กิจการลูกเสือโดยสังเขป

จิรศักด์ิ ดวงสุข
คุณวุฒิทางลูกเสือ :L.T.C.
ตาแหน่งทางลกู เสือ : ผู้กากบั กลุ่มลูกเสือโรงเรียนบุญเรืองวทิ ยาคม จ.เชียงราย

1

วตั ถปุ ระสงค์

๑. มคี วามร้ใู นเรือ่ งกิจการลกู เสือทง้ั ๔ ประเภท
๒. ให้การสนบั สนุนและสง่ เสรมิ กิจการลกู เสือได้

อย่างเหมาะสมตามบทบาทและหนา้ ท่ขี องท่าน
๓. อธบิ ายและถ่ายทอดเรื่องลกู เสือให้ผู้อืน่ เข้าใจได้

2

1.พระบาทสมเดจ็ พระมงกฎุ เกลา้ เจา้ อย่หู วั
เมือ่ พระชนมายไุ ด้ 13 พรรษา
ได้เสด็จไปทรงศึกษา
ณ ประเทศองั กฤษ ทวีปยโุ รป

3

2.ระหวา่ งท่ที รงศกึ ษาอยู่น้ัน ไดท้ รงทราบ
เรือ่ งการสู้รบเพ่ือรักษาเมืองมาฟิคงิ (Mafeking)
ของ ลอรด์ เบเดน โพเอลล์ (Lord Baden Powell)
ซึ่งไดต้ ้ังกองทหารเดก็ เป็นหน่วยสอดแนมช่วยรบ
ในการรบกบั พวกบัวร์ (Boar) จนประสบผลสาเร็จ

4

3.ลอร์ดเบเดน โพเอลล์ (Lord Baden Powell)
ได้ต้ังกองลกู เสอื ข้ึนเป็นครงั้ แรกของโลก ทปี่ ระเทศ
องั กฤษ เม่อื พ.ศ. 2450

5

4.เมอ่ื พระองคเ์ สดจ็ นิวัติสู่ประเทศไทย ก็ได้ทรงจัดต้งั
กองเสือปา่ (Wild Tiger Corps) ขนึ้ เมอื่ วันที่
6 พฤษภาคม 2454 มจี ุดมุ่งหมายเพอ่ื ฝึกหัดใหข้ า้ ราชการ
และพลเรือนไดเ้ รยี นร้วู ิชาทหาร เพือ่ เปน็ คุณประโยชนต์ อ่
บ้านเมือง รู้จกั ระเบียบวนิ ัย มคี วามจงรกั ภักดตี ่อสถาบนั ชาติ
ศาสนา และพระมหากษตั รยิ ์

6

5.ต่อจากนนั้ อกี 2 เดือน ไดพ้ ระราชทานกาเนดิ
ลูกเสอื ไทย ข้ึนเมือ่ วนั ที่ 1 กรกฎาคม 2454 ด้วยทรงมพี ระ
ราชปรารภวา่ เมอื่ ฝึกผูใ้ หญเ่ ป็นเสือปา่ เพือ่ เตรยี มพรอ้ มในการ

ชว่ ยเหลอื ชาตบิ า้ นเมอื งแลว้ เหน็ ควรทจี่ ะมีการฝกึ เด็กชายปฐมวยั
ให้มคี วามรู้ทางเสือป่าด้วย เมอ่ื เตบิ โตข้ึนจะได้รู้จกั หนา้ ที่และ
ประพฤติตนให้เป็นประโยชน์ต่อชาตบิ ้านเมอื ง

7

6. จากนนั้ ทรงตง้ั กองลกู เสือกองแรกขนึ้ ท่ี
โรงเรยี นมหาดเลก็ หลวง (วชริ าวธุ วิทยาลัย ในปจั จบุ นั ) และ
จดั ตงั้ กองลูกเสอื ตามโรงเรียน ตา่ ง ๆ ใหก้ าหนดขอ้ บังคับ
ลกั ษณะปกครองลกู เสอื ข้ึน รวมทง้ั พระราชทาน คาขวัญให้
ลกู เสอื ว่า “เสียชพี อยา่ เสยี สตั ย์ ”

