วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
หน่วยท1ี่ . ความรู้เบอื้ งตน้
เกยี่ วกบั แม่พมิ พโ์ ลหะ
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
แม่พมิ พ์ถือเป็ นหวั ใจสําคญั ของการผลติ ในภาคอตุ สาหกรรม
เป็ นหนึ่งในอตุ สาหกรรมสนับสนุนทอี่ ยู่เบื้องหลงั ความสําเร็จของ
อตุ สาหกรรมต่างๆ
เป็ นเครื่องมือในการผลติ ผลติ ภณั ฑ์ให้มรี ูปร่างเหมือนกนั จํานวนมาก
รวมท้งั ทาํ ให้สินค้าทผี่ ลติ ออกมามมี าตรฐานเดยี วกนั ในเวลาอนั รวดเร็ว
อตุ สาหกรรมหลกั ทมี่ คี วามต้องการใช้แม่พมิ พ์ได้แก่ อตุ สาหกรรมยาน
ยนต์ อตุ สาหกรรมไฟฟ้าและอเิ ลก็ ทรอนิกส์
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ความหมายของแม่พมิ พ์โลหะ
แม่พมิ พโ์ ลหะหมายถงึ แม่แบบทใี่ ชใ้ นการสร้าง
ผลติ ภณั ฑต์ า่ งๆ โดยผา่ นกระบวนการตดั เฉอื น กด
อดั หรือขนึ้ รูปใหไ้ ดต้ ามวัตถุประสงคท์ ตี่ อ้ งการ
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
การตดั แผ่นเปล่า (Blanking)
เป็ นงานตัดที่ต้องการเอาส่วนท่ีตัด
ไปแปรสภาพเป็ นชิ้นงานต่อไป โดยส่วนท่ีถูก
ตัดจะมีรูปร่างตามท่ีได้ออกแบบไว้แล้ว แนว
ตัดจะเป็ นเส้นท่ียาวเช่ือมกันตลอดเส้นรอบ
รูปของชิ้นงาน
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานตัด (Shearing)
การตัดขอบ (Trimming) เป็ นงานตัดขอบ
ส่ วนท่ีไม่ต้องการออกจากชิ้นงานที่ขึ้นรูปมาแล้ว
เช่น การลากขึน้ รูปถ้วยท้ังแบบมีปี กและไม่มีปี กจะ
มีเนื้อโลหะส่ วนท่ีไม่ต้ องการเกิดขึ้นเสมอ จึง
จาํ เป็ นต้องตัดเนื้อวสั ดุส่วนนีอ้ อกก่อนนําไปใช้งาน
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานตัด (Shearing)
การบาก (Notching) เป็ นการตัดเนื้อ
วัสดุบางส่ วนออกจากขอบแผ่นชิ้นงาน
(Strip) โดยหลังจากการทํา Notching จะ
ทําให้วสั ดุบางส่วนหลุดออกมาและเนื้อวัสดุ
ท่ีเหลือสามารถนําไปขึ้นรูปให้เป็ นรูปร่าง
ตามต้องการได้
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานตดั (Shearing)
การตดั ซอย (Slitting)
เป็ นการตัดในแนวตรง ใช้ในการ
ตัดแยกโลหะแผ่นเล็กออกจากแผ่น
ใหญ่
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานตัด (Shearing)
การตดั แยก (Parting)
เป็ นการตัดแยกชิ้นงานโดยที่การตัดหนึ่ง
คร้ังจะมีแนวของการตัดสองแนว แต่
ละแนวจะเป็ นเส้นท่ีเช่ือมต่อกัน ซ่ึงอาจ
เป็ นเส้นตรง เส้นโค้ง หรือเส้นหักมมุ กไ็ ด้
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานตดั (Shearing)
การเจาะรู (Piercing)
เป็ นการเจาะรูบนแผ่นเปล่าหรือบน
ผลิตภัณฑ์เพ่ือนํารูไปใช้งาน ซึ่งอาจ
เป็ นรูกลม รูเหลี่ยมหรือรูที่มีรูปร่ าง
อื่นๆ
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานตัด (Shearing)
การตดั เจาะรูต่อเน่ืองแบบมี
รูปแบบ (Perforating)
เป็ นการตดั เจาะรูทมี่ ี
