Nota PI T5 SMKSM - Akhlak

Nota PI TG5 / Akhlak Islamiyah 163






SMK SERI MAHKOTA
E-PEMBELAJARAN SESI PKP ( FASA 4 )



Diminta kepada semua murid Tingkatan 5

agar dapat melengkapkan nota di dalam Modul


Rampaian Pendidikan Islam.





Sila rujuk e book berikut untuk memudahkan murid


menyalin nota seterusnya menjawab


latihan peneguhan minda





Semoga usaha kita dirahmati


dan diredhai Allah SWT

#stayathome


#jangantinggalsolat



Akhlak Islamiyah ms 163-180





Disediakan oleh :
Ustazah Norafidah Abdullah 

SMK Seri Mahkota



Nota PI TG5 / Akhlak Islamiyah 163


Hari : ………………………………. Tarikh : ………………….........

TAJUK 32 : ADAB BERMUSAFIR

Hukum Bermusafir

HUKUM HURAIAN

 Apabila seseorang muslim yang berkemampuan bermusafir ke Mekah untuk menunaikan haji
WAJIB
dan umrah yang wajib

 Bermusafir untuk menziarahi 3 buah masjid utama iaitu Masjidil Haram, Masjid Nabawi, Masjid
SUNAT
Al-Aqsa serta bermusafir utk melakukan perkara2 sunat spt : menziarahi saudara

HARUS  Bermusafir ke mana sahaja dengan tujuan yang diharuskan oleh syarak


 Terdapat ulama’ yang melarang bermusafir sekiranya tidak mempunyai tujuan dan
MAKRUH
matlamat

 Bermusafir ke tempat2 yang haram dikunjungi spt : pusat2 maksiat atau menyaksikan
HARAM
pesta2 maksiat



Adab-Adab Bermusafir 1. Supaya mendapat rahmat dan keberkatan
Allah SWT

1 Memohon petunjuk Allah sebelum memulakan 2. Supaya kerosakan alam dapat dihindarkan
perjalanan 3. Sekiranya berlaku pertelingkahan, ketua
yang dilantik akan menyelesaikan

2 Menyediakan bekalan yg secukupnya spt : wang,
pakaian, makanan dan sebagainya KENAPA


Melantik seorang ketua jika musafir dlm perlu
3
kumpulan beradab
2.
Mengucapkan selamat tinggal kepada kpd orang2
4
yang ditinggalkan

Disunatkan solat musafir dan berdoa sebelum
5 berangkat ’ A
‘
Tidak meninggalkan solat fardu n a
6 w a
T

Menghindarkan diri daripada melakukan 3. h
7 u y
kerosakan kpd alam sekitar
A

164 Nota PI TG5 / Akhlak Islamiyah



MUTIARA
KATA INFO ISTILAH
Rukhsah ialah hukum-hukum yang
disyariatkan bagi meringankan mukallaf
3 doa yang dimakbulkan Allah : dalam keadaan-keadaan tertentu, Cth : orang
i. Doa orang yang dizalimi bermusafir diberi kelonggaran boleh berbuka

ii. Doa orang yang sedang bermusafir puasa dan melakukan solat secara jamak dan
iii. Doa bapa ke atas anaknya qasar
Mafhum HADIS 




SOALAN PENEGUHAN MINDA


( Bahagian A )

1 Berikut adalah tujuan beradab ketika musafir 2 Musafir adalah perkara yang diharuskan
kecuali sekiranya bertujuan untuk
A dapat pertolongan ketika susah A menziarahi kubur keramat
B dapat menikmati keindahan alam B melihat kebesaran Allah S.W.T
C dapat menuju ke tempat yang dihajati C menonton pertandingan bina badan
dengan selamat D menyambut hari ’memperingati kekasih’
D mendapat rahmat dan keberkatan daripada
Allah S.W.T
3 Pilih penyataan yang menunjukkan makruh 4 Apakah hukum musafir ke Masjid Nabawi,
bermusafir Masjidil Aqsa dan Masjidilharam ( SPM 2018 )
A menziarahi orang sakit A Sunat C Harus
B bersiar-siar tanpa tujuan B Wajib D Makruh
C menunaikan umrah di Mekah
D membeli belah bersama keluarga
5 Antara yang berikut yang manakah bukan adab 6 Tujuan utama digalakkan solat sunat dan berdoa
bermusafir? ( SPM 2012 ) sebelum musafir ialah. ( SPM 2013 )
A berhenti di tempat yang sesuai A masalah mudah diselesaikan
B menyediakan bekalan secukupnya B menjauhi kerosakan alam
C memohon petunjuk daripada Allah SWT C selamat dalam perjalanan
D melantik seorang ketua jika melebihi tiga D sampai dengan segera
orang
’
A
‘ Encik Umar telah keluar dari rumah dengan beg pakaiannya menuju ke stesen

n
a bas. Namun begitu dia tidak tahu ke mana arah tujunya.
w
a 7 Apakah hukum musafir di atas? ( SPM 2012 )
T
A makruh C harus
h
u B haram D sunat
y
A