8

7. ผ้ทู ่ีไดร้ ับยกยอ่ งว่าเปน็ ลูกเสือไทยคนแรก คอื
นายชัพท์ บนุ นาค ซ่งึ ต่อมา
ไดร้ ับพระราชทานบรรดาศักดเ์ิ ปน็
“นายลิขติ สารสนอง”

9

ลกู เสือคือใคร

ความหมายจาก พจนานกุ รมแปล ไทย-ไทยราชบณั ฑิตยสถาน
“สมาชิกแหง่ องค์การที่มวี ตั ถุประสงคใ์ นการฝกึ หัดอบรม
บ่มนสิ ัยเด็กชายใหเ้ ปน็ พลเมืองดีตามจารีตประเพณี
มอี ดุ มคตแิ ละความรบั ผิดชอบตวั เองและต่อผอู้ ืน่ เปน็ ตน้ ”

10

ลกู เสอื คือใคร

ความหมายจาก พจนานุกรมแปล ไทย-ไทย อ.เปลอ้ื ง ณ นคร
“ เด็กทีอ่ ย่ใู นคณะทตี่ ั้งขึ้นสาหรบั อบรม ให้เป็นพลเมืองดี”

11

กระบวนการพฒั นาเยาวชนตามแบบลกู เสอื

เพือ่ การบรรลุวัตถปุ ระสงค์ หลกั การ และวธิ กี ารขององค์การ
ลูกเสอื โลก และปรบั เปลี่ยนไปตามลกั ษณะสงั คม วัฒนธรรม
ของแตล่ ะประเทศ

12

กระบวนการพฒั นาเยาวชนตามแบบลกู เสือ

จะแบง่ ประเภทลกู เสอื ตามเกณฑอ์ ายตุ ามระดับช้ัน ด้วยการ
คานงึ ถึงพัฒนาการทางรางกาย และจิตใจของเด็ก เปน็ พ้ืนฐาน
ในการฝกึ อบรม เพอ่ื ไม่ใหฝ้ นื ธรรมชาติของเดก็ ซึง่ สามารถ
ทาให้เดก็ พฒั นาตนเองไดอ้ ยา่ งเต็มศกั ยภาพ

13

ประเภทลกู เสือ

“ลูกเสือ” ให้หมายรวมถงึ เด็กผหู้ ญงิ ทสี่ มคั รเขา้ เปน็ ลกู เสอื
(ลกู เสอื หญิง)ทีเ่ รยี กช่ือวา่ “เนตรนาร”ี ดว้ ย

14

ประเภทลกู เสอื

1.ลกู เสอื สารอง(Cub Scout)

1.1 เดก็ ทีม่ ีอายุ 8-11 ปี
หรือกาลงั ศกึ ษาอยู่
ในระดบั ชัน้ ป.1-ป.3

15

1.2 หลักของการฝึกอบรมคอื “การกระทา”
ผ้กู ากบั เป็นผแู้ นะนา สรา้ งความสนใจให้กับลกู เสือ โดย
คานงึ ถงึ ความตอ้ งการ พฒั นาการตามวัยของเด็กเปน็ สาคญั
1.3 จัดกิจกรรมในรปู ระบบหมู่ โดย

ลกู เสอื สารอง 1หมู่ ประกอบด้วยสมาชิก 4-6 คน

16

1.4 ลกู เสือสารอง 2-6 หมู่
นับเป็นลูกเสือสารอง 1 กอง (PACK)

(หมายเหตุ: ลูกเสอื สารอง 1 กอง ควรมเี ดก็ 36 คน)

