หนัง นั สือ สืให้ค ห้ วามรู้ การแยกสาร จัด จั ทำ โดย ด.ญชลดา ศัก ศั ดิ์ศดิ์รีชั รี ย ชั เสนอ นาง ภัส ภั สร นิลนิหุต หุ
การจำ แนกสารโดยใช้เช้นื้อ นื้ สารเป็นป็เกณฑ์ เมื่อ มื่ ใช้ สมบัติบัทติางกายภาพของสารที่ไที่ ด้จด้ากการสังสัเกต ลักลัษณะความแตกต่าต่งของเนื้อ นื้ สาร จะสามารถ จำ แนกได้อด้อกเป็นป็ 2 กลุ่มลุ่ คือคื - สารเนื้อ นื้ เดียดีว ( Homogeneous Substance) หมายถึงถึสารที่มี ที่ เมีนื้อ นื้ สารเหมือมืนกันกั ทุก ทุ ส่วส่น ทำ ให้สห้ารมีสมีมบัติบัเติหมือมืนกันกัตลอดทุก ทุ ส่วส่น เช่นช่แอลกอฮอล์ , ทองคำ ( Au) , โลหะบัดบักรี - สารเนื้อ นื้ ผสม ( Heterogeneous Substance) หมายถึงถึสารที่มี ที่ เมีนื้อ นื้ สารแตกต่าต่งกันกั ในแต่ลต่ะส่วส่น จะทำ ให้สห้ารนั้น นั้ มีสมีมบัติบั ติไม่เม่หมือมืนกันกั ตลอดทุก ทุ ส่วส่น เช่นช่น้ำ อบไทย , น้ำ คลอง ฯลฯ
วิธีวิกธีารแยกสารเนื้อ นื้ ผสม การแยกสารเนื้อ นื้ ผสมอาจใช้วิช้ธีวิกธีารต่าต่ง ๆ เช่นช่การกรอง การใช้กช้รวยแยก การใช้อำช้อำนาจแม่เม่หล็กล็การ ระเหิดหิการระเหยจนแห้งห้ซึ่ง ซึ่ เป็นป็การแยกสารโดยวิธีวิทธีางกายภาพทั้ง ทั้ สิ้นสิ้สารที่แ ที่ ยกได้จด้ะมีสมีมบัติบัเติหมือมืนเดิมดิซึ่ง ซึ่ รายละเอียอีดของวิธีวิกธีารแยกแบบต่าต่ง ๆ สรุปรุได้ดัด้งดันี้ 1. การกรอง เป็นป็วิธีวิกธีารแยกสารออกจากกันกัระหว่าว่งของแข็งข็กับกัของเหลว หรือรืใช้แช้ยกสารแขวนลอยออกจากน้ำ ซึ่ง ซึ่ ใช้ กันกัมากในทางเคมี โดยเฉพาะในห้อห้งปฏิบัฏิติบักติารที่ก ที่ รองสารในปริมริาณน้อน้ย ๆ การกรองนั้น นั้ จะต้อต้งเทสารผ่าผ่น กระดาษกรอง หรือรือาจใช้วัช้สวัดุต่ดุาต่งๆนอกเหนือนืจากกระดาษกรองก็ไก็ด้ เช่นช่ผ้าผ้ขาวบางหรือรืผ้าผ้ชนิดนิต่าต่งๆ เซล โลเฟนหรือรืกระดาษแก้วก้เป็นป็ต้นต้อนุภนุาคของแข็งข็ที่ล ที่ อดผ่าผ่นรูกรูระดาษกรองไม่ไม่ด้จด้ะอยู่บยู่ นกระดาษกรอง ส่วส่นน้ำ และสารที่ล ที่ ะลายน้ำ ได้จด้ะผ่าผ่นกระดาษกรองลงสู่ภสู่าชนะ 2. การระเหยแห้งห้ การแยกสารด้วด้ยวิธีวินี้ธีเ นี้ หมาะสำ หรับรัใช้แช้ยกสารผสมที่เ ที่ ป็นป็ของแข็งข็ละลายอยู่ใยู่ นของเหลว จน ทำ ให้ไห้ด้สด้ารผสม มีลัมีกลัษณะ เป็นป็ของเหลวใส ซึ่ง ซึ่ เราเรียรีกสารผสมนี้ว่ นี้ าว่สารละลาย เช่นช่น้ำ ทะเล น้ำ เชื่อ ชื่ ม น้ำ เกลือลืเป็นป็ต้นต้การแยกสารโดยวิธีวิกธีารระเหยแห้งห้นิยนิมใช้ใช้นการแยกเกลือลืออกจาก น้ำ ทะเล โดยชาวนาเกลือลืจะเตรียรีมแปลงนาแล้วล้ใช้กัช้งกัหันหัฉุด ฉุ น้ำ ทะเลเข้าข้สู้แ สู้ ปลงนาเกลือลืหลังลัจาก นั้น นั้ ปล่อล่ยให้น้ำห้น้ำทะเลได้รัด้บรัแสงแดดเป็นป็เวลานานจนกระทั่ง ทั่ น้ำ ระเหยจนแห้งห้จะเหลือลืเกลือลือยู่ใยู่ นนา เกลือลืที่ไที่ ด้นี้ด้เ นี้ รียรีกว่าว่เกลือลืสมุท มุ ร ซึ่ง ซึ่ เป็นป็เกลือลืที่นำ ที่ นำมาใช้ปช้รุง รุ อาหาร ทำ เครื่อ รื่ งดื่ม ดื่ 3. การระเหิดหิ การระเหิดหิเป็นป็เทคนิคนิของการทำ สารให้บห้ริสุริท สุ ธิ์อีธิ์กอีหนทางหนึ่ง นึ่ ซึ่ง ซึ่ อาศัยศัสมบัติบักติาร เปลี่ย ลี่ นสถานะของสารจากของแข็งข็ ให้กห้ลายเป็นป็ ไอ โดยไม่ผ่ม่าผ่นการเป็นป็ของเหลว โดยสาร ประกอบดังดักล่าล่วนั้น นั้ จะต้อต้งเป็นป็สารประกอบที่มี ที่ คมีวามดันดั ไอสูง สู และส่วส่นของสิ่งสิ่เจือจื ปน จะ ต้อต้งมีคมีวามดันดั ไอต่ำ