Nota PI TG5 / Akhlak Islamiyah 165



8 Allah SWT memberi rukhsah kepada orang bermusafir untuk mengerjakan solat secara jamak / qasar /
jamak & qasar ( SPM 2011 )
9 Hukum bermusafir dengan tujuan melihat kebesaran Allah S.W.T ialah harus
10 Bermusafir ke Mekah untuk menunaikan haji dan umrah kali pertama hukumnya wajib

11 Seorang ketua perlu dilantik apabila bermusafir dalam kumpulan yang terdiri drpd 3 orang atau lebih

( Bahagian B )

1. Apakah maksud musafir menurut istilah
2. Hukum bermusafir bergantung kepada tempat dan tujuan orang yang bermusafir. Nyatakan
mana-mana 2 hukum musafir berserta contoh. ( SPM 2018 )
3. Nyatakan 2 adab semasa dalam musafir agar perjalanan tersebut dirahmati dan diberkati oleh
Allah S.W.T ( SPM 2018 )
4. Berikan 2 contoh musafir yang diharuskan syarak
5. Umat Islam disunatkan menziarahi tiga buah masjid utama. Senaraikan masjid-masjid tersebut
6. Mengapakah digalakkan melantik ketua ketika bermusafir?
7. Melancong yang mematuhi hukum syarak atau melancong bersyariat akan memberi manfaat
kepada diri dan masyarakat. Huraikan hujah anda untuk menyokong pernyataan tersebut. ( SPM
2018 )
KBAT

Hari : ………………………………. Tarikh : ………………….........

TAJUK 33 : ADAB BERNEGARA

MAKSUD NEGARA


Kawasan tertentu yang didiami oleh masyarakat tertentu
dan diperintah oleh sebuah kerajaan


Adab-Adab Bernegara

Menjaga nama baik negara Cinta kepada negara



Mempertahankan negara sekiranya diancam oleh
Berusaha memajukan negara ’
musuh A
‘
n
a

Memelihara keamanan Berbakti kepada negara w
a
T

h
u
DOA : “Ya Allah! Perbaikkanlah agamaku yang memelihara urusanku, perbaikkanlah duniaku yang y
padanya aku menjalani kehidupan, perbaikkanlah akhiratku yang menjadi tempat kembaliku, jadikanlah
A
kehidupanku bagiku tempat menambah kebaikan. Dan jadikanlah kematian sebagai tempat untukku
berehat daripada melakukan kejahatan”

166 Nota PI TG5 / Akhlak Islamiyah




Faedah Menjaga
Negara akan Adab Bernegara Nama negara harum
bertambah maju di mata dunia



Negara dapat
diselamatkan daripada
ancaman musuh



Penghayatan :

 Kecintaan kepada negara dapat dibuktikan dengan kesanggupan mengorbankan harta, masa
dan tenaga untuk negara. Kita hendaklah menginsafi betapa pentingnya menjaga imej negara.
 Kita amat bertuah kerana menjadi rakyat Malaysia. Allah telah mengurniakan berbagai nikmat
kepada kita spt : nikmat keamanan dan kemewahan. Kita hendaklah bersyukur dan memelihara
nikmat-nikmat ini supaya akan terus kekal




SOALAN PENEGUHAN MINDA



( Bahagian A )

1 Antara adab bernegara ialah 2 Antara yang berikut yang manakah bukan adab
A menjaga nama baik negara bernegara? ( SPM 2018 )
B memenuhi kehendak peribadi A menyediakan keperluan asas kepada rakyat
C mewujudkan hubungan silaturahim B memajukan negara dalam setiap bidang
D memberi maklumat penting kepada negara C mempertahankan negara daripada musuh
lain D mengharumkan nama negara hingga ke
peringkat antarabangsa
3 Kemajuan sesebuah negara bergantung kepada 4 Perbuatan yang boleh dilakukan untuk menjaga
I rakyat yang bersatu padu nama baik negara ialah
II usaha rakyat menubuhkan tabung kebajikan A mengadakan konsert
III rakyat yang berdisiplin dan beradab terhadap B membangunkan negara mengikut acuan