ลกั ษณะตรงข้ามกบั การตัดแผ่น
เปล่า เพื่อนํารูทไ่ี ด้ไปใช้งาน
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานตัด (Shearing)
การเชฟ (Shaving)
เป็ นการตดั เพื่อให้ได้ชิ้นงานท่ีมี
ขนาดเทย่ี งตรง เพ่ือกาํ จัดรอยฉีก
ขาดทาํ ให้ขอบของชิ้นงานเรียบตรง
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานพบั และงานปั๊มเข้ารูป
(Bending and Forming)
การพบั (Bending)
เป็ นการพบั หรือดดั งอโลหะแผ่น
เกิดความแขง็ แกร่งและได้รูปร่าง
ตามต้องการ
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานพบั และงานป๊ัมเข้ารูป
(Bending and Forming)
การปั๊มเข้ารูป (Forming)
เป็ นการปั๊มเข้ารูปโลหะแผ่นเรียบให้
มีรูปร่างตามต้องการ โดยท่ีชิ้นงาน
จะมีรูปร่ างและขนาดตามรูปร่ าง
และขนาดของพนั ช์และดาย
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานพบั และงานป๊ัมเข้ารูป
(Bending and Forming)
การขึ้นขอบ (Flanging) เป็ นการพับขอบ
เพื่อเพิ่มความแข็งแรงบริเวณแนวขอบของ
ชิ้นงาน จะมีลักษณะคล้ายๆ กับการพับ
โลหะ แต่การขึ้นขอบจะมีระยะหรือความ
ยาวของส่ วนที่ดัดงอน้ันมีระยะส้ันๆ เมื่อ
เปรียบเทียบกับขนาดท้ังหมดของชิ้นงาน
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานพบั และงานป๊ัมเข้ารูป
(Bending and Forming)
การพับขอบรู (Burring) เป็ นการ
เจาะรูในแผ่นโลหะแล้วพับบริเวณขอบ
ข อ ง รู ห รื อ บ า น รู อ อ ก โ ด ย ก า ร
ผสมผสานระหว่างการดัดและการรีด
ขนึ้ รูป ใช้ในกรณีที่เจาะทาํ เกลยี วใน
โลหะแผ่น
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานพบั และงานปั๊มเข้ารูป
(Bending and Forming)
การม้วนขอบ (Curling)
เป็ นการม้วนที่ขอบชิ้นงาน
เพ่ือเพิ่มความแข็งแรงขอบของ
ชิ้นงาน สามารถใช้ได้กับชิ้นงาน
แ บ บ แ ผ่ น เ รี ย บ แ ล ะ ชิ้ น ง า น ท่ี มี
ลกั ษณะกลม
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานพบั และงานปั๊มเข้ารูป
(Bending and Forming)
การพับเข้าตะเข็บ (Seaming)
เป็ นการต่ อปลายของโลหะเข้ า
ด้วยกัน โดยวิธีการพับติดกันเพ่ือ
กําจัดครีบที่แนวขอบของชิ้นงาน
เพ่ิมความปลอด ภัยและเพิ่มมูลค่ า
ของผลติ ภัณฑ์
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานพบั และงานป๊ัมเข้ารูป
(Bending and Forming)
การบีด (Beading)
เป็ นลักษณะการกดขึ้น
รูปสันเนินในแนวแคบและยาว
เพื่อเพ่ิมความแข็งแรงให้ กับ
บริเวณทเ่ี รียบของชิน้ งาน
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานพบั และงานปั๊มเข้ารูป
(Bending and Forming)
การกดเป็ นรอยนูน (Embossing)
การออกแบบถ้วยบางอย่างต้องการให้มี
การกดเป็ นรอยนูนบางส่วนของถ้วยเพื่อ
ทําผลิตภัณฑ์น้ันให้สมบูรณ์มากขนึ้ รอย
นูนเลก็ ๆ เหล่านีเ้ มื่อถูกขนึ้ รูปแล้วจะทําให้
เกิดความม่ันคงแขง็ แรงและสวยงาม
