesebuah negara kurang mengimport barang Maks.4M
dan perkhidmatan dari Malaysia maka permintaan
terhadap mata wang Malaysia menurun 2
2
Kadar faedah
2
– Kejatuhan dalam kadar faedah dan kadar pulangan
pelaburan dalam pasaran kewangan sesebuah 2
negara akan mendorong kepada pemindahan modal 2
dari Malaysia ke luar negara
Maks.5M
Tepung Mesin pengadun 1
– Input tetap 1
– Input berubah – Jumlah kuantiti mesin
1
– Jumlah kuantiti tepung pengadun tetap pada 1
berubah secara setiap tingkat output 1
langsung mengikut 1
tingkat output – Tetap wujud walaupun 1
tingkat output adalah 1
– Tidak wujud apabila sifar Maks.5M
tingkat output adalah
sifar – Boleh digunakan secara
berulangan
– Tidak boleh digunakan
secara berulangan – Hanya wujud jangka
masa pendek
– Wujud dalam jangka
masa pendek dan
jangka masa panjang

Stesen bus adalah barang awam Ekonomi SPM Jawapan

– Barang yang seseorang individu / pengguna dapat
menggunakannya tanpa mengurangkan faedah
penggunaan individu lain

– Tidak menghalang individu lain daripada
menggunakanya

– Penawaran terhad

– Ada pengecualian penggunaanya

– Dikenakan bayaran yang minimum

– Disediakan oleh pihak kerajaan

– Untuk memaksimumkan kebajikan masyarakat

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Soalan Jawapan Markah
3. (a) 2
Keluk penawaran

Harga ayam (RM)

P0

P1

0 Q1 Q0 Kuantiti ikan
tenggiri (kg)

J24 – Ikan tenggiri merupakan barang pengganti bagi 1
ayam 1

– Apabila harga ayam meningkat (P1 ke P0) maka 1
kuantiti permintaan terhadap ikan tenggiri meningkat 1
(Q1 ke Q0)

– Apabila harga ayam jatuh (P0 ke P1) maka kuantiti
permintaan terhadap ikan tenggiri menurun (Q0 ke Q1)

– Hubungan antara harga ayam dengan kuantiti
permintaan terhadap ikan tenggiri adalah positif

Maks.5M

(b) Penentu keanjalan permintaan:

Jenis barang itu sendiri 1

– Barang mewah adalah lebih anjal 1

– Barang keperluan adalah tidak anjal 1

Faktor jangka masa 1

– Jangka masa panjang, permintaannya adalah anjal 1

– Jangka masa pendek, permintaannya adalah tak anjal 1

Nisbah perbelanjaan dengan pendapatan 1

– Semakin besar bahagian pendapatan boleh guna 1
dibelanjakan ke atas sesuatu barang maka ia adalah
anjal 1

– Semakin kecil bahagian pendapatan boleh guna 1
dibelanjakan ke atas sesuatu barang maka ia adalah 1
tak anjal

Bilangan kegunaan barang tersebut

– Sesuatu barang mempunyai banyak kegunaan maka
permintaanya adalah anjal

Soalan Jawapan Markah Ekonomi SPM Jawapan
(c) 1
(d) – Sesuatu barang mempunyai kurang kegunaan maka 1
permintaanya adalah tak anjal 1
1
Ketagihan 1
1
– Jika sesuatu barang mempunyai tahap ketagihan 1
yang tinggi maka ia adalah tak anjal
Maks.5M
– Jika sesuatu barang mempunyai tahap ketagihan 2
yang rendah maka ia adalah anjal
2
Ketahanan barang
2
– Barang yang tahan lama, permintaanya adalah anjal
2
– Barang yang tidak tahan lama, permintaanya adalah Maks.4M
tak anjal
1
Cukai langsung Cukai tak langsung
1
– Cukai langsung dibayar – Cukai yang dikenakan 1
secara langsung oleh ke atas barangan 1
individu atau institusi dan dibayar secara 1
berkenaan dan beban tak langsung oleh 1
cukai langsung tidak pengguna 1
boleh dipindahkan
kepada orang lain

– Bersifat progresif, – Bersifat regresif,
semakin tinggi tingkat kadar cukai adalah
pendapatan semakin tetap walaupun
tinggi cukai yang semakin tinggi tingkat
dibayar pendapatan

– Contoh, cukai syarikat – Contoh, duti eksport,
petroleum, cukai duti import, duti eksais
syarikat koperasi, cukai dan sebagainya
tanah dan cukai pintu

– Dikenakan setahun – Dikenakan setiap kali
sekali urus niaga

– Bayaran gaji dan upah kepada penjawat / kakitangan
kerajaan (perbelanjaan mengurus lebih tinggi
daripada perbelanjaan pembangunan)

– Merupakan perbelanjaan mengurus kerajaan yang
terbesar

– Membayar balik pokok atau faedah secara ansuran
bagi menjelaskan hutang dalam atau luar negara

– Perbelanjaan atas penyelenggaraan dan pembaikan
harta untuk kegunaan pejabat kerajaan meningkat

– Pembayaran pencen kepada pesara

– Pembayaran subsidi kepada pengeluar

– Perbelanjaan semasa kerajaan yang berulang pada
setiap tahun

Soalan Jawapan Markah
1
– Pemberian biasiswa, dermasiswa dan bantuan
kerajaan kepada murid-murid sekolah dan pelajar Maks.6M
IPTA sama ada dalam negara atau luar negara

Bahagian B Jawapan Markah
Soalan 1
Tanah 1
4. (a) 1
– Sumber semula jadi 1
J25 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. – Penawaran adalah terhad
– Terdapat dipermukaan bumi / di dalam perut bumi/ 1
1
juga di dalam lautan 1
– Penawaran tanah bersifat tetap dan kekal 1
– Ganjaran bagi tanah adalah sewa
Buruh 1
– Menyumbang tenaga fizikal dan tenaga mental
1
dalam proses pengeluaran 1
– Buruh dapat dibahagi kepada dua iaitu buruh mahir 1

dan buruh tidak mahir 1
– Buruh tidak menanggung risiko pengeluaran 1
– Mobiliti buruh adalah tinggi 1
– Buruh dapat dipindahkan dari satu tempat ke tempat
1
yang lain 1
– Ganjaran bagi buruh adalah upah
Usahawan 1
– Individu yang menggabungkan sumber-sumber 1
1
ekonomi untuk menghasilkan barang / output
– Menanggung risiko pengeluaran 1
– Usahawan berperanan sebagai perancang, 1

penyelaras, pemimpin dan pengawal aktiviti firma 1
– Ganjaran yang diterima adalah untung 1
Modal
– Jentera atau mesin yang digunakan dalam proses 1
1
pengeluaran Maks.6M
– Modal merupakan sumber ekonomi ciptaan manusia
– Modal mudah dipindahkan / mobiliti dari satu tempat

ke satu tempat yang lain
– Penawaran modal adalah tidak tetap
– Modal boleh ditambah atau dikurangkan dengan

mudah
– Mengalami susut nilai
– Ganjarannya adalah faedah