’ negara barat
A
‘ IV sikap rakyat yang terlalu bergantung kepada C membuat ciptaan baru yang berfaedah untuk

n bantuan kerajaan rakyat
a
w A I dan II C II dan IV D memberi bantuan senjata kepada negara
a B I dan III D III dan IV yang bertelagah
T

h
u 5 Negara adalah kawasan tertentu yang didiami oleh masyarakat tertentu dan diperintah oleh sebuah
y kerajaan
A

Nota PI TG5 / Akhlak Islamiyah 167


( Bahagian B )

1. Sesebuah Negara akan aman sejahtera sekiranya rakyat hidup bertoleransi dan beradab.
Nyatakan 2 adab bernegara
2. Sebagai rakyat yang bertanggungjawab, kita perlu mengamalkan adab-adab bernegara seperti
berbakti kepada negara. Nyatakan 1 daripada adab tersebut selain berbakti kepada negara.
(SPM 2012 )
3. Terangkan 2 kesan positif sekiranya rakyat beradab dengan Negara
4. Jelaskan cara anda berbakti kepada negara. ( SPM 2012 )
5. Jelaskan 2 faedah menjaga adab bernegara. ( SPM 2012 )



Hari : ………………………………. Tarikh : ………………….........

TAJUK 34 : ADAB DENGAN PEMIMPIN


Maksud PEMIMPIN Orang yang dipertanggungjawabkan memimpin sekumpulan manusia atau
sesebuah organisasi





Menjaga Agama





Berlaku Adil Menyediakan Keperluan Asas





TANGGUNGJAWAB
PEMIMPIN TERHADAP
RAKYAT



Adab Rakyat & Ahli Terhadap Pemimpin


’ A
Mentaati pemimpin selagi tidak melanggar Membantu pemimpin mencapai wawasan ‘
1 kehendak syariat 2 negara n
a w
a
Memberi sokongan padu Menasihati pemimpin yang melakukan T
3 4 kesilapan dengan cara yang baik h
u y
A

168 Nota PI TG5 / Akhlak Islamiyah



Akibat Tidak  Tugas pemimpin akan terbantut
Beradab
 Memudahkan musuh menguasai negara
Dengan

Pemimpin  Pemimpin akan menghadapi masalah untuk berdepan dengan rakyat





 Ciri-ciri pemimpin yang baik dan wajib ditaati : beriman & beragama, berakhlak mulia,
bertanggungjawab, bersikap adil, sedia menerima teguran, jujur, berani, tegas, boleh menjadi
model untuk rakyat, sederhana





SOALAN PENEGUHAN MINDA


( Bahagian A )

1 Apakah langkah terbaik yang perlu diambil oleh 2 Apakah kesan buruk terhadap pemimpin apabila
rakyat untuk menegur pemimpin? rakyat tidak mentaatinya?
A menyalurkan melalui wakil rakyat A pemimpin akan marah
B melaporkan kepada akhbar B pemimpin akan meletakkan jawatannya
C menentang secara terbuka C pemimpin tidak mendapat penghargaan dan
D mengadakan demonstrasi pengiktirafan
D pemimpin gagal melaksanakan tugas dengan
baik dan lancar

3 Taat kepada pemimpin adalah satu kewajipan 4 Apakah yang akan berlaku sekiranya rakyat tidak
menghormati pemimpin?

Dalam keadaan manakah rakyat wajib mematuhi A ekonomi negara akan meningkat
pemimpin? B pembangunan negara berjalan lancar
I pemimpin menyeru rakyat supaya bersatu C rakyat berdaya saing tinggi
II pemimpin menyeru supaya bekerja apabila D musuh mengambil kesempatan melemahkan
perlu negara
III pemimpin menyeru supaya bangun
menentang musuh
IV pemimpin menyeru meningkatkan sentimen
perkauman
’
A A I dan II C II dan IV
‘

n B I dan III D III dan IV
a
w
a
T

h
u
y
A

Nota PI TG5 / Akhlak Islamiyah 169


5 Antara yang berikut yang manakah bukan adab rakyat terhadap pemimpin? ( SPM 2012 )

A memberi sokongan padu untuk kepentingan negara
B membantu pemimpin memajukan negara
C menasihati pemimpin dengan baik
D mentaati pemimpin dalam semua perkara