4. การใช้แ ช้ ม่เ ม่ หล็ก ล็ ดูด ดู เป็น ป็ การแยกของผสมเมื่อ มื่ สารชนิดนิหนึ่ง นึ่ สามารถถูก ถู ดูด ดู ด้ว ด้ ยแม่เ ม่ หล็ก ล็ ได้ เช่น ช่ การแยกผงตะไบเหล็ก ล็ ออกจากสารหรือ รื การแยกเหล็ก ล็ 5. การใช้มื ช้ อมืหยิบยิออก เป็น ป็ การแยกของผสมที่มี ที่ ข มี นาดใหญ่ มองเห็น ห็ ได้ชั ด้ ด ชั เช่น ช่ แยกเมล็ด ล็ ข้า ข้ ว เปลือ ลื กที่ปที่ นกับ กั ข้า ข้ วสาร 6. การใช้ก ช้ รวยแยก ใช้แช้ยกสารที่เ ที่ ป็น ป็ ของเหลวที่ไที่ ม่รม่วมเป็น ป็ เนื้อ นื้ เดียดีวกันกัออกจากกันกัการใช้กช้รวยแยก จะเหมาะกับกัสารที่เ ที่ ป็น ป็ ของเหลวและแยกคนละชั้น ชั้ หรือรืมีขั้มีว ขั้ ต่าต่งกันกัเช่นช่น้ำ กับกัน้ำ มันมั จะแยกชั้น ชั้ กันกัอยู่ เพราะน้ำ มีขั้มีว ขั้ แต่น้ำต่น้ำมันมั ไม่มีม่ขั้มีว ขั้ ซึ่ง ซึ่ กรวยแยกจะมีลัมีกลัษณะเป็น ป็ กรวยให้ เราใส่ขส่องเหลวลงไป ของเหลวนั้น นั้ จะแยกชั้น ชั้ กันกัอยู่ จากนั้น นั้ ให้เห้ราไขก๊อ ก๊ กของเหลวส่วส่น ล่าล่งก็จ ก็ ะไหลออกมาเรื่อ รื่ ย ๆ จนกระทั่ง ทั่ เราเห็น ห็ ว่าว่ของเหลวส่วส่นล่าล่งใกล้หล้มดแล้วล้เราก็ ค่อค่ย ๆ ไขก๊อ ก๊ กปิดปิแล้วล้ก็เ ก็ปลี่ย ลี่ นบีกบีเกอร์เร์พื่อ พื่ มารองรับรัสารละลายส่วส่นบนที่เ ที่ หลือลือยู่ต่ยู่ อต่ ไป
แยกสารเนื้อ นื้ เดียดีว 1.การระเหย (แยกของแข็งข็-ของเหลว) เป็นป็การแยกสารผสมที่ปที่ ระกอบด้วด้ยของแข็งข็ซึ่ง ซึ่ ละลายอยู่ใยู่ น ของเหลวตัวตัอย่าย่งเช่นช่การทำ นาเกลือลื 2.การตกผลึกลึ คือคืวิธีวิกธีารแยกของแข็งข็จากสารละลาย 3การกลั่น ลั่ การกลั่น ลั่ แบบธรรมดา สารที่จ ที่ ะแยกต้อต้งมีจุมีดจุเดือดืดต่าต่งกันกัมาก การกลั่น ลั่ ลำ ดับดัส่วส่น สารที่จ ที่ ะแยกมีจุมีดจุเดือดืดใกล้กัล้นกัเช่นช่การกลั่น ลั่ น้ำ มันมัดิบดิ การสกัดกั โดยการกลั่น ลั่ ด้วด้ยไอน้ำ ใช้แช้ยกสารที่มี ที่ จุมีดจุเดือดืดต่ำ กว่าว่น้ำ และไม่ลม่ะลายเป็นป็เนื้อ นื้ เดียดีวกับกัน้ำ เมื่อ มื่ เย็นย็ตัวตัตัวตัอย่าย่งเช่นช่การ สกัดกัน้ำ มันมัหอม ระเหย 4.โคมาโตกราฟี เป็นป็การแยกสารเนื้อ นื้ เดียดีวที่มี ที่ คมีวามเป็นป็ขั้ว ขั้ ต่าต่งกันกั ใช้เช้พื่อ พื่ ทำ ให้สห้ารบริสุริทสุธิ์ หรือรืใช้เช้พื่อ พื่ ตรวจสอบความบริสุริทสุธิ์ขธิ์อง สาร หลักลัการทำ งานขึ้น ขึ้ กับกัความแตกต่าต่ง ความสามารถในการดูดดูซับซักับกัตัวตัดูดดูซับซัที่เ ที่ ป็นป็เฟสคง ความสามารถในการละลายในตัวตัทำ ละลายที่เ ที่ ป็นป็เฟสเคลื่อ ลื่ นที่
จบการนำ เสนอ