1.5 กระตุน้ ใหเ้ กดิ การเรียนรู้โดยใช้หลักสูตร
-เตรยี มลกู เสอื สารอง
-เครอ่ื งหมายดาวดวงท1ี่ ดาวดวงท่ี2 ดาวดวงท3ี่
-เคร่ืองหมายลูกเสือสมั พนั ธ์

17

ประเภทลกู เสอื

2.ลกู เสอื สามญั (Boy Scout)

2.1 เดก็ ท่มี อี ายุ 11-14 ปี
หรือกาลังศึกษาอยู่
ในระดบั ช้นั ป.4-ป.6

18

2.2 หลกั ของการฝึกอบรมคอื “ระบบหม”ู่ โดยให้ลกู เสอื เป็นผู้
วางแผนและดาเนินกิจกรรมของตนเอง โดยมีผใู้ หญ่คอยให้
ความช่วยเหลอื แนะนา เทา่ ท่จี าเป็น
2.3 จัดกิจกรรมในรปู ระบบหมู่ โดย

ลกู เสือสามัญ 1หมู่ ประกอบด้วยสมาชกิ 6-8 คน

19

2.4 ลกู เสือสามญั 2-6 หมู่
นบั เป็นลูกเสือสามญั 1 กอง (TROOP)

(หมายเหตุ : ลกู เสือสามัญ 1 กอง ควรมเี ดก็ 48 คน)

2.5 ทุกหมจู่ ะมี “นายหมู่” เปน็ ผู้นาและฝกึ อบรมสมาชกิ
ในหมู่ และมี “รองนายหมู่” เปน็ ผชู้ ่วยนายหมู่

20

2.6 กระต้นุ ใหเ้ กดิ การเรียนร้โู ดยใชห้ ลักสูตร
-ลูกเสอื ตรี ลกู เสอื โท ลกู เสือเอก
-เครอ่ื งหมายวชิ าพิเศษ ตามความสนใจ
(มีใหเ้ ลือกประมาณ 54 วชิ า)

21

ประเภทลกู เสอื

3.ลูกเสือสามญั รนุ่ ใหญ(่ Senior Scout)

3.1 เดก็ ทมี่ อี ายุ 14-17 ปี
หรือกาลังศึกษาอยู่
ในระดบั ช้ัน ม.1-ม.3

22

3.2 หลกั ของการฝึกอบรมคือ “ปกครองตนเอง” โดยให้
ลูกเสอื เปน็ ผูว้ างแผนและดาเนนิ กจิ กรรมเพอ่ื พฒั นาตนเอง
แนะนาเพ่อื น และบาเพญ็ ประโยชนต์ ่อสังคม
3.3 จดั กิจกรรมในรูประบบหมู่ โดยลกู เสือสามัญรุ่นใหญ่ 1หมู่

ประกอบดว้ ยสมาชกิ 4-8 คน

23

3.4 ลกู เสือสามัญรุน่ ใหญ่ 2-6 หมู่
นับเป็นลกู เสอื สามัญรุน่ ใหญ่ 1 กอง (TROOP)

(หมายเหตุ : ลูกเสอื สามญั 1 กอง ควรมีเด็ก 48 คน)

3.5 ทกุ หมจู่ ะมี “นายหมู่” เป็นผู้นา ฝกึ อบรมสมาชิกในหมู่
ประสานงานกบั ผกู้ ากับ และมี “รองนายหม”ู่
เป็นผู้ช่วยนายหมู่

24

3.6กระตนุ้ ใหเ้ กดิ การเรียนร้โู ดยใชห้ ลักสูตร
-ลูกเสอื โลก ลกู เสอื ชั้นพิเศษ ลูกเสอื หลวง
-เครอื่ งหมายวชิ าพิเศษ ตามความสนใจ
(มีให้เลอื กประมาณ 76 วิชา)

25

ประเภทลกู เสือ

4.ลูกเสอื วิสามญั (Rover Scout)