6 Ketaatan kepada pemimpin adalah wajib selagi tidak disuruh melakukan maksiat

7 Hukum mentaati pemimpin adalah wajib



( Bahagian B )

1. Nyatakan maksud pemimpin ( SPM 2015 )
2. Allah S.W.T telah memerintahkan hamba-Nya mentaati ulil amri ( pemimpin ). Nyatakan 4 ciri
pemimpin yang wajib ditaati
3. Jelaskan 2 tanggungjawab pemimpin terhadap rakyatnya ( SPM 2015 )
4. Terangkan implikasi sekiranya sesebuah masyarakat tidak mentaati pemimpin mereka?
5. Nyatakan adab rakyat terhadap pemimpin
6. Jelaskan 2 kebaikan mentaati pemimpin

ﯿ ﯾ ﯽ ﯼ ﯻ ﯺ ﯹ ﯸ ﯷ ﯶ ﯵ


7. Sebahagian ahli tafsir berpendapat”Ulil Amri” dalam ayat di atas bermaksud pemimpin
manakala sebahagian lain mentafsirkannya sebagai ulama. Berikan pendapat anda berserta
hujah. ( SPM 2015 )
KBAT






CATATAN GURU :

..........................................................................................................................................................................................


..........................................................................................................................................................................................
’
A
‘
.......................................................................................................................................................................................... n
a
.......................................................................................................................................................................................... w
a
T

.......................................................................................................................................................................................... h
u
y
A

170 Nota PI TG5 / Akhlak Islamiyah



Hari : ………………………………. Tarikh : ………………….........

TAJUK 35 : ADAB BERJIHAD


Bahasa Maksud JIHAD Istilah


Usaha bersungguh2 dengan menggunakan Usaha yang dilakukan oleh seseorang muslim
kemampuan yang ada dengan menggunakan seluruh kemampuan
untuk menegakkan Islam dan mendapat
keredhaan Allah SWT



 Jihad yang paling UTAMA dalam Islam ialah :
Perjuangan menegakkan agama Allah di atas muka bumi dengan mengorbankan harta dan jiwa

 Kelebihan Berjihad Di Jalan Allah :
i. Dimuliakan Allah / diangkat darjatnya
ii. Allah menjanjikan balasan syurga
iii. Allah memberikan ganjaran pahala yang amat besar
iv. Hidup sentiasa dirahmati Allah


Peringkat-Peringkat Jihad

 Ibnu Al-Qayyim dalam kitabnya ”Zadul Ma’ad” membahagikan jihad kepada 4 peringkat :

1. Mempelajari Islam
Berjihad 2. Mengamalkan ajaran Islam dalam kehidupan seharian

Membaiki 3. Menyebarkan ilmu
Diri 4. Sabar dan ikhlas dalam menyebarkan Islam




Berjihad 1. Melawan dan menghapuskan keraguan serta waswas yang ada di dalam diri
Melawan 2. Menjauhkan diri daripada menurut hawa nafsu dan perkara2 maksiat

Syaitan
’
A
‘

n
a
w
a
T
Berjihad Menghapuskan
h Berjihad Melawan Kafir
u kezaliman &
y Harbi & Munafik
A kemungkaran

Nota PI TG5 / Akhlak Islamiyah 171





Adab-Adab BerJIHAD DOA :

ىلع بيلق تبَ ث بولقْ لا بِّ لقم اي "
ِّ
ُ
َ
ُ
َ ُ
Ikhlas semata2 utk mendapat keredhaan Allah SWT
" كنيد


Sanggup berkorban apa sahaja “Ya Allah yang Maha membolak
balikkan hati, tetapkanlah hatiku di
atas agama-Mu”

Sentiasa beriltizam / disiplin tinggi / istiqamah

TAZKIRAH :
Mematuhi arahan ketua
“Tidak sempurna iman seseorang
sehingga baik hatinya dan tidak
baik hati seseorang sehingga
Mempunyai semangat berpasukan terpelihara lidahnya”

MAKSUD HADIS



Cara-Cara Melahirkan Semangat JIHAD


 Menambah ilmu pengetahuan khususnya mengenai kelebihan2 jihad dan menerusi kisah pejuang2
terdahulu
 Melakukan ibadat2 sunat spt : qiyamullail dan membaca al-Quran serta memahami maksudnya




CATATAN GURU :

..........................................................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................................................