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานพบั และงานป๊ัมเข้ารูป
(Bending and Forming)
การทําคอคอด (Necking)
เป็ นการขึ้นรูปคอคอดของวัสดุชิ้นงาน
โดยการค่ อยๆ ลดขนาดความโตของ
เส้ นผ่ าศูนย์ กลางของภาชนะทรงกระบอก
ให้รูปร่างเหมือนกบั บริเวณคอของขวด
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานปั๊มขึน้ รูป
(Drawing)
การป๊ัมขึน้ รูป (Drawing)
เป็ นการขนึ้ รูปโดยทพ่ี นั ช์จะกด
โลหะแผ่นเรียบเข้าไปในช่องว่าง
ของดายเพ่ือทาํ ให้เกดิ เป็ นภาชนะ
รูปถ้วยกลวงและไม่มีตะเขบ็
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานป๊ัมขนึ้ รูป
(Drawing)
การลากขนึ้ รูปซํ้า (Redrawing)
- เป็ นการขนึ้ รูปต่อจากการขึน้ รูปคร้ังแรก
- การลากขึน้ รูปของวสั ดมุ ขี ีดจาํ กดั เรียกว่า ค่าขดี จาํ กดั
อตั ราส่วนการขึน้ รูป (Limiting Drawing Ratio; LDR)
- ถ้าต้องการลากขนึ้ รูปชิ้นงานทม่ี คี วามสูงมากๆ เกนิ ค่า
LDR ของวสั ดุ จาํ เป็ นต้องมกี ารลากขนึ้ รูปซํ้า
- ภาชนะรูปถ้วยจะมคี วามลกึ เพมิ่ ขนึ้ และพืน้ ที่หน้าตดั จะ
ลดลง
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานปั๊มขนึ้ รูป
(Drawing)
การปั๊มขนึ้ รูปกลบั ทาง (Reverse
redrawing)
เป็ นการขนึ้ รูปต่อจากการขนึ้ รูป
คร้ังแรก แต่การเคลื่อนท่ีของพนั ช์ใน
ข้นั ตอนของการป๊ัมขนึ้ รูปกลบั ทางจะ
เคลื่อนที่สวนทางกนั
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานป๊ัมขนึ้ รูป
(Drawing)
การลดความหนาผนัง (Ironing)
เป็ นการลดความหนาของผนัง
ดา้ นขา้ งของชิ้นงานท่ีผ่านการป๊ัมข้ึน
รูป และจะทาํ ให้ผิวหน้าเรียบตลอด
และมีผิวมนั เงา
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานอัดรีดขึน้ รูป
(Extrusion)
ง า น อั ด รี ด แ บ บ ดั น ไ ป ข้ า ง ห น้ า ( Forward
extrusion)
เป็ นการอดั รีดโลหะโดยพนั ช์จะอดั โลหะท่ีมี
ลกั ษณะเป็นกอ้ นให้ไหลตวั เขา้ ไปในช่องวา่ งของ
ดาย ชิ้นงานจะถูกอดั รีดรีดให้เน้ือโลหะไหลตวั
ไปในทิศทางเดียวกันกับการเคลื่อนท่ีของพนั ช์
จะไดร้ ูปร่างชิ้นงานตามลกั ษณะของดาย
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานอดั รีดขึน้ รูป
(Extrusion)
การอดั รีดแบบดนั ไปข้างหลงั (Backward
extrusion)
เป็ นการอัดโลหะเช่นเดียวกับการอดั รีด
แบบดนั ไปขา้ งหนา้ แตโ่ ลหะที่ถูกอดั จะไหล
ตวั เคล่ือนเขา้ หาพนั ช์ และจะไดร้ ูปร่างของ
ชิ้นงานตามลกั ษณะของพนั ช์
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานอดั รีดขนึ้ รูป
(Extrusion)
การอดั รีดแบบดนั ไปขา้ งหนา้ และขา้ งหลงั
(Forward and Backward extrusion)
เป็นการอดั โลหะโดยโลหะจะไหลตวั เขา้ ไปใน
ดายและมีบางส่วนจะไหลตวั เคลื่อนเขา้ หาพนั ช์
ซ่ึงจะทาํ ใหไ้ ดช้ ิ้นงานท่ีมีรูปร่างตามลกั ษณะ
ของพนั ชแ์ ละดาย