4.1 เด็กท่ีมีอายุ 17-25 ปี
หรือกาลงั ศึกษาอยู่
ในระดับช้นั ม.4-ม.6 อาชีวศึกษา,อดุ มศึกษา

26

4.2 หลกั ของการฝึกอบรมคือ “สง่ เสริมให้เด็กหนุม่
ใชช้ วี ติ กลางแจง้ สง่ เสริมให้มีอาชีพและบรกิ าร
ต่อสงั คม”เน้นใหล้ กู เสอื สารวจตวั เองกอ่ นเสมอ
เพื่อเป็นตัวอย่างท่ดี ีในการบริการสังคมทีม่ คี ุณภาพ
4.3 จัดกิจกรรมเปน็ ชดุ หรอื หมู่ โดย ลูกเสอื วิสามญั 1 ชดุ (หมู่)
ประกอบดว้ ยสมาชิก 4-6 คน

27

4.4 กระตุ้นใหเ้ กดิ การเรยี นรู้โดยใช้หลักสตู ร
-เตรยี มลูกเสอื วิสามญั ลกู เสือวสิ ามญั
-เคร่ืองหมายวิชาพเิ ศษ ตามความสนใจ(12วชิ า)
-เครอ่ื งหมายวชริ าวุธ

4.3 จัดกจิ กรรมเป็นชดุ หรือหมู่ โดย ลูกเสอื วิสามญั 1 ชดุ (หมู่)
ประกอบด้วยสมาชกิ 4-6 คน

28

4.4 กระตนุ้ ให้เกิดการเรยี นรโู้ ดยใช้หลกั สตู ร
-เตรียมลกู เสอื วสิ ามัญ ลกู เสอื วสิ ามญั
-เครือ่ งหมายวชิ าพเิ ศษ ตามความสนใจ(12วชิ า)
-เครื่องหมายวชริ าวธุ

29

เหลา่ ลกู เสือ
1.เหลา่ เสนา

30

เหลา่ ลกู เสือ
2.เหล่าสมทุ ร

31

เหลา่ ลกู เสือ
3.เหล่าอากาศ

32

การลกู เสือประเภทพิเศษ

คอื การจัดตง้ั กองลกู เสือ สารอง สามัญ สามัญรุ่นใหญ่ และวิสามัญ
ทผ่ี สู้ มคั รเข้าเป็นลกู เสอื คอื เดก็ พิการ เพื่อเปิดโอกาสให้เด็ก ๆ กลุม่ นี้
ได้คน้ หาตนเองผ่านกิจกรรมลูกเสอื อกี ทางหนึ่ง เพอ่ื ชวี ติ ความเปน็ อยู่
อยา่ งเทา่ เทยี มในสังคม

33

วิชาลกู เสือมิใช่เร่อื งวิชาการทจ่ี ะพงึ ศกึ ษาอยา่ งครา่ เครง่
อีกทงั้ ไม่ใชก่ ารประมวลของลทั ธิคาสง่ั สอนและตารับตาราทง้ั หลาย
ไมใ่ ชเ่ ทา่ น้ัน...หากแตเ่ ป็นเกมการละเลน่ สนุกสนานกลางแจ้ง
เปน็ สถานที่ที่ผใู้ หญ่กบั เด็กสามารถจะออกไปผจญภัยร่วมกัน
ดจุ พนี่ ้องทั้งวัยสงู กว่าและอ่อนกวา่ อนั นามาซึ่งสขุ ภาพอนามัยและ
ความสุขสาราญ ความชานชิ านาญด้วยฝีไมล้ ายมอื และการ
ช่วยเหลือเอื้ออาทรตอ่ กัน

34

35

ฝากขอ้ คิด....

ใหฉ้ นั เปน็ ....ฉันก็ทำ
ใหฉ้ ันนำ.....ฉันกส็ รำ้ ง
ใหฉ้ ันถอย...ฉันกว็ ำง
ให้ฉันตำม...ฉันยนิ ดี

36