’
......................................................................................................................................................................................... A
‘

n
a
.......................................................................................................................................................................................... w
a
T
..........................................................................................................................................................................................
h
u
y
A

172 Nota PI TG5 / Akhlak Islamiyah



SOALAN PENEGUHAN MINDA

( Bahagian A )
1 Jihad utama yang telah digariskan oleh 2 Bagaimanakah cara berjihad memperbaiki diri?
ulama’ Islam ialah A bakhil terhadap ilmu
A jihad tingkatkan ilmu B berhati-hati menyebarkan Islam
B jihad melawan syaitan C mempelajari ajaran Islam dan
C jihad mempertahankan Islam mengamalkannya
D jihad mempertahankan Negara D mengamalkan ajaran yang sesuai dengan diri

 Berjihad memperbaiki diri  Mempelajari Islam

 Berjihad melawan syaitan  Menyebarkan ilmu
 Berjihad menghapuskan kezaliman dan  Mengamalkan ajaran Islam dalam
kemungkaran ( SPM 2012 ) kehidupan seharian ( SPM 2011 )

3 Pernyataan di atas merujuk kepada 4 Pernyataan di atas merujuk kepada peringkat jihad
A adab berjihad A melawan syaitan
B peringkat jihad B memperbaiki diri
C kelebihan jihad C menghapuskan kezaliman dan kemungkaran
D cara melahirkan semangat jihad D menentang kafir harbi dan munafik

 Melawan dan menghapus keraguan dlm diri
5 6 Jihad dituntut dalam Islam kerana dapat ______
 Menjauhkan diri daripada menurut hawa A meningkatkan ekonomi negara

nafsu ( SPM 2013 ) B menjauhi diri daripada sifat mazmumah
Pernyataan di atas merujuk kepada jihad C mendidik sifat jati diri yang tinggi
A memperbaiki diri D melahirkan masyarakat yang aman dan berkasih
B melawan syaitan sayang ( SPM 2018 )
C melawan munafik
D menghapuskan kemungkaran
7 Adab yang utama perlu diamalkan oleh orang yang berjihad di jalan Allah SWT ialah ( SPM 2015 )
A berhati-hati
B berdisiplin
C amanah
D ikhlas
8 Jihad ialah usaha yang bersungguh-sungguh menggunakan seluruh kemampuan untuk menegakkan
Islam dan mendapatkan keredhaan Allah S.W.T.
9 Hukum berjihad mempertahankan negara daripada ancaman musuh adalah wajib

( Bahagian B )

’
A 1. Jihad menegakkan agama Allah S.W.T di muka bumi sangat dituntut oleh Islam. Nyatakan
‘
bahagian jihad
n
a 2. Sebagai seorang pelajar, Terangkan cara-cara anda berjihad memperbaiki diri anda.
w
a 3. Jelaskan 2 adab yang perlu diamalkan oleh orang yang berjihad di jalan Allah S.W.T
T
4. Jelaskan 3 kelebihan orang yang berjihad pada jalan Allah
h
u 5. Bagaimanakah anda dapat memupuk semangat jihad dalam diri?
y
A 6. Mengapakah semangat jihad di kalangan umat Islam semakin pudar pada hari ini?

Nota PI TG5 / Akhlak Islamiyah 173


Hari : ………………………………. Tarikh : ………………….........

TAJUK 36 : ADAB MEMELIHARA ALAM

Kepentingan Memelihara Alam

 Alam sekitar ialah antara tanda-tanda kewujudan dan kebesaran Allah S.W.T
 Alam sekitar amat penting kepada manusia kerana banyak manfaat daripadanya yang boleh
diperolehi spt : sumber makanan, minuman, tenaga dan alat perhubungan


Bentuk-Bentuk Pencemaran Alam & Puncanya



PENCEMARAN UDARA PENCEMARAN AIR


Terdapat gas, cecair atau zarah yang terkandung Perubahan yang dilakukan pada kandungan,
dalam udara sehingga berlaku perubahan dan keadaan dan warna sehingga tidak sesuai utk

menjejaskan kehidupan atau bahan2 lain. Antara digunakan dan akan memberi kesan kepada
puncanya : pertambahan bilangan kenderaan manusia apabila menggunakannya. Punca : Sisa

bermotor, asap2 kilang, pembakaran terbuka, asap bahan buangan kilang ( toksid ), pembuangan
rokok sampah / minyak / najis, penerokaan hutan