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานอดั รีดขนึ้ รูป
(Extrusion)
การอดั รีดแบบกระแทก
(Impact extrusion)
เป็ นการอดั รีดชนิดหน่ึงที่ทาํ ให้ความหนาของผนงั มี
ความบางมาก ใช้ได้กับโลหะท่ีอ่อนมาก เช่น
อะลูมิเนียม ตะก่ัว ดีบุก และสังกะสี พนั ช์จะอดั
ชิ้นงานเขา้ ไปในโพรงของดายจะไหลยอ้ นออกทาง
ช่องวา่ งระหวา่ งพนั ช์และดาย การไหลตวั ของชิ้นงาน
จะมีทิศทางตรงกันขา้ มกับทิศทางการเคล่ือนที่ของ
พนั ช์
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานอดั รีดขึน้ รูป
(Extrusion)
Upsetting
เป็ นการอัดโลหะเพ่ือให้ความ
ยาวลดลง โดยมีบางส่วนของชิ้นงานมี
พ้ืนที่หน้าตดั เพิ่มข้ึน รูปร่างของชิ้นงาน
จะเป็ นบ่าหรื อขอบ
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานอดั รีดขึน้ รูป
(Extrusion)
การอดั (Swaging)
เป็นการอดั โลหะเพอื่ ใหไ้ หลเขา้ ไปใน
แบบแม่พิมพต์ ามตอ้ งการ โลหะจะไหล
ตวั เขา้ ไปจนเต็มช่องว่างของดาย และจะ
มีโลหะบางส่วนไหลออกมานอกดาย
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานอดั รีดขึน้ รูป
(Extrusion)
การป๊ัมเหรียญ (Coining)
เป็ นการป้ัมแผ่นโลหะโดยบังคับไม่ให้
โลหะไหลไปตามทิศทางตามแนวขวาง แต่จะ
บงั คบั ใหม้ นั ไหลเขา้ ไปส่วนเวา้ ส่วนโคง้ หรือ
ร่องต้ืนๆ ของแม่พิมพ์ ส่วนของชิ้นงานทุก
ส่วนจะถูกอดั อยรู่ ะหวา่ งพนั ช์กบั ดาย และไม่มี
ส่วนใดออกมานอกดาย
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทงานอดั รีดขึน้ รูป
(Extrusion)
การขึน้ รูปด้วยวธิ ีปรับแต่งขนาด (Sizing)
เป็ นการปั๊มเพื่อให้ได้ขนาดท่ีถูกต้องแน่นอนตามต้องการ
เนื่องจากเมื่อชิน้ ส่วนท่ีขนึ้ รูปจากผงโลหะ แล้วนํามาให้ความร้อน
ด้วยการซินเตอร์ (Sintered) จะเกิดการหดตัวลงอย่างมาก
ชิ้นส่ วนดังกล่ าวจะเกิดการบิดตัวเสี ยรู ปร่ างอันเนื่ องจากความ
ร้อน ดังน้ันเม่ือต้องการให้ชิ้นงานได้ขนาดค่าพกิ ัดความเผ่ือที่ดี
จะต้องนําชิน้ งานเหล่านีม้ าทาํ การขนึ้ รูปด้วยวธิ ีปรับแต่งขนาด
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
งานป๊ัมประเภทอ่ืนๆ
Heading
เป็ นการป๊ัมเพ่ือข้ึนรูปทางด้าน
ปลายของชิ้นงาน เช่น งานปั๊มหัว
โบลทแ์ ละรีเวท
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
งานปั๊มประเภทอ่ืนๆ
การอัดโป่ ง (Bulging)
เ ป็ น ก า ร ข ย า ย ผ นั ง ข อ ง รู ป ถ้ ว ย รู ป
ทรงกระบอกหรือท่อต่างๆ โดยใช้แรงดัน
จากด้านในออกมา แรงนี้ได้จากการอัดตัว
ของพันช์ซึ่งกระทําต่อตัวกลาง เช่น อากาศ
ของเหลว หรือสารพวกขี้ผึ้ง ไข หรือยาง
เป็ นต้น
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
งานป๊ัมประเภทอื่นๆ
การดันขนึ้ รูป (Stretch Draw Forming)
เป็ นการข้ึนรูปท่ีมี Clamp ยึดปลายท้งั สองขา้ ง
ของโลหะไว้ หลกั การของการข้ึนรูปแบบน้ีก็คือ การ