PENCEMARAN TANAH PENCEMARAN BUNYI

Perbuatan yang berlaku kpd sesuatu kaw. hingga Bunyi bising yg keterlaluan sehingga menyakitkan

terjadi pertukaran warna, kesuburan dan hakisan. telinga. Punca : bunyi kenderaan bermotor, bunyi
Punca : pembuangan bahan2 buangan kilang, kilang / kuari, kerja2 pembinaan bangunan
pembuangan sampah, penggunaan racun serangga

secara berlebihan




 Sebab-Sebab manusia melakukan pencemaran alam :

1. Akhlak mereka yang buruk  ’ A
2. Didorong oleh perasaan tamak dan keinginan mendapat INFO ISTILAH ‘
dB (A) ialah disibel, n
keuntungan yang banyak iaitu aras perkadaran a w
bunyi a
3. Tiada kesedaran tentang pentingnya menjaga alam sekitar T

  u
4. Sikap ambil mudah pada siri seseorang h
y

A

174 Nota PI TG5 / Akhlak Islamiyah


Langkah-Langkah Mengatasi Kerosakan Alam

Memberi kesedaran tentang pentingnya memelihara alam sekitar
1


Menyediakan kemudahan secukupnya utk memudahkan orang ramai memelihara kebersihan dan keindahan
2
alam spt : menyediakan tempat pembuangan sampah


Mengadakan gotong royong untuk membersihkan kawasan kampong atau bandar
3

Menggubal atau menguatkuasakan undang2 yang lebih berat bagi menghukum orang yang melakukan
4 kerosakan kepada alam



Akibat Tidak Memelihara

Alam Sekitar

Aspek
Rohani

Masyarakat mudah dihidapi penyakit Ekonomi Negara akan merudum dan

berbahaya pembangunan terbantut

Alam Sekitar menjadi tidak selamat utk

didiami


CATATAN GURU :

..........................................................................................................................................................................................


..........................................................................................................................................................................................


..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................

’
A
‘
..........................................................................................................................................................................................
n
a
w ..........................................................................................................................................................................................
a
T

h ..........................................................................................................................................................................................
u
y
A

Nota PI TG5 / Akhlak Islamiyah 175




SOALAN PENEGUHAN MINDA



( Bahagian A )

1 Di antara berikut, manakah yang dianggap 2 Berikut adalah langkah-langkah mengatasi
pencemaran bunyi? pencemaran alam dari terus berlaku kecuali
I bunyi guruh A menanam kesedaran kepada masyarakat
II bunyi kilang B pembinaan kilang secara berterusan
III bunyi ombak C memelihara dan memulihara alam
IV bunyi kenderaan D penguatkuasaan undang-undang
A I dan II C II dan IV
B I dan III D III dan IV

3 Pencemaran alam yang berlaku disebabkan oleh 4 Punca berlaku pencemaran tanah ialah
kecuaian manusia ialah A pembuangan sisa toksik
A banjir B penanaman sayur secara hidrofonik
B hakisan ombak C penanaman semula pokok getah dan kelapa
C kemarau panjang sawit
D pembuangan sisa toksik D pembuangan sampah sarap di merata-rata
tempat

5 Pencemaran bunyi ialah bunyi bising yang keterlaluan sehingga menyakitkan telinga

6 Allah S.W.T menyatakan bahawa kemusnahan yang berlaku di atas muka bumi ini dilakukan oleh tangan
manusia sendiri

7 Salah satu langkah mengatasi pencemaran alam ialah mengadakan gotong royong di kawasan sekitar




( Bahagian B )

1. Alam sekitar merupakan tanda kewujudan dan kebesaran Allah SWT dan umat Islam dituntut
memeliharanya daripada tercemar. Nyatakan 2 bentuk pencemaran yang berlaku. ( SPM 2016 )
2. Jelaskan 2 punca pencemaran alam
3. Huraikan 3 kebaikan menjaga alam semulajadi
4. Pembakaran secara terbuka akan mengakibatkan pencemaran kepada alam sekitar. Terangkan 2
’
sebab perbuatan tersebut masih dilakukan A
‘
5. Jelaskan 2 tindakan anda apabila melihat seseorang melakukan perbuatan tersebut
n
6. Terangkan 2 usaha untuk mengatasi masalah pencemaran alam. ( SPM 2016 ) a
w
7. Kita sering mendengar berita mengenai pencemaran sungai. Berdasarkan pernyataan di atas, a
T
nyatakan 2 perbuatan yang menyebabkan berlakunya pencemaran air dalam masyarakat hari
h
ini. ( SPM 2011 ) u
y
8. Cadangkan 2 usaha anda untuk mengatasi pencemaran di atas. ( SPM 2011 ) A

176 Nota PI TG5 / Akhlak Islamiyah


Hari : ………………………………. Tarikh : ………………….........

TAJUK 37 : ADAB MEMBERI DAN MENERIMA HADIAH SERTA SEDEKAH


Maksud : Maksud :
HADIAH
Pemberian yang dilakukan dengan ikhlas Pemberian dari seseorang sbg satu

untuk mendekatkan diri kepada Allah penghargaan, tanda kasih sayang atau
pujian
SEDEKAH



 Galakan memberi hadiah & sedekah :
i. Hukum memberi sedekah adalah SUNAT
ii. Rasulullah s.a.w menggalakkan kita memberi hadiah, kerana ia boleh mengeratkan
silaturrahim



mendapat ganjaran pahala daripada
Allah SWT



rezeki kita akan bertambah disukai oleh orang ramai




KELEBIHAN
MEMBERI HADIAH &
SEDEKAH


Perbezaan Antara Hadiah & Sedekah


Hadiah Aspek Sedekah

harus Hukum sunat


’ Sebagai tanda penghargaan Tujuan Untuk mendekatkan diri kepada Allah
A
‘

n Sesiapa sahaja Kepada Siapa Fakir atau miskin
a
w
a
T

h Rasulullah s.a.w ditanya : “Apakah sedekah yang paling afdhal?. Baginda bersabda :
u
y Sedekah di Bulan Ramadhan”
A

Nota PI TG5 / Akhlak Islamiyah 177


 Sabda Rasulullah s.a.w ketika menerangkan jenis-jenis sedekah :

“Senyuman kepada saudaramu adalah sedekah, menyeru kepada makruf dan
mencegah mungkar adalah sedekah, menunjukkan jalan orang yang tersesat
jalan adalah sedekah, membuang perkara yang menyakitkan di jalan adalah
sedekah, dan memenuhkan bekas air saudara kamu adalah sedekah”

MAKSUD HADIS



Jenis-Jenis Sedekah


1) senyuman 2) amar makruf dan nahi mungkar


3) menyelesaikan masalah orang lain 4) membuang perkara yang menghalang di jalan

5) wang atau harta 6) perkhidmatan



Adab-Adab Memberi & Menerima Hadiah dan Sedekah

Adab Memberi Adab Menerima


Ikhlas Mengucapkan terima kasih / bersyukur



Memberi barang yang disayangi Menghargai pemberian



Tidak mengungkit pemberian




CATATAN GURU :

..........................................................................................................................................................................................

’
A
.......................................................................................................................................................................................... ‘
n
a
.......................................................................................................................................................................................... w
a
T
.......................................................................................................................................................................................... h
u
y
.......................................................................................................................................................................................... A

178 Nota PI TG5 / Akhlak Islamiyah



SOALAN PENEGUHAN MINDA


( Bahagian A )
1 Berikut adalah kelebihan memberi hadiah dan 2 Antara jenis sedekah dalam Islam ialah
sedekah kecuali A memberi rasuah
A disukai oleh manusia B amar makruf nahi mungkar
B rezeki akan bertambah C menolong orang memberi minuman haram
C mendapat ganjaran daripada Allah S.W.T D memberi salam ketika masuk dalam majlis
D dimasukkan ke syurga tanpa hisab Ilmu
3 Hukum memberi sedekah dan hadiah ialah 4 Berikut adalah adab yang perlu dijauhi semasa
A wajib bersedekah
B harus A ikhlas
C sunat B memberi secara rahsia
D makruh C tidak mengungkit-ungkit
D memberi barang yang sudah rosak
 Mendapat ganjaran Allah SWT
 Rezeki akan bertambah

 X ( SPM 2013 )
5 Pernyataan di atas menerangkan kelebihan memberi hadiah dan sedekah. Antara berikut yang manakah
pernyataan yang paling tepat bagi X?
A Hidup lebih selesa
B Disukai oleh manusia
C Jiwa menjadi lebih tenang
D Gejala sosial dapat dibendung

6 Zakat ialah mengeluarkan sebahagian harta tertentu diberikan kepada golongan tertentu dengan syarat-
syarat tertentu.
7 Senyuman yang ikhlas merupakan salah satu daripada jenis-jenis sedekah yang digalakkan oleh Islam.