ทาํ ใหโ้ ลหะยืดตวั ออกจนอยใู่ นช่วงของ Plastic range
ในขณะเดียวกบั ท่ีโลหะจะถูกข้ึนรูปโดยพนั ช์
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
งานปั๊มประเภทอื่นๆ
Hydro Forming
เป็ นการข้ึนรู ปที่มีเฉพาะพันช์
เท่าน้นั ที่จะเป็นตวั กาํ หนดรูปร่างของ
ชิ้นงาน ส่วนท่ีดายจะเป็ นของเหลว
ซ่ึงมีหนา้ ท่ีในการอดั โลหะใหม้ ีรูปร่าง
ตามลกั ษณะของพนั ช์ การข้ึนรูปชนิด
น้ีนิยมใช้กับการข้ึนรู ปชิ้นงานท่ีมี
รูปร่างซบั ซอ้ น
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทของแม่พมิ พ์โลหะ
แม่เดี่ยวพมิ พ์ (Single die)
แม่พิมพ์เด่ียวเป็ นแม่พิมพ์ท่ีมีลักษณะการทํางานเพียงอย่าง
เดยี วในหน่ึงตาํ แหน่งงาน เช่น แม่พมิ พ์ตัดแผ่นชิ้นงาน (Blanking
die) แม่พิมพ์เจาะรู (Piercing die) แม่พิมพ์ดัด (Bending die)
แม่พมิ พ์ลากขนึ้ รูป (Deep drawing die) เป็ นต้น
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทของแม่พมิ พ์โลหะ
แม่เดี่ยวพมิ พ์ (Single die)
1. ด้าม (Shank)
2. แผ่นยึดพนั ช์ (Punch holder)
3. ไกด์โพสต์ (Guide post)
4. แผ่นรอง (Pad plate)
5. แผ่นยดึ ดาย (Die holder)
6. แผ่นพนั ช์ (Punch plate)
7. เกจ (Gage)
8. ดาย (Die)
9. สปริง (Spring)
10. สตริปเปอร์โบลต์ (Stripper bolt)
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทของแม่พมิ พ์โลหะ
แมพ่ มิ พผ์ สม (Compound die)
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทของแม่พมิ พ์โลหะ
แม่พิมพผ์ สม (Compound die)
1. เข็มกระทุ้ง (Knockout pin) 9. แผ่นส่งกาํ ลงั (Pressure plate)
2. ด้าม (Shank) 10. พนั ช์ (Punch)
3. สลกั กาํ ลงั ส่ง (Pressure pin) 11. แผ่นรองหลงั (Backing plate)
4. ตวั ยดึ พนั ช์ (Punch holder) 12. แผ่นพนั ช์ (Punch plate)
5. ไกด์โพสต์ (Guild post) 13. ดาย (Die)
6. สตริปเปอร์โบลต์ (Stripper bolt) 14. สตริปเปอร์ (Stripper)
7. ตัวยดึ ดาย (Die holder) 15. แผ่นดาย (Die plate)
8. พนั ช์ (Punch) 16. สปริง (Spring)
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทของแม่พมิ พ์โลหะ
แมพ่ ิมพต์ ่อเนื่อง (Progressive die)
วชิ าแม่พมิ พ์โลหะเบื้องต้น รหัส 2102-2201
ประเภทของแม่พมิ พ์โลหะ
แมพ่ มิ พต์ ่อเน่ือง (Progressive die)
1. ตวั ยดึ พนั ช์ (Punch holder) 10. พนั ช์เจาะ (Punch pierce)
2. แผ่นรองหลงั (Backing plate) 11. สตริปเปอร์ (Stripper)
3. แผ่นพนั ช์ (Punch plate) 12. แผ่นนําวสั ดุ (Stock guild)
4. ไกด์โพสต์ (Guild post) 13. แผ่นรอง (Spacer)
5. ตวั ยดึ ดาย (Die holder) 14. ดายอนิ เสิร์ท (Die insert)
6. พนั ช์ตดั (Punch) 15. แผ่นรองชิน้ งาน (Pad)
7. ตวั กาํ หนดตาํ แหน่ง (Pilot) 16. สปริง (Spring)
8. พนั ช์ตดั (Punch) 17. ปลอกนําตวั กาํ หนดตาํ แหน่ง
9. พนั ช์ตดั (Punch) (Pilot bushing)