8 Pemberian sedekah menjadi sia-sia jika tidak disertai dengan niat yang ikhlas.

9 Amar makruf dan nahi mungkar merupakan sebahagian daripada jenis-jenis sedekah.

( Bahagian B )
1. Terangkan 2 tujuan digalakkan memberi sedekah
2. Nyatakan 4 contoh sedekah selain daripada yang disebut dalam hadis yang boleh diamalkan

’ setiap hari
A
‘
3. Terangkan perbezaan antara sedekah dan hadiah
n
a 4. Nyatakan 2 jenis sedekah. ( SPM 2014 )
w
a 5. Jelaskan 2 adab memberi hadiah dan sedekah. ( SPM 2014 )
T 6. Jelaskan 2 kelebihan memberi hadiah dan sedekah . ( SPM 2014 )

h
u 7. Bagaimanakah cara untuk menanam sifat suka memberi sedekah atau hadiah dalam kehidupan
y kini
A

Nota PI TG5 / Akhlak Islamiyah 179


Hari : ………………………………. Tarikh : ………………….........

TAJUK 38 : ADAB BERNIAGA


Maksud BERNIAGA Pertukaran harta dengan harta berdasarkan syarat2 tertentu




 Galakan Berniaga :
i. Berniaga adalah perkerjaan Rasulullah s.a.w sebelum menjadi rasul
ii. Islam menggalakkan perniagaan. 9/10 daripada rezeki datangnya daripada perniagaan
iii. Para sahabat berjaya menjadi hartawan menerusi perniagaan spt : Abdul Rahman Bin
Auf

Kebaikan Melaksanakan Adab Berniaga
Ihsan
Amanah  Memperoleh keuntungan
 Rezeki yang diperoleh - halal

 Mendapat keberkatan Allah SWT
 Mengeratkan silaturahim /
mengukuh perpaduan
Tekun&  Perniagaan menjadi maju &
Kerjasama &
bersungguh2 berkembang
tolak ansur  Lahir masyarakat yang harmoni dan

sejahtera


Menjauhi Melindungi hak2

perkara2 haram penjual dan
pembeli




Adab-Adab Berniaga MUTIARA KATA
Lukman Al-Hakim berpesan pada anaknya :
“Wahai anakku, janganlah kamu berhutang
Akibat Tidak Mengamalkan Adab Berniaga : kerana ia adalah kehinaan pada waktu siang
dan kegelisahan pada waktu malam” ’ A
‘
1 Rezeki tidak diberkati Allah SWT n
a
w
2 Masyarakat akan memandang serong / benci / tidak dipercayai a T

h
u
3 Masyarakat hidup dalam kucar kacir / tidak aman y
A

180 Nota PI TG5 / Akhlak Islamiyah




SOALAN PENEGUHAN MINDA



( Bahagian A )

1 Berikut adalah bentuk perniagaan yang 2 Maksud jual beli dari sudut bahasa ialah
diharamkan Islam kecuali A menempah
A jual beli barang haram B bersyarikat
B jual beli barangan yang sama jenis C berdagang
C jual beli barang yang tidak dimiliki dengan D menyewa
sempurna
D jual beli buah-buahan yang ada di pokok yang
telah nyata masaknya

3 Antara berikut merupakan adab-adab berjual beli yang digalakkan oleh Islam
I bersikap amanah dan jujur
II tekun dan bersungguh-sungguh
III menjauhi perkara-perkara haram
IV melahirkan masyarakat harmoni dan sejahtera
A I, II dan II C I, III dan IV
B I, II dan IV D II, III dan IV

4 Berniaga bermaksud pertukaran harta dengan harta mengikut syarat-syarat tertentu.

5 “Saya jual kereta dengan harga RM50,000 dengan syarat jualkan kereta tuan kepada saya dengan harga
RM30,000”

Jual beli ini dikenali sebagai jual beli bersyarat

6 Amanah bermaksud penjual dan pembeli bersikap jujur dan tidak menipu dalam perniagaan.

7 Kita hendaklah mengamalkan adab berniaga dalam perniagaan supaya mendapat keberkatan di dunia
dan di akhirat.




( Bahagian B )

1. Berniaga bermaksud pertukaran harta dengan harta berdasarkan syarat-syarat tertentu. Apakah

harta yang dimaksudkan dalam pernyataan tersebut? ( SPM 2013 )
’
A
‘ 2. Jelaskan 2 adab berniaga dalam Islam. ( SPM 2013 )

n 3. Jelaskan konsep amanah dalam berniaga
a
w 4. Huraikan 2 adab ketika berniaga
a
T 5. Terangkan 2 faedah mengamalkan adab berniaga dalam Islam. ( SPM 2013 )

h 6. Terangkan 3 akibat terhadap orang yang tidak mengamalkan adab berniaga
u
y
A